II GSK 1971/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-01-23
Skład orzekający: Małgorzata Korycińska, Cezary Pryca, Wojciech Kręcisz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy termin do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych ma charakter materialny i czy wezwanie do korekty informacji INF-D skutkuje przedłużeniem tego terminu?Ratio decidendi
Termin do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania ma charakter materialny i nie podlega przedłużeniu wskutek wezwania do korekty informacji INF-D. Organ administracji publicznej prawidłowo odmówił wypłaty dofinansowania z powodu złożenia wniosku po terminie, a sąd nie stwierdził naruszeń prawa uzasadniających uchylenie decyzji.Stan faktyczny
Spółka I. S. P. złożyła wniosek o wypłatę dofinansowania za maj i czerwiec 2004 r. po terminie, tj. 21 lipca 2004 r. Państwowy Fundusz Osób Niepełnosprawnych odmówił wypłaty dofinansowania i umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu. Organ odwoławczy utrzymał tę decyzję, wskazując na materialny charakter terminu i brak możliwości jego przywrócenia. Spółka podnosiła, że wezwanie do korekty informacji INF-D i wyznaczenie dodatkowego terminu skutkowało przedłużeniem terminu do złożenia wniosku Wn-D.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargi kasacyjne stron.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Małgorzata Korycińska (spr.) Sędzia NSA Cezary Pryca Sędzia del. WSA Wojciech Kręcisz Protokolant Konrad Piasecki po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej 1. "I. S. P." Spółki z o.o. we W., 2. Ministra Pracy i Polityki Społecznej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 30 maja 2011 r. sygn. akt V SA/Wa 1876/10 w sprawie ze skargi "I. S. P." Spółki z o.o. we W. na decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania oraz umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych oddala skargi kasacyjne
I
Objętym skargami kasacyjnymi wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2010 r. w przedmiocie odmowy wypłaty dofinansowania oraz umorzenia postępowania w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych, na którą skargę wniosła I. S. P. Spółka z o.o. we W..
Relacjonując przebieg sprawy Sąd I instancji podał, że skarżąca spółka złożyła drogą elektroniczna w dniu 21 lipca 2004 r. wniosek o wypłatę miesięcznego dofinansowania Wn-D za okres sprawozdawczy obejmujący miesiące maj i czerwiec 2004 r.. Państwowy Fundusz Osób Niepełnosprawnych decyzją z dnia 21 grudnia 2006 r. odmówił spółce wypłaty dofinansowania oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania. Decyzja ta został utrzymana w mocy decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] czerwca 2007 r., w której organ odwoławczy wskazał, że wniosek spółki o dofinansowanie złożony został z uchybieniem terminu określonego w art. 26c ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 123, poz. 776 ze zm., dalej: ustawa o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych). Organ uznał, że możliwość otrzymania dofinansowania uzależniona jest od złożenia wniosku w ustawowym terminie, wynikającym z powołanego przepisu, a który to termin ma charakter materialny, wobec czego nie miała do niego zastosowania instytucja przywrócenia terminu określona w art. 58 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071, dalej: k.p.a.). Wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2008 r., sygn. akt V SA/Wa 2284/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. uchylił decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej wskazując na szereg nieprawidłowości donoszących się do materiału dowodowego sprawy, na podstawie, którego wydano zaskarżone rozstrzygniecie.
Ponownie rozpoznając sprawę Minister Pracy i Polityki Społecznej decyzją z dnia 25 września 2008 r. uchylił decyzję organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Decyzją z dnia 9 listopada 2009 r. Państwowy Fundusz Osób Niepełnosprawnych odmówił wypłaty dofinansowania oraz umorzył postępowanie w sprawie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania do wynagrodzeń pracowników. Decyzja ta została utrzymana w mocy objętą skargą decyzją Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [...] maja 2010 r.. Organ ten powtórzył swoją argumentację, co do wykładni art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i art. 58 § 1 k.p.a.. Podkreślił, że z materiału dowodowego wynikało, że skarżąca spółka wniosek o dofinansowanie wysłała po terminie zaś z dowodów przedstawionych przez stronę i ustaleń dokonanych przez organy wynikało jedynie, iż wniosek o dofinansowanie wypełniony został w ostatnim dniu do skutecznego złożenia wniosku, co nie przesądzało o jego złożeniu właśnie w tym dniu.
Sąd I instancji uwzględniając skargę wskazał w pierwszej kolejności na treść uprzedniego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 kwietnia 2008 r., w którym wytknięto braki materiału dowodowego ze szczególnym uwzględnieniem dowodów, na które powoływał się organu przy rozstrzyganiu sprawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd I instancji stwierdził, że decyzja ta nie wypełniała wskazań zawartych w uprzednim wyroku. Sąd zwrócił uwagę, że mimo dwukrotnego uzupełniania akt administracyjnych do chwili orzekania w aktach tych brak było pisma strony z dnia 2 listopada 2004 r. wraz z oświadczeniem K. M., które to dokumenty według oświadczenia skarżącej złożone zostały przy odwołaniu od decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r.. Z tej przyczyny Sąd I instancji za zasadny uznał wniosek dotyczący przesłuchania w charakterze świadka K. M. i G. T.. Sąd wskazał również, że zaskarżona decyzja nie zawierała analizy zeznań wszystkich świadków przesłuchanych w sprawie gdyż organ skoncentrował się na zeznaniach tylko dwóch świadków, co także wytknięto organowi w poprzednim wyroku. Braki materiału dowodowego obejmowały, tak jak w poprzednim postępowaniu, dokument stanowiący upoważnienie do działania w imieniu skarżącej dla spółki I. H. M.. Sąd I instancji stwierdził w tym zakresie, iż złożono jedynie upoważnienie dla pracownika wymienionej spółki do występowania w imieniu skarżącej z wnioskami o dofinansowanie i do kontaktów z PFRON. W ocenie Sądu z akt sprawy wywnioskować można było, że spółka I. H. M. prowadziła sprawy kadrowo – płacowe skarżącej i z tego tytułu prawdopodobnie złożony został przez nią wniosek o przywrócenie terminu. Określając wskazania, co do dalszego postępowania Sąd I instancji zwrócił uwagę na konieczność uwzględnienia wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 lutego 2007 r., sygn. akt P 25/06. Podzielił stanowisko organu odnośnie materialnego charakteru i odrębności terminów do złożenia informacji – INF- D i wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania - Wn-D. Zgodził się z organem również, że wezwanie do korekty informacji INF-D z załącznikami nie powoduje przesunięcia terminu do złożenia wniosku Wn-D.
W podstawie prawnej wyroku Sąd I instancji powołał art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, dalej: p.p.s.a.).
II
Skargą kasacyjną Minister Pracy i Polityki Społecznej zaskarżył wyrok w całości zrzucając mu na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie:
1. 153 p.p.s.a. przez nieuprawnione uznanie, że nastąpił brak pełnego wykonania wytycznych WSA a tym samym, że doszło do naruszenia treści tego przepisu;
2. art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych przez uznanie, że organ administracji publicznej nie zebrał oraz nie rozpatrzył całego materiału dowodowego;
3. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych polegające na nieuzasadnionym stwierdzeniu, iż organ administracji, Minister Pracy i Polityki Społecznej nie uzasadnił w sposób prawidłowy rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonej przez I. S. P. sp. z o.o. decyzji z dnia [...] maja 2010 r.
Podnosząc te zarzutu skarżący organ domagał się uchylenia zaskarżonego wyroku w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych.
III
Spółka I. S. P. również wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu I Instancji zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie:
1. art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez merytoryczne rozstrzygnięcie kwestii, która nie była przedmiotem ani decyzji podlegającej kontroli sądowej ani przedmiotem skargi;
2. art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez zwarcie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji rozważań, co do kwestii, która nie była przedmiotem ani decyzji podlegającej kontroli sądowoadministracyjnej ani przedmiotem skargi;
3. art. 141§ 4 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 w zw. z § 3 k.p.a. w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez odniesienie się do zawartych w skardze zarzutów dotyczących braku właściwego uzasadnienia faktycznego zaskarżonej decyzji, w której organ nie odniósł się w ogóle do podnoszonych przez spółkę okoliczności, iż wezwanie spółki do korekty informacji INF-D i wyznaczenie w tym celu dodatkowego siedmiodniowego terminu skutkowało jednocześnie przedłużeniem terminu do złożenia wniosku Wn-D, którego prawidłowe wypełnienie możliwe jest tylko po pozytywnym zweryfikowaniu przez SOD danych zawartych w INF-D;
4. art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 107 § 1 w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 66 ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych poprzez nieodniesienie się do zawartych w skardze zarzutów dotyczących niezasadności odmowy spółce wypłaty należnego dofinansowania z uwagi na niedochowanie terminu do złożenia wniosku, pomimo tego, że spółka miała prawo działać w zaufaniu do organów administracji publicznej w związku z treścią komunikatu SOD, który zakreślił siedem dodatkowych dni na korektę dokumentu INF-D-P i jego załączników;
5. art. 26c ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym na dzień złożenia wniosku w zw. z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 30 grudnia 2003 r. w sprawie dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 232, poz. 2330, dalej: rozporządzenie w sprawie dofinansowania) poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że terminy złożenia dokumentów INF-D zawierających załącznik INF-D-P i złożenia dokumentów Wn-D, są to dwa niezależne od siebie terminy materialne, podczas gdy skoro są to terminy jednego procesu – składania wniosków o wypłatę dofinansowania do wynagrodzeń pracowników niepełnosprawnych – to wezwanie spółki do korekty informacji INF-D i wyznaczenie w tym celu dodatkowego siedmiodniowego terminu musi skutkować jednocześnie przedłużeniem terminu do złożenia wniosku Wn-D, którego prawidłowe wypełnienie możliwe jest tylko po pozytywnym zweryfikowaniu przez SOD danych zawartych w INF-D.
Skarżąca spółka wniosła o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie do organu zwrotu kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
IV
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z 26 c ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji i zatrudnieniu osób niepełnosprawnych, w brzmieniu wiążącym w dniu złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania, pracodawca zobowiązany był do składania Funduszowi miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników niepełnosprawnych, z uwzględnieniem pracowników, u których stwierdzono chorobę psychiczną, upośledzenie umysłowe lub epilepsję oraz pracowników niewidomych - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącu, którego informacja dotyczy, oraz do składania wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące - w terminie do 20 dnia miesiąca następującego po miesiącach, których wniosek dotyczy. W myśl natomiast wówczas obowiązującego art. 26 c ust.1 a omawianej ustawy informacje i wniosek, o których mowa w ust.1, pracodawca zobligowany był przekazywać w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych oraz pobierać drogą elektroniczną potwierdzenie wysłanej informacji lub wniosku. Przepis art. 26 c ust.6 tej ustawy upoważniał ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych warunków i tryb przekazywania oraz rozliczania miesięcznych dofinansowań, wzorów informacji i wniosku, o których mowa w ust. 1, oraz rozliczenia, o którym mowa w ust. 5, trybu uzgodnienia salda, o którym mowa w ust. 4, a także warunków, jakie muszą spełniać pracodawcy przekazując dokumenty w formie elektronicznej przez teletransmisję danych, uwzględniając potrzebę zapewnienia jednolitych warunków niezbędnych dla prawidłowego przekazywania dokumentów.
Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 6 lutego 2007 r. sygn. akt P 25/06 orzekł o niezgodności wyżej przytoczonych przepisów, w zakresie, w jakim ograniczają możliwość złożenia miesięcznych informacji o wynagrodzeniach, zatrudnieniu i stopniach niepełnosprawności pracowników oraz możliwości złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za dwa miesiące tylko do formy transmisji danych w formie dokumentu elektronicznego bez zapewnienia innego sposobu dokonywania tych czynności, w sytuacji, gdy skorzystanie z tej drogi transmisji danych stało się obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione, z art.2 w związku z art.32 ust.1 oraz art. 69 Konstytucji RP.
Przypomnienie stanu prawnego, w tym jego oceny dokonanej przez Trybunał Konstytucyjny było niezbędne dla ustalenia, jakie fakty mają w sprawie znaczenie, a o tym decyduje norma prawa materialnego (B. Adamiak, J. Borkowski – "Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz" 8.wydanie; Wydawnictwo C.H. Beck; Warszawa 2006 str. 69, teza 2). Z treści powołanych przepisów i orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego, wynika, że istotne dla właściwego wyjaśnienia sprawy jest ustalenie czy doszło do uchybienia terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie i, po ewentualnym przesądzeniu, że nastąpiło uchybienie terminu, ustalenie czy złożenie wniosku o wypłatę dofinansowania w terminie w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych było obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione.
Z niekwestionowanych obydwoma skargami kasacyjnymi ustaleń wynika, że spółka uchybiła terminowi do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania za okres sprawozdawczy obejmujący maj i czerwiec 2004 r.. Wniosek w formie dokumenty elektronicznego przesłała bowiem w dniu 21 lipca.
Nie budzi wątpliwości Naczelnego Sądu Administracyjnego, że termin dokonania czynności określonych w art.26 c ust.1 pkt 1 i 2 omawianej ustawy jest terminem prawa materialnego. Pogląd taki w zasadzie konsekwentnie prezentowany był w orzecznictwie sądów administracyjnych i został zaaprobowany w pełni przez Trybunał Konstytucyjny w przywołanym już wyroku z dnia 6 lutego 2007 r.. Występując do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym dotyczącym zgodności art.26c ust.1 pkt 1 i 2, ust.1a i ust.6 ustawy o rehabilitacji i zatrudnieniu osób niepełnosprawnych skład Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu postanowienia z dnia 2 marca 2006 r. o sygn. akt II GSK 395/05 szeroko umotywował pogląd o materialnoprawnym terminie do dokonania czynności określonych w art. 26c ust.1 pkt 1 i 2 tej ustawy i w konsekwencji związku pomiędzy przedstawionym przez sąd zagadnieniem konstytucyjnym a rozpoznawaną sprawą. Cytując tę argumentację Trybunał Konstytucyjny w uzasadnieniu wyroku stwierdził, że podziela to stanowisko.
Wobec niekwestionowanego faktu złożenia wniosku o dofinansowanie po terminie mającym charakter materialnoprawny ustalić należało, czy w realiach tej sprawy złożenie wniosku o wypłatę dofinansowania w terminie w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych było obiektywnie niemożliwe lub istotnie utrudnione. W trwającym ponad pięć lat postępowaniu skarżąca spółka wskazywała na dwie, w istocie wzajemnie sprzeczne, przyczyny niedochowania terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie. Twierdziła, że w ustawowym terminie, czyli 20 lipca podejmowała bezskuteczne próby zalogowania i przesłania za pośrednictwem Systemu Obsługi Dofinansowania ( SOD) wniosku o wypłatę dofinansowania. Jednocześnie jednak prezentowała pogląd, że wobec wezwania jej do korekty informacji INF– D i wyznaczenie w tym celu dodatkowego 7 dniowego terminu nastąpiło " przedłużenie " terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania, " którego prawidłowe wypełnienie możliwe jest tylko po pozytywnym zweryfikowaniu przez SOD danych zawartych w INF- D".
Odnosząc się już w tym miejscu do tej drugiej przyczyny złożenia wniosku po terminie, podnieść należy, że pogląd skarżącej spółki pozostaje w całkowitej sprzeczności i z treścią przepisu – art.26 c ust.1 ustawy o rehabilitacji i zatrudnieniu osób niepełnosprawnych i z oceną tej regulacji zawartą w uzasadnieniu wyroku Trybunału Konstytucyjnego. Ponadto nielogicznym jest twierdzenie, że została podjęta próba przekazania wniosku o dofinansowanie w formie dokumentu elektronicznego przez teletransmisję danych w terminie nakazanym ustawą, przy jednoczesnym twierdzeniu, że strona działała w przekonaniu, że termin ten został " przedłużony " w związku z wezwaniem do złożenia korekty informacji, o której mowa w art.26c ust.1 pkt 1 omawianej ustawy. Powoływanie się na " przedłużenie " terminu do złożenia wniosku o dofinansowanie w świetle wyroku Trybunału Konstytucyjnego nie ma żadnego znaczenia dla ustalenia konsekwencji naruszenia terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania.
W objętym skargami kasacyjnymi wyroku Sąd I instancji uchylił zaskarżoną decyzję z przyczyn określonych w art. 145 § 1 lit c p.p.s.a., przyjmując, że oceniana decyzja zapadła z naruszeniem art.77 § 1 i art.107 § 3 k.p.a.. Przepis art.145 § 1pkt 1 lit c p.p.s.a. stanowi podstawę do uchylenia decyzji, jeżeli Sąd stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przenosząc jego treść na omówione już istotne dla rozstrzygnięcia elementy materialnoprawne przyjąć należy, że przesłanki do zastosowania powołanego przepisu zaistniałyby wówczas, gdyby w toku postępowania organy w sposób wyczerpujący nie zebrały i nie rozpatrzyły tych dowodów, które dotyczą ewentualnie podejmowanych prób przesłania w dniu 20 lipca 2004 r. drogą elektroniczną wniosku o wypłatę dofinansowania.
W uzasadnieniu kontrolowanego w granicach skarg kasacyjnych wyroku Sąd I instancji naruszenie art.77 § 1 k.p.a. zdaje się upatrywać w zaniechaniu przesłuchania K. M. i G. T. oraz w nieprzeprowadzenie rozprawy administracyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że wskazując na zaniechanie przeprowadzenia dowodu z przesłuchań świadków wskazanych w uzasadnieniu wyroku, na wadliwość decyzji polegającym na zaniechaniu przeprowadzenia rozprawy administracyjnej decyzji Sąd I instancji nie podał żadnych argumentów świadczących o tym, że wytknięte uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Naczelny Sąd Administracyjny z przyczyn poniżej podanych w tym zakresie nie podziela stanowiska Sądu I instancji. Nie ma to jednak znaczenie dla wyniku postępowania kasacyjnego, gdyż kontrolowana przez Sąd I instancji decyzja zapadła z naruszeniem art.107 § 3 k.p.a. oraz art.153 p.p.s.a., co trafnie oceniono w zaskarżonym wyroku. Doszło także do naruszenie art.77 § 1 k.p.a., ale tylko w zakresie w jakim organ odwoławczy nie rozpatrzył całego materiału dowodowego.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wszystkie niezbędne dla wyjaśnienia sprawy dowody zostały przeprowadzone przez organ I instancji. Ustalono, bowiem m.in. daty, w których skarżąca spółka w okresie od 1 do 21 lipca 2004 r. dokonywała skutecznie za pośrednictwem SOD określonych czynności. Potwierdzono, że system ten nie rejestruje nieudanych prób logowania. Przesłuchano osobę upoważnioną w imieniu skarżącej spółki do sporządzania wniosków o wypłatę dofinansowania a także kierownika konsultantów systemu HR, z zeznań, których wynika, że " strona próbowała wielokrotnie zalogować się do systemu SOD w dniu 20 lipca 2004 r. jednak bezskutecznie". Raport połączeń internetowych wskazuje, że w dniu 20 lipca 2004 r. skarżąca spółka " trzy razy wchodziła na stronę (....) między godziną 9: 49 a 11: 40 ". Ustalono, w oparciu o " oświadczenia złożone do protokołu" przez osobę nadzorującą System Obsługi Dofinansowania oraz przez kierownika projektu SOD, że nie istniały przeszkody ze strony sytemu informatycznego do przesłania w dniu 20 lipca 2004r. wniosku o wypłatę dofinansowania. Dokonano oceny dowodu z " Analizy poprawności wymiany danych osobowych w ramach klienckiej części systemu e- PFRPN w firmie I. H. M. " przedłożonej przez skarżącą spółkę. Zgromadzony w aktach materiał dowodowy jest wystarczający do jego oceny i taka ocena została dokonana przez organ I instancji w uzasadnieniu decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję. Brak jest jej natomiast w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Raz jeszcze, bowiem należy podkreślić, że ocena zgromadzonego materiału dowodowego powinna koncentrować się na tym, czy podnoszona przez skarżącą spółkę okoliczność nieudanych prób przesłania wniosku o wypłatę dofinansowania w ustawowym terminie została udowodniona, a zatem czy nie zaistniała sytuacja, w której transmisja danych w formie dokumentu elektronicznego była w dniu 20 lipca 2004 r. obiektywnie niemożliwa lub istotnie utrudniona. Nie jest rzeczą sporną, że skarżąca spółka uchybiła terminowi do przekazania wniosku o wypłatę dofinansowania. Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji w istocie koncentruje się na wykazaniu tej nie budzącej wątpliwości okoliczności, wywodząc nawet w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że " ustalenia dokonane podczas przeprowadzonego przesłuchania potwierdzają fakt przekazania dokumentu Wn- D za maj/ czerwiec w dniu 21 lipca 2004 r., a zatem z przekroczeniem materialno- prawnego terminu, który upływał w dniu 20 lipca 2004 r.". Uchybienie terminowi w tej sprawie jest kwestią przesądzoną już w uprzednim wyroku Sądu I instancji. Nie jest to, więc okoliczność, którą należy udowodnić i ocenić, bo została udowodniona i przesądzona. Ocenić należy natomiast czy została udokumentowana próba przekazania wniosku w wymaganej formie i ustawowym terminie. Takiej oceny nie dokonał organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Zważyć także należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z dnia 4 kwietnia 2008 r. o sygn. akt V SA/Wa 2284/07 uchylił uprzednią decyzję Ministra Pracy i Polityki Społecznej również w oparciu o art.145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. Uzasadniając rozstrzygnięcie Sąd wskazał na brak należytego uzasadnienie oceny materiału dowodowego zebranego w sprawie i zawartego w aktach oraz na brak prawidłowego uzasadnienia decyzji. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wywiódł, że " za koniecznością sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymaganiom określonym w art.107 § 3 k.p.a. w przedmiotowej sprawie przemawia również fakt, iż podnoszona przez stronę okoliczność niemożliwości zalogowania i przesłania wniosku o dofinansowania w dniu 20 lipca 2004 r., z przyczyn obiektywnych sprowadza się do potrzeby ustalenia, czy rzeczywiście doszło do takiego zdarzenia". Mimo jasnego osądu prawnego i wskazania na potrzebę odniesienia się do tych dowodów, które dotyczą tej właśnie okoliczności i dokonania ich oceny, uzasadnienie zaskarżonej decyzji ocenianej w wyroku objętym skargami kasacyjnymi nie spełnia wymagań określonych w art.107 § 3 k.p.a.. Z tego względu za całkowicie niezasadne należało uznać zarzuty skargi kasacyjnej organu obejmujące naruszenia przez Sąd I instancji art.153 p.p.s.a. jak i art.107 § 3 k.p.a.
Zarzut naruszenie art.153 p.p.s.a. jest wadliwy również z tego powodu, że w oparciu o ten przepis skarżący organ kwestionuje pogląd o przedłożenia sądowi akt niekompletnych. Tymczasem redakcja art.153 p.p.s.a. prowadzi do uprawnionego wniosku, że ocena prawna zawarta w orzeczeniu sądu implikuje wskazania, co do dalszego postępowanie. W pojęciu wskazań, co do dalszego postępowania, o którym mowa w art.153 p.p.s.a. nie mieści się ustawowy obowiązek przedłożenie sądowi administracyjnemu kompletnych akt administracyjnych.
Zupełnie innym zagadnieniem, nieobjętym skargami kasacyjnymi jest kwestia wyrokowania przez sąd w oparciu o niekompletne akta. Problem ten, z uwagi na związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej nie może być przedmiotem rozważań w tej sprawie. Na marginesie jedynie należy zauważyć, że składający skargę kasacyjną organ kwestionuje twierdzenie o niekompletności akt administracyjnych, którymi, po dwukrotnych wezwaniach do ich uzupełnienia, dysponował skład wydający zaskarżony wyrok.
Zauważyć też należy różnice między niekompletnością akt a brakiem w aktach upoważnienia do działania w imieniu strony. Już w uprzednim wyroku Sąd I instancji zwrócił uwagę, że osoba składające w imieniu skarżącej spółki wniosek o przywrócenie terminu nie przedłożyła pełnomocnictwa do działania. Z akt sprawy wynika, że organ wzywał do " przedłożenie dokumentu stanowiącego upoważnienie do działania w imieniu strony" jednakże, jak podniesiono w uzasadnieniu skargi kasacyjnej " strona nie wykonała przedmiotowego wezwania ".
Zgodnie z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba, że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Oznacza to, że z momentem ustanowienia pełnomocnika, staje się on podmiotem wszystkich praw i obowiązków procesowych strony pozostających w zakresie udzielonego pełnomocnictwa. Konsekwencją tego jest badanie z urzędu przez organ administracji publicznej rodzaju udzielonego przez stronę pełnomocnictwa w każdym stadium postępowania. Chodzi o to, aby nie dopuścić do udziału w postępowaniu osób, które nie legitymują się należytym pełnomocnictwem albo pełnomocnictwem dotyczącym innej sprawy niż rozstrzyganej w postępowaniu lub gdy pełnomocnik zamierza podjąć czynności, do których nie jest umocowany. Brak pełnomocnictwa do działania w imieniu strony rodzi określone konsekwencje prawne, a to oznacza, że nie przedłożenie pełnomocnictwa nie można traktować, tak jak to czyni autor skargi kasacyjnej organu, jako " uniemożliwienie uzupełnienia dokumentów zebranych w sprawie ".
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna Ministra Pracy i Polityki Społecznej oparta na art.174 pkt 2 p.p.s.a. nie zawiera usprawiedliwionej podstawy, o której mowa w tym przepisie.
Nie zawiera usprawiedliwionych podstaw także skarga kasacyjna skarżącej spółki. W odróżnieniu od skargi kasacyjnej organu, oparto ją na obydwu podstawach kasacyjnych, o których stanowi art.174 p.p.s.a.. W obrębie podstawy kasacyjnej określonej w art.174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono Sądowi I instancji błędną wykładnię art.26 c ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji i zatrudnieniu niepełnosprawnych w związku z § 3 ust.1 i 2 rozporządzenia w sprawie dofinansowania do wynagrodzenia osób niepełnosprawnych przez przyjęcie, że "terminy złożenia dokumentów INF- D-P i złożenia dokumentów Wn- D są to dwa niezależne terminy materialne". W ocenie autora skargi kasacyjnej są to terminy " jednego procesu " i w związku z tym wezwanie do korekty informacji INF- D i wyznaczenie w tym celu dodatkowego 7 dniowego terminu " musi skutkować " jednocześnie przedłużeniem terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał już, że brak jest jakichkolwiek przesłanek do przyjęcia, że materialny termin do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania, określony w art.26c ust.1 pkt 2 omawianej ustawy może zostać " przedłużony". Z zacytowanej już treści art. 26 c ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o rehabilitacji i zatrudnieniu osób niepełnosprawnych wynika, wprost, że ustawodawca wprowadził dwa odrębne materialne terminu – do złożenia miesięcznej informacji, o której mowa w pkt 1 tego przepisu i do złożenia wniosku o wypłatę miesięcznego dofinansowania, o którym stanowi pkt 2. Nie zmieniają tego, bo nie mogą zmienić regulacji ustawowej, powołane w skardze kasacyjnej przepisy rozporządzenia.
W § 3 rozporządzenia w sprawie dofinansowania do wynagrodzenia pracowników niepełnosprawnych określono procedurę mającą zastosowanie w przypadku stwierdzonych nieprawidłowości w informacjach i wnioskach, o których mowa w art.26 c ust.1. ustawy. Z regulacji tej nie sposób wywieść, jak to czyni skarżąca spółka, że w przypadkach stwierdzenie nieprawidłowości i wezwania do ich usunięcia w określonym terminie, następuje "przesunięcie" ustawowego terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania.
Stwierdzając w uzasadnieniu wyroku, że terminy do złożenia dokumentów INF- D i złożenia dokumentów Wn- D są dwoma niezależnymi od siebie terminami materialnymi, " przy czy oczywiste jest, że mają one ze sobą związek " Sąd I instancji nie naruszył wskazanych w ocenianym zarzucie przepisów prawa.
Nie ma racji strona skarżąca twierdząc, że wypowiadając się w tej kwestii Sąd I instancji naruszył przepisy postępowania powołane w punktach od 1 do 4 petitum skargi kasacyjnej. Nie budzi wszak wątpliwość, o czym już była mowa, że skarżąca spółka, jako powód niezłożenie wniosku w ustawowym terminie podała działanie w przekonaniu, że wobec wezwania do korekty złożonej w dniu 19 lipca 2004 r. informacji INF- D i wyznaczeniu 7 dni na jej złożenie doszło do " przełożenie terminu do złożenie ww. dokumentów do 26 lipca 2004 r.". Wobec tak podanej przyczyny niedochowania terminu obowiązkiem Sądu było odniesienie się do tego problemu.
Rozstrzygając to zagadnienie Sąd działał w granicach sprawy, nie naruszając art.134 § 1 p.p.s.a. Nie naruszył także art.141 § 4 p.p.s.a. odnosząc się do "kwestii, która nie była przedmiotem ani decyzji podlegającej kontroli sądowoadministracyjnej, ani przedmiotem skargi ". Sąd administracyjny nie jest związany zarzutami skargi, ma natomiast obowiązek oceny legalności kontrolowanej decyzji zarówno z przepisami prawa materialnego jak i z przepisami postępowania. Zobligowany był, zatem do rozstrzygnięcia tej kwestii materialnoprawnej, do której zresztą szeroko odniósł się organ I instancji w decyzji poprzedzającej zaskarżoną decyzję. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Jeżeli w jej uzasadnieniu zabrakło bezpośredniego odniesienie się do poglądu organu I instancji, że " żaden przepis prawa nie daje podstawy do wnioskowania, że wezwanie do usunięcia naruszenia nieprawidłowości w złożonej informacji wpływa na ustawowo określony termin do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania" to nie można przyjąć, że orzekające w sprawie organy nie zajęły stanowiska, co do możliwości " przedłużenie" terminu do złożenia wniosku o wypłatę dofinansowania.
Trafnie skarżącą spółka podnosi, że Sąd I instancji nie odniósł się do braku stanowiska w omawianym zakresie w uzasadnieniu kontrolowanej decyzji jak nie odniósł się do podniesionego w skardze zarzutu działania w zaufaniu do organ, który wyznaczył dodatkowy termin do złożenia informacji. Jednakże uznając, że stanowi to naruszenie art.141 § 1 p.p.s.a. strona skarżąca nie wykazała, że uchybienie to miało wpływ na wynik sprawy. Przepis art.174 pkt 2 p.p.s.a. w oparciu, o który postawiono oceniany zarzut odnosi się do naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. To potencjalne naruszenie nie miało żadnego wpływu na wynik sprawy.
Z przedstawionych powodów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło