I SA/Gl 998/09

WyrokWSA w Gliwicach2010-03-10

Skład orzekający: Przemysław Dumana, Marzanna Sałuda, Małgorzata Wolf-Mendecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy składka ubezpieczeniowa potrącana z kwoty pożyczki i przekazywana do Towarzystwa Ubezpieczeń może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodu przez pożyczkodawcę?
Ratio decidendi
Składka ubezpieczeniowa potrącana z kwoty pożyczki i przekazywana do Towarzystwa Ubezpieczeń nie stanowi przychodu pożyczkodawcy, a zatem nie może być zaliczona do kosztów uzyskania przychodu. Spółka jest jedynie pośrednikiem w pobieraniu składki, która nie wpływa na jej wynik ekonomiczny, dlatego też interpretacja organu podatkowego uznająca stanowisko Spółki za nieprawidłowe została podtrzymana.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o interpretację podatkową dotyczącą kwalifikacji składki ubezpieczeniowej potrącanej z kwoty pożyczki i przekazywanej do Towarzystwa Ubezpieczeń jako kosztu uzyskania przychodu. Spółka prowadzi działalność finansową i udziela pożyczek, doliczając składkę ubezpieczeniową do kwoty pożyczki, którą pożyczkobiorca spłaca w ratach. Organ podatkowy wydał interpretację negatywną, uznając, że składka nie stanowi kosztu uzyskania przychodu, co spowodowało złożenie skargi przez Spółkę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Przemysław Dumana (spr.), Sędzia WSA Marzanna Sałuda, Sędzia NSA Małgorzata Wolf-Mendecka, Protokolant Izabela Maj, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 marca 2010 r. sprawy ze skargi A Sp. z o. o. w B. na interpretację Ministra Finansów z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych oddala skargę. W dniu 5 czerwca 2009 roku wpłynął do organu interpretacyjnego wniosek A spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów kwoty składki ubezpieczeniowej, a jako przychód podatkowy spłatę w ratach – 1/12, 1/24, 1/36 części składki ubezpieczeniowej. Strona wskazała okoliczności stanu faktycznego, z którego wynika, że prowadzi ona działalność w zakresie : - PKD 65.22.Z – pozostałe formy udzielania kredytów, - PKD 65.23.Z – pośrednictwo finansowe pozostałe, gdzie indziej nie sklasyfikowane, - PKD 65.13.Z – działalność pomocnicza finansowa, gdzie indziej nie sklasyfikowana, - PKD 67.20.Z – działalność pomocnicza związana z ubezpieczeniami i funduszami emerytalno – rentowymi. Udzielając pożyczkę, Spółka występuje jednocześnie w charakterze ubezpieczającego spłatę tej pożyczki na wypadek śmierci ubezpieczonego (pożyczkobiorcy), całkowitej trwałej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji ubezpieczonego (pożyczkobiorcy) w wyniku nieszczęśliwego wypadku lub choroby. Kwota składki ubezpieczeniowej jest doliczana do kwoty pożyczki, którą pożyczkobiorca jest zobowiązany spłacić Spółce w 12, 24 lub 36 równych miesięcznych ratach. W momencie dokonywania przelewu kwoty pożyczki na konto pożyczkobiorcy, Spółka potrąca z kwoty udzielonej pożyczki całą składkę ubezpieczeniową. W następnym miesiącu kalendarzowym następującym po miesiącu zrealizowania (przelewu) pożyczki na konto bankowe pożyczkobiorcy, składka ta, na podstawie umowy zawartej przez Spółkę z Towarzystwem Ubezpieczeń jest rozliczana w następujący sposób : składka potrącana od klienta z wartości pożyczki brutto jest ujmowana jako zobowiązanie wobec Towarzystwa Ubezpieczeń. Prowizja należna z tej składki dla Spółki jest wykazywana jako należność od Towarzystwa Ubezpieczeń oraz jako przychód podatkowy. Przychód ten jest dokumentowany na podstawie wystawionej faktury na koniec każdego miesiąca w którym wypłacono pożyczkę klientowi. Kwota składki, którą Spółka finansuje i przekazuje w imieniu klienta do Towarzystwa Ubezpieczeniowego nie jest uznawana jako koszt uzyskania przychodu, a późniejsza spłata tej składki w kolejnych ratach (1/12, 1/24 i 1/36) nie jest traktowana jako przychód podatkowy. W związku z powyższym wnioskodawca zadał następujące pytanie : czy Spółka może zakwalifikować do kosztu uzyskania przychodu kwotę składki ubezpieczeniowej, potrącanej z kwoty pożyczki i przekazanej do Towarzystwa Ubezpieczeniowego, a jako przychód podatkowy oprócz prowizji za obsługę polisy, spłatę w ratach – 1/12, 1/24, 1/36 części składki ubezpieczeniowej. Strona uważa, że w miesiącu udzielenia pożyczki cała składka ubezpieczeniowa, potrącana z kwoty pożyczki brutto, celem jej odprowadzenia do Towarzystwa Ubezpieczeń jest w tym miesiącu kosztem podatkowym, a momentem przychodu jest comiesięczny termin spłaty każdej kolejnej raty pożyczki, zawierającej w sobie część składki ubezpieczeniowej. Wskazała, że składka ubezpieczeniowa, przekazywana na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeń przez Spółkę ma na celu zabezpieczenie źródła przychodów w przypadku śmierci lub nieszczęśliwego wypadku pożyczkobiorców – art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Dniem poniesienia kosztu uzyskania przychodu jest dzień, na który ujęto koszt w księgach rachunkowych (zaksięgowano) na podstawie otrzymanej faktury (rachunku) albo dzień, na który ujęto koszt na podstawie innego dowodu w przypadku braku faktury (dowodu) – art. 15 ust. 4e powołanej wyżej ustawy. W interpretacji indywidualnej z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając w imieniu Ministra Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. W uzasadnieniu organ interpretacyjny stwierdził, że : - otrzymane świadczenie może być uznane za przychód, jeżeli ma ono charakter definitywny, ostateczny oraz pewny w tym znaczeniu, że podatnik otrzymuje swobodę dysponowania określonym świadczeniem lub środkami pieniężnymi, - ponieważ przekazana kwota na ubezpieczenie udzielonej przez Spółkę pożyczki (poza prowizją stanowiącą wynagrodzenie pożyczkodawcy) nie stanowi przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, to wpłacone do Towarzystwa Ubezpieczeniowego kwoty nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów. W wezwaniu do usunięcia naruszenia prawa Spółka stwierdziła, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu przedstawionym w interpretacji. Zdaniem wzywającego "skoro Spółka w całości kredytuje (finansuje) pożyczkobiorcy składkę ubezpieczeniową, którą to w momencie jej przelewu na konto Ubezpieczyciela Spółka chce potraktować w całości jako swój koszt, to rozliczenie tego kosztu z Ubezpieczycielem w formie zwrotnej prowizji oraz zapłata pozostałej części składki w 12, 24 lub 36 miesięcznych ratach przez pożyczkobiorcę jest z kolei przychodem Spółki". W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa z dnia [...], nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego. W skardze na ww. interpretację indywidualną pełnomocnik Spółki – wnioskując o jej uchylenie w całości – zarzucił organowi interpretacyjnemu naruszenie art. 15 ust. 1 w związku z art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – poprzez przyjęcie, że kwota składki ubezpieczeniowej, kredytowanej przez Spółkę pożyczkobiorcom, nie może być uznana za koszt uzyskania przychodu strony skarżącej. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik powtórzył argumentację zawartą we wniosku z dnia 8 sierpnia 2008 roku oraz w wezwaniu o usunięcie naruszenia prawa. Podkreślił, iż skoro "wydający interpretację zgadza się, iż fakturowana na rzecz Spółki przez Towarzystwo Ubezpieczeń prowizja za składki ubezpieczeniowej jest przychodem Spółki, to konsekwentnie, na zasadzie wzajemności (przychód – koszt uzyskania tego przychodu), należy przyjąć, iż w momencie zafakturowania na rzecz Towarzystwa Ubezpieczeniowego całej kredytowanej przez Spółkę składki, jest ona kosztem Spółki, a ponadto – na podstawie treści art. 12 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych – przychód w Spółce powstaje także z chwilą planowej spłaty w ratach 1/12 lub 1/24lub 1/36 tej części składki ubezpieczeniowej, która pozostała w dyspozycji Towarzystwa Ubezpieczeniowego (Ubezpieczyciela)". Odpowiadając na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w K., działający jako organ upoważniony do wydania interpretacji przez Ministra Finansów, wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wskazał, że zgodnie z art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. w Dz.U. z 2000 roku, nr 54, poz. 654 z późniejszymi zmianami), przychodami, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4 oraz 14, są w szczególności otrzymane pieniądze, wartości pieniężne, w tym również różnice kursowe. Na podstawie art. 12 ust. 3 tej ustawy, za przychody związane z działalnością gospodarczą i z działami specjalnymi produkcji rolnej, osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, chociażby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont. Stwierdził, że art. 12 ust. 3 mówi o przychodach "związanych" z działalnością gospodarczą, a zatem odnosi się on do przychodów będących następstwem prowadzonej działalności gospodarczej, związanych z nią bezpośrednio lub pośrednio. O zaliczeniu danego przysporzenia majątkowego do przychodów decyduje definitywny charakter tego przysporzenia w tym sensie, że w sposób ostateczny faktycznie powiększa ono aktywa osoby prawnej. Otrzymane świadczenie może być uznane za przychód, jeżeli ma ono charakter definitywny, ostateczny oraz pewny w tym znaczeniu, że podatnik uzyskuje swobodę dysponowania określonym świadczeniem lub środkami pieniężnymi. W dalszej kolejności organ interpretacyjny podniósł, że z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w momencie dokonywania przelewu kwoty pożyczki na konto pożyczkobiorcy, Spółka potrąca z kwoty udzielonej pożyczki całą składkę ubezpieczeniową. Kwota tej składki jest doliczona do kwoty pożyczki, którą pożyczkobiorca jest zobowiązany spłacić Spółce w 12, 24 lub 36 równych miesięcznych ratach. Spółka jest wiec tylko pośrednikiem, inkasentem w pobieraniu w/w składki ubezpieczeniowej, która nie stanowi aktywów Spółki i nie wpływa na wynik ekonomiczny działalności gospodarczej strony skarżącej. Ponieważ przekazana kwota na ubezpieczenie udzielonej przez Spółkę pożyczki (poza prowizją stanowiąca wynagrodzenie pożyczkodawcy) nie stanowi przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, to wpłacone do Towarzystwa Ubezpieczeniowego kwoty nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów. Stosownie bowiem do art. 15 ust. 1 powołanej wyżej ustawy kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy podatkowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, zważył co następuje : Skarga jest nieuzasadniona, gdyż – wbrew jej wywodom – zaskarżona interpretacja przepisów prawa podatkowego nie narusza prawa. W myśl art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej ustawa p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Zgodnie z art. 14b § 1 Ordynacji podatkowej Minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wiosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Przedmiotem zaskarżenia w sprawie pisemnych interpretacji jest więc czynność uprawnionego organu wynikająca bezpośrednio z przepisów prawnych, dla której ustawodawca nie przewidział formy decyzji (lub postanowienia). Zgodnie z treścią art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Interpretacja indywidualna powinna zawierać ocenę stanowiska wnioskodawcy, a w razie jego negatywnej oceny wskazanie prawidłowego stanowiska wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej). Organ podatkowy wydaje interpretację tylko wówczas, gdy uzna, iż spełnione zostały warunki opisane w art. 14b § 3 Ordynacji podatkowej (art. 14g Ordynacji podatkowej). W niniejszej sprawie Spółka A zwróciła się o udzielenie pisemnej interpretacji co do zakresu i sposobu stosowania prawa w zakresie zakwalifikowania do kosztów uzyskania przychodów kwoty składki ubezpieczeniowej, a jako przychodu podatkowego spłaty w ratach – 1/12, 1/24, 1/36 części składki ubezpieczeniowej. Spółka twierdziła, że w miesiącu udzielenia pożyczki cała składka ubezpieczeniowa, potrącana z kwoty pożyczki brutto (celem jej odprowadzenia do Towarzystwa Ubezpieczeń), jest w tym miesiącu kosztem podatkowym, a momentem przychodu jest comiesięczny termin spłaty każdej kolejnej raty pożyczki, zawierającej w sobie część składki ubezpieczeniowej. Dyrektor Izby Skarbowej w K. działając w imieniu Ministra Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. W ocenie Sądu, stanowisko Dyrektora Izby Skarbowej wyrażone w interpretacji indywidualnej z dnia [...] należy uznać za właściwe. Stosownie do art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. w Dz.U. z 2000 roku, nr 54, poz. 654 z późniejszymi zmianami) przychodami – co do zasady – są m.in. otrzymane pieniądze. W świetle tej reguły momentem powstania przychodu będzie faktyczne otrzymanie pieniędzy przez podatnika (tzw. zasada kasowa). Wyjątek od wymienionej zasady został przewidziany w art. 12 ust. 3, zgodnie z którym za przychody związane z działalnością gospodarczą (...), osiągnięte w roku podatkowym, uważa się także należne przychody, choćby nie zostały jeszcze faktycznie otrzymane, po wyłączeniu wartości zwróconych towarów, udzielonych bonifikat i skont (tzw. reguła memoriałowa). Przepis ten wiąże przychody z działalnością gospodarczą, co oznacza, w oparciu o znaczenie słownikowe pojęcia "związane – dotyczące czegoś, wiążące się z czymś, że objęte hipotezą tego przepisu przychody muszą być następstwem prowadzonej działalności gospodarczej. Zatem między przychodem a wymienionymi rodzajami działalności gospodarczej musi istnieć związek, skutkujący powstaniem przychodu. Z kolei koszty uzyskania przychodów są jednym z dwóch – obok przychodów – podstawowych elementów mających wpływ na dochód jako przedmiot opodatkowania podatkiem dochodowym. Prawidłowa wykładnia przepisów dotycząca kosztów uzyskania przychodów ma więc istotne znaczenie, zarówno dla osób prawnych obciążonych tym podatkiem, jak i dla interesów finansowych Skarbu Państwa. Z tego też względu przepisy regulujące problematykę kosztów są z reguły rozbudowane i niejednokrotnie w sposób szczegółowy normują poszczególne stany faktyczne. Tak też unormowana została kwestia kosztów w ustawie z dnia 15 lutego 1992 roku o podatku dochodowym od osób prawnych (t.j. w Dz.U. z 2000 roku, nr 54, poz. 654 z późniejszymi zmianami). Pojęcie “kosztów uzyskania przychodów" zawarte w art. 15 ust. 1 tej ustawy oparte jest na klauzuli generalnej, zgodnie z którą kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 tej ustawy. Gramatyczna wykładnia tego przepisu prowadzi do oczywistego wniosku, iż aby dany wydatek można było zaliczyć do kosztów uzyskania przychodów zaistnieć muszą kumulatywnie dwa warunki : 1) celem poniesienia wydatku powinno być osiągnięcie przychodu; zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodu, 2) wydatek ten nie może znajdować się w określonym w art. 16 ust. 1 katalogu wydatków i odpisów, które nie mogą być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów. Drugi z wyżej wymienionych warunków nie wymaga, zdaniem Sądu, szerszego komentarza. Ustalenie bowiem, że określony wydatek wymieniony został w katalogu określonym w art. 16 eliminuje możliwość zaliczenia go w poczet kosztów uzyskania przychodów. Odnośnie natomiast pierwszego z w/w warunków stwierdzić trzeba, iż ustawa w sposób ogólny określa wydatki mogące stanowić koszty uzyskania przychodów. Pozwala to zatem na wyprowadzenie wniosku, że podatnik ma możliwość odliczenia wszelkich faktycznie poniesionych kosztów, pod tym jednak warunkiem, iż wykaże ich bezpośredni związek z prowadzoną działalnością gospodarczą a zatem, że ich poniesienie miało lub mogło mieć bezpośredni wpływ na wielkość osiągniętego przychodu (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 1992 roku, sygn. akt SA/Po 1393/92 – ONSA 1993 rok, nr 4, poz. 101). Związek, o którym wyżej była mowa ma przy tym charakter przyczynowo – skutkowy tego typu, że poniesienie wydatku ma wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodu (por.: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 1994 roku, sygn. akt SA/Wr 1242/94). W konsekwencji tego dany wydatek tylko wtedy stanowić będzie koszt uzyskania przychodu, gdy faktycznie został poniesiony, a w związku z czym wiąże się z konkretnym źródłem przychodu i spowodował lub obiektywnie mógł spowodować osiągnięcie przychodu z tego źródła (por.: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 września 1998 roku, sygn. akt I SA/Ka 2293/96 i z dnia 10 lutego 1999 roku, sygn. akt I SA/Ka 1075 – 1076/97). Nadto podkreśla się w orzecznictwie, że dany wydatek musi mieć charakter celowy. Jak bowiem trafnie zauważa Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 24 kwietnia 1996 roku, sygn. akt SA/Gd 2959/94 “ustawodawca wyraźnie powiązał koszty uzyskania przychodów z celem osiągnięcia przychodów. Cel ten musi być zatem widoczny, a ponoszone koszty winny go bezpośrednio realizować lub co najmniej winny zakładać jako realny" (por.: “Przegląd Gospodarczy" 1997 rok, str. 31). W tym stanie rzeczy nie będzie kosztem uzyskania przychodów taki wydatek, który oceniany w sposób obiektywny, nie może prowadzić do osiągnięcia przychodów, ani też nie może mieć wpływu na uzyskiwany przychód bądź jego źródło. Powyższe zasady zaliczania wydatków w poczet kosztów uzyskania przychodów są utrwalone już w orzecznictwie sądowym jak też pozostają w zgodzie z poglądami nauki prawa podatkowego (por.: R. Mastalski “Prawo podatkowe II – Część szczegółowa" Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 1996 rok, str. 92 – 112). Z przedstawionego we wniosku stanu faktycznego wynika, że w momencie dokonywania przelewu kwoty pożyczki na konto pożyczkobiorcy, Spółka potrąca z kwoty udzielonej pożyczki całą składkę ubezpieczeniową. Kwota tej składki jest doliczona do kwoty pożyczki, którą pożyczkobiorca jest zobowiązany spłacić Spółce w 12, 24 lub 36 równych miesięcznych ratach. Spółka jest wiec tylko pośrednikiem, inkasentem w pobieraniu w/w składki ubezpieczeniowej, która nie stanowi aktywów Spółki i nie wpływa na wynik ekonomiczny działalności gospodarczej strony skarżącej. Trafnie zatem organ interpretacyjny wywiódł, że przekazana kwota na ubezpieczenie udzielonej przez skarżącą Spółkę pożyczki (poza prowizją stanowiąca wynagrodzenie pożyczkodawcy) nie stanowi przychodu w rozumieniu przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a zatem wpłacone do Towarzystwa Ubezpieczeniowego kwoty nie mogą być uznane za koszt uzyskania przychodów. Stosownie bowiem do art. 15 ust. 1 powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1 ustawy podatkowej. Z dniem 1 stycznia 2007 roku dokonana została zmiana art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, na mocy której do kosztów uzyskania przychodu zalicza się również koszty poniesione w celu zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów, przy czym, jak się przyjmuje powszechnie w doktrynie związek kosztu z przychodami może mieć charakter bezpośredni ale też i pośredni, a kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zmierzającą do stworzenia, zabezpieczenia i zachowania źródła przychodów (por. pogląd wyrażony przez Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu uchwały z dnia 18 czerwca 2007 roku, sygn. akt. II FPS 8/06). Nie można też ograniczyć pojęcia "przychody należne" (o których mowa w art. 12 ust. 3 ustawy podatkowej) wyłącznie do należności stanowiących efekt (bezpośredni) prowadzonej przez podatnika działalności gospodarczej, pojmowanej w sposób wąski. W literaturze przedmiotu określenie "związane z działalnością gospodarczą" pojmuje się dosyć szeroko, uznając że "przychodami z tego źródła są nie tylko przychody będące bezpośrednim wynikiem tej działalności, ale także przychody z każdej innej działalności z nią związanej, w tym w szczególności z tytułu niektórych operacji finansowych" (por. L. Błystak, B. Deuter, E. Madej, A. Mudrecki, M. Niezgódka- Medek, R. Pęk, J. Zubrzycki: Podatek dochodowy od osób prawnych. Komentarz 2007, UNIMEX 2007, s. 307). W przypadku umowy pożyczki kwota pożyczki nie stanowi przychodu (ani dochodu) zarówno po stronie pożyczkodawcy, jak i pożyczkobiorcy. Jednakże koszty związane z uzyskaniem pożyczki (kredytu) na podstawie art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych należy uznać za koszty uzyskania przychodów, gdyż pożyczka (kredyt) mimo tego, że w wartości nominalnej nie stanowi przychodu to jest kategorią, która służy rozwijaniu działalności podatnika i jeżeli w wyniku tej działalności podatnik osiąga przychody podlegające opodatkowaniu to koszty uzyskania kredytu pośrednio służą uzyskaniu tych przychodów. Przykład ten jest o tyle trafny, zdaniem Sądu, że w przypadku kredytu podatnik uzyskuje zwiększenie środków finansowych, które zgodnie z treścią powołanych przepisów nie są przychodem podatkowym (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 czerwca 2009 roku, sygn. akt III SA/Wa 3412/08, opubl. w Systemie Informacji prawnej LEX, nr 511300). Ponieważ jak wykazano wyżej kwota pożyczki nie stanowi przychodu w rozumieniu przepisów powołanej wyżej ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, to również kwota składki ubezpieczeniowej potrąconej z kwoty pożyczki udzielonej pożyczkobiorcy i wpłaconej do Towarzystwa Ubezpieczeniowego nie może stanowić kosztu uzyskania przychodu skarżącej spółki. Natomiast koszty pożyczkobiorcy związane z uzyskaniem pożyczki (w tym wydatki związane z ubezpieczeniem pożyczki) mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy podatkowej, gdyż – jak wykazał to Sąd wcześniej – pożyczka mimo tego, że w wartości nominalnej nie stanowi przychodu to jest kategorią, która służy rozwijaniu działalności podatnika i jeżeli w wyniku tej działalności podatnik osiąga przychody podlegające opodatkowaniu to koszty jej uzyskania pośrednio służą uzyskaniu tych przychodów. W ocenie Sądu wydania przez organ interpretacja indywidualna nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani zasad postępowania w zakresie uzasadniającym jej eliminację z obrotu prawnego. W części F, poz. 55 wniosku z dnia 5 czerwca 2009 roku wnioskodawca postawił przedstawione wyżej pytanie, na które organ interpretacyjny udzielił jednoznacznej odpowiedzi, uzasadniając to stanowisko. Wobec powyższego skarga jako nieuzasadniona podlegała na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 z późniejszymi zmianami) oddaleniu.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło