II GSK 938/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2013-11-13

Skład orzekający: Joanna Sieńczyło-Chlabicz, Maria Myślińska, Inga Gołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Izba Notarialna reprezentowana przez Radę Izby Notarialnej posiada przymiot strony w postępowaniu administracyjnym o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej?
Ratio decidendi
Izba Notarialna, jako jednostka samorządu notarialnego posiadająca osobowość prawną i reprezentowana przez Radę Izby Notarialnej, ma przymiot strony w postępowaniu administracyjnym dotyczącym powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej. Wynika to z jej ustawowych uprawnień do sprawowania pieczy nad wykonywaniem zawodu notariusza oraz z przepisów prawa materialnego i ustrojowego, w tym art. 17 Konstytucji RP oraz przepisów Prawa o notariacie.
Stan faktyczny
Minister Sprawiedliwości powołał C. S. na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej we W. Rada Izby Notarialnej we W. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, który Minister umorzył, uznając, że Rada nie ma statusu strony w postępowaniu. WSA w W. oddalił skargę Rady, podzielając stanowisko Ministra. Rada złożyła skargę kasacyjną do NSA, kwestionując odmowę uznania jej za stronę postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt VI SA/Wa 2156/11, i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie; zasądził od Ministra Sprawiedliwości na rzecz Rady Izby Notarialnej we W. 320 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Sieńczyło-Chlabicz Sędzia NSA Maria Myślińska (spr.) Sędzia del. WSA Inga Gołowska Protokolant Szymon Janik po rozpoznaniu w dniu 13 listopada 2013 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Rady Izby Notarialnej we W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 21 lutego 2012 r. sygn. akt VI SA/Wa 2156/11 w sprawie ze skargi Rady Izby Notarialnej we W. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Ministra Sprawiedliwości na rzecz Rady Izby Notarialnej we W. 320 (trzysta dwadzieścia) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. wyrokiem z 21 lutego 2012r., sygn. akt VI SA/Wa 2156/11, oddalił skargę Rady Izby Notarialnej we W. (dalej: skarżąca) na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] września 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie wniosku o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenie siedziby kancelarii notarialnej, z następującym uzasadnieniem. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Minister Sprawiedliwości powołał C. S. (dalej: uczestnik) na stanowisko notariusza i wyznaczył siedzibę kancelarii notarialnej we W. Od powyższej decyzji skarżąca złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zaskarżoną w sprawie decyzją Minister Sprawiedliwości na podstawie art. 127 § 3 w zw. z art. 129 § 1 i 2 i art. 138 § 1 pkt 3, art. 104 i art. 107 § 1, 2, 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.; dalej k.p.a.) umorzył postępowanie odwoławcze w przedmiotowej sprawie. W uzasadnieniu wskazał, iż odwołanie jest niedopuszczalne, gdyż zostało wniesione przez osobę nie będącą stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zdaniem organu skarżąca nie ma interesu prawnego w złożeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, ponieważ żaden przepis administracyjnego prawa materialnego nie przewiduje wprost udziału samorządu notarialnego jako strony w postępowaniach w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza (asesora notarialnego) i żaden przepis takiego przymiotu samorządowi notarialnemu nie nadaje. Z przepisu art. 10 ustawy z dnia 1 lutego 1991 r. Prawo o notariacie (Dz. U. z 2008 r. Nr 189, poz. 1158, ze zm.; dalej p.n.) wynika jedynie, iż samorząd notarialny jest organem opiniodawczym, współdziałającym przy wydawaniu decyzji w przedmiocie powołania bądź odwołania notariusza czy asesora notarialnego. Organ podkreślił, że dotychczasowa praktyka, uznająca rady izb notarialnych za stronę postępowania administracyjnego o powołanie czy odwołanie notariusza (asesora notarialnego) nie wynikała wprost z treści przepisu prawa, lecz z uchwały 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 1996 r. (III AZP 26/95, OSNP 1996/12/164), w której stwierdzono, iż choć żaden przepis materialnego prawa administracyjnego nie przyznaje samorządowi notarialnemu statusu strony w postępowaniu w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza, nie byłoby możliwe spełnienie przez rady izb notarialnych większości uprawnień przyznanych im przepisami ustawy Prawo o notariacie, bez wyposażenia ich we właściwe instrumenty prawne, przede wszystkim zaś w uprawnienie do zaskarżenia decyzji administracyjnych w przedmiocie powołania notariusza i wyznaczenia siedziby jego kancelarii. Minister Sprawiedliwości nie podzielił stanowiska Sądu Najwyższego w powołanej uchwale, zwłaszcza wobec braku przepisu prawa jednoznacznie nadającego status strony samorządowi notarialnemu oraz wskazał na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. II GSK 708/10, w którym NSA uznał, iż samorządowi notarialnemu jako organowi opiniodawczemu w toku postępowania o powołanie bądź odwołanie notariusza (asesora notarialnego) nie przysługuje prawo występowania w charakterze strony. Samorząd notarialny uczestniczy w tych postępowaniach na zasadach określonych w art. 106 k.p.a. przez co wykluczony jest jego jednoczesny udział jako strony w tym postępowaniu. Zgodnie bowiem z utrwalonym poglądem, w tym samym postępowaniu ten sam organ nie może występować jednocześnie jako strona postępowania i jako organ współdziałający w trybie art. 106 k.p.a., gdyż te role procesowe wykluczają się wzajemnie. Zdaniem organu za stronę w postępowaniu administracyjnym można uznać jedynie podmiot posiadający indywidualny interes prawny, natomiast sprawy o powołanie na stanowisko notariusza (asesora notarialnego) nie dotyczą indywidualnego interesu prawnego izb notarialnych, lecz indywidualnych interesów osób ubiegających się o powołanie na to stanowisko. Minister Sprawiedliwości stwierdził, że błędne uznanie przez organ, iż określony podmiot jest stroną postępowania administracyjnego, nie nadaje mu statusu strony, jeżeli brak jest przepisu prawa materialnego nadającego mu taki przymiot. Innymi słowy, samo faktyczne uczestniczenie takiego podmiotu nie powoduje uzyskania przez niego statusu strony, jeżeli nie spełnia on przesłanek wskazanych w art. 28 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. oddalił skargę Rady Izby Notarialnej we W. na powyższą decyzję, stwierdzając, że skarżąca nie posiada interesu prawnego pozwalającego jej skutecznie wnieść wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Ministra Sprawiedliwości powołującej uczestnika na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej, gdyż nie jest stroną tego postępowania. Tryb powołania na stanowisko notariusza określa art. 10 § 1 p.n., natomiast rada właściwej izby notarialnej ma możliwość wyrażenia opinii o kandydacie ubiegającym się o przyjęcie do samorządu. Opinia ta jest wydawana w ramach współdziałania organów, zgodnie z art. 106 k.p.a., w myśl którego jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ (wyrażenie opinii lub zgody albo wyrażenia stanowiska w innej formie), decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ. Sąd I instancji w związku z powyższym stanął na stanowisku, iż organ, z którym podejmowane jest współdziałanie w wykonaniu ustawowego obowiązku wydania opinii, nie jest stroną postępowania głównego, lecz bierze udział w procesie decyzyjnym, wydając właściwy akt administracyjny indywidualny. Dlatego też zdaniem sądu nie można uznać, iż organ współdziałający jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. Nie może on zatem skutecznie wnosić odwołania (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) od decyzji wydanej przez organ główny. Jednocześnie Sąd podzielił stanowisko przedstawione w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 708/10, iż organ współdziałający w podejmowaniu decyzji przez organ właściwy do rozpatrzenia sprawy nie staje się przez to stroną postępowania administracyjnego, bowiem sprawa administracyjna nie dotyczy jego praw i obowiązków. W sytuacji, gdy organ uczestniczy w postępowaniu głównym na zasadach określonych w art. 106 k.p.a., to wykluczony jest jednocześnie jego udział jako strony w tym postępowaniu. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem w tej kwestii, te role procesowe wzajemnie się wykluczają. Sąd I instancji za niezasadne uznał stanowisko skarżącej dotyczące odróżnienia rady izby notarialnej od reprezentowanej przezeń izby notarialnej, gdyż zgodnie z art. 26 § 3 p.n. izby notarialne i Krajowa Rada Notarialna posiadają osobowość prawną, co wiąże się z tym, iż izby działają przez swoje organy. Działanie organu traktuje się jako działanie osoby prawnej. Dlatego też nie można przyjąć, iż opinię w sprawie powołania notariusza będzie wydawała rada izby notarialnej, a wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od decyzji Ministra Sprawiedliwości będzie składała izba notarialna działająca przez radę izby notarialnej, która wcześniej wydała opinię w tej sprawie. W ocenie Sądu sprawowanie pieczy nad wykonywaniem zawodu notariusza nie jest jednoznaczne z możliwością bycia stroną w postępowaniu dotyczącym powołania na stanowisko notariusza. Jak prawidłowo wskazał organ, ustawodawca wyposażył radę izby notarialnej w szereg instrumentów, które pozwalają na prawidłowe wykonywanie obowiązków sprawowania nadzoru nad notariuszami i sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem przez nich zawodu. Tryb powołania na stanowisko notariusza wynika z ustawy i sąd administracyjny nie ma możliwości dokonywania oceny słuszności wprowadzenia tego trybu, lecz jego zadaniem jest dokonanie zgodności z prawem działania organów administracji publicznej. Brak przepisów prawa materialnego pozwalających uznać istnienie interesu prawnego skarżącej w postępowaniu dotyczącym powołania na stanowisko notariusza, spowodował w ocenie Sądu prawidłowe umorzenie postępowania przez Ministra Sprawiedliwości. Rada Izby Notarialnej we W. złożyła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: I. na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270; dalej: p.p.s.a.) naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj.: 1) art. 19, art. 21 § 3, art. 22, art. 35, art. 44 § 1, art. 51 § 1, art. 53, art. 55, art. 58 oraz art. 73 Prawa o notariacie (Dz. U. z 2008 r., nr 189, poz. 1158 ze zm.) w zw. z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP poprzez odmowę przyznania Izbie Notarialnej we W. interesu prawnego w sprawie powołania notariusza i wyznaczenia siedziby jego kancelarii; 2) art. 26 § 2 i art. 26 § 3 Prawa o notariacie w zw. z art. 35 pkt 2 w zw. z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez odmowę uznania, że izba notarialna posiada podmiotowość prawa publicznego, która jest źródłem jej interesu prawnego w postępowaniu w przedmiocie powołania na notariusza i wyznaczenia siedziby jego kancelarii oraz legitymacji skargowej; 3) art. 26 § 2 i art. 26 § 3 Prawa o notariacie w zw. z art. 35 pkt 2 Prawa o notariacie w zw. z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez ograniczenie Izbie Notarialnej we W. możliwości wykonywania pieczy nad należnym wykonywaniem zawodu notariusza; 4) art. 2 Konstytucji RP poprzez nieuzasadnioną zmianę dotychczas jednolitej, długotrwałej praktyki orzeczniczej, a tym samym naruszenia wynikającej ze wskazanego przepisu zasady ochrony zaufania do państwa. II. na podstawie art. 174 pkt 2 p.p.s.a. naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 151 w zw. z art. 145 § 1 lit. b p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, mimo że zaskarżona decyzja naruszyła, co podniesiono w skardze Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W., art. 28 i 29, jak również art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm.), a zatem powinna zostać uchylona na mocy art. 145 § 1 pkt b p.p.s.a.; 2) art. 134 § 1 w zw. z art. 151 w zw. z art. 145 § 1 pkt b p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi, mimo że zaskarżona decyzja naruszyła art. 8 k.p.a. w zw. z art. 2 Konstytucji RP, czego sąd nie wziął pod uwagę; 3) art. 141 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez brak należytego ustosunkowania się do zarzutów podniesionych przez skarżącą. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że interes prawny samorządów specjalnych – analogicznie jak w przypadku jednostek samorządu terytorialnego – obejmuje samodzielne administrowanie powierzoną im dziedziną spraw publicznych, np. związaną z wykonywaniem doniosłego społecznie zawodu lub prowadzeniem działalności gospodarczej, przy uwzględnieniu potrzeb i dążeń grup społecznych (korporacji) zorganizowanych w te samorządy. Powołując się na uchwałę 7 sędziów Sądu Najwyższego z dnia 6 lutego 1996 r., sygn. akt III AZP 26/95, autor skargi kasacyjnej podał, że "w rozstrzygnięciu kwestii powołania notariusza izba notarialna jest żywotnie zainteresowana. Ma ona obowiązek sprawowania bezpośredniego nadzoru nad nowo powołanym notariuszem. Powołanie notariusza jest ingerencją w strukturę izby, Izbie służy prawo przeciwstawienia się takiej ingerencji, godzącej w jej dobro. Kompetencje Ministra Sprawiedliwości nie mogą być wyłączne i pozbawiać organów samorządowych gwarancji uczestnictwa w postępowaniu z uprawnieniami, choćby o charakterze kontrolnym, gdyż w ten sposób uniemożliwiono by korporacji wykonywanie jej podstawowych, ustawowych zadań". Przyznanie izbie notarialnej praw strony w postępowaniu w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby kancelarii notarialnej jest wiec naturalną konsekwencją obarczenia samorządu notarialnego zadaniem sprawowania pieczy nad należnym wykonywaniem zawodu zaufania publicznego. Ponadto, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt II SA 1904/00, stwierdził wyraźnie, że izbie notarialnej przysługuje przymiot strony w postępowaniu w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby jego kancelarii. W niniejszej sprawie, zdaniem skarżącej, podstawą do istnienia jej interesu prawnego jest art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, co znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Judykatura potwierdza bowiem tezę, że w przedmiotowej sprawie interes prawny Izby Notarialnej w R. wynika z szeregu wskazanych przepisów prawa materialnego i ustrojowego na czele z art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, stanowiącym główną podstawę wszelkich działań podejmowanych przez samorządy zawodowe. Skarżąca podniosła również, że WSA w W. w sposób radykalny odszedł od swojej dotychczasowej praktyki orzeczniczej. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku sąd nie tylko w żaden sposób nie uzasadnił tej zmiany, ale w ogóle pominął milczeniem ten problem, dopuszczając się tym samym naruszenia obowiązku określonego w art. 141 § 4 zdanie pierwsze p.p.s.a. Zdaniem skarżącej dokonanie radykalnej zmiany, dotychczas zupełnie jednolitej i potwierdzonej przez długoletnią praktykę, linii orzeczniczej przez Ministra Sprawiedliwości oraz WSA w W. stanowi naruszenie art. 2 Konstytucji RP, z którego wynika zasada ochrony zaufania do państwa. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna zasługuje na uwzględnienie. Zarzuty skargi kasacyjnej sprowadzają się do tego, że Sąd I instancji naruszając przywołane przepisy prawa, wadliwie zaakceptował stanowisko Ministra Sprawiedliwości, z którego wynika, że Izbie Notarialnej reprezentowanej przez Radę Izby Notarialnej we W. nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zarówno organ orzekający, jak i Sąd I instancji oceniając przymiot strony odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2011 r., sygn. akt II GSK 708/10, który wyraził pogląd, że organ wydający opinię w sprawie rozpoznawanej merytorycznie przez właściwy organ, nie staje się automatycznie stroną tegoż postępowania, albowiem postępowanie to nie dotyczy jego praw i obowiązków. Wydanie opinii nie jest stanowiskiem wiążącym dla organu administracji publicznej prowadzącej postępowanie główne. Ten pogląd należy podzielić, ale jednocześnie należy wobec tego rozważyć, czy i na jakiej podstawie przysługuje samorządowi notarialnemu przymiot strony m.in. w sprawie o powołanie na stanowisko notariusza. Wbrew stanowisku Sądu I instancji należy jednak odróżnić status rady izby notarialnej od statusu izby notarialnej. Zgodnie z art. 26 § 1 i 2 cyt. ustawy Prawo o notariacie notariusze tworzą samorząd notarialny, składający się z izb notarialnych i Krajowej Rady Notarialnej, które stosownie do treści art. 26 § 3 p.n. posiadają osobowość prawną. W myśl art. 27 p.n. organami izby notarialnej są: walne zgromadzenie notariuszy izby oraz rada izby notarialnej. Do właściwości rady izby notarialnej należy z mocy art. 10 § 1 p.n. i art. 35 p.n. m.in. opiniowanie wniosków o powołanie notariuszy i asesorów notarialnych, nadzór nad wykonywaniem obowiązków przez notariuszy, asesorów i aplikantów notarialnych oraz nadzór nad przestrzeganiem przez nich powagi i godności notariusza, zarząd i rozporządzanie majątkiem izby. W świetle art. 10 § 1 Prawa o notariacie rada izby notarialnej posiada status samodzielnego organu uprawnionego do wydawania opinii w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczania siedziby jego kancelarii. Natomiast zgodnie z art. 27 pkt 2 Prawa o notariacie rada izby notarialnej występuje jako organ izby notarialnej, która z mocy art. 26 § 3 p.n. posiada osobowość prawną i jest reprezentowana przez radę izby notarialnej. Samorząd notarialny tworzą notariusze, o czym stanowi art. 26 § 1 p.n. Samorząd ten, jak już wspomniano, obejmuje izby notarialne i Krajową Radę Notarialną, co oznacza, że samorząd nie obejmuje rad izb notarialnych. Oznacza to również, że rada izby notarialnej jest organem, a zarazem przedstawicielem izby notarialnej jako jednostki samorządu notarialnego. Należało zatem rozważyć kwestię posiadania przez Izbę Notarialną we W. reprezentowaną przez Radę Izby Notarialnej (RIN) przymiotu strony w rozumieniu art. 28 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowania albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny jako kryterium określenia strony zawiera swoje źródło w przepisach prawa materialnego, różnych gałęzi prawa, nie tylko administracyjnego (por. W. Jakimowicz, Publiczne prawa podmiotowe, Zakamycze 2002, s. 132; M. Jaśkowska, Pojęcie interesu prawnego jako kryterium wyznaczenia pojęcia strony w postępowaniu przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, [w:] Z. Niewiadomski, Z. Cieślak (red), Prawo do dobrej administracji, Materiały ze Zjazdu Katedr Prawa Postępowania Administracyjnego, Warszawa- Dębe 23-25 września 2002 r., wyd. UKSW w Warszawie, 2003 r., s. 82). Źródłem interesu prawnego mogą być również normy o charakterze procesowym i ustrojowym (por. wyrok NSA z dnia 10 września 2002 r., II SA/Wr 1498/02, OSS 2003/1/18; B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2006 r., s. 425). Interes prawny izb notarialnych w udziale w charakterze strony w postępowaniu o powołanie na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby jego kancelarii wynika m.in. z treści art. 19, 21 § 3, 22, 35, 44 § 1, 51 § 1, 53, 55, 58, 78 Prawa o notariacie, czemu dał wyraz Sąd Najwyższy w uchwale 7 sędziów z dnia 6 lutego 1996 r., III AZP 26/95. Sąd wskazał, że "w rozstrzygnięciu kwestii powołania notariusza izba jest żywotnie zainteresowana. Ma ona obowiązek sprawowania bezpośredniego nadzoru nad nowo powołanym notariuszem. Powołanie notariusza jest ingerencją w strukturę izby. Izbie służy prawo przeciwstawienia się takiej ingerencji godzącej w jej dobro. Kompetencje Ministra Sprawiedliwości nie mogą być wyłączne i pozbawiać organów samorządowych gwarancji uczestnictwa w postępowaniu z uprawnieniami choćby o charakterze kontrolnym, gdyż w ten sposób uniemożliwiono by korporacji wykonywanie jej podstawowych ustawowych zadań". NSA w niniejszym składzie przywołane stanowisko w pełni podziela. Izba notarialna może swój interes prawny wywodzić również z art. 17 Konstytucji RP, który stanowi o uprawnieniu tworzenia samorządów zawodowych, reprezentujących osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawujące pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Przepis ten wyznacza pozycję ustrojową samorządu zawodowego i odnosi się również do samorządu zawodowego notariuszy jako reprezentanta osób wykonujących zawód zaufania publicznego i sprawującego pieczę nad wykonywaniem tak pojmowanego zawodu notariusza. Piecza czyli dbałość o należyte wykonywanie zawodu (w tym wypadku notariusza) w interesie publicznym wymaga wyposażenia samorządu w środki prawne umożliwiające sprawowanie tej pieczy. Jednym z nich jest wpływ na skład osobowy samorządu notarialnego poprzez udział w charakterze strony w postępowaniu w przedmiocie powołania na stanowisko notariusza i wyznaczenia siedziby jego kancelarii. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd NSA wyrażony w wyroku z dnia 5 kwietnia 2013 r., sygn. akt II GSK 2332/11, iż samorząd notarialny jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a. m.in. w postępowaniu, którego dotyczy niniejsza sprawa, co powinien mieć na uwadze Sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy. W tych okolicznościach nie zachodzi potrzeba do zajmowania stanowiska co do podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia przepisów postępowania w ramach podstawy kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a., gdyż w świetle tego, co wyżej powiedziano ewentualne uchybienia Sądu I instancji nie miałyby wpływu na wynik sprawy. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 203 pkt 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło