II GSK 924/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Kisielewicz Sędzia NSA Wojciech Kręcisz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Mateusz Rogala po rozpoznaniu w dniu 30 października 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej B. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 20 stycznia 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 1712/11 w sprawie ze skargi "I." Spółki z o.o. w K. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy 1) uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2) zasądza od "I." Spółki z o.o. w Ki. na rzecz B. T. kwotę 950 (dziewięćset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 20 stycznia 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 1712/11 po rozpoznaniu sprawy ze skargi I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. (dalej: wnioskodawca, Spółka, skarżąca) na decyzję Urzędu Patentowego RP (w skrócie: UP) z dnia [...] marca 2011 r., nr [...] w przedmiocie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] pt. "Roleta okienna" uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu oraz zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia: W dniu 3 kwietnia 2009 r. do Urzędu Patentowego RP wpłynął sprzeciw złożony przez I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. od decyzji tego organu z dnia [...] września 2008 r. o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy pt. "Roleta okienna" nr [...] na rzecz B. T. prowadzącej działalność gospodarczą pod nazwą "B." P. P.-H.-U. E. I. z siedzibą we W., z pierwszeństwem od dnia 27 listopada 2002r. Jako podstawę zgłoszonego żądania Spółka wskazała art. 97 ust. 3 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. 119, poz. 1117 z późn. zm., dalej: "p.w.p.") Twierdziła, że zgłoszenie spornego wzoru użytkowego zawierało więcej niż jedno rozwiązanie, gdyż część znamienna zastrzeżenia niezależnego zawiera łącznik "lub", a więc zespół cech technicznych przedmiotowego wzoru użytkowego w zakresie spornego prawa ochronnego dotyczył dwóch rozwiązań. Zaskarżoną decyzją Urząd Patentowy uznał sprzeciw za bezzasadny. Organ wskazał, że nie jest władny do kontroli prawidłowości dokumentacji zgłoszeniowej ani prawidłowości przebiegu postępowania zgłoszeniowego, w szczególności czy zastrzeżenie niezależne jest prawidłowo sformułowane. W ocenie organu kwestionowany zapis zastrzeżenia niezależnego spornego prawa ochronnego czynił zadość art. 97 ust. 4 p.w.p., który dopuszcza możliwość ujęcia w zgłoszeniu wzoru użytkowego różnych postaci przedmiotu. Na decyzję Urzędu Patentowego I. Sp. z o.o. w K. złożyła skargę do WSA w W. domagając się jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego oraz naruszenie interesu prawnego skarżącej, w szczególności poprzez: - oddalenie wniosku pełnomocnika skarżącej o odroczenie rozprawy w sytuacji, gdy pełnomocnik ten prawidłowo wykazał, że jego niestawiennictwo na rozprawie wynikało z przyczyny trudnej do przezwyciężenia, - błędne przyjęcie, że Urząd Patentowy RP w postępowaniu spornym nie powinien badać, czy zgłoszenie jednego wzoru użytkowego zawiera więcej niż jedno rozwiązanie, - błędne przyjęcie, że zastrzeżenie w przedmiotowym wzorze użytkowym zawiera różne postacie przedmiotu, a nie różne rozwiązania o charakterze technicznym, a w konsekwencji błędną ocenę, że zastrzeżenie niezależne zawierało tylko jedno rozwiązanie, - z ostrożności, gdyby nawet przyjąć, że zastrzeżenie zawierało różne postacie przedmiotu, a nie różne rozwiązania o charakterze technicznym – pominięcie, że przepisy prawa wymagają dodatkowo, aby postacie przedmiotu posiadały te same cechy techniczne rozwiązania, a także nieuwzględnienie, że nie posiadały one tych samych cech technicznych. Uczestnik postępowania B. T. wniosła o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutów, Sąd I instancji wskazał, że samo niestawienie się pełnomocnika na rozprawę nie uzasadniało jej odroczenia. Nieobecność musiała być spowodowana trudną do przezwyciężenia przeszkodą. Planowany przez pełnomocnika urlop nie stanowił przeszkody, której nie można było przezwyciężyć. Oceniając kolejny zarzut skargi, Sąd wskazał, iż jest on zasadny. W przepisie art. 97 ust. 3 p.w.p. uregulowano, iż zgłoszenie wzoru użytkowego może obejmować tylko jedno rozwiązanie. Jest to tzw. zasada jedności wzoru użytkowego, która nie ogranicza możliwości ujęcia w zgłoszeniu różnych postaci przedmiotu, posiadających te same istotne cechy techniczne zastrzeganego rozwiązania, jak również przedmiotu składającego się z części organicznie lub funkcjonalnie związanych ze sobą (art. 94 ust. 4 p.w.p.). Sąd wskazał, że zgodnie z art. 10 ust. 1 p.w.p. wydanie decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy następuje po sprawdzeniu przez UP czy są spełnione warunki wymagane do uzyskania tego prawa. Bada się wówczas, czy są spełnione przesłanki z art. 94 ust. 1 p.w.p. oraz wymóg formalny określony w art. 97 ust. 3 p.w.p., tj. czy zgłoszenie zawiera jedno rozwiązanie, albowiem w przypadku wskazania kilku rozwiązań nie jest możliwe rozstrzyganie w przedmiocie udzielenia bądź nieudzielenia prawa ochronnego. W związku z powyższym Sąd I instancji podzielił stanowisko skarżącej, że wymóg przewidziany w art. 97 ust. 3 p.w.p. wiąże nie tylko zgłaszającego ale i Urząd Patentowy, który obowiązany jest go stosować badając zdolność ochronną wzoru użytkowego. Natomiast kwestia prawidłowości zgłoszenia i zachowanie warunku z art. 97 ust. 3 p.w.p. leży w zakresie kognicji organu w niniejszym postępowaniu. Rozważając trzeci i czwarty zarzut skargi Sąd stwierdził, iż są one przedwczesne. Organ przychylił się do stanowiska uprawnionego, że zgłoszenie zawiera tylko jedno rozwiązanie. Jednakże powyższe stwierdzenie UP nie zostało należycie uzasadnione, co nie pozwalało Sądowi na przeprowadzenie należytej kontroli zaskarżonej decyzji. Sąd administracyjny zauważył, że nie jest uprawniony do czynienia własnych ustaleń, tylko bada legalność zaskarżonych decyzji administracyjnych. Zdaniem Sądu organ uchybił również przepisom art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. B. T. wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, domagając się jego uchylenia w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz zasądzenia na rzecz skarżącej kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła: I) Na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały bądź mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 3 § 1, art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - poprzez nieuwzględnienie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu rejestrowym i postępowaniu spornym toczącym się przed Urzędem Patentowym w sprawie o unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy nr [...] "Roleta okienna", a w efekcie błędne przyjęcie, iż UP przy wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2011 r., naruszył przepisy art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie spowodowało wadliwość zaskarżanego rozstrzygnięcia WSA w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy; 2) art. 141 § 4 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - poprzez niewskazanie przez WSA w W. w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku, na czym dokładnie polegało uchybienie przez Urząd Patentowy przy wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2011r. przepisom art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. i ograniczenie się przez ten Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku jedynie do wskazania przepisów zakwalifikowanych w jego ocenie jako naruszone przy jednoczesnym niewykazaniu w zaskarżanym wyroku przez WSA prawdopodobieństwa oddziaływania naruszeń prawa procesowego przez Urząd Patentowy na wynik sprawy administracyjnej, a w efekcie błędne przyjęcie przez WSA w W., że decyzja Urzędu Patentowego z dnia [...]marca 2011r. naruszała prawo, które to naruszenie powodowało wadliwość zaskarżanego rozstrzygnięcia WSA w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i co prowadziło do wniosku, iż zaskarżane rozstrzygnięcie WSA oparte jest na kryterium słusznościowym, nie zaś na kryterium zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego; 3) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 100 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. i art. 255 ust. 4 p.w.p. - poprzez nieuwzględnienie przez WSA w W., iż zasada działania Urzędu Patentowego z urzędu w postępowaniu spornym w kwestiach ustalania stanu faktycznego sprawy i jej wszechstronnego wyjaśnienia podlegała odpowiedniemu ograniczeniu, stosownie do istoty postępowania spornego określonej w art. 255 ust. 4 p.w.p. i przerzucenie przez WSA w zaskarżanym wyroku na Urząd Patentowy, nie zaś na wnioskodawcę – I. Sp. z o.o. z siedzibą w K. ciężaru dowodu w kwestii wykazania przesłanek stanowiących podstawę do unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy, a zwłaszcza nieuzasadnione i niezgodne z przepisami prawa procesowego twierdzenie WSA w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku, iż leży w kognicji Urzędu Patentowego gestia badania czy zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego na wzór użytkowy (s. 5 uzasadnienia), mimo iż wnioskodawca ani nie dostarczył żadnych dowodów w tym zakresie, ani nie wnosił o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy w zakresie ustawowych warunków określonych w art. 94 p.w.p., a w efekcie niezgodne z przepisami prawa procesowego wyjście przez WSA poza podstawę prawną i zarzuty wskazane przez wnioskodawcę we wniosku o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy, co rodziło skutek wadliwości zaskarżanego rozstrzygnięcia WSA w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i co powodowało, iż zaskarżane rozstrzygnięcie WSA oparte zostało na kryterium słusznościowym, nie zaś na kryterium zgodności z przepisami prawa materialnego i procesowego; 4) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. w zw. z art. 100 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. i art. 97 ust. 3 i ust, 4p.w.p.: - poprzez błędne przyjęcie przez WSA w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku, iż ustawowe warunki niezbędne do uzyskania prawa ochronnego na wzór użytkowy określone w art. 94 p.w.p., których nie spełnienie stanowi podstawę unieważnienia przez Urząd Patentowy prawa ochronnego na wzór użytkowy w trybie postępowania spornego na podstawie art. 100 ust. 1 w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. obejmują swoim zakresem oprócz ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa z art. 94 p.w.p., również wymogi formalne niezbędne do zgłoszenia wzoru użytkowego na etapie postępowania zgłoszeniowego przez Urzędem Patentowym, tj. określone w art. 97 ust. 3 i ust 4 p.w.p. oraz w § 8 ust. 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 września 2001 r. w sprawie dokonywania i rozpatrywania zgłoszeń wynalazków i wzorów użytkowych (Dz. U. Nr 102, poz. 1119 z późn. zm.), dalej: "rozporządzenie z 2001 r.", czego skutkiem było uwzględnienie skargi; - poprzez błędne przyjęcie przez WSA w W. w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku, iż Urząd Patentowy jest zobowiązany badać wymóg formalny przewidziany w przepisie art. 97 ust. 3 i ust. 4 p.w.p., tj. badać czy dokumentacja zgłoszeniowa danego rozwiązania nie jest wadliwa, na etapie po wydaniu przez Urząd Patentowy decyzji o udzieleniu prawa ochronnego na wzór użytkowy, tj. również na etapie postępowania spornego i tym samym błędne przyjęcie przez WSA w uzasadnieniu zaskarżanego wyroku, iż brak należytego uzasadnienia stanowiska Urzędu Patentowego w uzasadnieniu decyzji UP z dnia [...] marca 2011 r., iż zapis zastrzeżenia niezależnego spornego prawa ochronnego na wzór użytkowy spełniał wymóg jednolitości wzoru użytkowego z art. 97 ust. 4 p.w.p. powodował, iż decyzja UP była wadliwa i uniemożliwiała Sądowi przeprowadzenie należytej kontroli legalności zaskarżonej decyzji, co w efekcie doprowadziło do niewłaściwej kontroli legalności działalności administracji publicznej przez Sąd pierwszej instancji w niniejszej sprawie i uwzględnieniu skargi I. Sp. z o.o. w K. W odpowiedzi na skargę kasacyjną I. Sp. z o.o z siedzibą w K. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna ma uzasadnione podstawy i dlatego podlegała uwzględnieniu. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zaskarżony wyrok pod względem jego zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, zaś z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi. Oznacza to, że o zakresie kontroli orzeczenia Sądu I instancji przesądza wola wnoszącego skargę kasacyjną. Należy zauważyć, że skarżąca kasacyjnie podniosła zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Naruszenia przepisów art. 3 § 1, art. 134 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. B. T. dopatrywała się w nieuwzględnieniu przez Sąd I instancji całokształtu materiału dowodowego (zebranego w postępowaniu o udzielenie prawa ochronnego oraz w postępowaniu spornym), co w konsekwencji doprowadziło ten Sąd do wniosku, że UP przy wydawaniu decyzji z dnia [...] marca 2011 r. naruszył przepisy postępowania - art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. Jeśli chodzi o zarzut naruszenia art. 3 § 1 p.p.s.a., to zauważyć należy, że naruszenie tego przepisu ma miejsce w sytuacji, gdy sąd rozpoznający skargę uchyla się od obowiązku wykonania kontroli, o której mowa w tym przepisie. W niniejszej sprawie uchybienie takie nie miało miejsca, gdyż Sąd pierwszej instancji skontrolował zaskarżone orzeczenie. Zupełnie zaś inną kwestią było to, że autor skargi kasacyjnej nie zgadzał się z wynikiem kontroli sądowej dokonanej przez Sąd pierwszej instancji, co jednak nie oznaczało naruszenia przepisu art. 3 § 1 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z dnia: 25 listopada 2011 r., sygn. akt: II GSK 1259/10, 13 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 1220/11, 21 marca 2013 r., sygn. akt I OSK 2132/11, opubl.: orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast art. 134 § 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem zaskarżonego aktu, Sąd może zatem m.in. uwzględnić skargę z powodu innych uchybień niż te, które przytoczono w skardze. Wynikająca z cytowanego przepisu zasada niezwiązania sądu administracyjnego zarzutami, wnioskami i powołaną podstawą prawną umożliwia sądowi pełną weryfikację legalności działalności organów administracji publicznej. Sąd I instancji wyszedł z założenia, że skoro wymóg ujęcia w zgłoszeniu wzoru użytkowego tylko jednego rozwiązania (art. 97 ust. 3 p.w.p.) w postępowaniu o udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy odnosił się do zgłaszającego oraz do UP, który badał wniosek (według art. 10 ust. 1 p.w.p. wydanie decyzji o udzieleniu patentu na wynalazek oraz prawa ochronnego na wzór użytkowy następowało po sprawdzeniu przez UP, w ustalonym zakresie, czy są spełnione warunki wymagane do uzyskania patentu lub prawa ochronnego), to także w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego, w którym należało wykazać, że wzór użytkowy nie spełniał ustawowych warunków, kwestia prawidłowości zgłoszenia i zachowania warunku z art. 97 ust. 3 p.w.p. leżała w zakresie kognicji organu. Stanowisko Sądu I instancji co do zasady należało uznać za słuszne. Sąd kasacyjny podzielił stanowisko, że w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego należy badać warunek, czy zgłoszony wzór użytkowy obejmuje tylko jedno rozwiązanie, albowiem element ten mieści się w zakresie "ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa ochronnego" (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 lipca 2007 r., sygn. akt VI SA/Wa 1818/06, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem ujęcie w zgłoszeniu wzoru użytkowego tylko jednego rozwiązania jest ustawowym warunkiem do uzyskania prawa ochronnego rozumieniu art. 100 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. (prawo ochronne na wzór użytkowy może być unieważnione na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do uzyskania tego prawa). Wymóg określony przez art. 97 ust. 3 p.w.p., że zgłoszenie wzoru użytkowego może obejmować tylko jedno rozwiązanie (mimo że wymóg ten powiązano ze zgłoszeniem), nie może być traktowany jedynie jako warunek formalny, na równi z innymi elementami zgłoszenia, o których mowa w art. 97 ust. 1, 2 p.w.p. oraz w art. 35 – 37, 39 – 52 p.w.p. stosowanych odpowiednio na mocy 100 ust. 1 p.w.p. Jednakże Sąd I instancji, kwestionując stanowisko UP, nie odniósł się do ustaleń organu odnośnie zakresu sprzeciwu – okoliczności, na których wnioskodawca oparł swoje żądanie unieważnienia prawa ochronnego na wzór użytkowy "Roleta okienna" nr [...] i nieprzedstawienia żadnych dowodów przez tę stronę co do tego, że zgłoszenie spornego wzoru obejmowało różne rozwiązania o charakterze technicznym, a nie tylko różne postacie przedmiotu posiadające te same istotne cechy techniczne zastrzeganego rozwiązania, bądź przedmiot składający się z części organicznie lub funkcjonalnie związanych ze sobą (art. 97 ust. 4p.w.p.). Organ twierdząc, że w postępowaniu spornym nie bada się prawidłowości dokumentacji zgłoszeniowej, jednocześnie stanął na stanowisku, że w postępowaniu zgłoszeniowym nie było wątpliwości, że zgłoszenie obejmowało jedno rozwiązanie techniczne, a badając ten wzór w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego uznał, że w zastrzeżeniu niezależnym ujęto różne postaci wzoru. Jak słusznie UP zauważył, jedynym zarzutem wnioskodawcy uzasadniającym, że sporny wzór użytkowy obejmuje dwa rozwiązania miało być użycie spójnika "lub" w części znamiennej zastrzeżenia niezależnego. Przy tym zarzut, że zgłoszenie, a następnie udzielenie prawa do spornego wzoru użytkowego zostało dokonane z naruszeniem art. 97 ust. 3 p.w.p., był jedyną podstawą sprzeciwu. Zdaniem wnioskodawcy, zawarcie w zastrzeżeniu niezależnym spójnika "lub", wbrew regule z art. 97 ust. 3 p.w.p. w połączeniu z § 16 (bez wskazania jednostki redakcyjnej) w zw. z § 8 pkt 4 rozporządzenia z 2001 r. miało świadczyć, że zgłoszenie obejmowało w zastrzeżeniu niezależnym dwa rozwiązania, a nadto dokumentacja zgłoszeniowa (sposób sformułowania zastrzeżeń oraz dołączone do zgłoszenia rysunki) nie spełniały wymogów ustawowych i rozporządzenia wykonawczego. Rozwiązanie pierwsze według wnoszącego sprzeciw miało dotyczyć rolety mającej profil przystawkowy połączony rozłącznie z profilem osłonowym, a drugie – oddzielne rolety mającej profil przystawkowy (s. 4 w sprzeciwu), choć w pkt dotyczącym zastrzeżeń ochronnych zgłaszający sprzeciw prawidłowo wskazywał, że sporny wzór użytkowy – "Roleta okienna" ma profil przystawkowy połączony rozłącznie z profilem osłonowym lub ma tylko profil osłonowy. W ocenie wnioskodawcy zgłoszenie wzoru użytkowego mogło obejmować jedno ukształtowanie (stanowisko w protokole rozprawy z 8 grudnia 2010 r., k. – 61 akt adm.). Wnioskodawca przez całe postępowanie administracyjne nie uzasadnił szczegółowo swego stanowiska ani nie odnosił się do pism uprawnionej, nawet w sytuacji zobowiązania stron przez UP do przedłożenia w terminie 1 miesiąca materiałów dowodowych mających znaczenie w zakresie rozstrzygnięcia omawianej sprawy (protokół rozprawy z dnia 8 grudnia 2010r., k. – 60 akt adm.). Sąd I instancji kwestię badania przesłanki z art. 97 ust. 3 p.w.p. (czy wzór użytkowy spełnia zasadę jedności tego wzoru) powinien był powiązać z przepisami dotyczącymi postępowania spornego, w oparciu o które procedował organ. Przepis art. 247 ust. 2 p.w.p. stanowi, że jeżeli zostanie złożony sprzeciw, uprawniony w odpowiedzi na zawiadomienie podniesie zarzut, że sprzeciw jest bezzasadny, to sprawa zostaje przekazana do rozstrzygnięcia w postępowaniu spornym. W takiej sytuacji, postępowanie w sprawie sprzeciwu toczy się według zasad zawartych w tytule VII p.w.p. – Postępowanie sporne. Według art. 255 ust. 4 p.w.p. Urząd Patentowy rozstrzyga sprawy w trybie postępowania spornego w granicach wniosku (sprzeciwu) i jest związany podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę lub osobę wnoszącą sprzeciw. Z uwagi na kontradyktoryjność postępowania spornego o unieważnienie prawa ochronnego na wzór użytkowy to na stronach tego postępowania, tj. na wnoszącym sprzeciw i na uprawnionym, spoczywa ciężar udowodnienia okoliczności, z których każda z nich wywodzi korzystne dla siebie skutki prawne. Rolą organu, tj. Urzędu Patentowego jest ustalenie stanu faktycznego na podstawie dowodów przedstawionych przez strony, w szczególności zaś dowodów przedłożonych przez wnoszącego sprzeciw lub uprawnionego. To strona wszczynająca spór określa, w jakim zakresie nie zostały spełnione ustawowe przesłanki do uzyskania prawa i przedkłada dowody na poparcie swojego stanowiska. We wniosku (sprzeciwie) należy ująć: wyraźnie określone żądanie, wskazanie podstawy prawnej oraz wskazanie środków dowodowych (art. 2551 ust. 3 pkt 3, 4, 5 p.w.p.). W myśl art. 2552 ust. 1 i 3 p.w.p. Urząd Patentowy doręcza stronom pisma składane przez pozostałe strony tego postępowania i wyznacza termin do nadesłania odpowiedzi. W przypadku zaś nadmiernego przewlekania postępowania przez strony Urząd Patentowy może, na podstawie art. 2553 ust. 5 p.w.p. wyznaczyć stronom termin na podanie wszystkich twierdzeń oraz dodatkowych dowodów na ich poparcie, pod rygorem utraty prawa powoływania ich w toku postępowania, chyba że strona wykaże, że ich powołanie w wyznaczonym terminie nie było możliwe albo że potrzeba powołania wynikła później. Pomiędzy stronami postępowania spornego zachodzi więc swoisty stosunek procesowy, zbliżający to postępowanie do procesu cywilnego, nie zaś do postępowania administracyjnego. Z zasady kontradyktoryjności wynika, że to żądanie zainteresowanego wyznacza granice sprawy. Ustawodawca w art. 255 ust. 4 p.w.p. zawarł ogólną zasadę postępowania spornego, która odróżnia to postępowanie od tego, dla którego wyłączną podstawą są przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zasada ta wyznacza związanie Urzędu Patentowego granicami wniosku lub sprzeciwu oraz podstawą prawną wskazaną przez wnioskodawcę lub osobę wnoszącą sprzeciw. Przy takim unormowaniu nie można przenosić do postępowania spornego z mocy art. 256 ust. 1 p.w.p. wszystkich obowiązków Urzędu Patentowego wynikających z art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., w szczególności dotyczących zbierania dowodów. Nie wyklucza to oczywiście aktywności Urzędu Patentowego przy zbieraniu dowodów pod warunkiem, że mieszczą się one w ramach sprawy rozstrzyganej w postępowaniu spornym (por. wyroki NSA z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 114/06, z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 2077/11, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd I instancji więc, w ramach obowiązku z art. 134 § 1 p.p.s.a. (szczególnie elementu – rozstrzygania w granicach sprawy) powinien był ocenić stanowisko UP na podstawie materiału dowodowego zebranego w postępowaniu spornym, z uwzględnieniem materiału dowodowego i decyzji z postępowania o udzielenie prawa ochronnego na wzór użytkowy "Roleta okienna" nr [...] (w zakresie dopuszczonym przez art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p. czyli w kontekście spełniania ustawowych warunków wymaganych do uzyskania prawa ochronnego). Jak już zauważono, UP, mimo twierdzenia, iż w postępowaniu spornym nie bada się prawidłowości dokumentacji zgłoszeniowej, zajął stanowisko co do żądania wnioskodawcy i materiału dowodowego przedstawionego w postępowaniu spornym przez tę stronę. Następnie też uznał, że sporny wzór użytkowy spełniał wymogi z art. 97 ust. 4 p.w.p., gdyż w zgłoszeniu ujęto różne postaci przedmiotu. Jednakże kwestią zasadniczą było czy wnioskodawca wykazał w postępowaniu spornym, zgodnie z zasadą kontradyktoryjności wynikającą z art. 255 ust. 4 p.w.p. i obowiązkiem nałożonym przez art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p., że nie zostały spełnione warunki wymagane do uzyskania prawa ochronnego na sporny wzór użytkowy, w niniejszej sprawie – wymogi z art. 97 ust. 3 p.w.p., gdyż takie stanowisko zajął UP. Sąd I instancji do argumentów UP w tym zakresie nie odniósł się. Wobec powyższego należało uznać za słuszny zarzut naruszenia art. 134 § 1 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Z zarzutem powyższym związany był zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 255 ust. 4 p.w.p., albowiem Sąd I instancji nie uwzględnił, że w postępowaniu spornym ulegają ograniczeniu zasady wynikające z art. 7, 77 § 1 k.p.a., wobec obowiązku wnoszącego sprzeciw udowodnienia okoliczności, że sporny wzór użytkowy nie spełniał warunków wymaganych do uzyskania prawa ochronnego (por. wyroki NSA z dnia 19 stycznia 2006 r., sygn. akt II GSK 320/05, z dnia 15 stycznia 2013 r., sygn. akt II GSK 2077/11, opubl. orzeczenia.nsa.gov.pl). Także i zarzut ten należało uznać za zasadny. Z powyższymi zarzutami związany był zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (tak skarżąca w uzasadnieniu skargi kasacyjnej doprecyzowała ten zarzut, zwłaszcza że odwoływała się do mankamentów uzasadnienia WSA) w zw. z art. 100 ust. 1 p.w.p. w zw. z art. 89 ust. 1 p.w.p. oraz art. 97 ust. 3 i 4 p.w.p. W istocie jednak zarzut ten dotyczył błędnej wykładni powołanych przepisów Prawa własności przemysłowej, gdyż skarżąca naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. powiązała z przepisami prawa materialnego dotyczącymi przesłanek unieważnienia prawa ochronnego a nie z przepisami dotyczącymi postępowania. Skarżąca uchybienia Sądu upatrywała w stanowisku, że wymóg ujęcia we wzorze użytkowym tylko jednego rozwiązania (art. 97 ust. 3 p.w.p.) odnosi się tylko do sformułowań dokumentacji zgłoszeniowej czyli może być badany tylko w postępowaniu w przedmiocie udzielenia prawa ochronnego na wzór użytkowy. Jak już wyjaśniono, nie można opisanego kryterium zrównywać z innymi wymaganiami formalnymi zgłoszenia, których nie bada się w postępowaniu o unieważnienie. Warunek ten dotyczy istoty rozwiązania, choć formalnie został wyrażony w art. 97 p.w.p. dotyczącym wymogów zgłoszenia. Jak podniesiono w orzecznictwie przyjmuje się, że nieprawidłowości w dokumentacji zgłoszeniowej nie bada się w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego (por. wyroki NSA z dnia 8 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 114/06 i z dnia 28 lutego 2007 r., sygn. akt II GSK 272/06, opubl orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec tego warunek spełnienia jednego rozwiązania we wzorze użytkowym może podlegać badaniu w postępowaniu o unieważnienie prawa ochronnego, ale z obwarowaniami wynikającymi z charakteru tego postępowania jako postępowania spornego. Za zasadny należało uznać zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Przepis ten stanowi, że uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Sąd I instancji wskazując, że nie jest uprawniony do czynienia własnych ustaleń, a tylko bada legalność zaskarżonych decyzji, uznał, że organ uchybił także przepisom art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jednakże nie wyjaśnił, czy stwierdzone uchybienia odnosiły się do całego postępowania spornego, czy też stanowiska dotyczącego spełniania warunku z art. 97 ust. 3, czy też tylko argumentacji odnoszącej się do spełniania kryterium z art. 97 ust. 4 p.w.p., jak i na czym konkretnie te uchybienia polegały, i czy mogłyby mieć wpływ na wynik postępowania. W tym zakresie nie była możliwa kontrola instancyjna zaskarżonego orzeczenia. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na mocy art. 185 § 1 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2 p.p.s.a.