II SA/Kr 1528/11

WyrokWSA w Krakowie2012-01-16

Skład orzekający: Krystyna Daniel, Andrzej Niecikowski, Małgorzata Brachel-Ziaja

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy budowa sieci elektroenergetycznej SN i NN na częściach działek może być uznana za inwestycję celu publicznego w rozumieniu ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, jeśli służy ona zaspokojeniu potrzeb zbiorowości mieszkańców danej gminy?
Ratio decidendi
Budowa sieci elektroenergetycznej SN i NN, nawet jeśli jest realizowana przez podmiot prywatny i służy zaspokojeniu potrzeb węższego kręgu mieszkańców, może być uznana za inwestycję celu publicznego, jeśli zaspokaja zbiorowe potrzeby mieszkańców gminy w zakresie dostarczania energii elektrycznej, co stanowi zadanie własne gminy. Dostęp do takiej sieci, po spełnieniu warunków technicznych i ekonomicznych, może być zapewniony także potencjalnym odbiorcom spoza terenu bezpośredniej inwestycji, co nadaje jej znaczenie lokalne.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Krakowie, która utrzymała w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla budowy sieci elektroenergetycznej SN i NN. Skarżący kwestionowali, czy przedmiotowa inwestycja może być uznana za inwestycję celu publicznego, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów proceduralnych i materialnych, w tym ochrony prawa własności oraz braku wymaganych uzgodnień. Sąd analizował, czy budowa sieci elektroenergetycznej spełnia kryteria inwestycji celu publicznego.
Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargi, uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Daniel Sędziowie NSA Andrzej Niecikowski / spr. / WSA Małgorzata Brachel-Ziaja Protokolant Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2012 r. sprawy ze skarg Firmy [...] SA z siedzibą w K. i Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" z siedzibą w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia 18 lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego skargi oddala Decyzją nr [...] z dnia [...].09. 2010 r. , ( znak: [...]) Prezydent Miasta K. , działając na podstawie art. 50 ust. 1, art. 54 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27.03. 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U.nr.80 póz.717 z późn.zm. - zwaną dalej ustawą o planowaniu z 2003 r.) w związku z art. 6 pkt 2 ustawy z dnia 21.08.1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tj. z 2010 r. Dz. U. Nr 102, póz. 651 z późn.zm .-zwaną dalej ustawą o planowaniu z 2003 r.,) po rozpatrzeniu wniosku: Konsorcjum Inwestycyjnego "[...]" Sp. z o.o. z siedzibą w K. z dnia 1 6.04.2007 r.: 1. ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa sieci elektroenergetycznej SN i NN na częściach działek nr 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7 (obr.[l...] w K. ", czyniąc załączniki Nr l (Warunki zabudowy i zagospodarowania terenu) oraz Nr 2 (Linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie ewidencji gruntów w skali 1:1000) integralną częścią decyzji. 2. umorzył postępowanie dla części zamierzenia objętego ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...] w K. (Uchwała Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 12.05 .2010r.) położonego na częściach działek nr 4 , 5, 6, 7 (Obr [...]). W uzasadnieniu wywiedziono co następuje. 1. wniosek Konsorcjum Inwestycyjnego "[...]" Sp. z o.o. o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego pn.: "Budowa sieci elektroenergetycznej SN i NN na działkach nr 4, 5 8, 9 oraz częściach działek nr 1` , 2, 3 obr.[...] w K. (w trakcie postępowania działki nr 8 i 9 zmieniły oznaczenie na działki nr 6 i 7 wpłynął do organu l instancji w dniu 16.04.2007r. W dniu 21.02.2008r. wydana została decyzja nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla części zamierzenia inwestycyjnego utrzymana w mocy decyzja Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. z dnia [...]07.2008r. (znak: [...] 2. Decyzja Kolegium i poprzedzająca ją decyzja organu l instancji (jak również postanowienie Prezydenta Miasta K. z dnia [...]03.2008 r., o sprostowaniu oczywistej omyłki) uchylone zostały wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, z dnia z 16.01.2009 r. ( sygn. akt II SA/Kr 935/08) w którym w wskazano, że organ jest obowiązany zawsze ocenić charakter stosownych procedur pod katem ewentualnej ingerencji w prawo własności oraz mieć na uwadze, że każdorazowe ograniczenie prawa własności może być dokonane wyłącznie, gdy konkretny przepis prawa takie ograniczenie wprowadza. Decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego może stanowić pierwszy krok w kierunku ingerencji w prawo własności z uwagi na regulacje zawarte w art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W przypadku realizacji przedsięwzięcia będącego inwestycją celu publicznego, w razie braku porozumienia z osobami uprawnionymi do nieruchomości ma potencjalną możliwość wszczęcia procedury wywłaszczeniowej na podstawie art.112 ust.3 czy też art.124 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami, w następstwie których może dojść do pozbawienia lub ograniczenia prawa własności osób trzecich wbrew ich woli, w drodze decyzji administracyjnej. Pomimo tego, że na podstawie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego nie dochodzi bezpośrednio do ograniczenia prawa własności osób trzecich, niemniej jednak stwarza ona możliwość uruchomienia w tym zakresie dalszej procedury. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, iż organ administracji publicznej rozpatrując ponownie sprawę winien; a. ustalić czy zastosowanie w konkretnej sprawie procedury zmierzającej do ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego jest usprawiedliwione z uwagi na przedmiot postępowania, b. przepisy interpretować ściśle, zgodnie z ich literalnym brzmieniem , a nawet - w przypadku braku jasnego rezultatu, w sposób zawężający, na korzyść ochrony własności, nigdy zaś rozszerzające. c. organ administracyjny powinien uczynić stosowne ustalenia, z których będzie wynikało, że zamierzona inwestycja będzie realizowała cele publiczne określone w art.6 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jak również, że spełniająca te wymogi inwestycja będzie miała znaczenie lokalne (gminne) lub ponadlokalne (powiatowe, wojewódzkie lub krajowe). d. podjąć stosowne czynności umożliwiające kwalifikację przedmiotowej inwestycji na tle obu przesłanek przewidzianych w art. 2 ust 5 ustawy o planowaniu z 2003 r., Ustalając "znaczenie" inwestycji należy wziąć pod uwagę takie cechy jak: rozmiar inwestycji, cel. któremu inwestycja ma służyć, doniosłość inwestycji z punktu widzenia interesów lokalnych (gminnych) czy ponadlokalnych (powiatowych, wojewódzkich, krajowych) oraz inne, które mogą być uznane za istotne z punktu widzenia brzmienia przepisu. Ponieważ inwestycja dotyczy budowy sieci energetycznej, ustalenie "znaczenia" inwestycji powinno odbywać się również z uwzględnieniem przepisów ustawy z 10 kwietnia 1997r. - Prawo energetyczne, przepisów wykonawczych do tej ustawy, a być może nawet dyrektyw unijnych. e. mieć na uwadze, że uchybieniem przepisom prawa - było dokonanie zbędnego uzgodnienia projektu decyzji przez Prezydenta Miasta K. w trybie art. 106 kpa. 3. ponownie rozpatrując sprawę ustalono, że planowana inwestycja stanowi inwestycję celu publicznego wymienioną w art. 6 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Pojęcie "celu publicznego" oznacza cel dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony (dostępny) dla wszystkich. Jakkolwiek przedmiotowe zamierzenie wnioskowane jest przez podmiot prywatny, to jednak nie jest tego rodzaju, aby można było przyjąć jego znaczenie tylko dla konkretnej jednostkowej inwestycji, której wyłącznie ma służyć. Nie można również postawić planowanej inwestycji zarzutu braku cechy ogólnej dostępności, a zatem braku "pierwiastka publicznego". Przedmiotowe zamierzenie, które inwestor zamierza realizować - należy zakwalifikować do kategorii inwestycji celu publicznego, nawet jeżeli służyć będzie stosunkowo wąskiej grupie członków Wspólnoty lokalnej (gminnej). Zresztą zazwyczaj inwestycja tego rodzaju zaspokaja potrzeby jedynie części mieszkańców. 4. organ rozpoznając wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego jest związany jego zakresem, nie ocenia celowości i zasadności zamierzenia inwestycyjnego, jak również nie jest upoważniony do oceny racjonalności lub słuszności przyjętych rozwiązań, jest wnioskiem związany i może rozstrzygać tylko w takim zakresie, jaki został przez inwestora we wniosku określony, badając kompletność wniosku i jego zgodność z przepisami prawa. Inwestor dokonuje, przed złożeniem wniosku (którego jest wyłącznym dysponentem) o wydanie decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, wszechstronnej analizy uwarunkowań przestrzenno-technicznych planowanej inwestycji, kierując się zasadami racjonalności i słuszności rozwiązań przyjętych w projekcie planowanej do realizacji inwestycji. W przedmiotowej sprawie we wniosku o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego, wnioskodawca przedstawił proponowany przebieg sieci elektroenergetycznej i taki zakres był przedmiotem analizy organu administracji. 5. do wniosku inwestor dołączył warunki przyłączenia wydane przez przedsiębiorstwo energetyczne [...] S.A. (którego przedmiot działalności obejmuje m.in. wytwarzanie, przesyłanie, dystrybucję i sprzedaż energii elektrycznej oraz wznoszenie m.in. budowli lub ich części). W warunkach określono również m.in. miejsce włączenia w istniejącą sieć, miejsce dostarczenia energii elektrycznej, miejsce rozgraniczenia własności urządzeń elektroenergetycznych oraz określono jakie odcinki sieci należy rozbudować. Budowa wnioskowanej sieci elektroenergetycznej będzie fragmentem sieci energetycznej [...] S.A., należącej do tego przedsiębiorstwa energetycznego, na podstawie art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 20 grudnia 2004r. - Prawo energetyczne. Po wykonaniu wnioskowanego fragmentu sieci, przedsiębiorstwo energetyczne nie będzie mogło odmówić przyłączenia się do niej kolejnych odbiorców. Zatem przedmiotowy odcinek sieci będzie służył nie tylko do zasilania zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej, ale