IV SA/Gl 122/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Tadeusz Michalik Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga – Gajewska Sędzia WSA Andrzej Matan (spr.) Protokolant Paulina Nowak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi K. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie stypendium uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...] oraz decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r. nr [...]. Decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Kierownik Działu ds. Ewidencji Świadczeń Powiatowy Urząd Pracy, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta K. (dalej: PUP), na podstawie art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. b w zw. z art. 53 ust. 6 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. Nr 99, poz. 1001 z późn. zm., dalej: ustawa o promocji zatrudnienia), orzekł o utracie przez K. W. prawa do stypendium z dniem 9 sierpnia 2010 r. W uzasadnieniu decyzji podniesiono , iż stypendium przysługuje osobie bezrobotnej odbywającej staż. K.W. utraciła status osoby bezrobotnej z dniem 9 sierpnia 2010 r. ze względu na zmianę miejsca zamieszkania, z tym dniem utraciła również prawo do stypendium Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Wojewoda [...], po rozpoznaniu odwołania K.W., utrzymał w całości w mocy decyzję organu I instancji. W szczególności podkreślono, że K.W. jako osoba bezrobotna, w oparciu o umowę zawartą przez starostę z pracodawcą, odbywała staż w Urzędzie Miasta K. w okresie od [...] kwietnia 2010 r. do [...] października 2010 r. W dniu [...] października 2010 r. przedłożyła w Urzędzie Pracy odpis aktu małżeństwa z dnia [...] czerwca 2010 r., zawierający informację o zmianie stanu cywilnego, jak również o zmianie nazwiska (W. na W.) oraz potwierdzenie zameldowania na pobyt stały w miejscowości Z. od dnia 9 sierpnia 2010 r. Organ odwoławczy podkreśla, iż w takiej sytuacji na osobie zarejestrowanej jako bezrobotna spoczywają określone obowiązki, wynikające z § 4 ust. 4 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 26 listopada 2004 r. w sprawie rejestracji bezrobotnych i poszukujących pracy (Dz.U. Nr 262, poz. 2607 ze zm.). Osoba zarejestrowana jest zobowiązana zawiadomić w terminie 7 dni powiatowy urząd pracy o wszelkich zmianach danych zawartych w karcie rejestracyjnej. Jednocześnie, w myśl § 5 ust. 1 osoba, która ma zamiar zmienić miejsce zameldowania lub pobytu, informuje powiatowy urząd pracy, w którym jest zarejestrowana, o terminie tej zmiany i składa wniosek o przesłanie odpisów karty rejestracyjnej oraz innych dokumentów do powiatowego urzędu pracy właściwego ze względu na planowane miejsce zameldowania lub pobytu. Powiatowy urząd pracy przesyła odpisy karty rejestracyjnej wraz z dokumentami i wyłącza z rejestru bezrobotnych kartę rejestracyjną osoby, o której mowa w ust. 1 (ust.2 ). Osoba, która zmieniła miejsce zameldowania lub miejsce pobytu, zgłasza się w powiatowym urzędzie pracy, właściwym dla aktualnego miejsca zameldowania lub pobytu, w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania lub pobytu. Ponadto, jak zauważa organ odwoławczy, przepis art. 2 ust. 1 pkt. 2 ustawy o promocji zatrudnienia, definiuje osobę bezrobotną, za którą uważa się osobę niezatrudnioną i niewykonującą innej pracy zarobkowej, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie lub służbie albo innej pracy zarobkowej, albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu tej szkoły lub w szkole wyższej gdzie studiuje w formie studiów niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. Zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt. 1 tej ustawy, jeśli nie są spełnione warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt. 2, w tym wymóg zarejestrowania we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy, starosta pozbawia statusu bezrobotnego. Wobec tego, niespełnienie przez K.W. obowiązku zarejestrowania się we właściwym urzędzie pracy skutkowało utratą statusu osoby bezrobotnej z dniem 9 sierpnia 2010 r. (od daty zameldowania w Z.). Decyzja podjęta w tej sprawie nie była przez nią kwestionowana. Utrata statusu osoby bezrobotnej, ze względu na postanowienia art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia, która wiąże prawo do stypendium z osobą dysponującą statusem bezrobotnego, skutkuje utratą stypendium. Organ odwoławczy podnosi, iż wbrew twierdzeniom K.W. organ administracji zatrudnienia nie mógł poinformować ją w terminie 30 dni o wyrejestrowaniu (tj od 9 sierpnia 2010 r.) , bowiem wiadomość o podstawie do utraty statusu osoby bezrobotnej uzyskał dopiero w dniu [...] października 2010 r. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach K.W. podnosi, iż jako osoba bezrobotna została skierowana na staż w Urzędzie Miejskim w K., w okresie od [...] kwietnia do [...] października 2010 r. i staż ten odbyła, co potwierdza zaświadczenie z dnia [...] października 2010 r. Za czas odbywania stażu od [...] września do [...] października 2010 r. nie otrzymała stypendium, mimo świadczenia pracy. Za okres od 9 sierpnia do 31 sierpnia 2010 r. PUP wypłacił jej stypendium, natomiast w dniu [...] grudnia 2010 r. wszczął postępowanie o zwrot nienależnie pobranego świadczenia. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest zasadna, aczkolwiek nie z powodu zarzutów, podniesionych w jej treści. Zgodnie bowiem z treścią art. 1 § 1 ustawy z dnia 25.lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola wspomniana sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (§ 2). Sąd administracyjny, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżony akt w całości albo części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa, dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub też inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Jeżeli natomiast zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub innych przepisach - stwierdza nieważność orzeczenia w całości lub części. Stwierdzenie wydania rozstrzygnięcia z naruszeniem prawa wchodzi zaś w grę, o ile zachodzą przyczyny, określone w k.p.a. lub innych przepisach (art. 145 ustawy z dnia 30.sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi -Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej w dalszej części rozważań p.p.s.a.). Po myśli art. 134 § 1 p.p.s.a., rozstrzygając daną sprawę, sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi, może zastosować przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach, prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 135 p.p.s.a.) . Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję oraz przyczyny wzruszenia decyzji, Sąd stwierdził, że zaskarżone orzeczenie narusza normy prawa materialnego, w stopniu określonym w cytowanym przepisie. Stan faktyczny sprawy, stanowiącej przedmiot rozstrzygnięcia organu odwoławczego, jest następujący. Kierownik Działu ds. Ewidencji Świadczeń Powiatowego Urzędu Pracy, działający z upoważnienia Prezydenta Miasta K., decyzją z dnia [...]r. nr [...] pozbawia skarżącą – K.W. statusu osoby bezrobotnej z dniem 9 sierpnia 2010 r., to jest z dniem formalnej zmiany miejsca zameldowania (z K. do Z.). W podstawie materialnoprawnej rozstrzygnięcia powołuje przepis art. 33 ust. 4 pkt. 4a w związku z art. 73 ust. 2 a ustawy o promocji zatrudnienia. Kolejną decyzją z dnia [...]r. Nr [...] tenże organ orzeka o utracie przez skarżącą prawa do stypendium ze względu na pozbawienie statusu osoby bezrobotnej, również dniem 9 sierpnia 2010 r. W podstawie materialno prawnej decyzji powołano przepis art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. b w związku z art. 53 ust. 6 ustawy o promocji zatrudnienia. Decyzja ta została utrzymana w całości w mocy zaskarżonym rozstrzygnięciem. W ocenie Sądu, w decyzji tej nieprawidłowo określono datę utraty przez stronę prawa do stypendium. Podano mianowicie, że następuje ona z dniem 9 sierpnia 2010 r. W dacie tej, jak wspomniano wcześniej, K.W. dokonała zameldowania w Z. (zmieniła miejsce zamieszkania) i z datą tą Prezydent Miasta K. orzekł o utracie statusu osoby bezrobotnej, które to rozstrzygnięcie stanowiło podstawę do wydania decyzji o utracie prawa do stypendium. Natomiast utrata prawa do stypendium nie mogła nastąpić wcześniej, aniżeli wynika z to z postanowień art. 73 ust. 2a ustawy o promocji zatrudnienia, który wyznacza bezrobotnemu zmieniającemu miejsce zamieszkania termin czternastodniowy na zgłoszenie się w nowym urzędzie pracy. Analiza systemowa regulacji zawartych w ustawie o promocji zatrudnienia potwierdza tezę przyjętą przez organy orzekające w sprawie, iż data utraty statusu osoby bezrobotnej przesądza o dacie utraty uprawnień związanych z tym statusem, w tym prawa do zasiłku oraz prawa do stypendium. Wobec czego źródłem błędnego określenia momentu utraty uprawnień do stypendium w zaskarżonej decyzji jest ustalenie w tej kwestii zawarte w decyzji o utracie statusu osoby bezrobotnej przez skarżącą. W związku z tym Sąd, rozpoznając skargę, uznał za zasadne skorzystanie z uprawnienia określonego w art. 135 p.p.s.a. Zgodnie z powołanym przepisem Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Do końcowego załatwienia sprawy dotyczącej utraty przez skarżącą uprawnień do stypendium niezbędne jest wzruszenie ostatecznej decyzji o utracie przez nią statusu osoby bezrobotnej. Mieści się ona w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Pojęcie sprawy, którym operuje przepis art. 135 p.p.s.a., jest szersze od pojęcia "sprawy administracyjnej", obejmuje bowiem wszelkie postępowania i wydane w nich rozstrzygnięcia, które poprzedzając zaskarżone, warunkowały dokonaną w nim konkretyzację stosunku prawnego podlegającego rozstrzygnięciu (M.Jagielska, J.Jagielski, R.Stankiewicz w: Prawo o postępowaniu administracyjnym przed sądami. Komentarz pod red. prof. R.Hausera i prof. M.Wierzbowskiego, Warszawa 2011, s. 512; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 listopada 2005 r. , III FSK 2261/04, Lex nr 187525). Wobec tego, w pierwszym rzędzie przedmiotem kontroli Sądu powinna stać się decyzja Prezydenta Miasta z dnia [...]r. w sprawie pozbawienia skarżącej statusu osoby bezrobotnej. W myśl art. 33 ust. 4 pkt 4a ustawy o promocji zatrudnienia, starosta pozbawia statusu bezrobotnego osobę, która nie stawiła się w powiatowym urzędzie pracy w terminie, o którym mowa w art. 73 ust. 2a. Z kolei przepis art. art. 73 ust. 2a stanowi, iż w przypadku zmiany przez bezrobotnego miejsca zamieszkania skutkującej zmianą właściwości powiatowego urzędu pracy bezrobotny jest obowiązany powiadomić o tym fakcie urząd pracy, w którym jest zarejestrowany, oraz stawić się w powiatowym urzędzie pracy właściwym dla nowego miejsca zamieszkania w terminie 14 dni od dnia zmiany miejsca zameldowania. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się stanowisko, podzielane przez skład orzekający Sądu, że skutek prawny w postaci utraty statusu bezrobotnego następuje dopiero po czternastu dniach od daty dokonania przez stronę zameldowania w nowym miejscu pobytu. (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 listopada 2011 r., IV SA/Gl 17; wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 5 października 2011 r., II SA/Łd 818/11 oraz z dnia 8 czerwca 2011 r., III SA/Łd 270/10; dostępne na stronie internetowej ttp://orzeczenia.nsa.gov.pl.). Skoro ustawodawca wyraźnie wiąże ten skutek prawny z upływem terminu 14 dniowego (art. 34 ust. 4 pkt. 4a ustawy o promocji zatrudnienia - starosta pozbawia statusu bezrobotnego, który nie stawił się w powiatowym urzędzie pracy w tym terminie), to pozbawienie statusu bezrobotnego może nastąpić dopiero po upływie wskazanego terminu ( jeśli zostanie stwierdzone jego niedochowanie) . Pozbawienie skarżącej statusu bezrobotnego, w świetle poczynionych wyżej ustaleń, nastąpiło z naruszeniem norm prawnomaterialnych zawartych w art. 33 ust. 4 pkt 4a i art. 73 ust. 2a przywołanej ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. i miało wpływ na wynik sprawy ze względu na nieprawidłowe określenie daty utraty tego statusu. Stypendium, jak podnoszono wcześniej, przysługuje osobie bezrobotnej w okresie odbywania stażu i wynosi 120 % kwoty zasiłku , o którym mowa w art. 72 ust. 1 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia (art. 53 ust.6). Utrata statusu osoby bezrobotnej, w myśl art. 33 ust. 4 pkt. 4a w związku z art. 73 ust. 2a i art. 9 ust. 1 pkt. 14 lit. b ustawy, powoduje konieczność podjęcia przez starostę decyzji o utracie prawa do stypendium. Logicznie rzecz ujmując, utrata tego prawa nie może nastąpić wcześniej aniżeli utrata statusu bezrobotnego. Powinna zostać stwierdzona w tej samej dacie. Jeśli zatem z naruszeniem norm prawa materialnego (art. 33 ust. 4 pkt 4a i art. 73 ust. 2a ustawy o promocji zatrudnienia) orzeczono o utracie statusu bezrobotnego z nieprawidłowa datą, to wydanie w ślad za tym decyzji o utracie prawa do stypendium z tą samą, nieprawidłową datą, uznać także trzeba za działanie podjęte z naruszeniem prawa materialnego (art. 53 ust. 6 w związku z art. 73 ust. 2a i art. 9 W toku ponownego rozpoznania sprawy organ odwoławczy uwzględni ocenę prawną wyrażoną w treści niniejszego wyroku. Zważywszy wszystkie podniesione wyżej okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, działając na podstawie art. 132 i art. 145 §1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.