II GSK 1311/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-12-10
Skład orzekający: Maria Myślińska, Krystyna Anna Stec, Janusz Zajda
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę na decyzję w przedmiocie zwrotu dotacji, prawidłowo zastosował art. 134 § 1 PPSA, badając sprawę w pełnym zakresie, oraz czy uzasadnienie wyroku spełnia wymogi art. 141 § 4 PPSA, w szczególności w zakresie wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia dotyczącego stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Wojewódzki Sąd Administracyjny naruszył art. 134 § 1 PPSA, nie rozpoznając sprawy w jej całokształcie, a jedynie odnosząc się do materialnoprawnych podstaw naliczania odsetek. Ponadto, uzasadnienie wyroku WSA nie spełniało wymogów art. 141 § 4 PPSA, ponieważ nie zawierało wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia w zakresie stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. W związku z tym, NSA uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania WSA.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła zwrotu dotacji podmiotowej pobranej przez Policealną Szkołę Zawodową Ż. w nadmiernej wysokości. Organy administracji uznały, że szkoła nie posiadała uprawnień do kształcenia w niektórych zawodach, co skutkowało koniecznością zwrotu części dotacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, jednak jego uzasadnienie zostało uznane za wadliwe. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA z powodu naruszenia przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G.; zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. na rzecz C. N. i B. "Ż." Spółki z o.o. w Ł. 3700 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Myślińska Sędziowie NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Janusz Zajda Protokolant Marta Podoba po rozpoznaniu w dniu 10 grudnia 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej C. N. i B. "Ż." Spółki z o.o. w Ł. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 8 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Gd 928/11 w sprawie ze skargi C. N. i B. "Ż." Spółki z o.o. w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu dotacji 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G.; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. na rzecz C. N. i B. "Ż." Spółki z o.o. w Ł. 3700 (trzy tysiące siedemset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. wyrokiem z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Gd 928/11, po rozpoznaniu skargi C. N. i B. Ż. Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w G. z dnia [...] lipca 2011 r. w przedmiocie dotacji podmiotowej, uchylił zaskarżoną decyzję oraz stwierdził, że nie może być ona wykonana, z następującym uzasadnieniem.
Policealna Szkoła Zawodowa Ż. w K. (dalej: Szkoła), prowadzona przez C. N. i B. Ż. Sp. z o.o. w Ł. (dalej: skarżąca) i posiadająca uprawnienia szkoły publicznej, otrzymała z budżetu Powiatu K. dotację podmiotową na 2010 r. w kwocie 1.393,20 zł rocznie na jednego ucznia. Podstawą przyznanej dotacji był art. 90 ust. 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (tekst jedn. Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2572 ze zm.; dalej: u.o.s.o.) oraz § 5 ust. 3 uchwały Rady Powiatu K. Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji udzielonych dla szkół i placówek zakładanych oraz prowadzonych na terenie powiatu k. przez podmioty inne niż ministrowie i jednostki samorządu terytorialnego (Dz. Urz. Woj. P. Nr 146, poz. 2722 ze zm.; dalej: Uchwała).
Kontrola przeprowadzona w Szkole w dniach [...]-[...] czerwca 2010 r., w zakresie prawidłowości przedstawienia informacji o faktycznej liczbie uczniów za okres od stycznia do czerwca 2010 r., ujawniła, że informacja za marzec 2010 r. została wykazana w sposób nieprawidłowy, z uwagi na niezgodność liczby uczniów ze stanem wynikającym z księgi uczniów. Według stanu na dzień 1 marca 2010 r. w informacji wykazano 189 uczniów, natomiast ich faktyczna liczba - wynikająca z księgi uczniów - wynosiła 190 osób. Ponadto stwierdzono, że liczba uczniów wykazana przez Szkołę w złożonych informacjach dotyczy uczniów kształconych w zawodach: technik administracji, technik logistyk oraz technik bezpieczeństwa i higieny pracy, podczas gdy Szkoła, zgodnie z decyzją w sprawie nadania uprawnień szkoły publicznej posiada uprawnienia jedynie w zakresie kształcenia w zawodzie technika administracji.
Pismem z dnia [...] listopada 2010 r. Starosta K. zlecił Szkole zwrot dotacji pobranej w nadmiernej wysokości w kwocie 100.774,80 zł wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni roboczych od dnia stwierdzenia okoliczności uzasadniających zwrot dotacji, tj. od dnia [...] sierpnia 2010 r. – daty podpisania protokołu z kontroli.
Starosta K., decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r., wobec niezastosowania się do obowiązku zwrotu dotacji zgodnie z zaleceniem pokontrolnym, określił skarżącej spółce wysokość należności z tytułu dotacji podmiotowej pobranej w nadmiernej wysokości za okres od stycznia do czerwca 2010 r., podlegającej zwrotowi do budżetu Powiatu K. w kwocie 100.774,80 zł wraz z odsetkami.
Po rozpatrzeniu odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w G. (SKO), decyzją z dnia [...] lipca 2011 r. utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ – powołując art. 82 ust. ust. 1-3 i 5 oraz art. 85 ust. 1- 3 ustawy o systemie oświaty - wywiódł, że dla uzyskania przedmiotowej dotacji potrzebne było istnienie uprawnień szkoły publicznej, co do konkretnych zawodów poprzez ich wskazanie decyzją bądź też zmianą decyzji, dokonaną w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r. poz. 267; dalej: k.p.a.). Organ stwierdził, że skoro nadanie uprawnień następuje na wniosek, to również zmiana tej decyzji powinna nastąpić na wniosek. Podkreślono przy tym, że o ile spółka dokonała zgłoszenia zmiany zapisów prowadzonej przez Starostę ewidencji poprzez rozszerzenie profili kształcenia zawodowego, to w ślad za tym zgłoszeniem nie został zgłoszony wniosek do właściwego organu o zmianę decyzji nadającej uprawnienia szkoły publicznej w zakresie dotyczącym rozszerzenia oferty kształcenia o dodatkowe zawody. W ocenie organu, skoro Szkoła wystąpiła z takim wnioskiem dopiero [...] listopada 2010 r., to w skontrolowanym okresie nie posiadała uprawnień szkoły publicznej w zawodach technik logistyk oraz technik bezpieczeństwa i higieny pracy. Zarzuty odwołania odnoszące się do naruszenia art. 85 ust. 3, art. 90 ust. 3 i 3 d ustawy o systemie oświaty uznano za nieuzasadnione. Organ nie stwierdził też naruszenia art. 252 ust. 1 pkt 2, ust. 2,3,5 i 6 pkt 2 ww. ustawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., wydając orzeczenie w sprawie stwierdził, że przedmiotem sporu jest zasadność nakazania spółce, prowadzącej na terenie Powiatu K. Policealną Szkołę Zawodową Ż., zwrotu pobranej w nadmiernej wysokości dotacji za okres od stycznia do czerwca 2010 r. wraz z odsetkami liczonymi jak dla zaległości podatkowych od dnia [...] września 2010 r. do dnia zapłaty.
Sąd I instancji podniósł, że Rada Powiatu K. dniu [...] sierpnia 2009 r. podjęła Uchwałę nr [...] w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji oraz trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji udzielonych dla szkół i placówek zakładanych oraz prowadzonych na terenie powiatu k. przez podmioty inne niż ministrowie i jednostki samorządu terytorialnego. Rozdział IV oraz zawarte w nim paragrafy 16-18 tej Uchwały odnoszą się do kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji, określając podstawę przeprowadzenia kontroli, jej przedmiot, uprawnienia kontrolujących oraz przebieg poszczególnych etapów kontroli. Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie szczególne znaczenie ma pkt 18 paragrafu 16-ego powołanej Uchwały, zgodnie z którym kwota dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem, pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości podlega zwrotowi na rzecz Powiatu K., w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia wymienionych okoliczności, wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, naliczanymi począwszy od dnia przekazania dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem i/lub następującego po upływie terminu do zwrotu w odniesieniu do dotacji pobranej nienależnie lub w nadmiernej wysokości.
Sąd podkreślił, że Uchwała ta, jako akt prawa miejscowego, stanowi źródło prawa powszechnie obowiązującego, wobec czego nie jest dopuszczalne pomijanie, bądź wybiórcze stosowanie przepisów prawa miejscowego, ani też zastępowanie go przepisami wynikającymi z innych, obowiązujących źródeł prawa. W ocenie Sądu I instancji, taka zaś sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Skoro bowiem ustawodawca zobowiązał powiaty do ustalenia trybu i zakresu kontroli prawidłowości wykorzystywania dotacji, jak również terminu i sposobu jej rozliczenia, zaś Rada Powiatu K. wprowadziła do porządku prawnego Uchwałę, to obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie administracyjne, obejmujące swym zakresem tę materię, było stosowanie się do uchwalonych przepisów.
Zdaniem Sądu I instancji, w rozpoznawanej sprawie błędnie zastosowano przepis § 16 pkt 18 Uchwały, w myśl którego termin zwrotu dotacji uzależniono od daty stwierdzenia, że dotacja pobrana została w nadmiernej wysokości. W tym właśnie momencie rozpoczyna bieg piętnastodniowy termin, którego upływ skutkuje koniecznością zwrotu przedmiotowej dotacji. Sąd wskazał, że tak ustalony termin zwrotu ma zatem kluczowe znaczenie dla ustalenia wysokości odsetek, bowiem wpływa on na rozpoczęcie biegu terminu, od którego odsetki winny być naliczane. Przepis nakazuje, aby odsetki określać od dnia następującego po terminie zwrotu.
Sąd wskazał ponadto, że skutek stwierdzenia nieprawidłowości, o której mowa w pkt 18 § 16 Uchwały, należy łączyć z momentem zapoznania się kontrolowanego z protokołem kontroli, a nie z jednostronną czynnością jego sporządzenia przez organ kontrolujący. Tryb kontroli uchwalony przez Radę Powiatu Uchwałą z dnia [...] sierpnia 2009 r. nakłada na organ kontrolujący obowiązek przedłożenia protokołu do podpisu kontrolowanej jednostce (pkt 6, 13) i w tym momencie dochodzi do skutecznego wobec kontrolowanego stwierdzenia nieprawidłowości, co skutkuje rozpoczęciem biegu 15 dniowego terminu do dobrowolnego zwrotu dotacji i w konsekwencji moment rozpoczęcia biegu terminu do naliczenia odsetek.
Za zasadny Sąd uznał zarzut naruszenia art. 6 k.p.a., statuującego zasadę praworządności, zgodnie z którą organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. Praworządność oznacza przede wszystkim zgodność z normami prawa obowiązującego, a w rozpoznawanej sprawie zgodność w tym przypadku nie zachodzi.
W dalszej części uzasadnienia Sąd I instancji stwierdził, że postępowania prowadzone przez organy administracyjne obu instancji cechują się starannością, wnikliwością oraz brakiem uchybień proceduralnych, a działanie organów należało ocenić jako budzące zaufanie do nich. Za nieuzasadniony uznano zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z dokumentu, będącego wnioskiem o rozszerzenie uprawnień szkoły na kształcenie w nowych zawodach. Wypełnienie żądania strony zawartego we wskazanym wniosku, zdaniem Sądu, nie doprowadziłoby do uzyskania treści mających znaczenie dla sprawy, powodujących zaistnienie bezprzedmiotowości postępowania. Sąd wskazał nadto, że w zaskarżonej decyzji organ szczegółowo omówił przesłanki korzystania z dotacji, zaś żądanie strony nie oddziałuje w żaden sposób na wymienione tam warunki. Zdaniem Sądu I instancji, w sprawie prawidłowo ustalono stan faktyczny, a organy zasadnie zakwestionowały prawo strony do zatrzymania dotacji we wskazanej kwocie. Przeprowadzone postępowanie uwzględniało postanowienia art. 7, art. 77 § 1, art. 8 i art. 10 k.p.a.
C. N. i B. Ż. Sp. z o.o. w Ł. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono:
1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej: p.p.s.a.) w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 85 ust. 3, art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, poprzez brak zamieszczenia w uzasadnieniu wyroku jakiegokolwiek rozstrzygnięcia i rozważania co do zarzutów z punktu 6-9 skargi z dnia 5 sierpnia 2011 r. - w konsekwencji braku zamieszczenia w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazań, co do dalszego postępowania w zakresie wykładni treści art. 85 ust. 3, art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty w kontekście posiadania przez Policealną Szkołę Zawodową Ż. w K. uprawnień szkoły publicznej oraz uznania, iż Szkole przysługuje dotacja na uczniów kształcących się w Policealnej Szkole Zawodowej Ż. w K. w zawodach technik logistyk oraz technik bezpieczeństwa i higieny pracy;
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie wniesionej skargi w granicach danej sprawy, niewzięcie przez Sąd pod uwagę wszelkich naruszeń prawa, a także przepisów prawa, które powinny znaleźć w
rozpoznawanej sprawie zastosowanie, w szczególności poprzez niewzięcie pod uwagę przy rozpoznaniu i rozstrzygnięcia treści art. 85 ust. 3 i art. 90 ust. 9 ustawy o systemie oświaty;
3. naruszenie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 85 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, poprzez jego błędną interpretację i uznanie, iż Policealna Szkoła Zawodowa Ż. w K. nie posiada uprawnień szkoły publicznej kształcącej w zawodach technik logistyk oraz technik bezpieczeństwa i higieny pracy - w konsekwencji powyższych naruszeń nieuwzględnienie skargi w zakresie podniesionego zarzutu i nieuchylenie zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] lipca 2011 r. znak sygn. akt [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], wydanej w sprawie [...], podczas gdy spełnione były ustawowe przesłanki do uwzględnienia skargi;
4. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, poprzez jego błędną interpretację i uznanie, iż nie przysługuje dotacja na uczniów kształcących się w Policealnej Szkole Zawodowej Ż. w zawodach technik logistyk oraz technik bezpieczeństwa i higieny pracy - w konsekwencji powyższych naruszeń nieuwzględnienie skargi w zakresie podniesionego zarzutu i nieuchylenie zaskarżonej decyzji SKO z dnia [...] lipca 2011 r., znak sygn. akt [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty K. z dnia [...] stycznia 2011 r., nr [...], wydanej w sprawie [...], podczas gdy spełnione były ustawowe przesłanki do uwzględnienia skargi;
5. naruszenie art. 252 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach
publicznych (Dz. U. Nr 157, poz. 1240 ze zm.; dalej: u.f.p.), poprzez jego bezpodstawne zastosowanie co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie, iż dotacje zostały udzielone w nadmiernej wysokości.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że w rozpoznawanej sprawie zaistniała wadliwość uzasadnienia wyroku WSA, poprzez nieodniesienie się do podniesionych w skardze zarzutów, co nie pozwala na kontrolę kasacyjną podstawy rozstrzygnięcia. Sąd I instancji nie zamieścił w uzasadnieniu wyroku wskazań, co do dalszego postępowania w zakresie wykładni art. 85 ust. 3, art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty w kontekście posiadania przez Policealną Szkołę Zawodową Ż. w K. uprawnień szkoły publicznej, kształcącej w zawodach technik logistyk oraz technik bezpieczeństwa i higieny pracy oraz uznania, że Szkole przysługuje dotacja na uczniów kształcących się we wskazanych zawodach. Strona wnosząca skargę kasacyjną podniosła, że brak jakichkolwiek rozważań w zakresie podniesionych zarzutów prawa materialnego i możliwości przeprowadzenia kontroli merytorycznej rozstrzygnięcia, spowodował trudność w postawieniu zarzutów w zakresie prawa materialnego. Jednocześnie, zdaniem strony wnoszącej skargę kasacyjną, istniała konieczność podniesienia zarzutów w zakresie błędnej interpretacji art. 85 ust. 3 oraz art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, a także w zakresie bezpodstawnego zastosowania art. 252 ustawy o finansach publicznych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu I instancji była decyzja SKO w G., utrzymująca w mocy pierwszoinstancyjną decyzję, określającą wysokość należnej do zwrotu dotacji w wysokości 100 774,80 zł wraz z odsetkami liczonymi od dnia [...] września 2010 r.
Sprawa rozpoznawana przez wojewódzki sąd administracyjny dotyczyła zatem zarówno prawidłowości stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, jak i prawidłowości liczenia odsetek od dotacji uznanej za należną do zwrotu.
Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Z treści przytoczonego przepisu w orzecznictwie i piśmiennictwie trafnie wywodzi się, że brak związania zarzutami i wnioskami skargi oznacza nie tylko, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę, ale także, że sąd bada w pełnym zakresie zgodność z prawem (art. 1 § 2 p.u.s.a.) zaskarżonego aktu, czynności lub bezczynności organu administracji publicznej. Niezwiązanie granicami skargi oznacza bowiem, że sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego - nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został podniesiony w skardze (por. B.Dauter, B.Gruszczyński, A.Kabat, M.Niezgódka-Medek - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. V; Lex 2013; komentarz do art. 134 – teza 1-4 i powołane tam orzecznictwo).
W rozpoznawanym przypadku tymczasem – jak wynika z pisemnych motywów rozstrzygnięcia – Sąd I instancji odniósł się jedynie do materialnoprawnych podstaw naliczania odsetek. Uznać należy zatem, że w pozostałym zakresie kontroli zaskarżonej decyzji w istocie nie dokonano – z uchybieniem art. 134 § 1 p.p.s.a. Zarzut naruszenia tego przepisu jest więc w pełni usprawiedliwiony.
Stosownie do regulacji zawartej w art. 141 § 4 p.p.s.a. uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
Treść przepisu uzasadnia stwierdzenie, że tylko uzasadnienie spełniające określone ustawą warunki stwarza podstawę do przyjęcia, że będąca powinnością sądu administracyjnego kontrola działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem rzeczywiście miała miejsce i, że prowadzone przez ten sąd postępowanie odpowiadało przepisom prawa.
Zgodzić należy się ze stanowiskiem, że w każdym uzasadnieniu wyroku szczególne znaczenie ma wskazanie podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Nie wystarczy tylko stwierdzenie, że nie doszło do naruszenia prawa. Za takim stwierdzeniem musi iść dokonana samodzielnie przez sąd analiza całej sprawy, łącznie z wyjaśnieniem podstawy prawnej i argumentami przemawiającymi za jej zastosowaniem. Braki w tym zakresie niewątpliwie mogą mieć wpływ na wynik sprawy, bowiem w istocie pozbawiają stronę możliwości skutecznego zwalczania stanowiska sądu, tak co do wykładni, jak i zastosowania konkretnych przepisów prawa. Niewątpliwie za wadliwe uznać należy zatem uzasadnienie, które z powodu braku w nim elementów wymienionych w art. 141 § 4 p.p.s.a. uniemożliwia kontrolę kasacyjną (por. np. wyroki NSA z dnia 5 lipca 2013 r., II FSK 2204/11, z dnia 14 listopada 2012 r., I OSK 228/12 z dnia 15 listopada 2011 r., I FSK 204/11, z dnia 17 stycznia 2013 r., II GSK 1903/11).
W ocenie składu orzekającego, taka sytuacja ma miejsce w rozpoznawanym przypadku. Sąd I Instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku ocenił prawidłowość zastosowania przepisów procesowych i – jak już wskazano – odniósł się do podstaw naliczania odsetek. Nie wypowiedział się natomiast odnośnie pozostałych podstaw materialnoprawnych, powołanych w kwestionowanej decyzji, nie dokonał wykładni tych przepisów ani zasadności ich zastosowania. Sąd ograniczył się do stwierdzenia, że w prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy "organy zasadnie zakwestionowały prawo strony do zatrzymania dotacji we wskazanej w decyzji kwocie". (v. strona 11 uzasadnienia wyroku, akapit 2).
Mimo trafności zarzutu naruszenia art. 134 oraz 141 § 4 p.p.s.a. zauważyć należy, że wadliwie przepisy te powiązano z zarzutem naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Ostatni z powołanych przepisów stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne (niż w pkt a i b) naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przepisów art. 134 § 1 i 141 § 4 p.p.s.a. organ nie mógł stosować i nie stosował – zatem Sąd I instancji nie mógł stwierdzić ich naruszenia.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów należy wskazać, że - w konsekwencji stwierdzenia, że Sąd I instancji nie rozpoznał sprawy w jej całokształcie, o czym świadczy uzasadnienie zaskarżonego wyroku, w uzasadnieniu tym nie wskazał oraz nie wyjaśnił podstawy prawnej rozstrzygnięcia, co do stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, podlegającej zwrotowi – za przedwczesne uznać trzeba zarzuty naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w związku z art. 85 ust. 3 i art. 90 ust. 3 ustawy o systemie oświaty, przez błędną ich wykładnię oraz art. 252 ustawy o finansach publicznych, przez wadliwe jego zastosowanie. Rzeczą Naczelnego Sądu Administracyjnego jest kontrola wyroku Sądu I instancji. Odniesienie się przez sąd kasacyjny do tych zarzutów naruszałoby zasadę dwuinstancyjnego postępowania sądowoadministracyjnego.
Mając na uwadze całokształt poczynionych wyżej rozważań, wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku zasługiwał na uwzględnienie.
Z tych też względów Naczelny Sąd Administracyjny, działając na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a oraz art. 203 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło