II GSK 1324/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 4 września 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Z. A. nr [...] w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt VI SAB/Wa 234/11 w sprawie ze skargi Z. A. nr [...] w K. na bezczynność Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. w przedmiocie rozwiązania zespołu adwokackiego postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. postanowieniem z dnia 13 stycznia 2012 r. odrzucił skargę Z. A. nr [...] w K. na bezczynność Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. w przedmiocie rozwiązania zespołu adwokackiego. Relacjonując przebieg postępowania Sąd I instancji podał, że pismem z dnia 2 września 2011 r. Z. A. nr [...] w K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. skargę na bezczynność Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. dotyczącą: - odwołania skarżącego od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w P. Nr 90/2009 z dnia 18 grudnia 2009 r., którą rozwiązano z dniem 1 stycznia 2010 r. Z. a. Nr 1 w K. i wyznaczono likwidatora Zespołu, - skarg z dnia 15 października 2010 r. oraz z dnia 26 lipca 2011 r. wniesionych do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. z dnia 2 września 2010 r., którą umorzono postępowanie odwoławcze dotyczące rozwiązania Z. A. Nr [...] w K.. W dniu 26 stycznia 2010 r. Z. A. Nr [...] w K. odwołał się od uchwały Okręgowej Rady Adwokackiej w P. z dnia 18 grudnia 2009 r. w sprawie jego rozwiązania z dniem 1 stycznia 2010 r. Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. na posiedzeniu w dniu 2 września 2010 r. umorzyło postępowanie odwoławcze. Z. A. Nr [...] w K.. nie godząc się z tym rozstrzygnięciem, złożył pismem z dnia 15 października 2010 r. skargę na bezczynność do Sądu w trybie art. 50 § 1, art. 52 § 1, art. 53 § 1 i art. 54 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270), dalej: p.p.s.a., w związku z art. 30 pkt 2 i art. 17 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. – Prawo o adwokaturze (Dz. U. z 2009 r. Nr 146, poz. 1188 ze zm.). Wraz z pismem sądowym z dnia 24 czerwca 2011 r., z uwagi na treść art. 54 § 1 p.p.s.a., przesłano do Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. pismo Z. A. w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego wniesione bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W.. Sąd I instancji podając motywy rozstrzygnięcia wyjaśnił, że skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. O bezczynności organu można mówić, gdy dotyczy ona aktu lub czynności, na które przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Taki akt lub czynność charakteryzuje się tym, że jest podejmowana w sprawie indywidualnej, jest skierowana do oznaczonego podmiotu, dotyczy uprawnień lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt (czynność) dotyczy, jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego. W rozpoznawanej sprawie skarżący nie stawia zarzutu niewydania przez organ, w ustawowym terminie, aktu prawnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. Skarżący wskazał na bezczynność organu w związku z nieprzekazaniem przez organ odwołania strony od uchwały ORA w P. i uchwały Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. z dnia 2 września 2010 r. wraz ze skargami skierowanymi do Sądu. Sąd I instancji uznał, że tak sformułowany zarzut bezczynności nie dotyczy czynności organu wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., a zatem skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 ust. 6 p.p.s.a. Z. A. Nr [...] w K. zaskarżając postanowienie w całości domagał się jego uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie: 1. prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 3 § 2 pkt 1 -4 a p.p.s.a. przez przyjęcie, iż tak sformułowany przez skarżącego zarzut bezczynności nie dotyczy organu w zakresie czynności wymienionych w powołanym przepisie i wobec tego na zasadzie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skargę Z. A. należało odrzucić; 2. przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez udział w sprawie przewodniczącej Henryki Lewandowskiej – Kuraszkiewicz w wydaniu zaskarżonego postanowienia. W uzasadnieniu autor skargi kasacyjnej podał, że za zasadnością jego stanowiska przemawia fakt, że Z. A. Nr [...] w K. nie otrzymał wniosku Naczelnej Rady Adwokackiej o odrzucenie skargi. Podał również, że sędzia Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz wydała orzeczenie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2106/11, dlatego uzasadniony jest zarzut naruszenia art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Kontroli instancyjnej sprawowanej w granicach skargi kasacyjnej poddane zostało postanowienie Sądu I instancji wydane na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że Sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Autor skargi kasacyjnej zarzucił naruszenie prawa materialnego przez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 3 § 2 pkt 1 -4 a p.p.s.a. przez przyjęcie, iż tak sformułowany przez skarżącego zarzut bezczynności nie dotyczy organu w zakresie czynności wymienionych w powołanym przepisie. W pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na nieprawidłowe określenie w petitum skargi kasacyjnej charakteru zarzucanego przepisu - art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. nie jest bowiem przepisem prawa materialnego, ale przepisem ustawy procesowej mającej zastosowanie w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z treścią art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a. skarga na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przysługuje do sądu administracyjnego w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Zatem z przepisu tego wynika, że wniesienie skargi na bezczynność organów możliwe jest w przypadkach wskazanych w pkt 1-4a powyższego przepisu, tj. w sprawach w których są wydawane decyzje (pkt 1) i postanowienia (pkt 2 i 3) oraz w tych sprawach, w których mogą być wydawane akty lub podejmowane czynności inne niż określone w pkt 1-3, dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (pkt 4), a także w sprawach w których mogą być wydawane w indywidualnych sprawach pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego (pkt 4a). Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko, które legło u podstaw zaskarżonego orzeczenia, zgodnie z którym skarga na bezczynność organu jest dopuszczalna tylko w takich granicach, w jakich służy skarga do sądu administracyjnego na decyzje, postanowienia oraz akty i czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące przyznania stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Pogląd taki prezentowany jest zarówno w piśmiennictwie (B. Adamiak (w:) B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne..., s. 378), jak i w orzecznictwie (por. postanowienie NSA z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1620/12– dostępne w Centralnej Bazie Sądów Administracyjnych). Skoro w rozpoznawanej sprawie Z. A. Nr [...] w K. nie postawił zarzutu niewydania przez organ, w ustawowym terminie, aktu prawnego, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., to zasadnie Sąd I instancji odrzucił skargę. Odnosząc się do kolejnego zarzutu skargi kasacyjnej, należy stwierdzić, że również jest on bezzasadny. Z. A. Nr [...] w K. zarzuca naruszenie art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. poprzez udział w wydaniu zaskarżonego postanowienia Henryki Lewandowskiej – Kuraszkiewicz, która wydała orzeczenie w sprawie o sygn. akt VI SA/Wa 2106/11. Zgodnie z treścią art. 18 § 1 pkt 6 p.p.s.a. sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator. Żadna z tych sytuacji nie zachodzi w niniejszej sprawie, w szczególności Sędzia Henryka Lewandowska – Kuraszkiewicz nie brała udziału w "wydaniu zaskarżonego orzeczenia". Powołana zaś przez autora skargi kasacyjnej sprawa o sygnaturze akt VI SA/Wa 2106/11 dotyczy skargi Z. A. Nr [...] w K. na uchwałę Prezydium Naczelnej Rady Adwokackiej w W. z dnia 2 września 2010 r. w przedmiocie rozwiązania zespołu adwokackiego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bez znaczenia w niniejszej sprawie pozostaje powoływany przez stronę brak doręczenia skarżącej odpisu odpowiedzi na skargę, ponieważ brak jest przepisu regulującego termin doręczenia stronie skarżącej odpowiedzi na jej skargę (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt II OZ 177/11 – dostępne w Centralnej Bazie Sądów Administracyjnych). Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.