także do zasilania wszystkich potencjalnych odbiorców energii elektrycznej w tym obszarze, o ile przedsiębiorstwo energetyczne ([...] S.A.) uzna, iż istnieją ku temu techniczne i ekonomiczne warunki. Tym samym należało uznać, iż budowa sieci energetycznej na terenie objętym wnioskiem stanowi działanie o znaczeniu lokalnym, służące zaopatrzeniu ludności w energię elektryczną będące równocześnie zadaniem własnym gminy (art. 7 ust. 1 pkt 3 ustawy o samorządzie gminnym). Zgodnie z art. 18 Prawa energetycznego gmina jest zobowiązana do planowania i organizacji zaopatrzenia w energię elektryczną na obszarze gminy, w tym opracowania projektu założeń do planu zaopatrzenia w energię elektryczną. Zgodnie że Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Miasta K. (uchwała nr [...] z dnia 16 kwietnia 2003 r. wraz z późniejszymi zmianami) "rozwój sieci systemu zaopatrzenia miasta w energię elektryczną będzie zmierzał nie tylko do ich zagęszczenia i zwiększenia zasięgu, lecz także będzie polegał na modernizacji sieci i obiektów". Natomiast zgodnie z założeniami do planu zaopatrzenia gminy Miejskiej K. w ciepło, energię elektryczną i paliwa gazowe (uchwała nr [...]Rady Miasta K. z dnia 12 maja 2004 wraz z późniejszymi zmianami) najważniejsze zadania w zakresie energii elektrycznej dotyczą m.in. budowy linii średnich i niskich napięć. Rozbudowa sieci elektrycznej, w tym zagęszczenie zasięgu jest zadaniem, które ma znaczenie lokalne, bowiem służy realizacji zadań własnych gminy, a więc zaopatrzeniu społeczności lokalnej w niezbędne media. Zatem przedmiotowa inwestycja jest inwestycją celu publicznego. 6. W związku z faktem, że część inwestycji położona jest na obszarze obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru "[...]" w K. (Uchwała Nr [...] Rady Miasta K. z dnia 12.05.2010r.), postępowanie w tym zakresie jest umarzane. Odwołania Spółki A. S.A. i Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" nie zostało uwzględnione i Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. decyzją z dnia [...].07.2011 r. (znak: [...]) - utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy podnosząc w uzasadnieniu co następuje. I. decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego jest rozstrzygnięciem wydawanym na pierwszym etapie przygotowywania procesu inwestycyjnego i nie przesądza, czy inwestycja będzie zrealizowana. Jej istota sprowadza się do tego, że orzekające w sprawie organy administracji zobowiązane są do wskazania Inwestorowi wszelkich warunków wynikających z przeprowadzonej w obszarze analizy oraz z przepisów szczególnych, z których obowiązany jest wywiązać się Inwestor (na etapie projektowania inwestycji), aby planowaną inwestycję zrealizować. Trzeba przy tym podkreślić, że nawet jeśli wniosek o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego zostanie pozytywnie rozpatrzony, to inwestor nie zostaje automatycznie obdarzony prawem do realizacji inwestycji na terenie nieruchomości objętych treścią tego wniosku. II. prawdą jest, że zgodnie z art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami, istnieje prawna możliwość ograniczenia, w drodze decyzji administracyjnej, sposobu korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na lokalizację inwestycji celu publicznego takiej, jak wnioskowana, jeżeli właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody, co związane jest z przeprowadzeniem określonego postępowania. Tak więc, zarzut ingerowania w prawo własności Skarżących poprzez wydanie zaskarżonej decyzji jest zdecydowanie przedwczesny. III. trzeba pamiętać, że decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter decyzji związanej (art. 56 ustawy o planowaniu z 2003 r.), co oznacza, że w sytuacji, gdy wniosek o ustalenie takiej lokalizacji, czyni zadość wymaganiom formalnym i jest zgodny z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami ustaw szczególnych, to organ obowiązany jest wydać w sprawie decyzję pozytywną, IV. zgodnie z art. 52 ust. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu, do Inwestora należy określenie granic terenu objętego wnioskiem - czyli terenu, na którym inwestycja ma być zlokalizowana Decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a więc także decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego jest swojego rodzaju odpowiedzią organu na sformułowane we wniosku Inwestora zapytanie, czy na danym terenie możliwa jest realizacja danej inwestycji. To Inwestor określa, jakich nieruchomości dotyczyć ma planowane zamierzenie inwestycyjne, nie organ prowadzący postępowanie. Zmiana terenu inwestycji oznacza więc nową sprawę administracyjną. Organ orzekający w sprawie o ustalenie lokalizacji inwestycji celu publicznego nie jest natomiast uprawniony do wydania decyzji dla alternatywnej inwestycji. Nie jest także rzeczą- organu proponowanie lokalizacji tej inwestycji w innym miejscu. V. zarzut braku uzgodnienia projektu decyzji w zakresie zagrożenia powodziowego w związku z dyspozycją art. 84 Prawa wodnego Kolegium jest o tyle nieuzasaniony, że przedmiotowy przepis został uchylony przez art. 1 pkt 24 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. (Dz.U.11.32.159) zmieniającej nin. ustawę z dniem 18 marca 2011 r. VI. podobnie nieuzasadniony jest zarzut nieuzgodnienie projektu decyzji z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu bowiem w sprawie niniejszej nie jest wymagane bowiem położenie inwestycji w otulinie parku krajobrazowego nie wymaga takiego uzgodnienia. VII. główny zarzut odwołujących - sprowadza się do kwestionowania stanowiska organu l instancji, iż przedmiotowa inwestycja może być zaliczona do inwestycji celu publicznego. Kolegium podzieliło w całości argumenty podniesione przez organ l instancji w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, dodatkowo wskazując, że z etymologicznego punktu widzenia, pojęcie cel publiczny, oznacza cel dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony (dostępny) dla wszystkich (Komentarz do ustawy o gospodarce nieruchomościami, pod red. G. Bieńka, Warszawa 2005, s. 396). Zastosowanie zasad i trybu przewidzianego dla lokalizacji inwestycji celu publicznego zależy więc od tego, czy zamierzenia inwestycyjne, wymagające uzyskania stosownej decyzji, posiadają "pierwiastek publiczny". Na pojęcie "inwestycji celu publicznego" składają się dwa elementy, których łączne wystąpienie jest warunkiem koniecznym takiego rodzaju inwestycji. Pierwszy element stanowi określenie przedmiotu inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 ustawy o gospodarce, a drugi elemenlstanowi przypisanie inwestycji znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego. Według pkt. 2 art. 6 ustawy celem publicznym jest " budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i enemii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń.". W takiej sytuacji sporną kwestią może być tylko czy budowa przedmiotowej sieci elektroenergetycznej ma znaczenie lokalne bądź ponadlokalne. Wobec nieokreślenia przez ustawodawcę, jakiego rodzaju inwestycjom należy przypisać znaczenie lokalne bądź ponadlokalne wypada uznać, że są to inwestycje zaspokajające służące zaspokojeniu istotnych potrzeb zbiorowości mieszkańców danej gminy bądź wielu gmin (powiatu, województwa, całego kraju). Tak jak to uczynił organ l instancji należy - odwołać się do treści art. 7 ust. 3 pkt. 3 ustawy z dnia z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym , że zaspakajanie takich potrzeb jak zaopatrzenie w energię elektryczną i cieplną oraz gaz należy do zadań własnych gminy. Z tego wniosek, że zaopatrzenie w energię elektryczną jest odpowiedzią na zbiorowe potrzeby wspólnoty mieszkańców danej gminy, a tym samym, że zalegalizowanie inwestycji polegającej na budowie sieci elektroenergetycznej SN i NN w granicach tej gminy stanowi działanie o znaczeniu lokalnym (gminnym) realizujące cel publiczny. Mimo, iż sieć ma zostać zlokalizowana jedynie na częściach działek nr 1, 2 , 3, 4 1, 5, 6, 7 (obr. [...][) przy ul. [...] to dostęp do niej, czyli możność przyłączenia, będą mieli także potencjalni odbiorcy spoza tego terenu - rzecz jasna po spełnieniu technicznych i ekonomicznych warunków przyłączenia. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła firma " A. " SA z siedzibą w K. i zarzucając naruszenie : art. 7, 77 i 107 § 1 kpa oraz 2 ust. 5 ustawy o planowaniu z 2003 r., które spowodowało błędne przyjęcie organu wydającego decyzję, że zamierzenie wnioskodawcy stanowi inwestycję celu publicznego; 2. art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu 2003 r., oraz art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody z racji nie uzyskania w toku postępowania uzgodnienia Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K 3. art. 4a pkt 2, 84 i 79 ust. 2 pkt 3 ustawy Prawo wodne z racji nie uzyskania uzgodnienia z organem właściwym w sprawach ochrony przed powodzią pomimo, że obszar znajduje się w obszarze potencjalnego zagrożenia powodzią ze strony W; 4. art. 21 i 64 ust. 3 Konstytucji poprzez nieuwzględnienie ochrony prawa własności Skarżącej, wniosła o uchylenie "w całości zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. , ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi l instancji" i o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu podniesiono, iż: A. organ rażąco naruszył art. 7, 77,107 § l kpa, art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu z 2003 r., w związku z art. 6 pkt 2 i 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazując, że budowa przedmiotowej sieci elektroenergetycznej SN i NN stanowi inwestycję celu publicznego. Uchybienie to następuje po raz kolejny w ramach prowadzonego postępowania, pomimo sygnalizacji i sugestii w tym zakresie ze strony Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, poczynionych w uzasadnieniu wyroku z dnia 16.01.2009 r. (sygn. akt II SA /Kr 935/08), uchylającego poprzednią decyzję z dnia [...] lutego 2008 r. Aby możliwe było przyjęcie inwestycji celu publicznego muszą być łącznie spełnione dwie przesłanki, zdefiniowane w art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu z 2003 r., -przedmiot inwestycji powinien mieścić się w wyliczeniu zawartym w art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz inwestycja o tak określonym przedmiocie powinna mieć co najmniej znaczenie lokalne i gminne. Organ rozpatrujący sprawę całkowicie pominął w swoim rozstrzygnięciu tę drugą przesłankę. Wyjaśnieniu tego zagadnienia organ rozpatrujący sprawę w dalszym ciągu nie poświecił dostatecznej uwagi, co doprowadziło do błędnego, rozstrzygnięcia. Konieczne jest bowiem wykazanie, że planowana inwestycja będzie urzeczywistniać potrzeby konkretnej wspólnoty na poziomie gminnym, powiatowym, wojewódzkim lub społeczeństwa całego kraju. Do obowiązków organów administracyjnych przy ocenie inwestycji należy wziąć pod uwagę takie cechy jak rozmiar inwestycji, cel, któremu inwestycja ta ma służyć, doniosłość inwestycji z punktu widzenia interesów lokalnych i inne. Wypełnienie powyższych przesłanek powinno być wyraźnie wywiedzione i wykazane. Wątpliwości budzi kryterium, związane z lokalnym lub ponadlokalnym znaczeniem inwestycji. Zaplanowane prace z założenia mają ograniczony zakres i znaczenie tylko dla mieszkańców określonych budynków. Przepis art. 2 pkt 5 ustawy o planowaniu, definiujący pojęcie inwestycji celu publicznego, zawiera jednocześnie definicję legalną "lokalnego" znaczenia inwestycji, zbudowaną na zasadzie nawiasowej, gdzie równoznacznikiem określenia "lokalnym" jest termin "gminnym". Lokalność w rozumieniu tego przepisu w wymiarze terytorialnym oznacza gminę, zatem inwestycja celu publicznego to inwestycja o znaczeniu gminnym. Nie można nadać takiej doniosłości zaplanowanym pracom, związanym z zapewnieniem dostarczania energii wyłącznie określonej grupie odbiorców. Na działkach, których sprawa dotyczy, ma w przyszłości powstać budowa mieszkaniowa. Na chwilę obecną taka zabudowa nie istnieje, a jest jedynie planem, podmiot ten nie dysponuje bowiem nawet pozwoleniem na budowę, a jego plany są na wstępnym etapie inwestycyjnym. Mamy do czynienia z własnością prywatną pojedynczym właścicielem i jedną tylko nieruchomością, której ma służyć planowana inwestycja. Określenie zaś grupy mieszkańców (np. najemców lokali w jednym budynku) mianem "społeczności lokalnej", jak to czyni zarówno organ l instancji, a k i organ odwoławczy, nie znajduje uzasadnienia. Rozumując bowiem w ten sposób, należałoby uznać każdą sytuację, gdy właściciel nieruchomości na której jest lub kiedyś może powstać budynek zamieszkiwany przez kilka rodzin, chce doprowadzić do tej nieruchomości sieć wodociągową, kanalizacyjną elektryczną bądź inną za inwestycję celu publicznego, uzasadniającą ograniczenie cudzego prawa własności w trybie administracyjnym na podstawie art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W takich przypadkach, zgodnie z poglądem ugruntowanym w orzecznictwie, właścicielowi nieruchomości, która nie ma dostępu do sieci energetycznej, wodociągowej czy kanalizacyjnej, służy roszczenie o ustanowienie drogi koniecznej na podstawie art. 145 kc. B. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi niejako substytut miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, warunki jej wydania powinny stanowić przedmiot uzgodnienia organu prowadzącego postępowanie z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska na podstawie art. 16 ust. 7 ustawy o ochronie przyrody. W tym miejscu odwołano się do poglądu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wprawdzie wypowiadał się o otulinie parku narodowego - to nie mniej jednak zdaniem skarżącej analogicznie powinno stosować się powyższe regulacje dla otuliny parku krajobrazowego. C. Jak wynika z uzyskanych przez Odwołującą się informacji, projektowana inwestycja znajduje się w obszarze potencjalnego zagrożenia powodzią ze strony [...]. Mając na uwadze treść art. 84 w zw. z art. 79 ust. 2 Prawa wodnego, tego typu obszar winien być uwzględniany przy sporządzaniu planu zagospodarowania przestrzennego województwa, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy, miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego i decyzji o warunkach zabudowy. Oznacza to, że organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, ma obowiązek dokonać uzgodnienia z organem właściwym w sprawach ochrony przed powodzią czego nie zrobił organ wydający pozwolenie w przedmiotowej sprawie. W związku z koniecznością transpozycji do polskiego systemu prawnego postanowień dyrektywy [...]Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie oceny ryzyka powodziowego i zarządzania nim, został wprowadzony do ustawy Prawo wodne nowy dział Va - Ochrona przed powodzią i równocześnie uchylono przepisy art. 79 - 88 ustawy Prawo wodne. Art. 20 ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne oraz niektórych innych ustaw z dnia 5.01.2011 r. (Dz.U. Nr 32, póz. 159) regulujący przepisy przejściowe stanowi jednakże, że do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. Niesłuszne jest zatem stanowisko Samorządowego Kolegium Odwoławczego, które nie uwzględnia argumentu dotyczącego naruszenia przepisu art. 84 i 79 ust. 2 Prawa wodnego poprzez nie uzyskanie uzgodnienia z organem właściwym w sprawach ochrony przed powodzią przedmiotowej inwestycji, powołując się na to, że przepis został uchylony. Skoro bowiem w sprawach niezakończonych stosuje się przepisy dotychczasowe, koniecznym jest aby organ prowadzący postępowanie w sprawie wydania decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego ma obowiązek dokonać uzgodnienia z organem właściwym w sprawach ochrony przed powodzią. W rozpatrywanej sprawie organ takiego uzgodnienia nie dokonał. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 16.01.2009 r,, dotyczącym przedmiotowej sprawy wskazał, że kształtowanie zagospodarowania terenu w drodze decyzji powinno być dokonywane zgodnie z wyrażoną w art. 21 Konstytucji zasadą ochrony własności oraz uzupełniającą ją regulacją z art. 64 ust. 3 Konstytucji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze nie uwzględniło w swojej decyzji tej kwestii, chociaż organ zawsze powinien ocenić charakter stosownych procedur pod kątem ewentualnej ingerencji w prawo własności oraz mieć na uwadze, że każdorazowe ograniczenie prawa własności może być dokonane tylko wtedy, gdy konkretny przepis prawa takie ograniczenie wprowadza. Na tę samą decyzje w sprawie tut. Sądu o sygn.akt II Sa/Kr 1529/11 skargę złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w K. . Postanowieniem z dnia 15.01.2012 r., Sąd zarządził połączenie tej sprawy ze sprawą o sygn.akt II Sa /Kr 1528/11 do łącznego rozpoznania i rozstrzygnięcia. Skarżąca Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w K. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2010 r., i zasadzenie kosztów zarzuciła naruszenie przepisów prawa-materialnego oraz przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy a to: 1. art. 50 ust. 1, art 2 pkt 7 ustawy o planowaniu z 2003 r., w zw. z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez dokonanie błędnej kwalifikacji trybu postępowania w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, spowodowane przyjęciem, że planowane zamierzenie inwestycyjne stanowi "inwestycję celu publicznego" co skutkowało przyjęciem, że zachodzą przesłanki do wydania decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego; 2. art. 2 pkt 1 ustawy o planowaniu z 2003 r, w zw. z art. 7 kpa - poprzez brak ustaleń w zakresie spełnienia wymogów ładu przestrzennego i zaniechanie oceny planowanej inwestycji z punktu widzenia .tego rodzaju wymogów; 3. art. 71 ust. 2 pkt 2, art. 72 ust 1 pkt 3 ustawy udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z § 3 ust 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko poprzez wydanie decyzji o ustaleniu inwestycji celu publicznego pomimo obowiązku wcześniejszego uzyskania przez inwestora decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanej inwestycji. 4. art 10 § 1, art 77 § 1 oraz art 107 § l i 3 KPA poprzez naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu polegające na braku odniesienia się do stanowiska oraz wniosków prezentowanych przez skarżącą w postępowaniu administracyjnym. W uzasadnieniu zwrócono uwagę, że : - zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisu art. 53 ust. 8 ustawy o planowaniu z 2003 r., poprzez błędne przyjęcie, że inwestycja określona w decyzji Prezydenta Miasta K. o ustalaniu lokalizacji celu publicznego dla zamierzenia inwestycyjnego miała charakter inwestycji celu publicznego - ustawodawca przewidział dwa rodzaje aktów administracyjnych związanych z lokalizacją zamierzenia inwestycyjnego i określeniem warunków dla tego przedsięwzięcia tj. decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego - stosowanych alternatywnie w zależności od sytuacji prawnej zamierzenia inwestycyjnego, z uwagi na węższe zdefiniowanie pojęcia inwestycja celu publicznego ale także skutki jakie wskazane wyżej alternatywne akty administracyjne wywołują bądź mogą wywoływać (możliwość wywłaszczenia w oparciu o decyzję o lokalizację celu publicznego), regułą powinno być wydawanie decyzji o warunkach zabudowy. Wydawanie decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego stanowi wyjątek, którego nie wolno domniemywać. - odwołując się do stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie w sprawie o sygn.akt II Sa/Kr 910/10 zarzucono, że nie może stanowić działania o znaczeniu publicznym w rozumieniu art. 2 pkt 7 ustawy o planowaniu z 2003 r., w zw. z art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami tego rodzaju zamierzenie inwestycyjne, które ma na celu zaspokajanie interesu prywatnego, aczkolwiek o cechach grupowych. - fakt, iż przy regulacji trybu wydawania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego w ustawie nie przewidziano szczegółowych wymogów dotyczących oceny możliwości wprowadzenia • określonej funkcji na danym terenie jak i warunków zabudowy, nie oznacza, iż inwestorowi pozostawiona jest zupełna dowolność w tym zakresie. Organ przy wydawaniu decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego nie może pomijać zasadniczego celu ustawy, jakim jest regulacja przeznaczania terenów na określone cele i ustalania zasad ich zagospodarowania przy przyjęciu za podstawę tych działań ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju. Decyzja wydawana w razie braku planu zagospodarowania przestrzennego stwierdza zgodność zamierzenia z obiektywnym porządkiem prawnym. Źródłem tych zasad i warunków jest powszechnie obowiązujące prawo. Do przepisów tego prawa należą również przepisy ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. - realizacja inwestycji (roboty ziemne) łączyłaby się z dotkliwą ingerencją we własność Spółdzielni Mieszkaniowej [...], skutkującej zniszczeniem drzew posadowionych na w/w działce (12 letnie tuje i cisy) oraz zniszczeniem nawierzchni asfaltowej drogi stanowiącej ul. [...](pismo skarżącej z dnia 17 września 2010 r. znajduje się w aktach sprawy administracyjnej). - w treści załącznika nr l (warunki zabudowy i zagospodarowania terenu) do decyzji organu l instancji zawarte zostało stwierdzenie, że inwestycja objęta wnioskiem inwestora nie została zaliczona do inwestycji mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Zarówno organ pierwszej, jak i II instancji nie zawarły żadnego uzasadnienia, dlaczego w ich ocenie planowane zamierzenie inwestycyjne nie jest objęte hipotezą normy z § 3 ust. 1 pkt 7 ww. rozporządzenia. Brak szczególnego wskazania w uzasadnieniu decyzji ULICP, dlaczego w ocenie organów administracji nie zachodzi konieczności uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, stanowi oprócz naruszenia przepisy prawa materialnego, tj. art. 72 ust. 1 pkt 2 ustawy OOdzŚ w zw. z § 3 ust. l pkt 7 ww. rozporządzenia, także naruszenie przepisu art. 107 §1 i§3KPA. - skarżąca spółdzielnia mieszkaniowa wniosła do organu pismo z dnia 17.09. 2010 roku, w którym sformułowała szereg uwag i zastrzeżeń dotyczących procedowanej decyzji, w tym wskazała na potencjalną alternatywną lokalizację inwestycji celu publicznego. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organy obu instancji w żaden sposób nie odniosły się do stanowiska Spółdzielni, czym naruszył zasadę czynnego udziału stron w postępowaniu administracyjnym (art. 10 KPA) oraz obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego (art. 77 § l KPA), a także art. 107§ 1 i § 3 KPA. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie i podtrzymało stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dodatkowo podnosząc, że : - uzgodnienie projektu decyzji z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska na podstawie art. 53 ust. 4 pkt 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie było wymagane. Przepis ten warunkował bowiem wydanie decyzji u.l.i.c.p. od uzgodnienia jej projektu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, w odniesieniu do innych niż położonych w granicach parku narodowego i jego otuliny obszarów objętych ochroną na podstawie przepisów o ochronie przyrody. Z ustawy o ochronie przyrody nie wynika jednak by obszary znajdujące się w granicach "otuliny parku krajobrazowego" były objęte ochroną (ar. 6 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 16 kwietnia 2004 r.o ochronie przyrody). Zatem żądanie dokonanie uzgodnienia, o jakim mowa w art. 53 ust 4 pkt 8 jest bezpodstawne. - w świetle dokumentów sprawy również uzgodnienie w zakresie zagrożenia powodziowego nie było wymagane, jako że sporna inwestycja ma być zlokalizowana na obszarze znajdującym się poza bezpośrednim i potencjalnym zagrożeniem ze strony [...] (kserokopia pisma [...] z dnia 2 września 2005) - niesłuszny jest zarzut naruszenia prawa własności Skarżących poprzez wydanie spornej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, jako że tego rodzaju decyzja jest rozstrzygnięciem wydawanym na pierwszym etapie przygotowywania procesu inwestycyjnego, nie przesądza, czy inwestycja będzie zrealizowana i nie stanowi żadnej zmiany w sferze praw rzeczowych. Wydanie natomiast decyzji o jakiej mowa w art. 124 ust 1. ustawy o gospodarce nieruchomościami, czyli decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na realizację inwestycji celu publicznego w sytuacji, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraża na to zgody - ma charakter wyjątkowy i wymaga przekonywującego wykazania, że interes społeczny przemawiający za realizacją tej inwestycji tak ważny i znaczący, iż bezwzględnie wymaga ograniczenia uprawnień właścicielskich obywatela. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, póz. 1269 oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zwanej dalej: p.o.p.s.a. (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Trzeba też wskazać, że zgodnie z art. 134 p.o.p.s.a. Sąd nie jest związany granicami skargi i zobowiązany jest do wzięcia pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w sprawie. Zacząć należy od zakresu kontroli sądowej zaskarżonej decyzji a to wobec faktu, że sprawa niniejsza była już przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie - który wyrokiem z dnia 16.01.2009 r. (sygn. akt II SA/Kr 935/08) uchylił poprzednio zapadłe w sprawie decyzję - a więc dokonał już kontroli zapadłych decyzji w pełnym aspekcie ich legalności. A kontrolę stanowiska Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego przeprowadził także Naczelny Sąd Administracyjny - który wyrokiem z dnia 27.04.2010 r., sygn.akt II OSK 648/09 oddalił skargę kasacyjną K.H. . Uznając zasadność skargi firmy "[...]" SA z siedzibą w K. Sąd wskazał, że "Rzeczą organów administracji publicznej przy ponownym rozpatrzeniu sprawy będzie zatem podjęcie stosownych czynności umożliwiających kwalifikację przedmiotowej inwestycji na tle obu przesłanek przewidzianych w art. 2 ust. 5 u.p.z.p. Ustalając "znaczenie" inwestycji należy wziąć pod uwagę takie cech, jak: rozmiar inwestycji, cel, któremu inwestycja ma służyć, doniosłość inwestycji z punktu widzenia interesów lokalnych (gminnych) czy ponadlokalnych (powiatowych, wojewódzkich, krajowych) oraz inne, które mogą być uznane za istotne z punktu widzenia brzmienia przepisu. Ponieważ inwestycja dotyczy budowy sieci energetycznej ustalenie "znaczenia" inwestycji powinno odbywać się również z uwzględnieniem przepisów ustawy z 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne, przepisów wykonawczych do tej ustawy, a być może nawet dyrektyw unijnych". Zwrócił Sąd także uwagę na następne dwa uchybienia a to na wadliwość postanowienia Prezydenta Miasta K. z [...] .03.2008 r. ([...]) w sprawie sprostowania oczywistej omyłki w decyzji Prezydenta Miasta K. z [...].02.2008 r., także na dokonane uzgodnienie projektu decyzji przez Prezydenta Miasta K. postanowieniem z dnia [...] listopada 2007 r. Uznał Sąd, że skoro zarządcą drogi publicznej, przy której zlokalizowano inwestycji jest także Prezydent Miasta K. , a więc ten sam organ administracji publicznej, zbędnym było w zakresie uzgodnienia przewidzianego w art. 53 ust. 5 pkt 9 p.z.p. stosowanie trybu z art. 106 k.p.a. Zgodnie z treścią art. 153 p.o.p.s.a ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie było przedmiotem zaskarżenia. Należy zwrócić uwagę, że w stosunku do daty wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego - nie nastąpiła istotna zmiana stanu faktycznego i prawnego. Tak więc skoro w wyroku z dnia 16.01.2009 r., Sąd nakazał tylko zbadanie - czy w sprawie mamy do czynienia z inwestycją celu publicznego - obecna kontrola sądowa, może ograniczyć się tylko do tej kwestii. Należy także zwrócić uwagę na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego - wyrażone w sprawie niniejszej, iż decyzja o lokalizacji inwestycji celu publicznego ma charakter decyzji związanej (art. 56 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym), a więc w sytuacji, gdy wniosek o ustalenie takiej lokalizacji, czyni zadość wymaganiom formalnym i jest zgodny z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisami ustaw szczególnych, to organ winien wydać w sprawie decyzję pozytywną a więc stanowisko, iż organ administracyjny obowiązany jest w rozpoznawanej sprawie oceniać charakter stosownych procedur pod kątem ewentualnej ingerencji w prawo własności jest błędne. Nie można zarzucić orzekającym organom naruszenie prawa przy ustaleniu, że inwestycja budowy sieci elektroenergetycznej SN i NN na częściach działek nr 1, 2 3 , 4 , 5, 6 , 7 (Obr [...] w K. - jest inwestycja celu publicznego. Sąd w całości popiera wywód orzekających organów iż pojęcie cel publiczny, oznacza cel dotyczący ogółu ludzi, służący ogółowi, przeznaczony (dostępny) dla wszystkich. Na pojęcie "inwestycji celu publicznego" składają się dwa elementy, których łączne wystąpienie jest warunkiem koniecznym takiego rodzaju inwestycji. Pierwszy element stanowi określenie przedmiotu inwestycji, jakim jest realizacja celu publicznego wskazanego w art. 6 ustawy o gospodarce, a drugi element stanowi przypisanie inwestycji znaczenia lokalnego lub ponadlokalnego. Według pkt. 2 art. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami celem publicznym jest " budowa i utrzymywanie ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji płynów, pary, gazów i enemii elektrycznej, a także innych obiektów i urządzeń niezbędnych do korzystania z tych przewodów i urządzeń". Budowa sieci elektroenergetycznej ma znaczenie lokalne bądź ponadlokalne bowiem - jak to podkreślają organy - zgodnie z ustawą o samorządzie gminnym zaspakajanie takich potrzeb jak zaopatrzenie w energię elektryczną należy do zadań własnych gminy a dostęp do niej, czyli możność przyłączenia, będą mieli także potencjalni odbiorcy spoza tego terenu - po spełnieniu technicznych i ekonomicznych warunków przyłączenia. Inwestycja lokalna to nie tylko inwestycja służąca całej gminie jako podmiotowi władzy lokalnej. Może to. być także inwestycja, która swoim zasięgiem bezpośrednio służy węższemu kręgowi mieszkańców gminy, ale pośrednio ma znaczenie dla całej gminy we wskazanym rozumieniu. Rozbudowa sieci energetycznej ma znaczenie dla całej wspólnoty gminnej i zaspokaja także jej potrzeby jako całości - służąc tym samym nie tylko interesom grupowym. To, że inwestycja tego rodzaju jest przedsięwzięciem prywatnym - wcale nie decyduje o tym, że jest ona pozbawiona cech inwestycji celu publicznego (zob. wyrok NSA z 5.07.2011 r., sygn.akt II OSK 672/11). W tym stanie rzeczy, skoro kontrola sądowa nie wykazała aby zaskarżona decyzja czy poprzedzająca ją decyzja organu l instancji naruszały prawo na podstawie art. 151 p.o.p.s.a orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło