I SA/Bd 966/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Izabela Najda-Ossowska Sędziowie: Sędzia WSA Leszek Kleczkowski Sędzia WSA Teresa Liwacz (spr.) Protokolant Asystent sędziego Waldemar Dąbrowski po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 08 lutego 2012 r. sprawy ze skargi G.B. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia oddala skargę I SA/Bd 966/11 UZASADNIENIE 1. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] 2011r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w B. z dnia [...] 2011r. odmawiające skarżącej wydania zaświadczenia potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z innego państwa członkowskiego środka transportu. W uzasadnieniu organ wskazał, iż w dniu [...] 2011r. skarżąca złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym w B. wniosek VAT-24 o wydanie zaświadczenia, potwierdzającego brak obowiązku uiszczenia podatku od towarów i usług z tytułu przywozu z innego państwa członkowskiego środka transportu. Do wniosku dołączyła umowę sprzedaży z dnia 02 lipca 2011 r. wraz z tłumaczeniem z języka niemieckiego, dowód rejestracyjny pojazdu - część I wraz z tłumaczeniem z języka holenderskiego, dowód przerejestrowania wraz z tłumaczeniem z języka holenderskiego, zapas firmowy część I B wraz z tłumaczeniem z języka holenderskiego, dokument RDW - zaświadczenie o wywozie/dowód rejestracyjny wywozowy wraz z tłumaczeniem z języka holenderskiego, pisemne oświadczenie W. S. z dnia 09 czerwca 2011 r., zaświadczenie z dnia 05 lipca 2011r. o przeprowadzonym badaniu technicznym, dokument identyfikacyjny pojazdu z dnia 05 lipca 2011r., potwierdzenie uiszczenia opłaty skarbowej, dokument wystawiony w dniu [...] 2011 r. przez Naczelnika Urzędu Celnego w B. potwierdzający zapłatę akcyzy w dniu [...] 2011 r. Ponieważ dokumenty załączone do wniosku wzbudziły wątpliwości organu pierwszej instancji, dotyczące daty oraz miejsca zawarcia umowy kupna-sprzedaży ww. pojazdu oraz dotyczące danych osoby sprzedającej jak i roli W. S. w transakcji, organ wezwał stronę do przedłożenia wyjaśnień w tych kwestiach. Z odpowiedzi organ pierwszej instancji wywnioskował, iż W. S. nie posiadał pełnomocnictwa skarżącej do jej reprezentowania, zatem nie mógł zawrzeć umowy w jej imieniu. Według organu W. S. przywiózł samochód do kraju, gdzie skarżąca uzupełniła umowę kupna-sprzedaży, wpisując datę na umowie 02 lipca 2011r. Na tej podstawie organ pierwszej instancji ustalił, iż skarżąca nie dokonała przywozu nabytego środka transportu z innego państwa członkowskiego, lecz nabyła go na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W takim stanie faktycznym przepis art. 105 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług nie ma zastosowania. 2. Nie zgadzając się z rozstrzygnięciem organu pierwszej instancji strona wniosła zażalenie, w którym podniosła zarzut błędnego ustalenia stanu faktycznego, polegającego na przyjęciu, że do zakupu samochodu doszło na terenie kraju, podczas gdy zgromadzone w sprawie dowody wskazują, iż przedmiotowy samochód został zakupiony przez skarżącą na terenie Holandii. Skarżąca, w oparciu o art. 103 § 1 Kodeksu cywilnego, potwierdziła ważność umowy, na mocy której nabyła przedmiotowy pojazd za pośrednictwem pełnomocnika – W. S. 3. Rozpoznając sprawę w postępowaniu zażaleniowym Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] 2011r. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z normą prawną, wyrażoną w art. 105 ustawy o podatku od towarów i usług naczelnicy urzędów skarbowych dla celów związanych z rejestracją środków transportu są obowiązani do wydawania zaświadczeń potwierdzających brak obowiązku uiszczenia podatku z tytułu przywozu nabywanych z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju pojazdów, które mają być dopuszczone do ruchu na terytorium kraju. Wydanie takiego zaświadczenia odbywa się na wniosek zainteresowanego, do którego należy załączyć m. in. umowę lub fakturę stwierdzającą nabycie pojazdu przez wnioskodawcę oraz inne dokumenty, z których jednoznacznie wynika, że nie zachodzi w tym przypadku wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów. Następnie Dyrektor wskazał, na liczne wątpliwości, związane z przedłożoną umową uniemożliwiającą wydanie żądanego przez stronę zaświadczenia, ponieważ wystąpił brak zgodności między treścią żądania, a stanem rzeczy wynikającym z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych. Pierwszy problem wzbudziło datowanie umowy na dzień 02 lipca 2011 r., co wskazywało na przekroczenie terminu wywozu pojazdu z Holandii i tym samym istotnie podważyło rzetelność umowy. W trakcie postępowania wyjaśniającego przed organem pierwszej instancji złożono wyjaśnienia, z których nie wynikało, że była to oczywista omyłka, a jedynie to, że umowa pierwotnie była pozbawiona daty. Datę uzupełniono właśnie w dniu 02 lipca 2011 r. i taką wpisano do umowy. W pisemnych wyjaśnieniach skarżącej jest informacja tylko o tym, że 09 czerwca 2011 r. W. S. miał przywieźć (co nie oznacza kupić z upoważnienia) przedmiotowy samochód. Skarżąca nie wskazała wówczas, iż data 09 czerwca 2011r. jest poprawną datą zawarcia umowy kupna pojazdu od Pana M. w Holandii co, uczyniła dopiero w zażaleniu. Dyrektor zwrócił również uwagę, że umowa została sporządzona w języku niemieckim i pomocniczo w języku polskim. Sporządzenie umowy w języku niemieckim pomiędzy stroną narodowości polskiej i drugą stroną narodowości holenderskiej zdaniem organu wprowadza dodatkowe wątpliwości, które nie znajdują wyjaśnienia w materiale dowodowym. Odnosząc się do kwestii pełnomocnictwa do dokonania w imieniu skarżącej transakcji kupna pojazdu, jakie zdaniem podatniczki od początku posiadał W. S., organ odwoławczy stwierdził, iż niezrozumiałym dla niego jest, w jaki sposób (nie posiadając ani dokumentu pełnomocnictwa w języku niderlandzkim, ani dowodu osobistego skarżącej) W. S. zdołał zawrzeć umowę z holenderskim sprzedawcą przy wykorzystaniu danych osobowych skarżącej. Ponadto w momencie dokonywania zakupu Pan S. nie mógł wylegitymować się pisemnym pełnomocnictwem, czytelnym tak dla sprzedawcy jak i dla organów prowadzących sprawy rejestracyjne. Organ wyjaśnił, że postępowanie w przedmiocie wydawania zaświadczeń ma szczególny i uproszczony charakter, który ujawnia się zwłaszcza w tym, że w ramach przedmiotowego postępowania obowiązkiem organu podatkowego, do którego skierowano wniosek inicjujący to postępowanie, jest dokonanie w pierwszej kolejności porównania treści żądania strony ze stanem rzeczy wynikającym z prowadzonych przez niego ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej). W tym właśnie celu prowadzić można przewidziane w § 2 art. 306b niezbędne postępowanie wyjaśniające. Jego istota sprowadza się bowiem do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych pod kątem możliwości urzędowego stwierdzenia znanych faktów lub stanu prawnego, w zakresie danych, które pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie. Ponadto organ podniósł, że z załączonego do wniosku dowodu rejestracyjnego pojazdu wynika, że ostatnim właścicielem pojazdu była firma VWE. Zatem skoro Pan M. nie był ostatnim właścicielem pojazdu, to nie mógł go zbyć na rzecz skarżącej. Z powyższego w ocenie organu wynika, że przedstawiona umowa kupna-sprzedaży nie odzwierciedla faktycznego przebiegu transakcji. 4. W skardze do Sądu strona wniosła o uchylenie postanowień organów podatkowych zarzucając, im błąd w ustaleniach faktycznych. W uzasadnieniu strona ponownie wyjaśniła, iż data 02 lipca 2011r. została wpisana na umowie kupna-sprzedaży na skutek omyłki. Skarżąca wskazuje, że jako osoba, która nie posiada wykształcenia prawniczego, w swym piśmie (karta nr 21), z którego wynika, iż Pan S. miał przywieźć przedmiotowy samochód, mogła użyć słownictwa nie odpowiadającego fachowym zwrotom prawnym. Podkreśla jednak, iż zwrot jakiego użyła w tym piśmie oznacza, iż Pan W. S. miał pełnomocnictwo do tego, aby zakupić samochód w imieniu Skarżącej oraz przywieźć go do Polski. Skarżąca podniosła, że poprzedni właściciel pojazdu nie oczekiwał od W. S. pełnomocnictwa na piśmie, ponieważ pełnomocnictwo ustne jest również ważne, przynajmniej do dokonania transakcji kupna samochodu. Skarżąca przypomina, iż podniosła w zażaleniu, że jeśli organ uznaje, że brak pełnomocnictwa na piśmie powoduje, że W. S. działał bez upoważnienia, to skarżąca potwierdza teść umowy, w myśl art. 103 § 1 k. c. Odnośnie oświadczenia W. S., który stwierdził, iż był przewoźnikiem samochodu skarżąca wskazuje, że on także nie jest prawnikiem i jego słownictwo nie odpowiada zwrotom fachowym. Z tego też względu w zawartej z pełnomocnictwa skarżącej umowie nie użył zwrotu, że działa z jej upoważnienia. Ponadto skarżąca podniosła, że iż V. jest firmą sporządzającą dokumenty wywozowe oraz sprawdzającą pochodzenie pojazdu na terenie Holandii. 5. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 6.1 Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działania administracji publicznej pod kątem zgodności tych działań z prawem. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) oraz w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwanej dalej p.p.s.a. kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a., sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a – c p.p.s.a.) lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Mając powyższe na względzie należy stwierdzić, że w sprawie nie doszło do naruszenia prawa, co oznacza, że skarga podlega oddaleniu. 6.2. Istota sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy organy zasadnie odmówiły skarżącej wydania zaświadczenia VAT-24 o braku obowiązku uiszczenia podatku VAT od nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Stosownie do art. 105 ust. 2 pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ( Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm. – zwana dalej ustawa o VAT) naczelnicy urzędów skarbowych dla celów związanych z rejestracją środków transportu są obowiązani do wydawania zaświadczeń potwierdzających brak obowiązku uiszczenia podatku z tytułu przywozu nabywanych z terytorium państwa członkowskiego innego niż terytorium kraju pojazdów, które mają być dopuszczone do ruchu na terytorium kraju. Przedmiotowe zaświadczenie wydawane jest na wniosek zainteresowanego, który do składanego wniosku załącza dodatkowo umowę lub fakturę stwierdzającą nabycie pojazdu przez wnioskodawcę oraz inne dokumenty świadczące o tym, że w danym przypadku nie zachodzi wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów (art. 105 ust 2 i 3 ustawy o VAT). Przepisy wskazanej ustawy nie określają trybu wydawania zaświadczeń. Uznać w związku z tym należy, iż zastosowanie w tym przypadku znajdują przepisy działu VIIIA ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm. – zwana dalej Op.) normujące wydawanie zaświadczeń. Postępowanie dotyczące wydawania zaświadczeń na gruncie tej ustawy stanowi rodzaj uproszczonego i w znacznym stopniu odformalizowanego postępowania o charakterze administracyjnym obowiązującego w tym przypadku organy podatkowe przy podejmowaniu czynności materialno-technicznych polegających na urzędowym potwierdzeniu stanu faktycznego lub prawnego. W tym postępowaniu organ podatkowy nie rozstrzyga co do istoty w całości ani też w części żadnej sprawy administracyjnej. Zaświadczenie nie stanowi decyzji w rozumieniu art. 207 Op., a potwierdza jedynie stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Jest ono pochodną istniejących faktów lub stanu prawnego i wraz ze zmianą tych faktów lub stanu prawnego zaświadczenie staje się nieaktualne i może być wydane nowe, odpowiadające aktualnemu stanowi prawnemu lub aktualnym faktom. Szczególny charakter trybu, w którym wydawane jest zaświadczenie przesądza też o zakresie postępowania wyjaśniającego poprzedzającego wydanie takiego zaświadczenia. Zgodnie z art. 306 b § 2 Op. organ podatkowy przed wydaniem zaświadczenia, może przeprowadzić w niezbędnym zakresie postępowanie wyjaśniające. Postępowanie wyjaśniające, o jakim mowa w tym przepisie ogranicza się zatem do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe stwierdzenie znanych faktów lub stanu prawnego w zakresie danych, które pozostają w dyspozycji organu mającego wydać zaświadczenie. Określenie "dane znajdujące się w jego posiadaniu" użyte w art. 306 b § 2 Op. nie może być rozumiane dowolnie i rozszerzająco przez obejmowanie nim także danych dostarczonych właściwemu organowi przez osobę ubiegająca się o wydanie zaświadczenia w celu potwierdzenia faktów z tych danych wynikających. Istotne jest również w tu prowadzonych rozważaniach to, że jeżeli stan rzeczy, którego potwierdzenia w formie zaświadczenia żąda wnioskodawca jest sporny, wydanie zaświadczenia zgodnie z żądaniem nie jest możliwe (por. J.Zubrzycki w: Ordynacja podatkowa. Komentarz 2005. UNIMEX s.1075 i nast.) Szczególnego podkreślenia wymaga to, że zaświadczenie wydaje się w granicach żądania wnioskodawcy. Jeżeli okoliczności faktyczne i prawne nie pozwalają wydać zaświadczenia o żądanej treści organ podatkowy obowiązany jest wydać postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia o tej treści (art. 306 c Op.). 6.3. Przenosząc powyższe ogólne rozważania na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, że organ odmawiając wydania zaświadczenia opierał się wyłącznie na dokumentach, które były w jego posiadaniu. Z akt administracyjnym wynika, że dokumenty te, dostarczone przez skarżącą były ze sobą sprzeczne. Umowa kupna - sprzedaży zawierała dane niezgodne z dowodem rejestracyjnym tzn. osoba/firma wskazana w umowie nie figurowała jako właściciel auta. Z przedłożonej bowiem umowy kupna-sprzedaży z dnia 02 lipca 2011r. wynika, że samochód skarżąca nabyła od Pana M. zamieszkałego A.., który nie figuruje w załączonym dowodzie rejestracyjnym. Załączony do wniosku dowód rejestracyjny pojazdu zawiera część nazwaną "Bedrijfsvoorraad Deel l B", z której wynika, iż przedmiotowy samochód stanowi własność przedsiębiorstwa V. mającego siedzibę w [...] przy ulicy [...]. Ponadto jak wynika z RDW sporny pojazd został wymeldowany jako przeznaczony do wywozu z Holandii w dniu 09 czerwca 2011 r., osobą deklarującą wywóz jako właściciel/posiadacz jest Pan W. S., zam. [...]. Odnosząc się do podnoszonych przez stronę okoliczności odnośnie pełnomocnictwa udzielonego W. S. do zakupu w imieniu skarżącej spornego samochodu podnieść należy, że skoro jak twierdzi skarżąca na umowie kupna-sprzedaży omyłkowo wpisano datę 02 lipca 2011r. zamiast 09 czerwca 2011r. a umowę w imieniu skarżącej umowę zawarł W. S. to niezrozumaiłym jest jak słuszne podnosiły organy fakt widniejącego podpisu skarżącej na umowie kupna-sprzedaży. Skoro skarżąca w dniu 09 czerwca nie była w Holandii to nie mogła podpisać przedmiotowej umowy. Powyższe okoliczności spowodowały, że organ nie mógł wydać zaświadczenia, o wydanie którego wnioskowała strona. Podkreślić należy, że skarżąca nie przedstawiła żadnych innych dowodów (np. świadectwo ubezpieczenia samochodu), które by potwierdziły jej wyjaśnienia i w sposób jednoznaczny wskazały, kto był właścicielem auta i sprzedającym a kto kupującym i wywożącym samochód z Holandii. Skoro jak wynika z akt sprawy informacje te były sprzeczne to zdaniem Sądu organ zasadnie odmówił stronie wydania zaświadczenia. Zaświadczenie dotyczące stanu prawnego potwierdza istnienie lub brak uprawnień czy obowiązków określonych uprzednio decyzją administracyjną. Oznacza to, że zaświadczenie nie jest przejawem woli organu, lecz przejawem jego wiedzy (por. wyrok NSA z dnia 21 maja 2008r. sygn. akt II FSK 494/07). Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.