VIII SA/Wa 958/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Leszek Kobylski, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2012 r. sprawy ze skargi D. P. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości do chwili uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. na rzecz skarżącego D. P. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak [...]Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. działając na podstawie art. 59 § 1 w zw. z art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej kpa) po rozpoznaniu wniosku D. P. w sprawie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji wydanej z upoważnienia Prezydenta Miasta R. przez Wiceprezydenta z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...], znak: [...], odmawiającej udostępnienia informacji publicznej, postanowiło odmówić przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od wymienionej wyżej decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu [...] czerwca 2011 r. D. P. wniósł wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od wymienionej na wstępie decyzji, wskazując, że w terminie do wniesienia odwołania był chory, na dowód czego dołączył stosowne zwolnienie lekarskie. Do wniosku dołączył również odwołanie. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując wniosek wskazało, że zgodnie z art. 129 § 1 i 2 kpa odwołanie wnosi się do właściwego organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał decyzję w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji stronie, a gdy decyzja została ogłoszona ustnie - od dnia jej ogłoszenia. Z akt sprawy wynika, że decyzja wydana z upoważnienia Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2011 r., Nr [...], doręczona została córce skarżącego w dniu [...] maja 2011 r. Córka podjęła się oddania pisma adresatowi. Termin do wniesienia odwołania upłynął zatem w dniu [...] czerwca 2011 r., zaś odwołanie wpłynęło dopiero w dniu [...] czerwca 2011 r. Oznacza to, że odwołanie wpłynęło po upływie ustawowego terminu. Organ wskazał, że zgodnie z art. 58 § 1 i 2 Kpa organ administracji publicznej jest obowiązany przywrócić termin do wniesienia odwołania gdy zostaną spełnione łącznie następujące przesłanki: a/ uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego i brak winy zostanie uprawdopodobniony, b/ zainteresowany złożył wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c/ zainteresowany dopełnił czynności, dla której określony był termin jednocześnie ze złożeniem wniosku o przywrócenie terminu. W rozpatrywanej sprawie Skarżący złożył w terminie wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Termin siedmiodniowy należy bowiem liczyć od dnia ustania choroby, czyli od ostatniego dnia zwolnienia lekarskiego, a więc od [...] czerwca 2011 r. Wniosek złożony został [...] czerwca 2011 r. Wraz z wnioskiem Skarżący złożył odwołanie, zachowując w ten sposób drugi z warunków formalnych. Do rozważenia pozostaje zatem, czy uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez winy skarżącego. W ocenie Kolegium skarżący nie uprawdopodobnił, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jego winy. W orzecznictwie sądowym podkreśla się, że kryterium braku winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu, wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy skarżący dopuścił się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie to może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku /wyrok NSA z dnia 23 lipca 2010 r., sygn. akt. I OSK 522/10/. Przyczyny uchybienia terminu powinny mieć charakter obiektywny, niezależny od Skarżącego. Samo zwolnienie lekarskie nie jest potwierdzeniem braku winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności. Choroba usprawiedliwia niedotrzymanie terminu tylko wtedy, gdy nastąpiła nagle i wymaga leżenia w łóżku, a strona nie ma możliwości wyręczenia się inną osobą. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2010 r., sygn. akt. II OSK 144/09 /lex nr 597282/, zwolnienie lekarskie nie wyklucza możliwości dokonania czynności procesowej osobiście lub przez domownika, który taką czynność może wykonać. Sam fakt przebywania na zwolnieniu lekarskim nie potwierdza automatycznie braku winy, jeżeli brak ten, w ramach aktywności podmiotu zainteresowanego, nie zostanie uprawdopodobniony. Odnosząc powyższe stwierdzenia do niniejszej sprawy organ zwrócił uwagę, że z dołączonego do wniosku zwolnienia lekarskiego wynika, że chory może chodzić, a więc z niedyspozycją zdrowotną nie była związana niemożność aktywności ruchowej, co potwierdza nieobecność skarżącego w domu w dniu doręczenia decyzji. Wynika z tego, że skarżący był w stanie podjąć działania zmierzające do załatwienia swoich spraw, gdyż rodzaj schorzenia nie wyłączał jego mobilności. Zgodnie z pouczeniem wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy wniósł D. P.. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w R. postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., znak: [...], na podstawie art. 134 kpa stwierdziło niedopuszczalność wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy. W uzasadnieniu organ wskazał, że w treści postanowienia z dnia [...] sierpnia 2011 r. błędnie pouczył stronę, że jeżeli jest niezadowolona z postanowienia może zwrócić się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w R. z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia stronie. Organ podkreślił, iż postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia (jest ostateczne). Ze względu na fakt, że kończy ono postępowanie, stronie służy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (art. 3 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.) tj. w niniejszym przypadku do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wprawdzie - zgodnie z treścią art. 112 Kodeksu postępowania administracyjnego - błędne pouczenie w postanowieniu co do prawa wniesienia środka zaskarżenia nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia, jednakże nie oznacza to, że wadliwe pouczenie konwaliduje "naruszenie prawa" spowodowane tym pouczeniem. Wobec powyższego organ stwierdził, że niedopuszczalne było złożenie w dniu [...].08.2011 r., przez D. P., wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy rozstrzygniętej postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2011 r., znak: [...]. Jednocześnie Kolegium wyjaśniło, że stwierdzając niedopuszczalność złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, nie może się wypowiadać co do jego zasadności. Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył D. P. (dalej jako skarżący). Skarżący wniósł o ocenę postanowienia o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oraz o zbadanie przesłanek tego rozstrzygnięcia, w tym, czy uchybienie terminu nastąpiło z winy zainteresowanego. Poprosił, aby Sąd przywrócił mu termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. z [...] maja 2011 r. Wniósł również o rozpatrzenie jego odwołania. W przypadku wygrania sprawy wniósł o zwrot wpisu sądowego od skargi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. Dodatkowo organ stwierdził, że rzeczywiście postanowienie Kolegium z dnia [...] sierpnia 2011 r. zawierało błędne pouczenie o przysługujących środkach zaskarżenia. Błędne pouczenie nie rodzi praw dla strony postępowania. Jeżeli prawo nie przewiduje zaskarżenia danego aktu w drodze zażaleniowej (wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy) to pouczenie zawarte w postanowieniu, nie może takiego prawa przyznać. Na rozprawie w dniu [...] lutego 2012 r. skarżący oświadczył, że jego pismo z dnia [...] sierpnia 2011 r. skierowane do SKO należało potraktować jako skargę, gdyż taka była intencja jego odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z przyczyn innych niż w niej podniesione. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Naczelnymi zasadami postępowania administracyjnego są - zawarte w art. 6 i art. 7 Kpa - zasada praworządności oraz dochodzenia prawdy obiektywnej. Nakładają one na organy prowadzące postępowanie obowiązek wszechstronnego zbadania sprawy tak pod względem faktycznym jak i prawnym, w celu ustalenia rzeczywistego stanu sprawy. W myśl art. 77 § 1 Kpa organy administracji państwowej zobowiązane są w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Treść tego przepisu należy tłumaczyć w ten sposób, że obowiązek przeprowadzenia wszystkich niezbędnych do wyjaśnienia sprawy dowodów obciąża organ administracji prowadzący postępowanie w sprawie. W ocenie Sądu SKO dopuściło się naruszenia przepisów postępowania, pomijając podstawowe zasady postępowania administracyjnego, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Bezspornie organ odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. Niewątpliwie na postanowienie to przysługiwała skarga do sądu administracyjnego. Z takim rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący, który wskutek błędnego pouczenia organu wniósł wniosek o ponowne rozpatrzenie, który organ uznał za niedopuszczalny. Stosownie do art. 124 § 1 kpa, obok innych elementów, postanowienie zawiera rozstrzygnięcie i pouczenie co do środków zaskarżenia: np. zażalenia albo skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie z art. 112 kpa, błędne pouczenie w decyzji (postanowieniu) co do prawa odwołania albo wniesienia powództwa do sądu powszechnego lub skargi do sądu administracyjnego nie może szkodzić stronie, która zastosowała się do tego pouczenia. W sprawie niniejszej skarżący zastosował się do pouczenia organu i wniósł wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy, a zatem zastosowanie się przez niego do błędnego pouczenia zgodnie z art. 112 kpa nie powinno mu szkodzić. W związku z błędnym pouczeniem organ winien o tym poinformować skarżącego i ustalić charakter pisma skarżącego z dnia [...] sierpnia 2011 r., bowiem dla oceny i zakwalifikowania pisma istotna jest nie jego nazwa, lecz treść. Wobec podnoszenia przez skarżącego wielu wątków w tymże piśmie organ winien wezwać skarżącego do sprecyzowania pisma w celu ustalenia jego rzeczywistej woli, czy rzeczywiście jest to wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, czy może, tak jak to podnosi skarżący przed sądem, pismo to jest skargą do sądu administracyjnego. W okolicznościach niniejszej sprawy, szczególnie w kontekście oświadczenia złożonego w toku rozprawy przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, wniosek o ponowne rozpoznanie sprawy należy potraktować jako skargę do sądu wojewódzkiego i nadać mu bieg jako pismu o takim charakterze (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 listopada 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1605/10). W piśmiennictwie utrwalony jest pogląd co do skutków dla strony błędnego pouczenia przez organ. W komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego pod redakcją M. W. zawarto stwierdzenie, że "...natomiast w przypadku zastosowania do pouczenia, w którym błędnie wskazany został organ właściwy do załatwienia sprawy, stosować należy art. 65 kpa.". Podobnie wypowiedziano się w komentarzu Andrzeja Wróbla: "Strona, która wskutek błędnego pouczenia wniosła odwołanie w terminie, lecz do niewłaściwego organu, wniosła odwołanie skutecznie ze względu na przepis art. 65 § 1.". Ponadto podnieść należy, że rozpoznając skargę na postanowienie orzekające o stwierdzeniu niedopuszczalności wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, sąd ogranicza się jedynie do zbadania prawnych przesłanek wydania takiego postanowienia, nie jest natomiast uprawniony do oceny, czy zachodziłyby powody do przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ani też nie ma kompetencji przywrócenia uchybionego terminu. W konsekwencji przyjęcia powyższych argumentów i ocen prawnych, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie pierwszym wyroku. W punkcie drugim wyroku orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a.