I OSK 1117/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-01-03

Skład orzekający: Jolanta Rajewska, Małgorzata Pocztarek, Agnieszka Miernik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy pomoc finansowa córki na pokrycie czynszu i spłaty zadłużenia za lokal mieszkalny, który córka bezpłatnie użyczyła rodzicom, stanowi dochód wnioskodawcy w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów administracji z powodu naruszenia przepisów postępowania. Sąd kasacyjny podkreślił, że WSA oparł swoje rozstrzygnięcie na względach procesowych, a nie merytorycznych, co uniemożliwiło NSA ocenę zarzutów dotyczących prawa materialnego. NSA wskazał, że błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy administracji uniemożliwia prawidłową subsumpcję przepisów prawa materialnego.
Stan faktyczny
M. S. ubiegał się o zasiłek stały, który został mu odmówiony przez Burmistrza Łomianek i utrzymany w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie. Organy zaliczyły do dochodu rodziny kwotę 1800 zł wpłaconą przez córkę na poczet czynszu i spłaty zadłużenia za lokal, który córka bezpłatnie użyczyła rodzicom. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił obie decyzje, uznając naruszenie przepisów postępowania przez organy administracji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, zarzucając sądowi naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Jolanta Rajewska (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik, Protokolant asystent sędziego Krzysztof Tomaszewski, po rozpoznaniu w dniu 3 stycznia 2013 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 lutego 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2412/11 w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] października 2011 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 16 lutego 2012 r., sygn. akt I SA/Wa 24/11 po rozpoznaniu skargi M. S. uchylił zaskarżoną przez niego decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2011 r. nr [...] oraz decyzję Burmistrza Łomianek z dnia [...] czerwca 2011 r. w przedmiocie zasiłku stałego. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach prawnych i faktycznych sprawy. Burmistrz Łomianek decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] odmówił przyznania M. S. zasiłku stałego, wskazując że jest on osobą pełnoletnią i niepełnosprawną. Prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną. W miesiącu poprzedzającym złożenie wniosku, czyli w kwietniu 2011 r., dochód jego rodziny wyniósł łącznie 2500 zł. Na dochód ten składało się wynagrodzenie za pracę dorywczą żony (300 zł), pożyczka od siostry (400 zł) oraz kwota 1800 zł, którą córka-K. S. wpłaca do spółdzielni na poczet opłat (bieżących i spłatę zadłużenia) za lokal zajmowany przez wnioskodawcę i jego żonę. W analizowanym okresie kryterium dochodowe dla rodziny, uprawniające do przyznania pomocy finansowej z pomocy społecznej (2x 351 zł rodziny- łącznie 702 zł), zostało zatem przekroczone o 1798 zł. Z uwagi na przekroczenie kryterium dochodowego wnioskodawca nie spełnia warunków do otrzymywania przedmiotowego świadczenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2011 r. decyzję organu I instancji utrzymało w mocy. W uzasadnieniu Kolegium stwierdziło, że Burmistrz Łomianek prawidłowo do dochodu rodziny doliczył zarówno pożyczkę otrzymaną przez osobę ubiegającą się o pomoc, jak również kwotę opłat, które za lokal uiszcza córka wnioskodawcy. W tym ostatnim przypadku nie ma znaczenia czy wskazane należności wypłacane są skarżącemu, czy też bezpośrednio do Spółdzielni. Istotne jest bowiem jedynie to, że gdyby nie pomoc córki, skarżący musiałby sam ponosić wydatki związane z utrzymaniem zajmowanego lokalu. Przekroczenie kryterium dochodowego wyklucza możliwość przyznania prawa do zasiłku stałego. Należy mieć również na uwadze, że M. S. otrzymuje stałą pomoc rzeczową od syna. Z oświadczeń jego dzieci wynika ponadto, iż skarżący wraz z żoną nadużywają alkoholu, a ustawa o pomocy społecznej w art. 11 ust. 1 dopuszcza możliwość odmowy świadczenia w przypadku, gdy wnioskodawca marnotrawi własne zasoby finansowe. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie M. S. stwierdził, że lokal, w którym zamieszkuje jest własnością jego córki. Dodał, że z uwagi na wiek oraz niepełnosprawność, a także sytuację na rynku pracy nie ma możliwości znalezienia stałego źródła utrzymania. W odpowiedzi na skargę SKO w Warszawie wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko i argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazał, że zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, niezdolnej do pracy z powodu wieku lub całkowicie niezdolnej do pracy, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie, są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Pierwszy ze wskazanych warunków M. S. niewątpliwie spełnia, gdyż jest osobą pełnoletnią i legitymuje się wydanym na stałe orzeczeniem o jego niepełnosprawności. Sporną jest natomiast kwestia wysokości dochodu na osobę w rodzinie. Wysokość kryterium dochodowego na osobę w rodzinie wynosi 351 zł (art. 8 ust. 1 pkt. 2 ustawy w zw. z § 1 pkt. 1 lit. b rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 29 lipca 2009 r. w sprawie zweryfikowanych kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej /Dz. U. z 2009 r. Nr 127, poz. 1055/). Pojęcie "dochodu" definiują zaś ust. 3 i 4 art. 8 ustawy, stanowiąc, iż dochodem jest-jeżeli ustawa nie stanowi inaczej- suma miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Tak ustalona kwota przychodów podlega pomniejszeniu jedynie o ściśle określone należności. Katalog pomniejszeń oraz odliczeń od uzyskiwanego przychodu jest zamknięty i nie obejmuje między innymi uzyskanych przez wnioskodawców pożyczek. Organy prawidłowo zatem do dochodu M. S. zaliczyły wynagrodzenie za pracę dorywczą żony, z którą prowadzi on wspólne gospodarstwo domowe, jak również udzieloną wymienionemu przez siostrę pożyczkę. Zdaniem Sądu I instancji wątpliwości budzi natomiast wliczenie do dochodu rodziny skarżącego kwoty 1800 zł, wpłaconej przez jego córkę na rzecz Łomianowskiej Spółdzielni Mieszkaniowej tytułem czynszu i spłaty zadłużenia za lokal, w którym zamieszkuje M. S. z żoną. Jak wynika bowiem z oświadczenia skarżącego o stanie majątkowym z dnia 12 maja 2011 r., wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 1 czerwca 2011 r., jak również odwołania od decyzji organu I instancji i skargi skierowanej do Sądu, mieszkanie, w którym zamieszkuje skarżący wraz z żoną, stanowi własność jego córki –K. S., dlatego to ją obciąża zadłużenie i comiesięczny czynsz. Mieszkanie to córka jedynie użyczyła bezpłatnie swoim rodzicom. Organy natomiast nie wyjaśniły tej okoliczności i opłaty za mieszkanie dokonywane przez córkę skarżącego (prowadzącą odrębne od rodziców gospodarstwo domowe) zakwalifikowały jako dochód wnioskodawcy. Oznacza to, że organy administracji nie wyjaśniły przedmiotowej sprawy w sposób wyczerpujący, czym naruszyły art. 7, 77 § 1 i 80 kpa. Koniecznym zatem jest ponowne zbadanie, czy w sprawie spełnione zostały, wynikające z art. 37 ust. 1 pkt. 2 ustawy o pomocy społecznej, przesłanki uprawniające skarżącego do przyznania mu zasiłku stałego. Odnosząc się do powołanego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie przepisu art. 11 ust. 1 powołanej ustawy Sąd I wskazał, że faktycznie w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych świadczeń, ich celowego niszczenia lub korzystania w sposób niezgodny z przeznaczeniem bądź marnotrawienia własnych zasobów finansowych może nastąpić ograniczenie świadczeń, bądź odmowa ich przyznania. Jednakże, co pominął organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, przepis ten przewiduje również możliwość przyznania pomocy w formie świadczenia niepieniężnego. Zdaniem Sądu, skoro wydając zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r., organy naruszyły przepisy art. 7, 77 § 1 i 80 kpa, koniecznym było ich uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c w zw. z art. 119 pkt. 2 i 120 P.p.s.a. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie, wnosząc o uchylenie tego orzeczenia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Zaskarżonemu orzeczeniu Kolegium zarzuciło: 1/ naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: • niewłaściwą wykładnię art.8 ust.3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009 r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.) poprzez uznanie, że faktyczne korzystanie z lokalu, z którego skarżący korzysta w oparciu o stosunek prawny z osobą, której przysługuje spółdzielcze prawo do lokalu, z czym wiąże się przychód w postaci wsparcia finansowego (czynszu uiszczanego przez osobę trzecią), nie stanowi przychodu w rozumieniu tego przepisu, a zatem nie powinno być zaliczone do dochodu skarżącego w świetle przytoczonej regulacji, • niewłaściwą wykładnię art.8 ust.3 oraz art.8 ust.4 ustawy o pomocy społecznej poprzez uznanie, że cytowane przepisy nie zawierają zamkniętego katalogu przychodów, które podlegają odliczeniu w toku ustalania dochodu w rozumieniu cyt. ustawy, • niewłaściwe zastosowanie art. 4 ust.6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003 r., Nr 119, poz.1116 z póż.zm.) przez uznanie, że osoba faktycznie korzystająca z lokalu, do którego spółdzielcze prawo do lokalu przysługuje osobie trzeciej, nie jest zobowiązana do ponoszenia opłat z tytułu faktycznego korzystania z lokalu, • niewłaściwą wykładnię art.11 ust.1 ustawy o pomocy społecznej poprzez uznanie, że w przypadku odmowy przyznania świadczeń w oparciu o ten przepis organ zobowiązany jest rozważyć możliwość przyznania pomocy w formie świadczenia niepieniężnego 2/ naruszenie przepisów postępowania, tj. art.141 § 4 P.p.s.a. w sposób mający wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez niewyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia, a konkretnie niewyjaśnienie, z jakich przyczyn Sąd uznał, iż nieodpłatne świadczenie w postaci udostępnienia skarżącemu lokalu do faktycznego korzystania, z czym wiąże się wymierna pomoc finansowa w postaci regulowania zobowiązań ciążących na skarżącym, nie powinno być zaliczone do "miesięcznych przychodów" w rozumieniu przepisu art.8 ust.3 ustawy o pomocy społecznej W uzasadnieniu skargi kasacyjnej Kolegium stwierdziło, że zgodnie z art.8 ust.3 ustawy o pomocy społecznej za dochód uważa się sumę przychodów wnioskodawcy, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Treść tego przepisu musi prowadzić do wniosku, że ustawodawca miał na myśli wszystkie przychody uzyskiwane przez osobę zainteresowaną świadczeniami z pomocy społecznej. Przychód nie może być zatem rozumiany w znaczeniu potocznym, to jest jako środki pieniężne wypłacone osobie uprawnionej, bądź w inny sposób pozostawione do jej dyspozycji. W ocenie skarżącego kasacyjnie przychodem po stronie M. S. jest nieodpłatne świadczenie w postaci udostępnienia lokalu, które w sposób bezpośredni przekłada się na konkretną korzyść pieniężną polegającą na tym, że gdyby nie pomoc córki, skarżący byłby zobowiązany do ponoszenia opłat z tytułu faktycznego korzystania z lokalu spółdzielczego w spółdzielni, której nie jest członkiem. Osoba płacąca na rzecz Spółdzielni staje się podmiotem regulującym de facto dług ciążący na osobie faktycznie korzystającej z lokalu, co do którego spółdzielcze prawo przysługuje osobie trzeciej. Należy przy tym zwrócić uwagę na art.8 ust.4 pkt.4 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym do dochodu ustalonego na podstawie art.8 ust.3 ustawy nie wlicza się świadczeń w naturze. Z treści tego przepisu wynika, że ustawodawca zdecydował o włączeniu do katalogu przychodów również tych, które nie stanowią środków pieniężnych wypłaconych osobie uprawnionej, bądź w inny sposób pozostawionych do jej dyspozycji. Skoro ustawodawca wprowadził wyraźne wyłączenie co do wartości świadczeń w naturze, to powinien wprowadzić do katalogu wyłączeń inne nieodpłatne świadczenia niepolegające na świadczeniu w naturze lub inne świadczenia, z którymi nie wiąże się przekazanie pieniędzy lub postawienie do dyspozycji środków pieniężnych. To, że katalog nie zawiera tego typu wyłączeń oznacza, ze wolą ustawodawcy nie było wprowadzanie wyłączenia dla wsparcia finansowego udzielonego przez rodzinę osobie uprawnionej. Przez takie wsparcie uprawniony uzyskuje bowiem wymierną korzyść finansową rzutująca na jej sytuację materialną. Naruszenie przez Sąd I instancji art. 8 ust.3 i ust.4 ustawy polega na tym, że Sąd ten de facto kreuje kolejne wyłączenia przychodów, których nie należy brać pod uwagę w toku ustalania dochodu na potrzeby postępowania w przedmiocie ustalenia prawa do świadczeń z pomocy społecznej. Tymczasem w orzecznictwie powszechnie przyjmuje się, że katalog wyłączeń i pomniejszeń ma charakter wyliczenia zamkniętego oraz że powołane przepisy nie podlegają wykładni rozszerzającej. Oznacza to że, iż tylko wyraźne zakwalifikowanie konkretnej sytuacji do jednego z wyjątków określonych tymi przepisami pozwala na ich zastosowanie. Przechodząc do zarzutu naruszenia art.4 ust.6 w zw. z art.4 ust.1, ust.11, ust.2 i ust.4 ustawy o spółdzielniach mieszkaniowych, Kolegium podkreśliło, że członkowie spółdzielni zobowiązani są uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacja i utrzymaniem nieruchomości. Za opłaty z tego tytułu solidarnie z członkami spółdzielni, właścicielami lokali odpowiadają także osoby faktycznie korzystające z lokalu. Skoro M. S. zamieszkuje w lokalu, to niewątpliwie jest osobą zobowiązaną do ponoszenia tych kosztów. Z art.11 ust.1 ustawy o pomocy społecznej wynika, że w przypadku stwierdzenia przez pracownika socjalnego marnotrawienia przyznanych świadczeń lub między innymi marnotrawienia własnych zasobów finansowych organ ma do swej dyspozycji różne środki, które może stosować zamiennie. Jeżeli organ uznaje, że odmawia przyznania świadczeń z pomocy społecznej z uwagi na stwierdzenie marnotrawienia tych już przyznanych, to nie może sobie jednocześnie zaprzeczyć i przyznać świadczenie w formie niepieniężnej. Prezentowanie innej wykładni prowadziłoby do tego, że organ uznając, że konkretny przypadek jest na tyle rażący, że uzasadnia odmowę przyznania świadczeń na gruncie ustawy, jednocześnie de facto przyznaje konkretne świadczenie, zaprzeczając tym samym konstatacji, do które doprowadziło prowadzone postępowanie dowodowe. Dlatego należy uznać, iż organ powołując się na cytowany przepis w uzasadnieniu odmowy przyznania świadczenia, nie może jednocześnie rozważać, czy pomimo to wnioskodawcy należy przyznać świadczenie w formie niepieniężnej. Zaskarżony wyrok, zdaniem Kolegium został ponadto wydany z naruszeniem art.141 § 4 P.p.s.a, bowiem jego uzasadnienie nie zawiera wyjaśnienia podstawy prawnej rozstrzygnięcia, szczególnie w kontekście zakwalifikowania przez organ do dochodu wnioskodawcy pomocy finansowej ze strony jego córki. Zdaniem Kolegium- wbrew stanowisku Sądu- nie było potrzeby wyjaśniania tej okoliczności. Wystarczyło ustalenie, że owa okoliczność ma w sprawie istotne znaczenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270- dalej w skrócie "P.p.s.a.“) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania sądowego. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżony wyrok został wydany w warunkach nieważności, której przesłanki enumeratywnie wymienia art.183 § 2 P.p.s.a Rozważania Sądu mogły zatem obejmować tylko ewentualne naruszenia powołane w zarzutach kasacyjnych. Rozpoznając niniejszą skargę kasacyjną w tak zakreślonych granicach, Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że nie znajduje ona usprawiedliwionych podstaw, wobec czego podlega ona oddaleniu. Skarga kasacyjna została oparta na obydwu podstawach wymienionych w art.174 P.p.s.a. Formułując w niej zarzut procesowy, skarżące Kolegium ograniczyło się wyłącznie do wytyku złamania art.141 § 4 P.p.s.a. Uchybienie to miało przy tym polegać na niewyjaśnieniu przez Sąd I instancji podstawy prawnej podjętego rozstrzygnięcia. W związku z tak postawionym i uzasadnionym zarzutem należy wyjaśnić, że art.141 § 4 P.p.s.a. określa, jakim wymogom powinno odpowiadać uzasadnienie orzeczenia. Jest to więc przepis o charakterze formalnym. O jego naruszeniu można mówić wtedy gdy w pisemnych motywach orzeczenia brak jest niezbędnych elementów ustawowych (opisu stanu faktycznego sprawy, zarzutów skargi, stanowiska strony przeciwnej oraz podstawy prawnej i jej wyjaśnienia). Przepis art.141 § 4 P.p.s.a. może stanowić samodzielną podstawę kasacyjną jedynie wówczas, gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera stanowiska co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia, a wskazana wada jest na tyle istotna, że kwestionowane orzeczenie sądu nie poddaje się kontroli instancyjnej. Tymczasem argumentacja Sądu I instancji jakkolwiek dość zwięzła, odpowiada wymogom formalnym, o których mowa w omawianym przepisie, co jednoznacznie umożliwia kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku WSA w Warszawie doszedł do przekonania, że organy administracji orzekając na podstawie art.37 ust.1 ustawy o pomocy społecznej, nie wyjaśniły wszystkich kwestii związanych z właściwym zastosowaniem tego przepisu w zw. z art.8 ust.3 cyt.ustawy i tym samym nie rozważyły wszechstronnie tych okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. Stanowiło to-w ocenie tego Sądu- mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy naruszenie art.7, art.77 § 1 i art.80 kpa, co w konsekwencji obligowało do uchylenia decyzji organów obu instancji na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.c P.p.s.a. Fakt, że skarżące Kolegium nie zgadza się z powyższym stanowiskiem nie może uzasadniać zarzutu naruszenia art.141 § 4 P.p.s.a. Przepis ten nie stanowi właściwej płaszczyzny do krytyki trafności przyjętej podstawy i motywów zaskarżonego wyroku. SKO w Warszawie powinno zatem postawić przede wszystkim zarzut naruszenia przez Sąd I instancji art.145 § 1 pkt.1 lit.c P.p.s.a. w zw. z art.7, art. 77 § 1 i art.80 kpa. Takiego wytyku w rozpoznawanej skardze jednak nie sformułowano. W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny nie może oceniać czy stwierdzone przez Sąd I instancji naruszenia rzeczywiście miały miejsce i czy mogły mieć one istotny wpływ na wynik sprawy. To zaś oznacza, że Sąd kasacyjny nie miał instrumentów prawnych do kontroli podstawy prawnej i przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonego wyroku. Zamierzonego skutku nie mogły również odnieść postawione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego W pierwszej kolejności przypomnieć jednak należy, że stosownie do art. 174 pkt 1 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na takim naruszeniu prawa materialnego, do którego miało dojść przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Ostatnio wymieniona postać naruszenia prawa materialnego wyraża się pominięciem obowiązującego przepisu, który powinien być zastosowany w konkretnej sprawie. Wadliwość w tej postaci naruszenia prawa sprowadza się więc w istocie do wadliwego wyboru przez sąd orzekający normy prawnej czyli mylnej subsumcji. Natomiast naruszenie prawa materialnego, będące następstwem błędnej jego wykładni polega na mylnym zrozumieniu poszczególnego zwrotu lub treści i tym samym znaczenia przepisu lub też tylko jakiegoś określenia (zwrotu) występującego w jego treści. W uzasadnieniu zarzutu błędnej wykładni należy przeprowadzić wywód prawny na temat naruszonego przepisu ze stanowiskiem, jak należy ten przepis wykładać i dlaczego dokonana w zaskarżonym wyroku jego interpretacja jest błędna. W przypadku zarzutu niewłaściwego zastosowania wskazanego przepisu prawa materialnego, uzasadnieniem jest wyjaśnienie dlaczego przyjęty za podstawę prawną zaskarżonego wyroku przepis nie ma związku z ustalonym stanem faktycznym i jaki inny przepis powinien być w sprawie zastosowany. Istnieje także możliwość naruszenia prawa materialnego w obu jego postaciach, a to wówczas kiedy niewłaściwe zastosowanie jest następstwem błędnej wykładni treści zawartej w określonej normie prawnej. Wówczas skarżącego kasacyjnie obciąża jednak obowiązek właściwego uzasadnienia każdej z tych form naruszeń. W rozpoznawanej skardze kasacyjnej SKO w Warszawie zarzuciło Sądowi I instancji błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów prawa materialnego. Uzasadniając te wytyki, Kolegium odwoływało się do okoliczności niniejszej sprawy. Wskazuje to, że w istocie kwestionowało ono przede wszystkim ocenę możliwości i sposobu zastosowania tych przepisów w przyjętym przez siebie stanie faktycznym sprawy. Tymczasem z uwagi na przyjętą przez WSA w Warszawie, niezakwestionowaną przez skarżącego kasacyjnie podstawę kontrolowanego wyroku, taka argumentacja organu jest co najmniej przedwczesna i musi pozostać poza zakresem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego. Oczywistym bowiem jest, że skoro Sąd I instancji uchylił decyzje organów administracji z powodów błędów dotyczących ustaleń stanu faktycznego, to żaden stan faktyczny nie został przyjęty w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku. Zatem proces subsumcji, czyli zastosowania określonych przepisów do stanu faktycznego, może nastąpić dopiero po prawidłowym jego ustaleniu. Niepełne, a więc wadliwe ustalenie stanu faktycznego nie może służyć jego prawidłowej subsumcji do odpowiednich norm prawa materialnego. Niezasadne są również zarzuty dotyczące naruszenia przez WSA w Warszawie przepisów prawa materialnego przez ich błędną wykładnię. Sąd ten nie dokonywał wykładni przepisów prawa materialnego, w tym i tych, które wskazano w skardze kasacyjnej, a w konsekwencji sugerowanych przez skarżącego kasacyjnie przesądzających w tym zakresie stwierdzeń nie zawarł. Dowodzi tego treść uzasadnienia zaskarżonego wyroku, a przede wszystkim zawarta tam konkluzja, z której wynika, że u podstaw uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji legły wyłącznie względy procesowe, bowiem swoje rozstrzygnięcie Sąd ten oparł jedynie na naruszeniu przepisów postępowania przez organy administracji. Z tych względów podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa materialnego nie mogły podlegać merytorycznemu rozpoznaniu. Niezależnie od tego zauważyć należy, że powyższe kwestie zostały podniesione dopiero w skardze kasacyjnej, nie były natomiast analizowane na etapie postępowania administracyjnego. Ponadto nieuzasadniony jest pogląd Kolegium, iż Sąd I instancji w swoich rozważaniach bezzasadnie pominął treść art. 4 ust. 6 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o spółdzielniach mieszkaniowych (Dz.U. z 2003 r., Nr 119, poz.1116 z póź.zm.). Przepis ten reguluje zakres podmiotowy i sposób odpowiedzialności dłużników za zobowiązania wobec spółdzielni z tytułu opłat eksploatacyjnych i i innych wydatków. Z oczywistych względów nie mógł więc mieć on zastosowania w sprawach z zakresu pomocy społecznej. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy powinny mieć również na uwadze, że ustawa o pomocy społecznej służy realizacji odmiennych zadań publicznych niż przepisy prawa podatkowego. W regulacjach tych ustawodawca przewidział odmienne zasady i kryteria ustalania dochodu. Nie ma zatem jakichkolwiek podstaw, by dla potrzeby prawidłowego zastosowania art.8 ust.3 i ust.4 ustawy o pomocy społecznej poszukiwać rozwiązań między innymi w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art.184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło