II FSK 1278/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-05-13

Skład orzekający: Antoni Hanusz, Bogusław Dauter, Andrzej Jagiełło

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatek na nabycie gruntów, na których znajdują się złoża kruszywa naturalnego, może stanowić koszt uzyskania przychodu w momencie zakupu, czy też dopiero w momencie odpłatnego zbycia gruntu?
Ratio decidendi
Wydatek na nabycie gruntów, w tym gruntów zawierających złoża kruszywa naturalnego, nie stanowi kosztu uzyskania przychodu w momencie zakupu. Zgodnie z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, wydatki na nabycie gruntów nie są kosztem uzyskania przychodów w momencie zakupu, lecz stają się kosztem w momencie odpłatnego zbycia gruntu. Złoża kruszywa naturalnego są częścią składową nieruchomości gruntowej do momentu ich wydobycia.
Stan faktyczny
Skarżący nabył nieruchomości rolne, na których znajdowały się złoża kruszywa naturalnego, płacąc za nie cenę znacznie wyższą niż za typowe działki rolne. Wprowadził te nieruchomości do ewidencji środków trwałych swojej firmy. Zadał pytanie, czy koszt zakupu tych działek, a w istocie złóż kruszywa, może stanowić koszt uzyskania przychodu. Organ podatkowy i sądy administracyjne uznały, że wydatek na nabycie gruntu nie jest kosztem uzyskania przychodu w momencie zakupu, lecz dopiero w momencie jego zbycia.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia NSA Bogusław Dauter (sprawozdawca), Sędzia WSA del. Andrzej Jagiełło, Protokolant Katarzyna Domańska, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej J. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 stycznia 2012 r. sygn. akt I SA/Łd 1537/11 w sprawie ze skargi J. M. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 26 sierpnia 2011 r. nr IPTPB1/415-46/11-2/DS w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę kasacyjną. 1. Wyrokiem z 18 stycznia 2012 r., I SA/Łd 1537/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę J. M. na interpretację Ministra Finansów z 26 sierpnia 2011 r. w przedmiocie przepisów prawa podatkowego w sprawie podatku dochodowego od osób fizycznych. 2. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym: we wniosku z 6 czerwca 2011 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego skarżący wskazał, że zakupił nieruchomości, na obszarze których znajdują się złoża kruszywa naturalnego. Ponieważ działki były kwalifikowane jako działki rolne, zostały tak określone w akcie notarialnym, przy czym cena jednego metra kwadratowego była wielokrotnie wyższa niż innych działek rolnych. Notariusz nie wpisał w akcie notarialnym, że działki nabywane są do prowadzonej działalności gospodarczej, m.in. gdyż eksploatacja złóż kruszywa wymaga koncesji. W maju 2011 r., skarżący złożył oświadczenie o wprowadzeniu nieruchomości w postaci ww. czterech działek do ewidencji środków trwałych swojej firmy. W związku z powyższym zadano następujące pytanie: Czy koszt zakupu działek, a w istocie zakupu złoża kruszywa naturalnego, stanowić będzie koszt uzyskania przychodu? Zdaniem wnioskodawcy ponieważ przeprowadzona transakcja była od początku podporządkowana zakupowi złoża kruszywa i jego dalszej eksploatacji w różnych formach, zdaniem wnioskodawcy – stosownie do treści art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2000 r. Nr 14, poz.176 ze zm., dalej jako: "u.p.d.o.f.") – wydatek ten stanowił koszt uzyskania przychodu. 3. Uznając stanowisko wnioskodawcy za nieprawidłowe, organ w zaskarżonej interpretacji zauważył, że wydatki poniesione na zakup gruntów nie stanowią kosztów uzyskania przychodów w momencie zakupu. Wydatki te, jako nie podlegające amortyzacji (art. 22c pkt 1 u.p.d.o.f.), będą w całości kosztem uzyskania przychodów w momencie odpłatnego zbycia gruntu. Bez wpływu na interpretację pozostaje natomiast fakt, że po eksploatacji złoża kruszywa naturalnego powstanie tzw. "wyrobisko". 4. W skardze do WSA w Łodzi, wniesionej po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa, skarżący zarzucił naruszenia art. 120 i art. 121 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r., Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm.; dalej jako: "O.p.") oraz art. 22 ust. 1 w zw. z art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a) u.p.d.o.f. 5. Sąd pierwszej instancji uznał, że skarga jest bezzasadna, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. W ocenie sądu z przepisów art. 46 § 1, art. 47 oraz art. 143 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. — Kodeks cywilny (Dz. U. z 1964 r. Nr 16, poz. 93; dalej jako: "K.c.") organ zasadnie wywnioskował, że złoża kopalin, w tym kruszywa naturalnego, stanowią część składową nieruchomości gruntowych. W konsekwencji organ prawidłowo przyjął, że wprowadzając wyłączenie z kosztów uzyskania przychodów wydatków na nabycie gruntów, o którym mowa w art. 23 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f. obejmuje grunt oraz jego części składowe, znajdujące się również pod jego powierzchnią – jak w omawianym przypadku. Organ trafnie zauważył również, że złoże kruszywa naturalnego jest częścią składową nieruchomości gruntowej do momentu jego wydobycia. 6. W skardze kasacyjnej skarżący zarzucił powyższemu wyrokowi: 1) na podstawie art. 174 pkt 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., dalej jako: "P.p.s.a.") naruszenie prawa materialnego art. 22 ust. 1 i 23 ust. 1 pkt 1 lit. a, a także art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f. przez błędną wykładnię tych przepisów, 2) na podstawie art. 174 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 i 145 § 1 lit. c P.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania: "art. 151 P.p.s.a. przez oddalenie skargi, w sytuacji, gdy w ocenie skarżącego sąd, jak wynika to z uzasadnienia zaskarżonego wyroku i też skargi, powinien dokonywać, w tym konkretnym przypadku, rozróżnienia dla celów podatkowych, formalnego i merytorycznego zakresu regulacji przepisów prawa materialnego, a w konsekwencji naruszając także przepisy art.120 i 121§1 Ordynacji Podatkowej,". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 7. Skarga kasacyjna jest oczywiście bezzasadna. Sąd pierwszej instancji dokonał prawidłowej wykładni wszystkich przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie, swoje stanowisko wszechstronnie i przekonywująco uzasadnił, zaś skarga kasacyjna żadnego z elementów tej argumentacji nie podważyła. Badając postawiony zarzut należy wskazać, że zgodnie z treścią art. 22 ust. 1 zd. 1 u.p.d.o.f. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyłączeniem kosztów wymienionych w art. 23. Zasadnie sąd pierwszej instancji przyjął, że w stanie faktycznym sprawy ma miejsce wyłączenie z kosztów opisane w art. 23 ust. 1 pkt 1 lit. a). Zgodnie z brzmieniem tego przepisu, w istotnym dla sprawy zakresie nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków na nabycie gruntów. Mimo, że grunty stanowią środki trwałe w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 15 lit. a) ustawy o rachunkowości, to od takiego majątku podatnika nie dokonuje się odpisów amortyzacyjnych dla celów podatkowych - art. 22c pkt 1 u.p.d.o.f. Wydatek na nabycie gruntu stanowi koszt uzyskania przychodów w momencie odpłatnego zbycia gruntu, bez względu na czas jego poniesienia. Taki jest wybór ustawodawcy, który w zależności od rodzaju wydatku określa zasady zaliczenia go do kosztów uzyskania przychodów. Z treści skargi kasacyjnej wynika, ze skarżący rozumie te zasady, tylko w stanie faktycznym sprawy (w dacie zbycia grunt może mieć znacznie niższą wartość niż w dacie nabycia) ich nie akceptuje. Nie przedstawia przy tym żadnych argumentów na błędną wykładnię przepisów dokonaną przez sąd pierwszej instancji lub ich niewłaściwe zastosowanie. Postawiony zarzut naruszenia art. 9 ust. 2 u.p.d.o.f. jest oczywiście bezzasadny. Przepis ten stanowi o tym co jest dochodem z określonego źródła przychodów. Przywołując tylko jeden fragment tego przepisu, skarżący pomija ten, który stanowi o stracie podatkowej. Taka sytuacja hipotetycznie może mieć miejsce w sprawie niniejszej, ale jest to wyłącznie wybór podatnika, który nabywając grunt, ze złożami kruszywa naturalnego powinien liczyć się z tym, że wyeksploatowaniu tych złóż wartość gruntu będzie niższa niż w dacie nabycia. Oczywiście bezzasadne są również zarzuty naruszenia przepisów postępowania, których autor skargi kasacyjnej nawet nie uzasadnił, nie mówiąc już o tym, że nie wykazał jaki wpływ ewentualne naruszenie art. 120 i 121 § 1 O.p. mogło mieć na wynik sprawy. Z tych względów i na podstawie art. 184 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło