VI SA/Wa 2316/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędzia WSA Pamela Kuraś-Dębecka Protokolant ref. staż. Katarzyna Smaga po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2012 r. sprawy ze skargi A. G. na postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. stwierdza, że uchylone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Głównego Inspektora Farmaceutycznego na rzecz skarżącej A. G. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Główny Inspektor Farmaceutyczny postanowieniem z dnia [...] września 2011 r., nr [...] po rozpatrzeniu odwołania A. S. (zwanej dalej “skarżącą") prowadzącej aptekę ogólnodostępną o nazwie "[...] ", zlokalizowaną w R. przy ul. [...] od decyzji Nr [...] [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego w [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. w przedmiocie nakazu zaprzestania sprzedaży produktów leczniczych zawierających pseudoefedrynę grupom pacjentów, gdy sprzedaż taka wzbudza podejrzenie, iż leki te mogą być wykorzystane w celach innych niż lecznicze, stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Do wydania niniejszego postanowienia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny nakazał skarżącej zaprzestać sprzedaży produktów leczniczych zawierających pseudoefedrynę grupom pacjentów, gdy sprzedaż taka wzbudza podejrzenie, iż leki te mogą być wykorzystane w celach innych niż lecznicze. W dniu [...] września 2011 r. do Wojewódzkiego Inspektoratu Farmaceutycznego w [...] wpłynęło pismo skarżącej z dnia [...] września 2011 r., skierowane do [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego, z którego wynikało, że skarżąca nie zgadza się z uzasadnieniem powyższej decyzji. Jednocześnie skarżąca wskazuje w nim, że w pewnym okresie czasu przebywała na urlopie, a decyzja organu I instancji została odebrana przez osobę opiekującą się mieszkaniem podczas wymienionej nieobecności skarżącej w domu. [...] Wojewódzki Inspektor Farmaceutyczny potraktował powyższe pismo jako odwołanie od decyzji Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. i przesłał wraz z aktami sprawy Głównemu Inspektorowi Farmaceutycznemu. Główny Inspektor Farmaceutyczny, po zapoznaniu się z zebraną w niniejszej sprawie dokumentacją stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W swoim rozstrzygnięciu wskazał na brzmienie art. 129 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, który zakreśla termin ustawowy do wniesienia środka odwoławczego od decyzji organu I instancji. Organ podkreślił, że decyzja organu I instancji została doręczona za potwierdzeniem odbioru w dniu [...] sierpnia 2011 r. Termin do wniesienia odwołania upływał w dniu [...] września 2011 r., natomiast skarżąca wniosła odwołanie w dniu 12 września 2011 r. (data stempla pocztowego na kopercie). Tym samym skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Jednocześnie organ w zaskarżonym postanowieniu odniósł się do wskazanej przez skarżącą okoliczności uzasadniającej wniesienie odwołania po terminie. W ocenie organu, co prawda skarżąca zawarła w odwołaniu okoliczności świadczące o tym, że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy. Jednakże nie zwróciła się do Głównego Inspektora Farmaceutycznego z prośbą o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Dlatego też Główny Inspektor Farmaceutyczny nie mógł z własnej inicjatywy przywrócić stronie terminu do wniesienia odwołania, bowiem wniosek w tej sprawie powinna złożyć skarżąca. Następnie skarżąca złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której zarzuciła zaskarżonemu postanowieniu naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 58 kpa oraz art. 134 kpa polegające na nierozpoznaniu przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego wniosku skarżącej o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, zawartego w piśmie z dnia [...] września 2011 roku. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Farmaceutyczny wniósł o oddalenie skargi w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, lecz także powinien wadliwość kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia pod kątem jego zgodności z prawem, Sąd bada, czy organ administracyjny ustalił stan faktyczny zgodnie z obowiązującymi przepisami, a następnie, czy do tak ustalonego stanu faktycznego zastosował właściwe przepisy oraz czy przepisy te prawidłowo zinterpretował. W niniejszej sprawie, skarżąca kwestionowała postanowienie Głównego Inspektora Farmaceutycznego z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, w którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji nr [...] z dnia [...] sierpnia 2011 r. [...] Wojewódzkiego Inspektora Farmaceutycznego. Podstawę wydanego postanowienia stanowił przepis art. 134 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne. Na wstępie należy wskazać, że w myśl art. 127 § 1 Kpa, podstawowym środkiem zaskarżenia przysługującym od decyzji administracyjnej jest odwołanie. Zgodnie z art. 129 § 2 K.p.a., odwołanie wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia stronie decyzji. Warunkiem zatem merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy jest w pierwszej kolejności stwierdzenie, że odwołanie w sprawie jest dopuszczalne oraz, że zachowany został termin do jego wniesienia. Z tego też względu, po otrzymaniu odwołania, a przed dokonaniem merytorycznego rozpoznania sprawy, organ odwoławczy obowiązany jest zbadać w postępowaniu wstępnym, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione z zachowaniem terminu. Dokonując ustaleń w tym zakresie organ winien wziąć pod uwagę i rozważyć wszystkie okoliczności istotne z punktu widzenia konieczności dokonania takiej oceny. Zgodnie bowiem z art. 134 Kpa niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do jego wniesienia skutkuje wydaniem przez organ odwoławczy w tym przedmiocie postanowienia, które jest ostateczne i zamyka tym samym drogę do ponownego rozpoznania sprawy zakończonej rozstrzygnięciem organu I instancji. Podkreślić należy, że przesłankę wydania w trybie art. 134 K.p.a. postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania stanowi ustalenie nie tylko faktu złożenia odwołania po upływie okresu czternastu dni od daty doręczenia stronie decyzji organu I instancji, ale również ustalenie braku wniosku (prośby) o przywrócenie uchybionego terminu bądź wydania postanowienia odmawiającego przywrócenia tego terminu. W razie wniesienia odwołania z uchybieniem terminu oraz prośby o jego przywrócenie postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania organ odwoławczy może wydać dopiero po ostatecznym rozpatrzeniu złożonej przez stronę prośby o przywrócenie terminu. Ewentualne postanowienie o przywróceniu terminu do wniesienia odwołania wyłącza bowiem dopuszczalność wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu, a zatem wydanie takiego postanowienia przed rozpatrzeniem prośby strony byłoby niezgodne z prawem (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia: 17 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Wa 149/04, Lex nr 164768, z dnia 14 września 2006 r., sygn. akt IV SA/Wa 1078/06, Lex nr 256681). W sprawie niniejszej prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy wymagało przede wszystkim szczegółowej analizy stanu faktycznego. Poza sporem było, że decyzja z dnia [...] sierpnia 2011 r. została doręczona na adres skarżącej w dniu [...] sierpnia 2011 r. Tym samym, termin do skutecznego wniesienia odwołania upływał z końcem dnia [...] września 2011 r. Jak wynika z akt administracyjnych, w dniu [...] września 2011 r. skarżąca wniosła do organu I instancji pismo nadane w placówce pocztowej w dniu poprzednim. Z treści jego wynika, że skarżąca nie zgadza się z rozstrzygnięciem organu I instancji, jak również wskazuje w tym piśmie na okoliczności, z powodu których uchybiła terminowi do wniesienia odwołania. Należy zdaniem Sądu podkreślić, że okoliczność naruszenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie niniejszej nie budzi wątpliwości. Konsekwencją złożonego pisma, było uznanie przez organ odwoławczy, że pismo to stanowi w istocie tylko i wyłącznie odwołanie od decyzji organu I instancji, które zostało złożone z naruszeniem terminu, o którym mowa w art. 129 kpa. W ocenie Sądu, treść pisma skarżącej z dnia [...] września 2011 r. została mylenie zinterpretowana przez organ. W istocie rzeczy pismo to zawiera w swojej treści dwa zasadnicze elementy. Z jednej strony skarżąca wskazuje na brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji, z drugiej zaś podważa zasadność wydanej wobec niej decyzji organu I instancji. Tym samym zawiera ono wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania jak również realizuje obowiązek wskazany w art. 58 § 2 kpa, to jest dopełnia czynność, dla której określony był termin. Na marginesie należy wskazać również, że w przypadku powzięcia przez organ odwoławczy wątpliwości, co do dalszego toku postępowania, winien zwrócić się do skarżącej o wyjaśnienie i sprecyzowanie charakteru, złożonych przez nią pisma, a zwłaszcza zawartych w nich żądań. Czego jednak organ w tej sprawie nie uczynił, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 7 k.p.a. W tej sytuacji, zachowanie się organu, nie pozostawało obojętne dla wyniku sprawy. Tym samym, wobec złożonej przez skarżącą prośby (wniosku) o przywrócenie terminu, nieuprawnionym było wydanie w przedmiotowej sprawie postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Organ bowiem zobowiązany był przed wydaniem przedmiotowego postanowienia do rozpatrzenia wniosku strony o przywrócenie terminu i w zależności od wyniku tego postępowania dopiero uprawniony był do rozstrzygnięcia kwestii terminowości wniesienia odwołania. Zgodnie z wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2010 r., sygn. akt I OSK 408/09, Lex nr 595368, postanowienie stwierdzające uchybienie terminu do wniesienia odwołania będzie wadliwe wówczas, gdy zostanie wydane przed rozpatrzeniem wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Z uwagi na powyższe, Sąd badając legalność zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Farmaceutycznego, którym stwierdzono uchybienie terminu do wniesienia odwołania uznał, że wydane ono zostało z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego w stopniu powodującym konieczność jego uchylenia, a powyższe uchybienie mogło mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) oraz art. 152 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, postanawiając o kosztach postępowania w oparciu o art. 200 w związku z art. 205 § 1 p.p.s.a.