I FSK 801/06

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący : Sędzia NSA Krzysztof Stanik po rozpoznaniu w dniu 18 stycznia 2007 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej T. S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 4 maja 2006 r. sygn. akt I SA/Lu 223/06 w przedmiocie odrzucenia skargi w sprawie ze skargi T. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia [...] stycznia 2006 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotwego nabycia samochodu osobowego postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 04.05.2006 r., sygn. akt I SA/Lu 223/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę T. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej w Białej Podlaskiej z dnia [...].01.2006 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia samochodu osobowego. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazano, że pełnomocnik skarżącego pismem z dnia 28.03.2006 r. został wezwany do nadesłania do akt sprawy oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do występowania przed sądem administracyjnym w terminie siedmiu dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Wezwanie to zostało skutecznie doręczone w dniu 04.04.2006 r. W zakreślonym terminie braki formalne skargi nie zostały uzupełnione, co obligowało Sąd do odrzucenia wniesionej skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwana dalej "popsa". Sąd wskazał również, że od obowiązku pełnomocnika do dołączenia do akt sprawy oryginału pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu - art. 37 § 1 popsa - nie zwalnia fakt, że pełnomocnictwo zostało złożone w innym postępowaniu (podatkowym). W takiej bowiem sytuacji, jak wynika z wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20.03.2001 r., sygn. V SA 2663/00 (niepubl.), pełnomocnik ma obowiązek sporządzić uwierzytelniony odpis pełnomocnictwa z dokumentu znajdującego się w aktach administracyjnych. Powyższe postanowienie zaskarżono skargą kasacyjną T. S., w której wniesiono o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 37, art. 46 § 3, art. 49 oraz art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 popsa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu do zgłoszony zarzutów podkreślono, że pełnomocnictwo do reprezentowania T. S. jego pełnomocnik złożył w organie celnym. Pełnomocnictwo to swym zakresem obejmowało również postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Zostało ono przesłane przez Dyrektora Izby Celnej do Sądu wraz z aktami podatkowymi i skargą. W związku z tym złożona skarga nie zawierała braków formalnych, o których uzupełnienie został wezwany skarżący. Ponadto stwierdzono, iż ograniczenie zakresu pełnomocnictwa przez wyłączenie czynności związanych z zaskarżeniem orzeczeń w określonych instancjach musi być wyraźnie, gdyż zasadą jest, że pełnomocnictwo obejmuje z mocy prawa umocowanie do wszystkich łączących się ze sprawą czynności procesowych. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera uzasadnionych podstaw. W rozpatrywanej skardze kasacyjnej jej autor zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 37, art. 46 § 3, art. 49 oraz art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 57 popsa w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy. W petitum skargi zabrakło jednak wyjaśnienia, na czym konkretnie miało polegać uchybienie przytoczonym regulacjom prawnym. Z uzasadnienia skargi wynika zaś, że w istocie pełnomocnik skarżącego kwestionuje zasadność zastosowania w sprawie art. 58 § 1 pkt 3 popsa, gdyż jego zdaniem skarga nie zawierała braków formalnych, a więc nie mogła zostać z tej przyczyny odrzucona. Wyjaśniono, że pełnomocnictwo złożone na etapie postępowania przed organami celnymi upoważniało pełnomocnika do reprezentacji skarżącego również przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, dlatego też autor skargi kasacyjnej uważa, wbrew temu co twierdzi Sąd pierwszej instancji, że w sprawie spełniono wymogi o których mowa w art. 37 § 1, art. 46 § 3 i art. 57 popsa. W świetle powyższego istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy złożenie do akt (celnych) pełnomocnictwa upoważniającego do reprezentacji strony przed sądami administracyjnymi na etapie postępowania przed organami administracji publicznej (np. celnymi) zwalnia pełnomocnika z obowiązku wynikającego z art. 37 § 1 popsa dołączenia do akt sądowych oryginału takiego pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu przy pierwszej czynności procesowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym? Na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi negatywnej. W punkcie wyjścia wskazać należy, że zgodnie z art. 37 § 1 popsa pełnomocnik jest obowiązany przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny podpis pełnomocnictwa. Przez użyty w tym przepisie zwrot "akt sprawy" należy rozumieć akta sprawy sądowoadministracyjnej, ponieważ przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi regulują postępowanie sądowe właśnie w sprawach sądowoadministracyjnych, czyli zgodnie z art. 1 popsa w sprawach z zakresu kontroli działalności administracji publicznej oraz w innych sprawach, do których stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z mocy ustaw szczególnych. Trzeba więc odróżnić sprawę administracyjną - rozstrzyganą przez organy administracji publicznej - od sprawy sądowoadministracyjnej prowadzonej przez Sądy administracyjne, które nie przejmują końcowego załatwienia sprawy administracyjnej, lecz jedynie kontrolują załatwienie jej przez właściwe organy. Nie jest więc prawdą, co zdaje się sugerować autor skargi kasacyjnej, że Wojewódzki Sąd Administracyjny stanowi kolejną instancję w postępowaniu administracyjnym (w badanej sprawie celnym). Postępowanie sądowoadministracyjne jest zupełnie nowym postępowaniem (por. B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, str. 120). Tak więc opisany w art. 37 § 1 popsa obowiązek dołączenia do akt sprawy pełnomocnictwa oznacza obowiązek dołączenia go do akt sprawy sądowoadministracyjnej a nie akt sprawy administracyjnej. Co więcej te ostatnie po zakończeniu postępowania sądowego zwracane są do właściwego organu administracji publicznej. W związku z powyższym w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt złożenia pełnomocnictwa upoważniającego do reprezentacji strony przed sądami administracyjnymi na etapie postępowania przed organami administracji publicznej (np. celnymi) nie zwalania pełnomocnika z obowiązku dołączenia do akt sądowych oryginału takiego pełnomocnictwa lub jego uwierzytelnionego odpisu przy pierwszej czynności procesowej w postępowaniu przed sądem administracyjnym zgodnie z art. 37 § 1 popsa. Pogląd ten znajduje również pełne oparcie w innych orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego m. in. w postanowieniu NSA z dnia 04.01.2006 r., sygn. akt I FSK 334/05 (nie publ.), gdzie sformułowano tezę, że " jeżeli pierwszą czynnością procesową dokonywaną przez pełnomocnika skarżącego jest wniesienie skargi, to - chociaż jest ona składana za pośrednictwem organu administracji - należy dołączyć do niej pełnomocnictwo (lub jego wierzytelny odpis) stosownie do art. 46 § 3 w związku z art. 57 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, nawet wówczas, gdy zostało złożone w postępowaniu administracyjnym. Stanowisko to podtrzymano w postanowieniu NSA z dnia 20.12.2006 r., sygn. akt I FSK 1226/06 (niepubl.). W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego, mimo doręczenia mu sądowego wezwania, nie przesłał w zakreślonym terminie ani oryginału, ani uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa. Wobec tego Sąd pierwszej instancji był w pełni uprawniony do odrzucenia skargi z powodu nie uzupełnienia dostrzeżonych braków formalnych. Stąd też Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 popsa postanowił jak w sentencji.