I FSK 531/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska po rozpoznaniu w dniu 29 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej L. Sp. z o.o. w K. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 13/12 odrzucającego skargę L. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 18 października 2011 r. nr [...] w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia postanawia oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Ke 13/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach odrzucił skargę L. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 18 października 2011 r., w przedmiocie pozostawienia bez rozpatrzenia zażalenia. Sąd I instancji wyjaśnił, że skarga Spółki została podpisana przez doradcę podatkowego M. M. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z dnia 12 stycznia 2011 r., dor. pod. M.M. został wezwany do złożenia w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącej przed sądem administracyjnym lub sądami administracyjnymi oraz złożenie dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie doręczono M. M. 17 stycznia 2012 r. (zwrotne doręczenie odbioru – k. 19). W wykonaniu wezwania, za pismem z dnia 23 stycznia 2012 r. M. M. złożył pełnomocnictwo z 26 maja 2009 r. udzielone jego osobie przez skarżącą do prowadzenia w imieniu i na rzecz skarżącej przed wszelkimi sądami administracyjnymi spraw mogących być przedmiotem postępowań podatkowych i kontrolnych, które zostało podpisane przez A. K. i opatrzone pieczęcią Prezes Zarządu, złożył także odpis z Krajowego Rejestru Sądowego – stan na 18 stycznia 2012 r. Z przedstawionego odpisu wynika, że do reprezentowania spółki upoważniony jest jednoosobowo każdy z członków zarządu, przy czym w skład zarządu wchodził tylko Prezes Zarządu L.M. R. W ocenie Sądu I instancji pełnomocnik, mimo stosownego wezwania nie usunął braków formalnych skargi, stąd też skarga podlegała odrzuceniu. W złożonej skardze kasacyjnej, pełnomocnik Spółki zarzucił powyższemu postanowieniu naruszenie art. 37 § 1, art. 57 § 1, art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. tekst jedn. z 2012 poz. 270), zwanej dalej "P.p.s.a.", poprzez odrzucenie skargi mimo uzupełnienia braków formalnych skargi i wykazania prawa pełnomocnika do reprezentowania Spółki. W oparciu o ten zarzut Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia, rozpoznanie skargi oraz zasądzenie od strony przeciwnej na rzecz strony skarżącej kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Pełnomocnik Spółki podniósł, że w aktach sprawy znajduje się protokół Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników z dnia 7 grudnia 2005 r., zgodnie z którym A. K. został powołani na Prezesa Zarządu skarżącej Spółki. Zaznaczono przy tym, że wpis w Krajowym Rejestrze Sądowym odnośnie danych w zakresie zmian w zarządzie ma charakter deklaratoryjny, a nie konstytutywny, a więc potwierdza jedynie istniejący stan faktyczny. Autor skargi kasacyjnej wskazał, że Sąd ograniczył się jedynie do zapoznania się z odpisem KRS spółki, nie badając uprawnień osoby, której podpis został złożony na pełnomocnictwie, do reprezentowania Spółki. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. Na wstępie należy przypomnieć, że art. 37 § 1 P.p.s.a. stanowi, że pełnomocnik zobowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Przez akta sprawy, o których mowa w tym przepisie, należy rozumieć akta sprawy sądowoadministracyjnej, ponieważ przepisy tej ustawy normują postępowanie sądowe właśnie w sprawach sądowoadministracyjnych, czyli w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których stosuje się przepisy Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy ustaw szczególnych (art. 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Należy zatem odróżnić sprawę administracyjną (czyli prowadzoną i załatwianą przez organy administracji publicznej) od sprawy sądowoadministracyjnej, w której sąd administracyjny nie przejmuje do końcowego załatwienia sprawy administracyjnej, lecz jedynie dokonuje kontroli załatwienia tej sprawy (administracyjnej) przez organ administracji publicznej. Tak więc, skoro w przepisie art. 37 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jest mowa o obowiązku dołączenia pełnomocnictwa lub jego wierzytelnego odpisu do akt sprawy, to oznacza to obowiązek dołączenia go do akt sprawy sądowoadministracyjnej (prowadzonych przez sąd administracyjny), a nie do akt sprawy administracyjnej (prowadzonych przez organ administracji publicznej), które po zakończeniu postępowania sądowego są zwracane organowi administracji. Wobec tego, od obowiązku określonego w art. 37 § 1 i potwierdzonego w art. 46 § 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (stanowiącego, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa) nie zwalnia złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym (do akt administracyjnych); por. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2004, str. 84, B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 120, H. Knysiak-Molczyk w: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz pod red. T. Wosia, Warszawa 2005, str. 207. Jeżeli zatem pierwszą czynnością procesową dokonywaną przez pełnomocnika strony skarżącej jest, wniesienie skargi, to - chociaż jest ona składana za pośrednictwem organu administracji - należy dołączyć do niej pełnomocnictwo (lub jego wierzytelny odpis) stosownie do art. 46 § 3 w związku z art. 57 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nawet wówczas, gdy zostało złożone w postępowaniu administracyjnym. Zaś niedołączenie pełnomocnictwa powinno być traktowane jako brak formalny, powodujący konieczność wezwania pełnomocnika strony do jego usunięcia w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi stosownie do art. 49 § 1 i art. 58 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (zob. postanowienie NSA z dnia 4 stycznia 2006 r., sygn. akt I FSK 334/05, z dnia 18 stycznia 2007r., sygn. akt I FSK 801/06). Wymaga jednoczesnego podkreślenia, że osoby prawne działają w procesie przez organ albo osoby uprawnione do działania w jej imieniu. W przypadku spółki z o.o. jest nim zarząd, który reprezentuję spółkę w sądzie i poza sądem. Pełnomocnik umocowany do działania w jej imieniu ma obowiązek dołączyć do akt sprawy dokument potwierdzający uprawnienie osoby udzielającej mu pełnomocnictwa do reprezentacji Spółki. Do takich dokumentów należy m.in. wyciąg z Krajowego Rejestru Sądowego. Strona może wykazać swoją legitymację do reprezentowania spółki również na podstawie innych dokumentów. Istotne jest to, że tego typu dokumenty powinny zostać doręczone sądowi przy pierwszej czynności procesowej, bez względu na okoliczność ich złożenia w postępowaniu administracyjnymi czy podatkowym. W rozpatrywanej sprawie Sąd I instancji zasadnie zatem wezwał pełnomocnika strony do przedłożenia: – pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi, – złożenia dokumentu wykazującego umocowanie do wniesienia skargi i określającego sposób reprezentacji strony skarżącej pod rygorem odrzuceni skargi. Skoro jednak pełnomocnik strony skarżącej, mimo stosownego wezwania sądu, nie przedstawił dokumentu, z którego wynikałoby, że osoba, która podpisała pełnomocnictwo jest umocowana do reprezentowania Spółki, to Sąd I instancji miał pełne podstawy do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. Sąd ze względów wskazanych powyżej nie miał przy tym obowiązku badania czy w aktach administracyjnych istnieje jakiś inny dokument, z którego wynikałoby, że dane widniejący na przedłożonym przez stronę odpisie z Krajowego Rejestru Sądowego mogą być nieaktualne, skoro strona nawet nie zasygnalizowała takiej okoliczności. Z uwagi na powyższe należało uznać, że zaskarżone postanowienie odpowiadało prawu, dlatego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 182 § 1 i 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.