I SAB/Wr 7/11
PostanowienieWSA we Wrocławiu2012-02-16
Skład orzekający: Marta Semiczek, Dagmara Dominik-Ogińska, Ludmiła Jajkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy skarga na bezczynność organu podatkowego może być rozpoznana przez sąd administracyjny bez uprzedniego wyczerpania środka zaskarżenia w postaci ponaglenia do organu wyższego stopnia?Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu podatkowego jest niedopuszczalna, jeśli nie została uprzednio wyczerpana procedura ponaglenia do organu wyższego stopnia zgodnie z art. 141 Ordynacji podatkowej. Wniesienie samej skargi bez rozpatrzenia ponaglenia lub bez upływu 30 dni od jego wniesienia czyni skargę przedwczesną i podlegającą odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.Stan faktyczny
Skarżący J. L. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na bezczynność Wójta Gminy S. w sprawie zwrotu nienależnie pobranego podatku od środków transportowych, twierdząc, że nie jest właścicielem przedmiotu opodatkowania. Skarżący jednocześnie złożył ponaglenie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które uznało ponaglenie za uzasadnione i wyznaczyło termin do załatwienia sprawy. Skarga została wniesiona przed rozpatrzeniem ponaglenia przez organ wyższego stopnia.Rozstrzygnięcie
Odrzucił skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. jako niedopuszczalną z powodu braku wyczerpania środków zaskarżenia w postaci ponaglenia do organu wyższego stopnia.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący : Sędzia WSA Marta Semiczek (sprawozdawca), Sędziowie: Sędzia WSA Dagmara Dominik-Ogińska, Sędzia WSA Ludmiła Jajkiewicz, Protokolant: Lucyna Barańska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. przy udziale sprawy ze skargi J. L. na bezczynność Wójta Gminy S. w przedmiocie nie udzielenia odpowiedzi na pismo oraz braku zwrotu nienależnie zajętych kwot na poczet podatku od środków transportowych p o s t a n a w i a odrzucić skargę.
Pismem z dnia 2 czerwca 2011 r. J. L. (zwany dalej skarżącym) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę, określając jej przedmiot jako "przymuszenie Urzędu Gminy i Rady Gminy w S. do załatwienia sprawy". Skarżący zarzucił niewykonanie obowiązków i przewlekłość postępowania w sprawie nienależnie pobranego podatku od środków transportowych, zarzucając, iż nie jest właścicielem przedmiotu opodatkowania.
W tym samym dniu wniósł jednobrzmiąca skargę do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W.
W dniu 27 czerwca 2011 r. skargę wniesioną do Sądu przekazano Urzędowi Gminy S. celem nadania właściwego biegu.
Postanowieniem z dnia [...] r nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uznało ponaglenie za uzasadnione, wyznaczając Wójtowi Gminy S. termin do dnia 30 września 2011r na załatwienie wniosku Skarżącego o zwrot nadpłaty w podatku od środków transportowych.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy S. wniosła o odrzucenie skargi, wyjaśniając, że Skarżący poprzedził ją korespondencją kierowaną do Rady Gminy S., która uchwała Rady Gminy Nr [...]/[...]/2011 z dnia [...] r. uznała skargę za bezzasadną. Korespondencja kierowana przez skarżącego do Urzędu Gminy S. czy też korespondencja, której adresatem była Rada Gminy S., była poddana analizie i nie pozostawała bez rozpoznania zaś kwestia naliczenia podatku od środków transportowych była merytorycznie rozpoznana i ostatecznie stała się przedmiotem postępowania przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w W.
W ocenie organu skarga zasługuje na odrzucenie z tej przyczyny, iż skarga wywiedziona w trybie przepisów art. 227 i nast. k.p.a. nie jest objęta właściwością przedmiotową sądów administracyjnych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:
Na podstawie art. 3 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, która obejmuje, m. in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania aktów z zakresu administracji.
Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 P.p.s.a., skargę (w tym także skargę na bezczynność) można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Powyższy warunek obowiązuje zarówno w sytuacji wnoszenia skargi na akt lub czynność organu, jak i w sprawach dotyczących bezczynności organu. Jest to, zatem warunek konieczny dla skutecznego uruchomienia postępowania sądowoadministracyjnego pozwalającego na merytoryczną kontrolę działania lub bezczynności organu administracji.
Przez wyczerpanie środków zaskarżenia (jako przesłanki warunkującej skuteczne wniesienie skargi), należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak ponaglenie, zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. Podkreślić należy, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. postanowienie NSA z 29 kwietnia 1998 r., I SAB/Gd 8/97, niepubl. postanowienie NSA z 21 września 2001 r., I SAB 131/00, LEX nr 55763) oraz w doktrynie (zob. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, W-wa 2004, s. 100) nie budzi wątpliwości pogląd, że przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy również rozumieć wyczerpanie trybu przewidzianego w art. 141 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.) – dalej jako: OP. Ponaglenie stanowi specyficzny środek zaskarżenia, wykorzystanie którego – polegające nie tylko na wniesieniu go przez stronę, ale również na rozpatrzeniu przez właściwy organ lub upływie 30 dni od wniesienia do tego organu – jest warunkiem dopuszczalności skargi na bezczynność organu podatkowego lub celnego.(postanow. NSA z 05.11.2011 r sygn.. akt I GSK 383/09 LEX nr 741065)
W sprawie bezczynności Wójta Gminy S. w sprawie podatku od środków transportowych skarżącemu przysługiwał środek zaskarżenia w postaci ponaglenia, o jakim mowa w art. 141 Ordynacji podatkowej. Przepis ten stanowi, iż na niezałatwienie sprawy we właściwym terminie lub terminie ustalonym na podstawie art. 140 Ordynacji podatkowej służy stronie ponaglenie do organu podatkowego wyższego stopnia. Organ podatkowy wyższego stopnia, uznając ponaglenie za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszaniu terminów załatwienia spraw w przyszłości.
Wymóg wyczerpania przez Skarżącego środków zaskarżenia, służących w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, wynika wprost z art. 52 § 1 P.p.s.a. Środek w postaci "ponaglenia" stanowi szczególny środek zaskarżenia, jako że konsekwencją jego złożenia jest zobligowanie organu wyższej instancji, którym w tej sprawie jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze, do zajęcia stanowiska w kwestii wytkniętej bezczynności.
Z akt sprawy wynika, że Skarżący jednocześnie złożył ponaglenie do SKO i skargę do tutejszego Sądu. Nie można, więc uznać, że w chwili składania Skargi tryb ponaglenia został wyczerpany. "Samo wniesienie do właściwego organu podatkowego ponaglenia w trybie art. 141 § 1 o.p. nie jest wystarczającą przesłanką dla wniesienia do sądu administracyjnego skargi na bezczynność. Wniesienie skargi na bezczynność organu w postępowaniu podatkowym uzależnione jest bowiem od jego rozpatrzenia w terminie nie późniejszym niż 30 dni od daty jego wniesienia do organu właściwego. Dopiero bezskuteczny upływ tego terminu otwiera drogę do złożenia skargi do sądu administracyjnego zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.p.s.a." (postanow. wsa w Opolu z 22.06.2009 sygn. akt I SAB/Op 2/09 LEX nr 565842) "Wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego na bezczynność organu w postępowaniu podatkowym uzależnione jest od rozpatrzenia ponaglenia w trybie art. 141 § 1 o.p" (wyrok wsa w Gorzowie Wielkopolskim z 26.01.2011r sygn.. akt I SAB/Go 39/10 LEX nr 952639)
Skoro wniesienie ponaglenia – stanowi spełnienie warunku wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, to wniesiona w tej sprawie skarga na bezczynność organu, złożona bez ponaglenia, o którym mowa w art. 141 § 2 OP czyni tę skargę przedwczesną a tym samym niedopuszczalną. Z powyższych względów – skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Z uwagi na fakt, że strona nie jest reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, Sąd wyjaśnia, że odrzucenie skargi, jako najdalej idący skutek procesowy, nie pozwala na merytoryczne odniesienie się do podniesionych w skardze zarzutów.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zobligowany był po myśli art. 58 § 1 pkt 6 w związku z art. 52 § 1 P.p.s.a. skargę – jako niedopuszczalną – odrzucić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło