I OSK 1816/11
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-02-10
Skład orzekający: Janina Antosiewicz, Joanna Banasiewicz, Przemysław Szustakiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego może cofnąć uprawnienia do prowadzenia studiów na podstawie negatywnej oceny Państwowej Komisji Akredytacyjnej bez udziału założyciela uczelni niepublicznej w postępowaniu administracyjnym?Ratio decidendi
Minister jest związany negatywną oceną jakości kształcenia wyrażoną przez Państwową Komisję Akredytacyjną i może jedynie zdecydować o cofnięciu lub zawieszeniu uprawnień do prowadzenia studiów na danym kierunku. W postępowaniu administracyjnym stroną jest wyłącznie uczelnia jako podmiot posiadający osobowość prawną, a nie jej założyciel, który nie ma interesu prawnego w tym postępowaniu. Uchwała PKA jest dokumentem urzędowym stanowiącym dowód i nie wymaga dołączenia protokołu z posiedzenia Prezydium.Stan faktyczny
Państwowa Komisja Akredytacyjna wydała negatywną ocenę jakości kształcenia na kierunku europeistyka w Wyższej Szkole Mazowieckiej w Warszawie, wskazując na liczne uchybienia. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego wydał decyzję o cofnięciu uprawnień uczelni do prowadzenia tego kierunku. Uczelnia zaskarżyła decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który uchylił decyzję ministra z powodu braków formalnych, w tym braku protokołu z posiedzenia Prezydium PKA oraz niewłaściwego udziału założyciela uczelni w postępowaniu. Minister wniósł skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego i utrzymał w mocy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2011 r. uchylający decyzję Ministra o cofnięciu uprawnień do prowadzenia studiów na kierunku europeistyka.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Janina Antosiewicz (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz del. WSA Przemysław Szustakiewicz Protokolant asystent sędziego Marcin Rączka po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 19/11 w sprawie ze skargi Wyższej Szkoły Mazowieckiej w Warszawie na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do prowadzenia studiów pierwszego stopnia oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 maja 2011 r. sygn. akt II SA/Wa 19/11 uwzględniając skargę Wyższej Szkoły Mazowieckiej w Warszawie uchylił decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia.
W uzasadnieniu wyroku przytoczono następujący stan sprawy.
Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej w dniu [...] września 2009 r. działając na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 2 oraz art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz.U. Nr 164, poz. 1365 ze zm.) zw. dalej P.sz.w. po zapoznaniu się z raportem Zespołu Orzekającego i po zasięgnięciu opinii Zespołu Kierunków Studiów Społecznych i Prawnych w sprawie jakości kształcenia na kierunku "europeistyka", prowadzonym w Międzyuczelnianym Wydziale Europeistyki Wyższej Szkoły Mazowieckiej w Warszawie na poziomie studiów pierwszego stopnia wydało ocenę negatywną.
W uchwale nr [...] Państwowa Komisja Akredytacyjna wskazała nieprawidłowości w postaci: braku uprawnienia do prowadzenia kształcenia na kierunku "europeistyka" w ramach Międzyuczelnianego Wydziału Europeistyki, braku kadry naukowo-dydaktycznej, uchybień formalnych i merytorycznych w prowadzeniu procesu dydaktycznego, niezgodności działań organów Uczelni ze statutem, uchybień formalnych i merytorycznych w sprawach studenckich oraz wadliwie prowadzonej dokumentacji przebiegu studiów. W uchwale Prezydium Komisji stwierdziło, że zarówno władze Uczelni jak i Wydziału nie odniosły się do uwag sformułowanych w sprawie Zespołu Oceniającego, co potwierdza skuteczność postawionych zarzutów i uzasadnia ocenę negatywną. Uczelnia nie złożyła wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy przez Państwową Komisję Akredytacyjną.
Pismem z dnia [...] listopada 2009 r. nr [...], dostarczonym Uczelni w dniu 30 listopada 2009 r., Uczelnia została poinformowana o zakończeniu postępowania opiniodawczego w przedmiocie oceny jakości kształcenia na kierunku "europeistyka", prowadzonym w Międzyuczelnianym Wydziale Europeistyki Wyższej Szkoły Mazowieckiej w Warszawie na poziomie studiów pierwszego stopnia oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzenia się w sprawie przed wydaniem decyzji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma.
W dniu [...] grudnia 2009 r. Ministerstwo poinformowało Uczelnię o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie cofnięcia albo zawieszenia uprawnień na kierunku "europeistyka" na poziomie studiów pierwszego stopnia oraz ponownie poinformowało o prawie strony do wypowiedzenia się w kwestii zebranych dowodów i materiałów w ciągu 7 dni od dnia doręczenia pisma. Przedmiotowe pismo, które awizowano w dniu 22 grudnia 2009 r. oraz awizowano powtórnie w okresie od 29 grudnia 2009 r. do 5 stycznia 2010 r. zwrócono do Ministerstwa z adnotacją "zwrot – nie podjęto w terminie".
W dniu [...] grudnia 2009 r. do Ministerstwa wpłynęło pismo Uczelni z dnia [...] grudnia 2009 r., w którym Rektor zawiadomił, na podstawie art. 11 pkt 5 P.sz.w., iż kierunek "europeistyka" w Wyższej Szkole Mazowieckiej w Warszawie w związku ze zmianami kadrowymi przestał spełniać wymagania określone w rozporządzeniu Ministra do prowadzenia studiów na kierunku "europeistyka" i w związku z zaistniałą sytuacją Uczelnia w roku akademickim 2009/2010 zaprzestała rekrutacji na ww. kierunek studiów.
Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego po analizie uchwały Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej z dnia [...] września 2009 r., uwzględniającej sytuację zastaną w Uczelni, mając na uwadze w szczególności rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń oraz interes studentów, wydał decyzję w dniu [...] stycznia 2010 r. nr [...] o cofnięciu Wyższej Szkole Mazowieckiej w Warszawie ze skutkiem na dzień zakończenia semestru zimowego roku akademickiego 2009/2010, jednak nie później niż z dniem 28 lutego 2010 r., uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "europeistyka". W decyzji Minister zaznaczył, iż "określenie – na koniec trwającego obecnie semestru – ostatecznego terminu wejścia decyzji w życie, uzasadnione jest troską o interes studentów, którzy już rozpoczęli zajęcia dydaktyczne".
Uczelnia we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzuciła decyzji niezgodność ze stanem faktycznym, ogólnikowość stwierdzeń zawartych w uzasadnieniu, nieuwzględnienie stanowiska strony wyrażonego w toku postępowania oraz nieuwzględnienie interesu strony w trakcie toczącego się postępowania.
Decyzją z dnia [...] lutego 2010 r. Minister utrzymał swą poprzednią decyzję. Odnosząc się do zarzutów Uczelni powołał się na przepis art. 49 ust. 1 pkt 2 P.sz.w., zgodnie z którym Państwowa Komisja Akredytacyjna przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego opinie i wnioski dotyczące dokonanej oceny kształcenia na danym kierunku, w tym kształcenia nauczycieli oraz przestrzegania warunków prowadzenia studiów. Zgodnie z art. 11 ust. 6 ustawy w przypadku negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez PKA minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego, uwzględniając w szczególności rodzaj i zakres stwierdzonych naruszeń, w drodze decyzji, cofa albo zawiesza uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia.
Prawo o szkolnictwie wyższym nakłada zatem na Ministra obowiązek podjęcia działania w związku z negatywną oceną jakości kształcenia dokonaną przez PKA Przepis ten nie przewiduje możliwości wydania jej w oparciu o inne przesłanki niż ocena wyrażona przez Komisję. Według § 14 statutu tej instytucji oceny w sprawach jakości kształcenia, dokonywane są po przeprowadzeniu postępowania oceniającego, które obejmuje przygotowanie przez uczelnię raportu samooceny, wizytację, opracowanie raportu przez Zespół oceniający, przekazanie raportu do ocenianej uczelni, przedstawienie przez ocenianą uczelnię odpowiedzi na raport, sformułowanie przez Zespół propozycji oceny wraz z uzasadnieniem oraz podjęcie przez Prezydium uchwały w sprawie oceny jakości kształcenia. Organ podkreślił, iż zgodnie z informacją zawartą w uchwale nr [...] Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej z dnia [...] września 2009 r. władze Uczelni i Wydziału nie odniosły się do uwag sformułowanych w raporcie Zespołu Oceniającego, potwierdzając tym samym słuszność postawionych zarzutów.
Organ nadzorczy wskazał, że podstawą wydania przez Ministra decyzji cofającej bądź zawieszającej uprawnienie do prowadzenia studiów na danym kierunku i poziomie kształcenia jest jedynie uchwała Państwowej Komisji Akredytacyjnej formułująca negatywną ocenę kształcenia na tym kierunku, na podstawie stanu faktycznego zastanego w uczelni w dniu wizytacji. Minister nie ma zatem prawnej możliwości oparcia swojej decyzji na innych przesłankach niż opinia Państwowej Komisji Akredytacyjnej – wynika to wprost z brzmienia art. 11 ust. 6 P.sz.w. Jedyną alternatywą po otrzymaniu tej opinii jest dla organu rozstrzygnięcie, czy w wyniku negatywnej oceny kierunku studiów dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną należy zawiesić czy też cofnąć prawo do jego prowadzenia przez jednostkę organizacyjną. Rozstrzygając powyższe Minister bierze pod uwagę uzasadnienie ostatecznego stanowiska PKA, jak również wagę argumentacji podniesionej w sprawie przez ocenianą jednostkę. W zakresie tym nie może jednak podważać sentencji samej uchwały. Nie pozwala na to zarówno ustawowy, formalny podział kompetencji pomiędzy Państwową Komisją Akredytacyjną a Ministrem, jak również względy merytoryczne – ocena jakości kształcenia powierzona została przez ustawodawcę instytucji eksperckiej, reprezentującej środowisko naukowe, które, zważywszy na sposób wyłaniania jej członków, stanowi gwarancję rzetelnych i kompetentnych opinii dla Ministra. Minister zaś, dysponując jedynie aparatem urzędniczym kontrolującym formalne aspekty działalności uczelni, nie ma żadnych możliwości takiej opinii weryfikować. Organ dodał, że o jakości pracy Państwowej Komisji Akredytacyjnej świadczy uznawanie tej instytucji w Europejskim Obszarze Szkolnictwa Wyższego i wpisanie jej do European Ouality Assurance Register for Higher Education (EQAR). Podczas procedury zewnętrznej międzynarodowej oceny uznano, iż Komisja w pełni spełnia standardy dotyczące kryteriów stanowiących podstawę podejmowanych przez nią rozstrzygnięć, a także procesów stosowanych w realizacji celów i zadań.
Organ stwierdził, iż zarzuty zawarte w uchwale nr [...] Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej z dnia [...] września 2009 r. oraz w decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. dotyczące braku uprawnienia do prowadzenia kształcenia na kierunku "europeistyka" w ramach Międzyuczelnianego Wydziału Europeistyki, braku kadry naukowo-dydaktycznej oraz niezgodności działań organów Uczelni ze statutem stanowią rażące naruszenie ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. – Prawo o szkolnictwie wyższym.
Podkreślił również fakt, iż pismo Uczelni dot. niespełnienia wymagań kadrowych na kierunku "europeistyka" zostało skierowane do Ministerstwa w dniu 15 grudnia 2009 r., a więc prawie 3 miesiące po wydaniu negatywnej uchwały przez Prezydium PKA oraz 15 dni po otrzymaniu pisma Ministerstwa dot. możliwości zapoznania się ze zgromadzonym materiałem i wypowiedzeniem się w sprawie. Pismo to nie zawiera ponadto stanowiska uczelni w kwestii braku uprawnienia do prowadzenia kształcenia na kierunku "europeistyka" w ramach Międzyuczelnianego Wydziału Europeistyki, uchybień formalnych i merytorycznych w prowadzeniu procesu dydaktycznego, niezgodności działań organów Uczelni ze statutem, uchybień formalnych i merytorycznych w sprawach studenckich i wadliwie prowadzonej dokumentacji przebiegu toku studiów.
Odnosząc się do zarzutów proceduralnych, zgodnie z którymi strona, informowana o wszczęciu postępowania, od razu powinna wiedzieć, czy grozi jej cofnięcie, czy też zawieszenie określonych uprawnień, tak by mogła decydować o podjęciu takiej lub innej aktywności w sprawie, organ stwierdził, iż negatywna ocena jakości kształcenia wyrażona przez Państwową Komisję Akredytacyjną prowadzi do wszczęcia przez Ministra postępowania administracyjnego, którego następstwo stanowi cofnięcie lub zawieszenie uprawnień na ocenianym kierunku studiów. W związku z powyższym błędna jest również interpretacja Uczelni, zgodnie z którą "zupełnie czym innym jest decyzja w sprawie «cofnięcia», a czym innym decyzja w sprawie «zawieszenia uprawnień», wobec czego decyzje te powinny być wydane w odrębnych postępowaniach".
Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi Wyższej Szkoły Mazowieckiej w Warszawie wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której skarżąca, wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji, oraz o zasądzenie kosztów. W uzasadnieniu skargi podano, że organ nie rozpatrzył wszystkich istotnych okoliczności w sprawie. Decyzja nie zawiera motywów, jakimi kierował się organ przy wydaniu rozstrzygnięcia, a w tym zakresie powinien dokonać rzetelnej i wyczerpującej oceny naruszeń. Zarzucił, że uzasadnienie jest ogólnikowe, brak w nim analizy, a ponadto decyzja nie uwzględnia interesów studentów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Uwzględniając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił, że decyzja narusza prawo chociaż nie wszystkie zarzuty skargi uznał za uzasadnione.
Sąd podzielił stanowisko organu, że stosownie do art. 11 ust. 6 p.s.w. negatywna ocena kształcenia dokonana przez Państwową Komisję Akredytacyjną prowadzi do wszczęcia przez ministra postępowania, którego przedmiotem nie jest ta ocena, lecz uprawnienia uczelni. Ocena kształcenia należy bowiem wyłącznie do Państwowej Komisji Akredytacyjnej, działającej w odmiennym trybie, w którym uczelni przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy i przepis ten nie pozostawia wątpliwości, że ocena Komisji wiąże ministra. Minister nie może więc odstąpić od oceny komisji ani dokonać własnej oceny kształcenia i jest obowiązany albo cofnąć albo zawiesić uprawnienia.
Do oceny Ministra ustawodawca pozostawił jedynie ustalenie tego, czy rodzaj i zakres stwierdzonych przez Komisję naruszeń uzasadnia zastosowanie wobec uczelni sankcji mniej dolegliwej, jaką jest zawieszenie uprawnień do prowadzenia studiów wyższych na tym kierunku.
Za niezasadne uznał WSA te zarzuty skargi, które polemizują z ocenami działalności skarżącej dokonanymi przez Państwową Komisje Akredytacyjną. Negatywne stanowisko Komisji dotyczące oceny kształcenia na uczelni nie podlega badaniu przez sąd administracyjny.
Sąd powołał się na przepis art. 50 P.sz.w., w myśl którego Komisja działa przez swoje organy, wymieniając wśród nich prezydium. Uchwały Komisji podpisuje przewodniczący Komisji (art. 51 ust. 2). Statut Państwowej Komisji Akredytacyjnej precyzuje sposób działania Komisji stanowiąc, że działa na posiedzeniach plenarnych, oraz przez swoje organy (§ 4 ust. 1). Przewodniczący komisji kieruje pracami komisji i reprezentuje ją na zewnątrz, a w szczególności podpisuje uchwały Komisji i Prezydium (§ 5 ust. 1 i 3 pkt 3). Prezydium podejmując uchwały w sprawach m.in. oceny jakości kształcenia na danym kierunku i spełnienia określonych w przepisach prawnych warunków prowadzenia studiów wyższych, kieruje się sprawozdaniami przedkładanymi przez poszczególne zespoły kierunków studiów (§ 7 ust. 3). Zespoły kierunków studiów przygotowują sprawozdania, tj. opinie oraz propozycje uchwał wraz z uzasadnieniem (§ 9 ust. 2). Postępowanie oceniające w sprawach m.in jakości kształcenia obejmuje podjecie przez Prezydium uchwały w sprawach oceny jakości kształcenia (§ 14 ust. 2 pkt 7). Propozycję uchwały w sprawie oceny w powyższym zakresie wraz z jej uzasadnieniem przedstawia na posiedzeniu Prezydium Przewodniczący Zespołu. Propozycja oceny Zespołu oraz uchwała Prezydium formułowane są zgodnie z ustalonymi przez Prezydium ogólnymi kryteriami kształcenia (§ 16 ust. 4 i 5). Przepis § 18 ust. 1 wskazuje na elementy, które powinna obejmować uchwała Prezydium podjęta w powyższym zakresie.
W niniejszej sprawie w aktach sprawy znajduje się uchwała nr [...] Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej z dnia [...] września 2009 r. w sprawie oceny jakości kształcenia na kierunku "europeistyka" prowadzonym w Międzyuczelnianym Wydziale Europeistyki Wyższej Szkoły Mazowieckiej w Warszawie na poziomie studiów pierwszego stopnia. Jak wynika z § 1, została podjęta na podstawie art. 49 ust. 1 pkt 2 oraz art. 52 ust. 1 P.sz.w. po zapoznaniu się z raportem Zespołu Oceniającego, a także po zasięgnięciu opinii Zespołu Kierunków Studiów Społecznych i Prawnych. Uchwała została podpisana przez Przewodniczącego PKA. Do uchwały w formie załącznika zostało dołączone uzasadnienie. Tryb procedowania Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej określają przepisy § 10 i 21 Statutu.
Sąd zauważa, że w zaskarżonej decyzji z dnia [...] lutego 2010 r. Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego nie wypowiada się i nie dokonuje oceny czy tryb podjęcia uchwały był prawidłowy, a do uchwały nie został dołączony protokół z posiedzenia Prezydium. Zgodnie z § 21 statutu protokół powinien zawierać tytuły rozpatrywanych spraw, nazwiska referentów, poddaną pod głosowanie opinię lub ocenę oraz wyniki głosowania.
Zdaniem Sądu do uchwały powinien być dołączony taki protokół z listą obecności oraz wynikami głosowania. Wobec tego, że organ nie dokonał oceny prawidłowości procedowania Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej, brak protokołu, jak wskazano wyżej, również uniemożliwiły dokonanie takiej oceny przez Sąd, nie pod względem merytorycznym, bowiem ta ocena pozostaje poza uprawnieniem sądu, ale pod kątem formalnym.
Ponownie rozpoznając sprawę organ powinien zażądać od Prezydium Państwowej Komisji Akredytacyjnej tych załączników i dokonać oceny, czy uchwała została podjęta w prawidłowym trybie.
Sąd stwierdził nadto, że w postępowaniu administracyjnym nie brał udziału organ założycielski – Cezareum Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie.
Z przepisów Prawa o szkolnictwie wyższym wynika, że interes prawny założyciela uczelni niepublicznej jest aktualny na etapie tworzenia szkoły wyższej. Za bezsporne uznał Sąd, że założyciel uczelni ma interes prawny w sprawach o wydanie pozwolenia na utworzenie uczelni (art. 20), zatwierdzenie statutu uczelni niepublicznej (art. 58), wpis uczelni do rejestru uczelni niepubliucznych (art. 29). Nie ulega wątpliwości, że założyciel uczelni ma interes prawny w sprawach mających doprowadzić do wygaszenia i ograniczenia działalności zawodowej uczelni niepublicznej, tj. dotyczących likwidacji uczelni (art. 26). Natomiast uprawnienia założyciela uczelni dotyczące fazy działalności szkoły wyższej są ściśle określone i wynikają z konkretnych przepisów prawa. Uprawnienia te obejmują sprawy dotyczące np. przedłużenia pozwolenia na utworzenie uczelni i jego cofnięcia (art. 23), nadania statutu uczelni niepublicznej (art. 274), zmiany nazwy uczelni (art. 255) przejęcia funkcji założyciela przez inny podmiot (art. 58 ust. 2).
Z powołanych wyżej przepisów/ wynika, że w postępowaniu administracyjnym cofającym uprawnienia do prowadzenia studiów pierwszego stopnia na kierunku "europeistyka", założyciel uczelni ma interes prawny, a więc postępowanie to powinno się toczyć z jego udziałem.
Natomiast należy zgodzić się z organem, że studenci nie mają przymiotu strony w niniejszym postępowaniu w rozumieniu art. 28 k.p.a. z uwagi na brak interesu prawnego. Zgodnie z art. 28 k.p.a. stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Ustawodawca definiując pojęcie strony postępowania administracyjnego wskazał wyraźnie na powiązanie danego podmiotu z konkretnym interesem prawnym. Chodzi tu zatem nie tyle o interes faktyczny dający się nawet racjonalnie uzasadnić, ale o interes prawny, to jest taki który wynika z określonego przepisu prawnego odnoszącego się wprost do sytuacji danego podmiotu, ponadto wspomniany interes prawny musi być interesem indywidualnym strony postępowania, musi zatem dotyczyć jej bezpośrednio.
Sąd zalecił uwzględnienie powyższych wytycznych przy ponownym rozpoznaniu sprawy, zaś zaskarżone decyzje uchylił na mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 132 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej P.p.s.a.
W oparciu o artykuł 152 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji w całości.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego, reprezentowany przez radcę prawnego Annę Migoń i zaskarżając wyrok w całości oparł ją o obie podstawy z art. 174 P.p.s.a. zarzucając naruszenie przepisów:
I. postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez uwzględnienie skargi Wyższej Szkoły Mazowieckiej w Warszawie i przyjęcie, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego – art. 11 ust. 6, art. 49 ust. 1 pkt 2 i art. 52 ust. 1 oraz art. 20, art. 23, art. 26, art. 29, art. 58, art. 255 i art. 274 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym;
II. prawa materialnego:
1) art. 11 ust. 6, art. 49 ust. 1 pkt 2 i art. 52 ust. 1 ustawy - Prawo o szkolnictwie wyższym przez błędną ich wykładnię, polegającą na wadliwym przyjęciu, że minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego jest zobligowany do żądania dołączenia do uchwały Państwowej Komisji Akredytacyjnej "PKA" protokołu z listą obecności i wynikami głosowania Prezydium PKA, podczas gdy uchwała PKA jest dokumentem wystarczającym do wszczęcia postępowania i podjęcia decyzji w sprawie cofnięcia lub zawieszenia uczelni uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia,
2) art. 20, art. 23, art. 26, art. 29, art. 58, art. 255 i art. 274 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym przez błędną ich wykładnię polegającą na wadliwym przyjęciu, że z powyższych przepisów wynika interes prawny założyciela uczelni niepublicznej, skutkujący koniecznością jego udziału w postępowaniu dotyczącym cofnięcia uprawnienia do prowadzenia kierunku studiów przez uczelnię, podczas gdy założyciel nie posiada interesu prawnego warunkującego jego udział w tym postępowaniu.
Skarga kasacyjna wnosi o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania i zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej powołano się na regulacje zamieszczone w art. 49 ust. 1 pkt 2 i art. 52 ust. 1 P.sz.w. oraz § 14–18 Statutu Państwowej Komisji Akredytacyjnej.
Zgodnie z procedurą określoną w Statucie oceny jakości kształcenia dokonywane są po przeprowadzeniu postępowania oceniającego, obejmującego:
1) przygotowanie przez uczelnię raportu samooceny,
2) wizytację, zgodnie z ustalonymi przez Prezydium zasadami,
3) opracowanie raportu przez Zespół Oceniający, zgodnie z ustalonym przez Prezydium wzorem,
4) przekazanie raportu do ocenianej uczelni,
5) przedstawienie przez ocenianą uczelnię odpowiedzi na raport,
6) sformułowanie przez Zespół Kierunków Studiów propozycji oceny wraz z uzasadnieniem,
7) podjęcie przez Prezydium uchwały w sprawie oceny jakości kształcenia.
Przedstawiając szczegółowe uregulowania dotyczące trybu procesowania przez Zespół Orzekający i Zespół Kierunków Studiów organ stwierdza, iż na podstawie ich propozycji podjęta zostaje uchwała Prezydium Komisji.
Uchwała Prezydium obejmuje: ocenę spełnienia, określonych w przepisach prawnych, warunków prowadzenia studiów wyższych, ocenę jakości kształcenia oraz uzasadnienie. Uchwała może zawierać również zalecenia. Ocena jakości kształcenia może być: wyróżniająca, pozytywna, warunkowa, negatywna. Przewodniczący Komisji poddaje pod głosowanie propozycje oceny jakości kształcenia poczynając od oceny pozytywnej. W przypadku braku poparcia tej oceny w głosowaniu, zarządzane jest głosowanie w sprawie oceny warunkowej. Brak poparcia dla oceny pozytywnej lub warunkowej oznacza negatywną ocenę jakości kształcenia. Zatem protokół z wynikiem głosowania, z liczbą głosów "za" i "przeciw" ma charakter porządkowy i nie może stanowić podstawy do oceny merytorycznego rozstrzygnięcia, którym jest uchwała Prezydium.
Podpis Przewodniczącego PKA pod uchwałą nr [...] z dnia [...] września 2009 r. potwierdza prawidłowość przeprowadzonego postępowania oceniającego i w związku z powyższym Minister, bez wykazania przez stronę postępowania wątpliwości w zakresie procedury, nie przeprowadza powtórnej weryfikacji.
Opinia PKA dotycząca oceny jakości kształcenia na danym kierunku i poziomie kształcenia wydawana w formie uchwały nie jest decyzją administracyjną, postanowieniem ani też aktem lub czynnością z zakresu administracji publicznej, dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, o jakim mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a. Uchwała ta nie jest też opinią biegłego z art. 75 § 1 k.p.a., która podlega kontroli organu administracji. Jest ona środkiem dowodowym, o którym mowa w art. 76 § 2 k.p.a. Jako dokument urzędowy w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a., sporządzony w przepisanej formie przez powołane do tego organy, w ich zakresie działania, stanowi dowód tego, co zostało w nich urzędowo stwierdzone.
Dokument urzędowy (opinia PKA w formie uchwały) jest wyposażony w tzw. domniemanie autentyczności. Stwarza on domniemanie zgodności z prawdą tego, co zostało urzędowo zaświadczone. Domniemanie autentyczności dotyczy zarówno kwestii merytorycznych, jak również formalno-prawnych takiego dokumentu. W związku z powyższym minister nie żądał przed wydaniem decyzji w przedmiotowej sprawie przedłożenia protokołu z posiedzenia Prezydium oraz protokołu z listą obecności oraz wynikami głosowania.
Organ powołuje się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2003 r. (sygn. akt I SA 989/03), zgodnie z którym "ocena kształcenia [...] należy wyłącznie do Państwowej Komisji Akredytacyjnej – działającej w odrębnym trybie [...] i przepis nie pozostawia wątpliwości, że ocena Komisji wiąże ministra"..
Tryb procedowania Państwowej Komisji Akredytacyjnej w kwestii oceny jakości kształcenia zawarty został w statucie Komisji i za prawidłowość przeprowadzanego postępowania odpowiedzialny jest Przewodniczący tej Komisji.
Brak wniosku strony kwestionującej tryb podejmowania uchwały powodował brak możliwości badania tych aspektów lub dołączenia akt postępowania przed PKA do akt niniejszego postępowania i dublowania dokumentów. Natomiast brak było przeciwwskazań do przekazania wraz z aktami postępowania prowadzonego przez MNiSW również akt (całości lub części) przekazanych przez PKA, jak to ma miejsce np. w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 18/11. W przeciwnym przypadku sąd nie ma możliwości stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania, a jedynie dostrzeżenia potencjalnej możliwości ich naruszenia, co jednak nie jest ujęte w art. 145 § 1 pkt 1 P.p.s.a.
W odniesieniu do pominięcia w postępowaniu założyciela Uczelni – Cezareum Sp. z o.o. z siedzibą w Warszawie Minister powołał się na wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r. I OSK 1667/10, w którym przyjęto, iż interes założyciela w sprawie dot. uprawnienia do prowadzenia kierunków studiów jest jedynie interesem faktycznym.
Organ przyznaje, iż interes prawny założyciela jest aktualny na etapie tworzenia szkoły wyższej (art. 20, 58, 29 P.sz.w.), a także w sprawach dotyczących wygaszenia i ograniczenia działalności uczelni (art. 26, 37 ust. 4 ustawy).
Natomiast uprawnienia założyciela uczelni dotyczące fazy działalności szkoły wyższej są ściśle określone i wynikają z konkretnych przepisów prawa. Uprawnienia te obejmują sprawy dotyczące np. przedłużenia pozwolenia na utworzenie uczelni i jego cofnięcia (art. 23 ustawy), nadania statutu uczelni niepublicznej (art. 274), zmiany nazwy uczelni (art. 255 ustawy), przejęcia funkcji założyciela przez inny podmiot (art. 58 ust. 2). Założyciel uczelni niepublicznej może podejmować decyzje dotyczące uczelni tylko w przypadkach określonych przez jej statut (art. 24 ust. 3 P.sz.w.). Przy czym statut może regulować wyłącznie kwestie albo wyraźnie wskazane przez ustawę – Prawo o szkolnictwie wyższym do uregulowania w statucie, albo takie, które nie naruszają przepisów ustawy, zwłaszcza dotyczących autonomii uczelni. Uprawnienie związane z występowaniem z wnioskami o uruchomienie nowych kierunków studiów pozostaje, zgodnie z § 18 ust. 3 Statutu, w kompetencjach rektora, gdyż to rektor kieruje działalnością naukowo-dydaktyczną uczelni i reprezentuje ją na zewnątrz.
Kompetencje założyciela określa § 2 statutu Wyższej Szkoły Mazowieckiej i są to: nadawanie statutu i dokonywanie w nim zmian, powoływanie i odwoływanie Rektora Uczelni, powoływanie i odwoływanie Prorektora Uczelni na wniosek Rektora, powoływanie i odwoływanie Kanclerza Uczelni, zatwierdzanie planu rzeczowo-finansowego Uczelni, ustalanie zasad wynagradzania Kanclerza i Rektora, zatwierdzanie wysokości opłat za usługi edukacyjne, wyrażanie zgody na zawarcie przez Rektora umowy o współpracy z podmiotem zagranicznym, wyrażanie zgody na zaciąganie kredytów bankowych oraz innych zobowiązań majątkowych, podejmowanie decyzji o przystąpieniu Uczelni do spółek prawa handlowego oraz o zawarciu umów z podmiotami zagranicznymi. Zgodnie z statutem Założyciel W.Sz.M. nie sprawuje nadzoru nad procesem naukowo-dydaktycznym Uczelni, w tym kwestią uprawnień do prowadzenia kształcenia na danym kierunku i poziomie kształcenia. Należy ona, zgodnie z § 19 statutu, do kompetencji Rektora, który m.in.: zatwierdza plany studiów, programy nauczania oraz plany badań naukowych, podejmuje decyzje dot. organizacji roku akademickiego, sprawuje kontrolę nad działalnością jednostek organizacyjnych Uczelni prowadzących działalność naukowo-dydaktyczną, nadaje Regulamin Pracy Uczelni oraz przedkłada Senatowi plany badań naukowych, ogólnych kierunków działania Uczelni, rocznych sprawozdań z działalności Uczelni oraz inne zastrzeżone do kompetencji Rektora w ustawie.
Z chwilą wpisu do rejestru uczelni niepublicznych Uczelnia zyskuje osobowość prawną i jako podmiot odrębny od założyciela realizuje swe zadania ustawowe (określone w art. 13 ust. 12 pkt 1 i 2, 5–8 w zw. z ust. 2 P.sz.w.). Podstawowym zadaniem jest prowadzenie studiów na określonym kierunku, czy makrokierunku według określonych przepisami prawa standardów kształcenia na określonym poziomie (art. 6 ust. 1, art. 8 ust. 1 i 3, art. 9 ustawy). Korzysta ona z zagwarantowanej Konstytucyjnie autonomii przyznanej szkołom wyższym (art. 70 ust. 5 Konstytucji RP), co znalazło także odbicie w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 5 października 2005 r. sygn. akt SK 39/05 (OTK-A 2005, nr 9, poz. 99). Wśród atrybutów autonomii szkół wyższych znajduje się niewątpliwie prawo do wystąpienia przez jednostkę organizacyjną uczelni o przyznanie uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w formie decyzji administracyjnej (art. 11 ust. 1 ust. 1 ustawy). Za mieszczące się w granicach tego prawa nalepy też uznać uczestnictwo w postępowaniu, o którym mowa w art. 11 ust. 6 P.sz.w. Wszczynane z urzędu postępowanie, będące konsekwencją negatywnej oceny kształcenia dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną, prowadzi do wydania decyzji dotyczącej cofnięcia lub zawieszenia uprawnienia jednostki organizacyjnej uczelni do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia.
Wskazane przez sąd przepisy: art. 20 (utworzenie uczelni niepublicznej i przedłużenie pozwolenia na utworzenie uczelni), art. 23 (obowiązek złożenia "aktu założycielskiego" i przesłanki cofnięcia pozwolenia na utworzenie uczelni), art. 26 (likwidacja uczelni niepublicznej), art. 29 (uzyskanie osobowości prawnej przez uczelnię niepubliczną i rejestr uczelni), art. 58 (procedura nadawania statutu uczelni niepublicznej), art. 255 (dostosowanie nazw uczelni) i art. 274 (dostosowanie statutów) dotyczą postępowania w innych sprawach. Wynikają z nich jedynie konkretne, wymienione tam uprawnienia założyciela uczelni. Nie jest natomiast uprawnione wyprowadzanie wniosku, że uprawnienia te powodują uznanie, iż założyciel ma też interes prawny w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 11 ust. 6 ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Cezareum Sp. z o.o. wniosła o jej oddalenie odmawiając trafności postawionym zarzutom. Zdaniem autora odpowiedzi założyciel uczelni posiada interes prawny nie tylko na etapie tworzenia uczelni, lecz także w postępowaniach dotyczących jej działalności.
Skoro ustawodawca przewidział możliwość odmowy udzielenia lub odmowy przedłużenia pozwolenia na uzyskanie przez uczelnię uprawnień do prowadzenia studiów wyższych na danym kierunku, przy czym stroną takich postępowań jest założyciel uczelni, to za nieuzasadnioną należałoby uznać odmowę założycielowi przymiotu strony w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 11 ust. 6 P.sz.w., tj. dotyczącym cofnięcia albo zawieszenia uprawnień do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia. Należy przy tym podnieść, iż zakres przedmiotowy ww. postępowań administracyjnych jest niemalże identyczny i oparty na podobnych przesłankach. Zarówno art. 11, jak i art. 20 P.sz.w. nadając ministrowi uprawnienia w zakresie przyznania lub odmowy przyznania uprawnień, a także w zakresie ich zawieszenia lub cofnięcia posługują się sformułowaniem "spełniania warunków niezbędnych do prowadzenia studiów".
Na uwagę zasługuje również fakt, iż zgodnie z art. 11 ust. 8 P.sz.w. przywrócenie zawieszonego uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia następuje na zasadach i w trybie obowiązujących przy przyznawaniu uprawnień. Oznacza to zatem, że w ponownym postępowaniu dotyczącym przyznawania uprawnień znowu stroną tego postępowania będzie założyciel szkoły.
Za niezasadne należy uznać twierdzenie organu, iż rozstrzygnięcia zapadłe w postępowaniu toczącym się na podstawie art. 11 ust. 6 ustawy nie mają wpływu na sferę praw założyciela szkoły. Należy bowiem zauważyć jak uczynił to WSA w Warszawie w wyroku z 22 czerwca 2010 r., VI SA/Wa 900/10), że "Interes prawny nie jest kategorią abstrakcyjną. Nie można wobec tego wypowiadać się o jego istnieniu bądź nieistnieniu bez wszechstronnego i gruntownego zbadania prawdopodobnego wpływu decyzji na sferę praw strony skarżącej".
Nadto Spółka wywodzi, że interes prawny uczestnika postępowania winien być rozpatrywany w oparciu o przepis art. 28 k.p.a., na co powołał się Sąd pierwszej instancji. Skarga kasacyjna nie zarzuca naruszenia tego przepisu w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a., a zatem zarzut został sformułowany wadliwie. Wskazane w zarzucie przepisy nie dotyczą interesu prawnego założyciela w postępowaniu, a nadto WSA nie naruszył tych przepisów.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw, chociaż nie można odmówić trafności jednemu z postawionych w niej zarzutów.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.) z urzędu biorąc pod rozwagę nieważność, której przesłanki wymienione w art. 183 § 2 P.p.s.a. w tej sprawie nie wystąpiły.
Związanie Sądu odwoławczego granicami skargi kasacyjnej ogranicza zakres rozpoznania sprawy, a nadto uzależnia kontrolę instancyjną od prawidłowego sformułowania podstaw kasacyjnych, a w szczególności zarzutów naruszenia prawa przez Sąd pierwszej instancji.
Przechodząc do oceny postawionych w skardze kasacyjnej zarzutów należy stwierdzić, iż nie zostały one sformułowane w sposób prawidłowy.
Zarzut naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. skarga kasacyjna wiąże z naruszeniem licznych przepisów prawa materialnego ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym – art. 11 ust. 6 – stanowiącego podstawę do cofnięcia lub zawieszenia uprawnienia do prowadzenia studiów, art. 49 ust. 1 pkt 2 – dot. dokonywania oceny kształcenia na danym kierunku, art. 52 ust. 1 – stanowiącego podstawę do podejmowania uchwały przez PKA, art. 20 regulującego kwestie utworzenia uczelni, art. 23 dot. obowiązku złożenia aktu założycielskiego, art. 29 dot. wpisania jej do rejestru, art. 58 dot. procedury nadawania statutu, art. 255 regulującego dostosowanie nazw uczelni i art. 274 dot. nadawania statutów.
Omawiany zarzut skargi kasacyjnej nie wskazuje na czym polegało naruszenie wymienionych przepisów prawa materialnego, a przy tym w odniesieniu do przepisów, które posiadają rozbudowaną strukturę nie wskazuje (np. art. 20, 23, 26, 29, 58, 255), który z ustępów lub punktów i w jaki sposób został naruszony. Wadliwe jest konstruowanie zarzutu naruszenia przepisów postępowania w powiązaniu z normami prawa materialnego.
Stawiając zarzut naruszenia przepisów postępowania oprócz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. (ew. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 P.p.s.a.) należy wskazać przepisy ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi lub k.p.a., które zostały naruszone przez Sąd pierwszej instancji lub te przepisy k.p.a., bądź ustawy szczególnej, których naruszenia przez organ nie dostrzegł wojewódzki sąd administracyjny dokonując kontroli. Nadto należy wykazać na czym naruszenia te polegały oraz wykazać, iż mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Powyższym wymaganiom nie odpowiada zarzut skargi kasacyjnej postawiony w pkt I, co uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej w zakresie objętym tym zarzutem skargi kasacyjnej.
Ocenę zarzutów naruszenia prawa materialnego należy poprzedzić analizą przepisów ustawy – Prawo o szkolnictwie wyższym, w oparciu o które nastąpiło rozpatrzenie niniejszej sprawy.
Zaskarżone decyzje zostały wydane na podstawie art. 11 ust. 6 P.sz.w. Przepis ten upoważnia ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego w przypadku negatywnej oceny kształcenia, dokonanej przez Państwową Komisję Akredytacyjną do cofnięcia lub zawieszenia w drodze decyzji uprawnienia do prowadzenia studiów na danym kierunku i określonym poziomie kształcenia.
Państwowa Komisja Akredytacyjna działa na podstawie przepisów ustawy stosując tryb przewidziany w Statucie uchwalonym przez Komisję na podstawie upoważnienia zawartego w art. 53 ust. 1 P.sz.w.
W myśl § 3 ust. 1 pkt 1 Statutu Komisja przedstawia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego opinie i wnioski dotyczące m.in. oceny jakości kształcenia na danym kierunku studiów.
Sporządzenie tych opinii poprzedza przeprowadzone postępowanie oceniające (§ 14 ust. 1 i 2), na które składa się m.in. wizytacja i opracowanie raportu przez zespół oceniający, złożony z członków Komisji i ekspertów (§ 15 ust. 1). Następnie raport ten i ewentualne uwagi złożone przez uczelnię stanowią podstawę do sformułowania propozycji przez Zespół Kierunków Studiów przedstawionej na posiedzeniu Prezydium Komisji.
PKA zgodnie z art. 49 ust. 1 pkt 2 P.sz.w. przedstawia Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego opinie i wnioski dotyczące oceny kształcenia na danym kierunku. W sprawach tych Prezydium Komisji podejmuje uchwały kierując się sprawozdaniem przedłożonym przez jeden spośród Zespołów Kierunków Studiów (art. 52 ust. 1 ustawy).
Z przedstawionych regulacji, a nadto z przepisów art. 50 ust. 4 i 5 określających skład Zespołów (przedstawiciele grupy kierunków studiów, w tym co najmniej trzech posiadających tytuł naukowy profesora lub stopień naukowy doktora habilitowanego) wynika, iż Komisja stanowi organ specjalistyczny w skład którego wchodzą osoby o wysokich kwalifikacjach, sporządzający merytoryczne sprawozdania i opinie.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku wynika, iż Sąd pierwszej instancji rozważał stosowanie powyższych przepisów przez organ jak również przyjął, iż ocena działalności Uczelni, dotycząca jakości kształcenia dokonana przez Komisję wiąże Ministra, a nie podlega także badaniu przez sąd administracyjny.
Sąd uznał za istotny w brak w postępowaniu organu niedokonanie oceny w zakresie trybu podejmowania uchwały przez Komisję oraz niezałączenie protokołu z posiedzenia Prezydium, podczas gdy z przepisu § 21 Statutu wynika obowiązek sporządzenia protokołu oraz zamieszczenie w nim danych dot. tytułów rozpatrywanych spraw, nazwisk referentów, poddaną pod głosowanie opinię lub ocenę oraz wyniki głosowań. Zdaniem Sądu odwoławczego powyższe braki należy rozpatrzyć wyłącznie na płaszczyźnie naruszenia przepisów postępowania i tak zostały one ocenione przez Sąd I instancji, który dał wyraz temu uchylając decyzje na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a.
Błędnie zatem skarga kasacyjna w pkt II formułuje zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, zwłaszcza iż Sąd stwierdzając naruszenie prawa nie wskazywał przepisów prawa materialnego. Sąd nie wskazał także jakie przepisy postępowania zostały naruszone przez organ.
Powyższe stanowisko Sądu można było zwalczać tylko w drodze zarzutu naruszenia przepisów postępowania – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 133, art. 106 § 3 i 4 i art. 141 § 4 P.p.s.a. odpowiednio sformułowanego i uzasadnionego. Wprawdzie w uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autorka stwierdza, że brak było przeciwwskazań do przekazania wraz z aktami postępowania również akt przekazanych przez PKA, lecz nie znalazło to odzwierciedlenia w postaci prawidłowo sformułowanego zarzutu niewykorzystania przez Sąd możliwości uzupełnienia materiału dowodowego.
Z powyższych względów zarzut skargi kasacyjnej sformułowany w pkt II.1., jako wadliwy, nie podważył orzeczenia WSA w zakresie konieczności uzupełnienia materiału postępowania przez organ o materiały z postępowania przed PKA i ocenę czy zostały zachowane przepisy regulujące tryb procedowania. Wobec powyższego ocena Sądu pierwszej instancji co do konieczności uchylenia z tego powodu obu decyzji Ministra pozostaje wiążąca, zaś wyrok Sądu nie podlegał uchyleniu.
Jako trafny natomiast należy ocenić zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przepisów prawa materialnego (art. 20, 23, 26, 29, 58, 255 i 274 P.sz.w.), z których Sąd pierwszej instancji wywiódł interes prawny założyciela Uczelni – Spółki Cezareum do udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie cofnięcia uprawnienia do prowadzenia studiów na kierunku "europeistyka". Zasadnie organ wywodzi, iż przepisy te dotyczą innych spraw, w których udział założyciela jest uzasadniony. Natomiast w sprawach związanych z realizacją zadań przez Uczelnię, jako podmiot odrębny od założyciela, posiadający osobowość prawną, legitymuje się ona własnym i wyłącznym interesem prawnym.
W art. 11 ustawy, który dotyczy uzyskiwania uprawnień do prowadzenia studiów mowa jest o jednostkach organizacyjnych uczelni, nie zaś o założycielu. W tej sytuacji należy przyjąć, iż również w przypadku prowadzenia postępowania na podstawie art. 11 ust. 6 P.sz.w. stroną postępowania jest tylko Uczelnia, nie zaś jej założyciel.
Uznanie powyższego zarzutu za trafny nie uzasadniało jednakże uchylenia zaskarżonego wyroku, gdyż uchylenie decyzji przez Sąd pierwszej instancji nastąpiło z powodu niewyjaśnienia stanu faktycznego.
Odmienna ocena wyrażona przez Naczelny Sąd Administracyjny w kwestii udziału w postępowaniu założyciela Uczelni wywołuje ten skutek, że ocena i zalecenia Sądu pierwszej instancji, że postępowanie powinno toczyć się z udziałem Cezareum Sp. z o.o., jako wadliwe powinny być pominięte w toku postępowania.
Wobec tego, że skarga kasacyjna nie podważyła skutecznie zaskarżonego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło