II SA/Lu 649/11
WyrokWSA w Lublinie2012-02-16
Skład orzekający: Joanna Cylc-Malec, Maria Wieczorek-Zalewska, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która poprzez ustalenie parametrów drogi osiedlowej i linii zabudowy, w sposób znaczący ogranicza prawo własności właściciela nieruchomości, może zostać uznana za nieważną z powodu naruszenia prawa własności lub przekroczenia "władztwa planistycznego" gminy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że choć kwestionowane ustalenia planu miejscowego mogą naruszać uprawnienia właściciela, nie przekreślają one możliwości korzystania z nieruchomości ani rozporządzania nią zgodnie z prawem własności, a tym samym nie naruszają istoty tego prawa. Ponadto, sąd stwierdził, że nie doszło do naruszenia trybu postępowania ani właściwości organów przy uchwalaniu planu, co wyklucza stwierdzenie nieważności uchwały na podstawie art. 27 ust. 1 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W konsekwencji, skarga została oddalona.Stan faktyczny
Skarżąca B. Z. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy B. P. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących ładu przestrzennego, prawa własności oraz przekroczenie "władztwa planistycznego" gminy. Kwestionowany § 12 ust. 3 planu, określający parametry drogi osiedlowej i linię zabudowy, miał w jej ocenie uniemożliwiać korzystanie z nieruchomości zgodnie z prawem własności, w tym rozbudowę istniejącego budynku. Organ gminy w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa nie znalazł podstaw do jego uwzględnienia.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec, Sędziowie Sędzia NSA Maria Wieczorek-Zalewska (sprawozdawca),, Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski, Protokolant Starszy asystent sędziego Anna Ostrowska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi B. Z. na uchwałę Rady Gminy z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oddala skargę.
Zgodnie z § 12 ust. 3 uchwały Rady Gminy B. P. Nr XLIV/461/2002 z dnia 31 maja 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. P. obejmującego teren miejscowości C. D. (Dz. Urz. Woj. Lubelskiego z 2002 r. Nr 87, poz. 1867), w zakresie obsługi komunikacyjnej dla terenu objętego planem ustala się dla dróg osiedlowych oznaczonych na rysunku planu symbolem K8 szerokość w liniach rozgraniczających 12,0 m, szerokość jezdni 6,0 m, nieprzekraczalna linia zabudowy w odległości 4,0 m od linii rozgraniczającej ulicę.
Skargę na powyższy przepis uchwały wniosła B. Z., zarzucając naruszenie:
1) art. 1 ust. 2 pkt 1 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm., zwanej dalej u.z.p.) poprzez nieuwzględnienie przy uchwalaniu planu miejscowego wymagań ładu przestrzennego, urbanistyki, architektury oraz prawa własności,
2) art. 3 pkt 1 u.z.p. poprzez naruszenie prawa zagospodarowania terenu przez właściciela, który ma do niego tytuł prawny,
3) art. 2 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 u.z.p. polegającego na przekroczeniu przysługującego gminie władztwa planistycznego,
4) art. 6 ust. 4 pkt 1, 4 i 5 w związku z art. 18 ust. 2 pkt 2a u.z.p. poprzez nieuwzględnienie w studium uwarunkowań dotychczasowego przeznaczenia i zagospodarowania terenu oraz prawa własności.
Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności uchwały Rady Gminy B. P. Nr Nr XLIV/461/2002 z dnia 31 maja 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. P. obejmującego teren miejscowości C. D. w części dotyczącej § 12 ust 3 planu, w jakim przepis ten dotyczy nieruchomości położonej w C. D., gmina B. P., oznaczonej numerem [...], będącej własnością skarżącej.
Skarga została wniesiona po wezwaniu organu gminy do usunięcia naruszenia prawa i udzieleniu przez ten organ odpowiedzi, iż nie znajduje podstaw do uwzględnienia wezwania.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, iż Rada Gminy B. P. podjęła w dniu 31 maja 2002 r. uchwałę Nr XLIV/461/2002 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. P. obejmującego teren miejscowości C. D., obejmującą swym zakresem m.in. działkę będącą własnością skarżącej, oznaczoną numerem [...]. Jak wynika z planu miejscowego, w odniesieniu do przedmiotowej działki nr [...] w C. D., teren ten ma symbol planu zagospodarowania 1 MU. Oznacza to, że teren przeznaczony został pod mieszkalnictwo jednorodzinne, realizowane w formie zabudowy wolnostojącej lub bliźniaczej, z urządzeniami towarzyszącymi.
W budynku mieszkalnym posadowionym na działce nr [...] w latach 2003 - 2004 rodzice skarżącej dokonali zabudowy istniejącego spocznika zewnętrznego (stanowiącego wraz ze schodami wejście do domu), co w opinii Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. P. stanowiło samowolę budowlaną bez możliwości jej legalizacji z uwagi na kolizję przedmiotowej zabudowy względem linii rozgraniczającej drogę.
W ocenie skarżącej, organ nadzoru budowlanego w uzasadnieniu swojej decyzji bezzasadnie wykazał, że wykonane prace stoją w sprzeczności z obowiązującym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy B. P., uchwalonym Uchwałą Rady Gminy B. P. z dnia 31 maja 2002 r. Zdaniem organu, wykonane roboty poprzez zwiększenie kubatury budynku spowodowały zbliżenie się budynku mieszkalnego od linii rozgraniczającej drogę na odległość mniejszą niż dopuszczalna w planie zagospodarowania, wynosząca 4 metry.
Zdaniem skarżącej, z oczywistych względów wspomniana powyżej decyzja oraz kwestia rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej zabudowy spocznika nie jest i nie może być przedmiotem rozpoznania przez Sąd w przedmiotowym postępowaniu, jednak w istocie to właśnie u podstaw rzekomej samowoli budowlanej oraz decyzji organu nadzoru budowlanego w B. P. legło zastosowanie przez organ § 12 ust 3 planu. Dopiero fakt wydania decyzji o rozbiórce sprawił, że skarżąca powzięła wiadomość o daleko idącej ingerencji planu w jej nieruchomość i prawo własności.
Skarżąca podniosła, iż § 12 ust. 3 planu stoi w sprzeczności z aktualnym stanem faktycznym i prawnym należącej do niej nieruchomości, jak również pozostałych nieruchomości zlokalizowanych wzdłuż drogi osiedlowej. Poza tym nie uwzględnia on istniejącej w chwili jego uchwalania zabudowy. Odległość pomiędzy nieruchomościami położonymi po przeciwległych stronach drogi, tj. działką nr [...] a [...] wynosi ok. 8,0 m. (decyzja WINB z dnia [...] sierpnia 2010 r. w załączeniu). Jak wynika z uzasadnienia decyzji WINB w L. uchylającej wcześniejszą decyzję PINB w L., "odległość pomiędzy działkami nr [...] i [...] wynosi 8,00 m, co oznacza, że szerokość ulicy uwidoczniona na mapie ewidencyjnej nie pokrywa się z liniami rozgraniczającymi ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego".
Jak zauważyła skarżąca, organy nadzoru budowlanego mają problem z właściwą interpretacją ustaleń planu w tym zakresie oraz z ich zastosowaniem do konkretnego stanu faktycznego sprawy. Fakt ten, zdaniem skarżącej, wymownie świadczy o braku precyzji przy ustanawianiu takich zapisów
Zapis planu ustanawiający odległość pomiędzy liniami rozgraniczającymi drogę na poziomie 12,0 m sprawia, że linia ta (rozgraniczająca) przebiega przez teren będący własnością skarżącej, sięgając ok. 2,0 m w granice jej działki. Fakt ten pośrednio potwierdza uzasadnienie powołanej wyżej decyzji WINB, z której wynika, że odległość pomiędzy wspomnianymi działkami wynosi 8,0 m. Powyższa okoliczność w znaczny i nieuzasadniony sposób ogranicza prawo właściciela do dysponowania jego własnością, w szczególności na cele budowlane związane z przebudową domu.
Ponadto, jak wskazała skarżąca, określenie dodatkowo nieprzekraczalnej linii zabudowy w odległości 4,0 m od linii rozgraniczającej ulicę ogranicza możliwości dysponowania nieruchomością o kolejne 4,0 metry w głąb granicy działki, co łącznie (mając na uwadze szerokość w liniach rozgraniczających 12 m) daje odległość 6,0 m w głąb działki. W konsekwencji, sytuacja ta spowodowała realne ograniczenie prawa własności poprzez brak możliwości swobodnego z niej korzystania, w tym wykorzystywania działki na cele budowlane.
W związku z powyższym skarżąca wskazała, iż jako właściciel przedmiotowej nieruchomości została ograniczona w możliwości faktycznego i swobodnego korzystania z prawa własności nieruchomości poprzez brak możliwości dalszej rozbudowy istniejących budynków oraz budowy innych w odległości ok. 6,0 m od granicy działki. Co istotne, z ustaleń § 12 ust. 3 planu wynika jednoznacznie, że linia ograniczająca możliwości zabudowy nieruchomości przebiega przez istniejący budynek (pokój, przedpokój i kuchnię), sięgając ok. 2,70 m w głąb budynku (licząc od lica ściany zewnętrznej). Ponadto, biorąc pod uwagę fakt, że szerokość nieruchomości wynosi ok. 20,0 m, faktyczne ograniczenie dotyczy terenu o powierzchni ok. 120 m². Istnienie planu zagospodarowania przestrzennego w takim kształcie uniemożliwia wykonanie jakichkolwiek inwestycji związanych z koniecznością uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia robót budowlanych właściwemu organowi, które swoją kubaturą chociażby nieznacznie wkraczały sześciometrowy pas gruntu, będący własnością skarżącej.
Skarżąca wskazała ponadto, iż dla budynków nowych oraz przebudowywanych i modernizowanych plan zagospodarowania ustala m.in. wysokość budynków do trzech kondygnacji, z których ostatnia stanowi poddasze użytkowe. Skarżąca mieszka w budynku parterowym z poddaszem, co oznacza, że rozbudowa budynku zgodnie z ustaleniami planu nie będzie możliwa z uwagi na wykazane wcześniej ograniczenia wynikające z kolizji linii rozgraniczającej drogę i lokalizacji budynku.
Powyższa ingerencja zapisów planu stoi, w ocenie skarżącej, w sprzeczności z konstytucyjną gwarancją nienaruszalności prawa własności wyrażoną w art. 64 ust. 3 Konstytucji RP. Przedmiotowy zapis planu (§ 12 ust. 3) narusza bowiem istotę prawa własności. Ponadto, odległości podane w § 12 ust. 3 planu odbiegają w swojej treści od zapisów ust. 1, 2 i 4, co sprawia, że zapisy całego § 12 zredagowane zostały w sposób niekonsekwentny. W ust. 1 in fine mowa jest o linii zabudowy liczonej od krawędzi jezdni, w ust. 2 również od krawędzi jezdni, ale już w ust. 3 od linii rozgraniczającej ulicę, a w ust. 4 jeszcze inaczej - od linii rozgraniczającej drogę. Powyższa niekonsekwencja nie pozwala, zdaniem skarżącej, na wyinterpretowanie, co uchwałodawca miał na myśli, wprowadzając tak rozbieżne zapisy. Tak czy inaczej, ingerencja zapisów planu w prawo własności jest bezsprzeczna i nieuzasadniona. O ile zapisy planu oraz założenia § 12 ust. 3 można wcielać w życie w odniesieniu do nowoprojektowanych dróg oraz działek budowlanych, czy też innych nieruchomości, o tyle nie można mówić o ich stosowaniu w odniesieniu do nieruchomości zabudowanych od ponad 30 lat oraz dróg funkcjonujących i obsługujących te nieruchomości.
Uchwałodawca z niezrozumiałych względów nie skorzystał z uprawnienia, jakie dawał mu aktualny wówczas i dzisiaj przepis § 7 ust. 2 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 43, poz. 430). Przepis ten w wyjątkowych wypadkach, uzasadnionych m.in. istniejącym zagospodarowaniem, dopuszcza przyjęcie mniejszych parametrów (szerokości) dla dróg niż te podane w ust. 1 tego przepisu.
Powyższe okoliczności wskazują na podjęcie przedmiotowej uchwały z rażącym naruszeniem prawa, a w szczególności z naruszeniem szeregu przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Skarżąca podniosła, iż fakt, że gmina dysponuje zespołem uprawnień określonych doktrynalnie "władztwem planistycznym", nie oznacza, że gmina może to władztwo wykonywać dowolnie, a jej samodzielność w tym zakresie jest nieograniczona. Uprawnienia gminy do ustalania przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu nie mogą być nadużywane. Prawnie wadliwe są zatem nie tylko te ustalenia planu, które naruszają przepisy, ale także te, które są wynikiem ewentualnego nadużycia przysługujących gminie uprawnień. To, że - jak podnosi Rada - skarżący miał możliwość obrony swoich interesów poprzez składanie protestów i zarzutów do projektu planu nie oznacza, że nie zostały przekroczone ramy przysługującego gminie władztwa planistycznego (por. wyrok NSA z dnia 9 grudnia 2005 r" sygn. II OSK 319/05).
W niniejszej sprawie, w ocenie skarżącej, Gmina B. P. poprzez arbitralne określenie parametrów drogi sąsiadującej z działką nr [...] należącą do skarżącej, w sposób znacznie ograniczający możliwość jej wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem, nadużyła przysługującego jej władztwa planistycznego.
W odpowiedzi na skargę Rada Gminy B. P. wniosła o jej oddalenie, podnosząc że skarżąca nabyła nieruchomość w C. D. w 2004 r., natomiast skarżona uchwała została przyjęta w roku 2002. Z tego powodu przy zawieraniu umowy sprzedaży skarżąca powinna była znać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - jest to akt prawa miejscowego powszechnie obowiązujący. Skarżąca wiedziała zatem, że na części nieruchomości nie jest możliwa zabudowa ze względu na ustalenia zawarte w planie i kupując nieruchomość, powinna mieć tego świadomość.
Nie jest zasadny, zdaniem organu, zarzut naruszenia prawa własności skarżącej. Zgodnie z art. 140 k.c., wykonywanie prawa własności jest ograniczone ze względu na obowiązujące przepisy prawa. Do przepisów tych zalicza się m in. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Ustalenia planu zagospodarowania przestrzennego kształtują sposób wykonywania prawa własności i ograniczają możliwość swobodnego korzystania przez właściciela z przysługującego mu prawa.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest wyodrębniona część uchwały Rady Gminy B. P. Nr XLIV/461/2002 z dnia 31 maja 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. P. obejmującego teren miejscowości C. D. (Dz. Urz. Woj. Lubelskiego z 2002 r. Nr 87, poz. 1867), a konkretnie § 12 ust. 3 tej uchwały, dotyczący szerokości dróg osiedlowych o symbolu K8 zlokalizowanych na terenie objętym planem, szerokości jezdni oraz nieprzekraczalnej linii zabudowy przy tych drogach.
W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jedn. Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm., zwanej dalej u.s.g.), każdy czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego.
Skarżąca dopełniła wymogu bezskutecznego wezwania do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, występując w dniu 26 maja 2011 r. z takim wezwaniem do Rady Gminy B. P. i otrzymując od organu pismo z dnia 11 lipca 2011 r., z którego wynikało, iż organ nie znajduje podstaw do uwzględnienia wezwania.
Skarżąca jest również bez wątpienia osobą legitymowaną do wniesienia skargi w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g., gdyż wykazała, że ustalenia planu uniemożliwiają korzystanie z należącej do niej nieruchomości w pełnym zakresie wynikającym z prawa własności, a tym samym wyczerpała obowiązek wykazania naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia zaskarżoną uchwałą.
Przedmiotowa uchwała jest aktem prawa miejscowego, a zatem, zgodnie z art. 94 ust. 1 u.s.g., dla dopuszczalności stwierdzenia jej nieważności nie ma znaczenia upływ czasu.
W związku z tym, iż zaskarżona w niniejszej sprawie uchwała w przedmiocie planu miejscowego została podjęta w 2002 r., zastosowanie do jej oceny mają przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jedn. Dz.U. z 1999 r. Nr 15 poz. 139 ze zm., zwanej dalej u.z.p.).
W myśl art. 7 u.z.p., miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest, aktem prawa miejscowego – przepisem gminnym (wyrok SN z 22 lutego 2001 r., III RN 203/00, OSNP 2001 nr 20, poz. 606), uchwalanym przez organ stanowiący gminy, tj. radę gminy. Kompetencja do jego uchwalenia stanowi urzeczywistnienie wyrażonej w art. 2 ust. 1 u.z.p. (obecnie art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) zasady władztwa planistycznego gminy, zgodnie z którą ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu dokonywane jest w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z zachowaniem warunków określonych w ustawach.
Istotą sporu w niniejszej sprawie jest zagadnienie, czy Rada Gminy B. P., określając w § 12 ust. 3 zaskarżonej uchwały parametry szerokości dróg osiedlowych o symbolu K8, zlokalizowanych na terenie objętym planem, szerokości jezdni oraz nieprzekraczalnej linii zabudowy przy tych drogach, nie przekroczyła granic władztwa planistycznego i nie dopuściła się naruszeń przepisów chroniących prawo własności
Podkreślić przy tym należy, iż prawo własności nie jest prawem absolutnym i nieograniczonym, co wynika zarówno z Konstytucji, jak i ustaw z zakresu prawa cywilnego oraz prawa administracyjnego. Prawo własności to wprawdzie najszersze prawo do rzeczy, ale jako takie również podlega szeregu ograniczeniom, zwłaszcza o charakterze administracyjnoprawnym, które nie mogą jednak naruszać istoty tego prawa. Wynika to m. in. z treści art. 3 pkt 1 u.z.p., który stanowi, iż każdy ma prawo do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego.
Trzeba w tym miejscu zauważyć, iż plan miejscowy, zważywszy na jego podstawową funkcję, tj. ustalenie przeznaczenia i zasad zagospodarowania terenu, zawsze wprowadza ograniczenia dla dysponentów objętych nim nieruchomości.
W orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego podkreśla się, że do naruszenia istoty prawa własności dochodzi w sytuacji, gdy niemożliwe stanie się wykonywanie wszystkich uprawnień składających się na prawo do korzystania z rzeczy albo wszystkich uprawnień składających się na prawo do rozporządzania rzeczą albo wszystkich uprawnień składających się na prawo do korzystania z rzeczy i rozporządzania nią (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 25 maja 1999 r., SK 9/98, publ. OTK z 1999 r., nr 4, poz. 78, wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 12 stycznia 1999 r., P 2/98, publ. OTK z 1999, nr 1, poz. 2). Pozbawienie właściciela części – nawet znacznej – atrybutów korzystania lub (i) rozporządzania rzeczą – nie musi oznaczać ingerencji w istotę jego prawa własności. Nie jest zatem wykluczona sytuacja, w której nawet wyłączenie możliwości zabudowania nieruchomości i zagospodarowania jej przestrzeni nie będzie oznaczało naruszenia istoty prawa własności.
W odniesieniu do zaskarżonej części przedmiotowej uchwały należy stwierdzić, że kwestionowane przez skarżącą ustalenia nie przekreślają możliwości korzystania przez skarżącą z nieruchomości bądź rozporządzania tą nieruchomością zgodnie z przysługującym jej prawem własności. Skarżąca może bowiem rozporządzać tą nieruchomością i korzystać z niej w sposób wynikający m.in. z ustaleń planu, a zatem zaskarżony § 12 ust. 3 planu miejscowego nie naruszył istoty prawa własności.
Analiza ustaleń § 12 ust. 3 planu w kontekście art. 27 ust. 1 u.z.p. prowadzi do wniosku, że nie można skutecznie postawić organowi planistycznemu zarzutu nadużycia władztwa planistycznego przy uchwalaniu tego przepisu.
Zgodnie z treścią powołanego wyżej art. 27 ust. 1 u.z.p., podstawę do stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy w całości lub w części stanowi naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów określonych w art. 18 tej ustawy.
Zatem na gruncie art. 27 ust. 1 u.z.p. każde naruszenie przepisów art. 18 u.z.p. powoduje nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Powołany przepis stanowi lex specialis w stosunku do art. 91 ust. 1 u.s.g., według którego uchwała lub zarządzenie organu gminy sprzeczne z prawem są nieważne. Oznacza to, że rozstrzygnięcia nadzorcze wojewody albo orzeczenia sądu administracyjnego stwierdzające nieważność uchwał w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego są wydawane w przypadku zajścia co najmniej jednej z podstaw nieważności wymienionych w art. 27 ust. 1 u.z.p.
Na gruncie art. 27 ust. 1 u.z.p. nieważność uchwały rady gminy w całości lub części powodowało każde naruszenie trybu postępowania, nie zaś tylko istotne, tak jak jest obecnie (art. 28 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym).
Analiza akt przedmiotowej sprawy nie daje żadnych podstaw do stwierdzenia, iż uchwalając plan miejscowy, organy dopuściły się naruszenia trybu postępowania czy właściwości, a zatem nie wystąpiły przesłanki stwierdzenia nieważności zaskarżonego przepisu uchwały.
Na marginesie wskazać należy, że na gruncie poprzednio obowiązującej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, która ma zastosowanie w niniejszej sprawie, plan miejscowy nie podlegał nadzorowi i kontroli z punktu widzenia jego zawartości merytorycznej. Wynika to wprost z art. 27 ust. 1 u.z.p., który jako podstawę stwierdzenia nieważności uchwały w sprawie planu wskazuje jedynie naruszenie trybu postępowania oraz właściwości organów. Taki stan rzeczy związany jest z funkcjonującą ówcześnie w procedurze planistycznej instytucją zarzutów i protestów. Obecnie obowiązująca ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym po raz pierwszy w art. 28 wprowadziła kryterium nadzoru i kontroli uchwały w sprawie planu w postaci zasad sporządzania planu, które obejmuje treść ustaleń planu miejscowego. Z uwagi na to, iż kontrolowany w niniejszej sprawie przez Sąd przepis został zamieszczony w planie miejscowym uchwalonym w 2002 r., art. 28 powołanej ustawy nie ma zastosowania.
Reasumując, niewątpliwie zaskarżony § 12 ust. 3 uchwały Rady Gminy B. P. Nr XLIV/461/2002 z dnia 31 maja 2002 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. P. obejmującego teren miejscowości C. D. narusza uprawnienia skarżącej jako właścicielki działki usytuowanej przy drodze osiedlowej, której parametry ten przepis określa. Nie można jednak zarzucić organowi gminy naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności zaskarżonego przepisu.
Trzeba bowiem pamiętać, że stosownie do treści art. 27 u.z.p., samo naruszenie interesu prawnego skarżącej w rozumieniu art. 101 ust. 1 u.s.g. nie wystarczy do uwzględnienia skargi. Konieczne jest jednoczesne ustalenie, że organ naruszył przy uchwalaniu planu przepis art. 18 u.z.p., co w niniejszej sprawie nie miało miejsca (por. Z. Niewiadomski (red.), Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz, Warszawa 2011, s. 211 – 212).
Nie zasługuje również na aprobatę zarzut skarżącej, że odległości podane w § 12 ust. 3 planu odbiegają w swojej treści od zapisów ust. 1, 2 i 4, co sprawia, że zapisy całego § 12 zredagowane zostały w sposób niekonsekwentny.
Należy zważyć, iż rozróżnienie pojęć: "droga", "ulica" i "jezdnia" występuje również na gruncie aktów prawa powszechnie obowiązującego wyższego rzędu niż plan miejscowy. Wystarczy choćby powołać § 3 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. u. Nr 43, poz. 430 ze zm.), zgodnie z którym ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o liniach rozgraniczających drogę - rozumie się przez to granice terenów przeznaczonych na pas drogowy lub pasy drogowe ustalone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego lub w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w wypadku autostrady - w decyzji o ustaleniu lokalizacji autostrady; w liniach rozgraniczających drogi na terenie zabudowy (ulicy) mogą znajdować się również urządzenia infrastruktury technicznej nie związane z funkcją komunikacyjną drogi. Ponadto zważyć należy, iż powołane rozporządzenie określa zarówno minimalną szerokość ulicy (§ 7), jak i minimalną szerokość drogi ( § 8). Z kolei w § 10 ust. 1 pkt 1 tego rozporządzenia wymienia się jezdnię jako element drogi, po którym odbywa się ruch pojazdów. Wprawdzie wszystkie te przepisy dotyczą dróg publicznych, jednak nie ma żadnych przeszkód, by używaną w nich terminologię stosować do dróg wewnętrznych, które spełniają, wprawdzie na mniejszą skalę, ale analogiczne funkcje, co drogi publiczne.
Odstąpienie od określonych w § 7 i 8 powołanego rozporządzenia minimalnych parametrów dróg i ulic jest jedynie uprawnieniem, nie zaś obowiązkiem organu, co jednoznacznie wynika z § 7 ust. 2 i § 8 ust. 2 tego rozporządzenia. Nieskorzystanie przez organ uchwalający plan miejscowy z tej możliwości nie może, wbrew stanowisku skarżącej, stanowić podstawy uwzględnienia skargi.
Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło