II SA/Wa 2272/11
WyrokWSA w Warszawie2012-02-22
Skład orzekający: Danuta Kania, Maria Werpachowska, Ewa Grochowska – Jung
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchylenie decyzji o zwolnieniu żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej powoduje automatyczny powrót do służby oraz czy art. 116 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych zezwala na przywrócenie do służby po uchyleniu decyzji o zwolnieniu?Ratio decidendi
Uchylenie decyzji o zwolnieniu żołnierza zawodowego z zawodowej służby wojskowej powoduje uchylenie skutków tej decyzji, ale nie zmienia daty zwolnienia ani nie powoduje automatycznego powrotu do służby. Zgodnie z art. 116 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zwolnienie następuje w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego, a przywrócenie do służby nie jest przewidziane, jednak żołnierz może ubiegać się o ponowne przyjęcie na ogólnych zasadach.Stan faktyczny
P. G. został zwolniony z zawodowej służby wojskowej w 2009 r. z powodu nieusprawiedliwionego niestawiennictwa przed wojskową komisją lekarską. Sąd administracyjny uchylił decyzję o zwolnieniu z powodu braku skutecznego doręczenia wezwania. Organ wojskowy wydał decyzję stwierdzającą, że zwolnienie nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego i nie zmienił daty zwolnienia. P. G. wniósł skargę kwestionującą brak możliwości przywrócenia do służby i podnosząc niezgodność przepisów z Konstytucją RP.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Ewa Grochowska – Jung, Protokolant Arkadiusz Koziarski, st. asyst. sędz., po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 lutego 2012 r. sprawy ze skargi P. G. na decyzję Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego z dnia [...] lipca 2011 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia z zawodowej służby wojskowej oddala skargę
Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r. wydaną na podstawie art. 127 § 2 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: “k.p.a.") utrzymał w mocy decyzję Dowódcy Sił Powietrznych nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. w zakresie pkt 1 dotyczącego stwierdzenia, że data zwolnienia [...] P. G. z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] października 2009 r. nie ulega zmianie oraz w zakresie pkt 2 dotyczącego uznania, że zwolnienie ww. podoficera z zawodowej służby wojskowej nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez Dowódcę Sił Powietrznych, na podstawie art. 111 pkt 9 lit. b ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2010 r. Nr 90, poz. 593 ze zm.).
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu [...] czerwca 2009 r. Dyrektor Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej rozkazem personalnym nr [...], działając m. in. na podstawie art. 111 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, zwolnił P. G. z dniem [...] września 2009 r. z zawodowej służby wojskowej i przeniósł do rezerwy wskutek nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do wojskowej komisji lekarskiej w określonym terminie i miejscu.
Od powyższego rozkazu personalnego P. G. wniósł odwołanie, w wyniku czego, Minister Obrony Narodowej decyzją nr [...] z dnia [...] października 2009 r. uchylił ww. rozkaz w części dotyczącej daty zwolnienia z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] września 2009 r. i jednocześnie ustalił nową datę zwolnienia [...] na dzień [...] października 2009 r., natomiast w pozostałej części wymieniony rozkaz utrzymał w mocy.
Na wymienione rozstrzygnięcie Ministra Obrony Narodowej P. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który prawomocnym wyrokiem z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/Wa 360/10, uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Obrony Narodowej oraz poprzedzający tę decyzję rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr MON nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. z przyczyn, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, Sąd wskazał, iż skarżącemu nie zostało skutecznie doręczone skierowanie do Terenowej Wojskowej Komisji Lekarskiej w W., a zatem brak było podstaw do uznania, że był on obowiązny do stawienia się przed Komisją w terminie określonym w skierowaniu, a w konsekwencji, że jego niestawiennictwo było nieusprawiedliwione. Nie zaistniały zatem przesłanki do zastosowania przez organ przepisu art. 111 pkt 4 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych. Nadto Sąd stwierdził przekroczenie terminu materialnoprawnego określonego w § 5 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137). Z ww. przepisu wynika, że zwolnienie żołnierza z zawodowej służby wojskowej nie może nastąpić później niż w terminie 14 dni od określonej daty stawienia się przed komisją. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie 14-dniowy termin na wystąpienie z wnioskiem o zwolnienie skarżącego został przekroczony. Sąd zauważył również, że organ odwoławczy nie uwzględnił okoliczności stawienia się skarżącego przed TWKL w W. w wyniku skierowania z dnia [...] czerwca 2009 r. wystawionego przez Komendanta [...]. Orzeczeniem TWKL w W. z dnia [...] sierpnia 2009 r., skarżący został uznany za zdolnego do zawodowej służby wojskowej.
Decyzją nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. Dowódca Sił Powietrznych, powołując w podstawie prawnej art. 116 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowej:
1) stwierdził, że data zwolnienia P. G. z zawodowej służby wojskowej w dniu [...] października 2009 r. nie ulega zmianie,
2) uznał, że zwolnienie ww. podoficera z zawodowej służby wojskowej nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej, dokonanego przez Dowódcę Sił Powietrznych, na podstawie art. 111 pkt 9 lit. b ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych,
3) przyznał P. G. odszkodowanie od Skarbu Państwa w wysokości 21.907,20 zł.
Strona wniosła odwołanie od ww. decyzji w części dotyczącej pkt 1 i 2, zarzucając naruszenie art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowej, poprzez przyjęcie, że w wyniku zwolnienia ze służby stosunek zainteresowanego został wypowiedziany i niemożliwe jest przywrócenie go do zawodowej służby wojskowej. Jednocześnie wniosła o uchylenie pkt 1 i 2 zaskarżonej decyzji oraz o przywrócenie do zawodowej służby wojskowej. W uzasadnieniu odwołania P. G. podniósł, że istnieje prawna możliwość przywrócenia go do zawodowej służby wojskowej wobec bezprawnego zwolnienia go ze służby, co zostało potwierdzone wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2010 r. Dodatkowo wskazał, iż związał swoje losy osobiste i zawodowe z wojskiem i krzywdzące jest dla niego pozbawienie go - na krótko przed emeryturą - stałego zajęcia.
W uzasadnieniu decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2011 r., utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji w zakresie pkt 1 i 2, Minister Obrony Narodowej stwierdził, iż w okolicznościach prawnych i faktycznych przedmiotowej sprawy, nie ma możliwości przywrócenia skarżącego do zawodowej służby wojskowej.
Wskazał, iż stosownie do treści art. 116 ust. 1 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, w brzmieniu obowiązującym od dnia 1 stycznia 2008 r., w razie uchylenia decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, ulegają uchyleniu skutki tej decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. Jednak w tego rodzaju przypadkach data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ (art. 116 ust. 2 ustawy pragmatycznej). Kwestię odszkodowania związanego ze zwolnieniem ze służby normuje art. 116 ust. 3 ww. ustawy.
Natomiast zgodnie z obowiązującym od dnia 28 lutego 2008 r. przepisem § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137), w przypadku, o którym mowa w art. 116 ustawy pragmatycznej, organ wojskowy, który wydał decyzję lub rozkaz o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej dokonuje, nie zmieniając daty zwolnienia, zmiany tej decyzji lub rozkazu określając, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy.
Zdaniem organu, w odniesieniu do skarżącego zaistniała sytuacja opisana w art. 116 ustawy pragmatycznej, bowiem na skutek uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2011 r. (sygn. akt II SA/Wa 360/10), uchylona została decyzja Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2009 r. oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr MON z dnia [...] czerwca 2009 r. o zwolnieniu P. G. z zawodowej służby wojskowej. Uchyleniu uległy zatem skutki wynikające dla skarżącego z tego tytułu, z tym jednak zastrzeżeniem, iż data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie uległa zmianie. Z uwagi na treść art. 116 ust. 2 ww. ustawy organ uznał, że zwolnienie skarżącego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
Organ zauważył dodatkowo, że P. G. może ubiegać się o ponowne przyjęcie do zawodowej służby wojskowej na zasadach ogólnych.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] lipca 20011 r., P. G. wniósł o jej uchylenie w całości, ewentualnie dodatkowo o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego RP o zbadanie zgodności art. 116 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z treścią art. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim nie zezwala on na przywrócenie żołnierza zawodowego do służby wojskowej w razie uchylenia przez sąd administracyjny decyzji o zwolnieniu w drodze wypowiedzenia z zawodowej służby wojskowej, pozostawiając tym samym w mocy bezprawny skutek w postaci tego zwolnienia. Nadto skarżący wniósł o zasądzenie od organu kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 116 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, poprzez odmowę uchylenia skutku w postaci zwolnienia z zawodowej służby wojskowej i przyjęcia, że na skutek uchylonej przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2009 r. pozostaje w mocy skutek w postaci trwałego zwolnienia skarżącego z zawodowej służby wojskowej w drodze wypowiedzenia z dniem [...] października 2009 r.
W uzasadnieniu skargi skarżący podkreślił, iż ww. decyzja Szefa Sztabu Generalnego WP nie uwzględnia treści art. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym Rzeczpospolita Polska jest demokratycznym państwem prawnym. W ocenie skarżącego, art. 116 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jest sprzeczny z treścią Konstytucji, poprzez takie ukształtowanie praw bezprawnie zwolnionego żołnierza, według których powrót do służby jest absolutnie niemożliwy. Kwestia powrotu zwolnionego żołnierza zawodowego do służby wojskowej powinna być wyraźnie wyrażona w treści art. 116 ustawy pragmatycznej. Nie ma żadnych przesłanek, aby zwolniony żołnierz nie mógł się starać o powrót do służby. Umiejętności żołnierza zawodowego poza służbą w wojsku są bezużyteczne, a on sam - w wyniku bezprawnego zwolnienia - traci bezpowrotnie cały dorobek swojego życia osobistego i zawodowego.
Skarżący stwierdził następnie, że ustawowy zakaz powrotu do zawodowej służby wojskowej jest nieproporcjonalnie dolegliwy - pozostaje trwale w mocy pomimo swojej bezprawności. Wskazał również, że przepisy Kodeksu pracy przewidują powrót pracownika do pracy, co wyraźnie dyskryminuje żołnierzy zawodowych bez uzasadnionych podstaw i pozostaje w oczywistej sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawnego. Z tego względu, w sytuacji przyjęcia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stanowiska Szefa Sztabu Generalnego WP za zgodne z art. 116 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, skarżący wniósł o wystąpienie z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego o zbadanie zgodności tej regulacji z treścią art. 1 Konstytucji RP.
W ocenie skarżącego, unormowanie zawarte w art. 116 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych sankcjonuje bezprawność decyzji o zwolnieniu ze służby wojskowej, przyjmując de facto, że jest ona w całości zgodna z prawem. Natomiast samo tylko pieniężne odszkodowanie z pewnością nie może w żaden sposób zrekompensować straty wynikłej z utraty stałego zajęcia.
Końcowo skarżący zauważył, iż podstawą zwolnienia go ze służby było przyjęcie, że miało miejsce nieusprawiedliwione niestawiennictwo przed Terenową Wojskową Komisją Lekarską. Pomimo wykazania przez skarżącego w odwołaniu od decyzji o zwolnieniu, że decyzja jest bezprawna i bezzasadna oraz że wezwanie na TWKL nie zostało mu skutecznie doręczone, został on zwolniony ze służby wojskowej.
W odpowiedzi na skargę Szef Sztabu Generalnego WP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Stosownie do art. 134 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Badając legalność zaskarżonego aktu w oparciu o powołane wyżej przepisy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Szefa Sztabu Generalnego WP z dnia [...] lipca 2011 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego, natomiast argumenty podniesione w skardze nie zasługują na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności zauważyć należy, że zgodnie z art. 111 pkt 4 ustawy z dnia 11 września 2003 r. o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych (Dz. U. z 2008 r. Nr 141, poz. 892 ze zm.) żołnierza zawodowego zwalnia się z zawodowej służby wojskowej wskutek m. in. odmowy przyjęcia skierowania do wojskowej komisji lekarskiej lub nieusprawiedliwionego niezgłoszenia się do tej komisji w określonym terminie i miejscu albo niepoddania się badaniom, do których został zobowiązany przez komisję lekarską. W tego rodzaju przypadkach zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje decyzją właściwego organu, co wynika z art. 115 ust. 1 ustawy. Z kolei stosownie do treści art. 116 ust. 1 ustawy, w razie uchylenia orzeczenia, o którym mowa w art. 111 pkt 11 i 13-15 lub art. 112 ust. 1 pkt 1, albo uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej lub wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy, ulegają uchyleniu skutki tego orzeczenia lub decyzji, jakie wynikły dla żołnierza zawodowego z tego tytułu. Jednak w tego rodzaju przypadkach data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej nie ulega zmianie, przy czym uznaje się, że zwolnienie żołnierza zawodowego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez właściwy organ (art. 116 ust. 2 ustawy). Kwestię odszkodowania związanego ze zwolnieniem ze służby normuje art. 116 ust. 3 ustawy.
Z kolei w myśl przepisu § 30 rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 29 stycznia 2008 r. w sprawie zwalniania żołnierzy zawodowych z zawodowej służby wojskowej (Dz. U. Nr 23, poz. 137) w przypadku, o którym mowa w art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, organ wojskowy, który wydał decyzję lub rozkaz o zwolnieniu żołnierza z zawodowej służby wojskowej dokonuje, nie zmieniając daty zwolnienia, zmiany tej decyzji lub rozkazu określając, że zwolnienie z zawodowej służby wojskowej nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej dokonanego przez organ wojskowy.
Analiza treści przepisu art. 116 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych prowadzi do wniosku, że ustawodawca w sposób szczególny określił sytuację prawną żołnierza, w stosunku do którego uchylono decyzję o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej wskazując, że fakt ten skutkuje uchyleniem wszelkich skutków będących następstwem zwolnienia ze służby, z wyłączeniem jednak skutku w postaci zwolnienia z zawodowej służby wojskowej. Data zwolnienia nie ulega bowiem zmianie, a następuje jedynie zmiana trybu zwolnienia, gdyż uznaje się, że nastąpiło ono w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej. Ustawodawca nie przewidział zatem możliwości reaktywowania stosunku służbowego, a jedyną rekompensatą nieprawidłowej decyzji o zwolnieniu jest przyznanie żołnierzowi odszkodowania w wysokości określonej w ust. 3 art. 116 ww. ustawy (v. wyrok NSA z dnia 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt I OSK 1697/10; wyrok NSA z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt I OSK 539/10 - orzeczenia.nsa.gov.pl).
W niniejszej sprawie w odniesieniu do skarżącego zaistniała sytuacja opisana w art. 116 ustawy pragmatycznej, bowiem na skutek uprawomocnienia się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt II SA/WA 360/10 uchyleniu uległa decyzja Ministra Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] października 2009 r. oraz poprzedzający ją rozkaz personalny Dyrektora Departamentu Kadr Ministerstwa Obrony Narodowej nr [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. o zwolnieniu P. G. z zawodowej służby wojskowej. Uchyleniu uległy zatem skutki będące następstwem zwolnienia skarżącego ze służby, z tym jednak zastrzeżeniem, iż data zwolnienia z zawodowej służby wojskowej ([...] października 2009 r.) nie uległa zmianie. Z uwagi na treść art. 116 ust. 2 należało uznać, iż zwolnienie skarżącego nastąpiło w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzi niezgodność art. 116 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych z przepisami Konstytucji RP, tym samym brak jest przeciwwskazań do merytorycznego rozpoznania sprawy.
Skarżący, formułując wniosek o skierowanie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny pytania prawnego do Trybunału Konstytucyjnego, zarzucił niezgodność omawianej regulacji zawartej w ustawie pragmatycznej z art. 1 Konstytucji w zakresie, w jakim nie zezwala on na przywrócenie żołnierza zawodowego do służby wojskowej w razie uchylenia przez sąd administracyjny decyzji o zwolnieniu z zawodowej służby wojskowej, pozostawiając tym samym w mocy bezprawny skutek w postaci zwolnienia. Zarzut ten sprowadza się do ograniczenia - w ocenie skarżącego - jego prawa do służby publicznej, w tym przypadku zawodowej służby wojskowej, co stoi w sprzeczności z zasadą demokratycznego państwa prawnego.
Wobec powyższego wskazać należy w pierwszej kolejności, że orzekanie w sprawach zgodności ustaw z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej należy do właściwości Trybunału Konstytucyjnego (art. 188 Konstytucji RP). Brak orzeczenia Trybunału w tym przedmiocie oznacza funkcjonowanie domniemania o zgodności ustawy z Konstytucją (v. wyrok SN z dnia 7 listopada 2002 r., sygn. akt V CKN 1493/00 oraz wyrok NSA z dnia 27 listopada 2000 r., sygn. akt II SA/Kr 609/98). Skład orzekający sądu administracyjnego może dokonywać oceny zgodności aktów normatywnych z Konstytucją w ten sposób, iż powziąwszy uzasadnione wątpliwości odnośnie konstytucyjności danego aktu, może - w myśl art. 3 ustawa z dnia 1 sierpnia 1997 r. o Trybunale Konstytucyjnym (Dz. U. nr 102, poz. 643 ze zm.) - przedstawić Trybunałowi stosowne pytanie prawne, jeżeli od odpowiedzi na to pytanie zależy rozstrzygnięcie sprawy toczącej się przed sądem. Sąd orzekający w niniejszej sprawie nie stwierdził jednak istnienia uzasadnionych wątpliwości co do zgodności z przepisami Konstytucji wskazanego przez skarżącego art. 116 ustawy pragmatycznej, które wymagałoby - jak tego oczekiwał skarżący - wystąpienia z pytaniem prawnym do Trybunału Konstytucyjnego.
Sąd zauważa, że mające w sprawie zastosowanie przepisy prawa materialnego dotyczące - jak wskazano w skardze - generalnie ograniczenia prawa skarżącego do zawodowej służby wojskowej nie zostały w żaden sposób naruszone. Jak bowiem trafnie zauważył organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w zaistniałej sytuacji droga do zawodowej służby wojskowej nie została przed skarżącym definitywnie zamknięta. Pogląd ten znajduje potwierdzenie w uzasadnieniu rządowego projektu ustawy o zmianie ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych oraz zmianie niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 1283, Druki Sejmowe V kadencja, www.sejm.gov.pl), w którym jednoznacznie wyjaśniono, że w przypadku uchylenia lub stwierdzenia nieważności decyzji zwalniającej żołnierza zawodowego ze służby wojskowej, stronie przysługuje prawo do ponownego ubiegania się o powołanie do zawodowej służby wojskowej na ogólnie obowiązujących zasadach. Taka możliwość w każdej sytuacji obiektywnie występuje. Z tych względów nie można zgodzić się ze skarżącym, iż ukształtowanie praw żołnierza zwolnionego ze służby na podstawie art. 116 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych, stanowi naruszenie zasad konstytucyjnych wynikających z art. 1 i 2 Konstytucji RP.
W świetle powyższego, zdaniem Sądu, orzekające w sprawie organy prawidłowo zastosowały art. 116 ust. 1 i 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.
Zauważyć przy tym należy, że w sytuacji, gdy prawo lub obowiązek wynika wprost z ustawy (z mocy prawa), skutek prawny następuje z dniem ustalonym w ustawie. W takim wypadku akt administracyjny konkretyzujący przedmiot w stosunku do indywidualnego adresata ma charakter deklaratoryjny. Decyzje deklaratoryjne ustalają jedynie autorytatywnie zakres danego stosunku prawnego, który powstał z mocy przepisów prawnych. Treść przepisu art. 116 ust. 2 ustawy o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych jednoznacznie wskazuje, że wydanie przez organ decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby - w przypadku ziszczenia się warunków w nim przewidzianych - ma charakter deklaratoryjny, ponieważ obowiązek zwolnienia ze służby powstaje z mocy samego prawa. Oznacza to, że bez względu na datę wydania w tym zakresie aktu, zwolnienie z zawodowej służby wojskowej następuje z dniem oznaczonym w ustawie. Jednocześnie treść art. 116 ust. 1 i 2 wyraźnie wskazuje, iż uchylenie orzeczeń wymienionych w art. 111 pkt 11, 13-15 i art. 112 ust. 1 pkt 1 albo wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o zwolnieniu nie powoduje automatycznie powrotu do służby - uchyleniu nie ulega bowiem skutek w postaci zwolnienia ze służby. Tym samym nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia przez organy orzekające art. 116 ust. 1 i 2 ustawy pragmatycznej, poprzez "odmowę uchylenia skutku w postaci zwolnienia ze służby".
Podkreślić należy, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy organy zostały zobligowane wolą ustawodawcy, wyrażoną w art. 116 ustawy pragmatycznej, do wskazanego w nim określenia statusu kadrowego skarżącego po uchyleniu w dniu 14 lipca 2010 r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] października 2009 r. oraz rozkazu personalnego organu I instancji. Zaznaczyć przy tym należy, że jakkolwiek z mocy art. 116 ust. 1 i 2 ustawy pragmatycznej wynika zakaz przywrócenia zwolnionego żołnierza z zawodowej służby wojskowej do tejże służby, zaskarżona decyzja stanowiła wyłącznie wykonanie przez organ obowiązku nałożonego przez ustawodawcę ww. przepisem, a jej przedmiotem było zwolnienie skarżącego z zawodowej służby wojskowej w drodze wypowiedzenia stosunku służbowego zawodowej służby wojskowej.
W konkluzji Sąd stwierdza, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i z tego względu, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.
Wobec oddalenia skargi Sąd nie zasądził na rzecz skarżącego wnioskowanych kosztów zastępstwa procesowego, bowiem zgodnie z art. 200 p.p.s.a., koszty takie przysługują skarżącemu wyłącznie w razie uwzględnienia skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło