IV SA/Wa 1904/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Łąpieś-Rosińska, Protokolant sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2012 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. M. na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2008 r. Nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego p o s t a n a w i a 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić skarżącemu M. M. kwotę 300 (trzysta) złotych stanowiącą całość uiszczonego wpisu sądowego. Pismem z dnia 4 listopada 2011 r. (data stempla pocztowego) M. M. wniósł skargę na uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru U. Skarżący wskazał, że jest współwłaścicielem nieruchomości składającej się z działek ew. o nr [...],[...],[...] (dawna działka [...]) z obrębu [...] położonej w dzielnicy [...] m. W. Współwłaścicielem nieruchomości stał się na podstawie umowy darowizny z dnia 3 czerwca 2011 r. Darczyńcą był T. M., który swój udział nabył jako następca prawny P. M., na podstawie ostatecznej decyzji administracyjnej nr [...] z dnia [...] lutego 2006 r. wydanej przez Starostę P. orzekającej zwrot nieruchomości. M. M. wskazał, iż poprzednio nie skarżył uchwały więc jest legitymowany czynnie w niniejszej sprawie. Uchwale zarzucił naruszenie § 12 ust. 1 pkt 4, § 15 ust. 3 pkt 1, § 41 ust. 1, ust. 2 pkt 2, 3, 4, 5, 7, 8, 11 i ust. 3 pkt 2, § 40 ust. 3 pkt 1 i 2, § 40 ust. 4 pkt 1, 2b, 2d, 3b, § 40 ust. 4 pkt 4a, § 40 ust. 4 pkt 5a i 6a, § 42 ust. 4 pkt 2b, 2d, 3b, 4a, 6a domagając się stwierdzenia nieważności uchwały w w/w części. W odpowiedzi na skargę, Rada W. wniosła o oddalenie skargi. W uzasadnieniu pisma wskazano, że działki Skarżącego powstały w rezultacie ostatecznej decyzji Prezydenta W. Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. zatwierdzającej podział dawnej działki [...] z obrębu [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Akt prawa miejscowego jako akt prawa powszechnie obowiązującego nie reguluje stosunków prawnych pomiędzy konkretnymi podmiotami, lecz zawiera postanowienia w kontekście określonych praw i obowiązków, przy czym adresowany jest do nieokreślonej grupy osób. Niewątpliwie uchwała w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego (art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - Dz. U. nr 80, poz. 717 ze zm.). Uprawnionym do zaskarżenia aktu prawa miejscowego zgodnie z art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 tj. ze zm.), dalej jako "usg" jest każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej. Tak skonstruowany przepis art. 101 usg istotnie rzutuje na legitymację skarżącego. Legitymację do wniesienia skargi ma jedynie podmiot, którego interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone. Skarga złożona na podstawie art. 101 ust. 1 usg nie ma bowiem charakteru actio popularis (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 1 marca 2005 r., sygn. akt OSK 1437/04, LEX 151236; z dnia 3 września 2004 r., sygn. akt OSK 476/04, ONSA/2005/1/2). Sprecyzować należy, że u podstaw legitymacji skargowej leży aktualny interes prawny. Z tych m. in. względów należy uznać, iż nowy właściciel nieruchomości - jako następca prawny - wstępuje w prawa i obowiązki o charakterze publicznoprawnym wynikające z uprawnień, o jakich mowa w art. 101 ust. 1 usg. Z dniem zbycia nieruchomości legitymacja skargowa w zakresie "nieskonsumowanych" uprawnień przechodzi na nabywcę nieruchomości, gdyż dotychczasowy właściciel wraz ze zbyciem nieruchomości traci na rzecz nowego właściciela niezrealizowane uprawnienie z art. 101 ust. 1 usg. Powyższe oznacza, że aktualny właściciel nieruchomości posiada legitymację do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 usg na uchwałę rady gminy w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która weszła w życie przed nabyciem nieruchomości, jeśli dotychczasowy właściciel (bądź dotychczasowi właściciele) nie skorzystał(-li) z tego uprawnienia w stosunku do tejże uchwały. Sam fakt zbycia nieruchomości nie powoduje wygaśnięcia uprawnień z art. 101 ust. 1 usg, lecz skutkuje wyłącznie przejściem tych uprawnień w ślad za prawem własności. Warunkiem jednak dopuszczalności skargi jest to, aby dotychczasowy właściciel lub poprzedni właściciel nie "skonsumował" wcześniej uprawnienia z art. 101 ust. 1 usg w odniesieniu do tej samej uchwały (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 186/10, ogólnodostępne w CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.aov.pn. Wyczerpanie przysługującego prawa kontroli aktu prawa miejscowego w trybie art. 101 ust. 1 usg przez poprzednich właścicieli nieruchomości powoduje, iż skarga ich następców prawnych jest niedopuszczalna, gdyż tryb sądowej kontroli konkretnych regulacji prawa miejscowego, dotyczących określonych praw został prawomocnie przeprowadzony. W niniejszej sprawie poprzedni współwłaściciele działki ew. nr [...] (po podziale o nr [...],[...],[...]) tj.: M. C., M. M., T. M. i J. M. zaskarżyli uchwałę Rady W. z dnia [...] lipca 2008 r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego już pismem z dnia 4 listopada 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2009 r. sygn. akt IV SA/Wa 1963/08, w pkt I stwierdził nieważność § 40 ust. 2 pkt 4 i 5 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr ew. [...] z obr. [...]; w pkt II stwierdził nieważność § 42 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2, 6 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr ew. [...] z obr. [...]; w pkt lII oddalił skargę w pozostałej części. Naczelny Sąd Administracyjny, w wyniku rozpoznania skarg kasacyjnych Rady W. oraz M. C., M. M., T. M. i J. M., wyrokiem dnia 17 listopada 2009 r. sygn. akt II OSK 1275/09 w pkt 1 oddalił skargę kasacyjną Rady W.; w pkt 2 uchylił zaskarżony wyrok w pkt 3 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, ponownie rozpoznając sprawę w uchylonej części, wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 2074/09 oddalił skargę M. C., M. M., T. M. i J. M. na przedmiotową uchwalę Rady W. z dnia [...] lipca 2008 r. Powyższy wyrok Sądu pierwszej instancji został utrzymany w mocy wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1237/10. W tym miejscu wskazać należy, iż zarzuty stawiane miejscowemu planowi zagospodarowania przestrzennego obszaru U. przez obecnego współwłaściciela dawnej działki ew. nr [...] (M. M.) są dalej idące niż te podniesione przez jego poprzednika prawnego (T. M.) w skardze z dnia 4 listopada 2008 r., rozpoznanej pod sygn. akt IV SA/Wa 1963/08. Jednak w świetle oceny prawnej wyrażonej w uzasadnieniu wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1237/10, która to jest wiążąca w niniejszej sprawie (art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. dalej jako "ppsa") w związku z tożsamością jej przedmiotu (zakwestionowanie postanowień planu co do tej samej nieruchomości) należy stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wówczas rozpoznający skargę pod sygn. akt IV SA/Wa 1963/08, był obowiązany rozpoznać ją w granicach sprawy, a zatem skontrolować skutki wszystkich postanowień uchwały na pewnym obszarze - dla działki ew. [...], nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi (art. 134 § 1 ppsa). Stąd Naczelny Sąd Administracyjny wywiódł, że nieuprawnione było podniesienie nowych zarzutów – których nie było w skardze wszczynającej postępowanie sądowe w sprawie - na etapie skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy. Sąd ten argumentował, że granice danej sprawy zostały wyznaczone skargą wszczynającą postępowanie sądowoadministracyjne (4 listopada 2008 r.), wówczas miał zastosowanie przepis art. 134 § 1 ppsa. W konkluzji wskazano, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, przepis ten nie ma już w pełni zastosowania, gdyż Sąd pierwszej instancji jest związany na zasadzie art. 190 ppsa, podobnie jak wnoszący skargę kasacyjną. Skoro w ocenie Sądu w sprawie o sygn. akt II OSK 1237/10 regulacje zaskarżonej uchwały w zakresie dawnej działki ew. [...] były już kontrolowane przez Sąd, zatem domaganie się ponownego ich merytoryczne zbadania jest niedopuszczalne. Dlatego też jest niedopuszczalne domaganie się ponownej kontroli aktu prawa miejscowego w trybie art. 101 ust. 1 usg przez nowego właściciela nieruchomości, nawet w przypadku rozszerzenia zakresu zaskarżenia, w sytuacji gdy jego poprzednik prawny skorzystał już z takiego uprawnienia. Należy zauważyć, iż kontrola legalności aktu prawa miejscowego ma inny charakter niż rozstrzygnięcia sprawy indywidualnej. Przedmiotem jest rozważenie legalności pewnych norm o charakterze abstrakcyjnym w kontekście ich skutków (ukształtowanego stanu prawnego) dla określonych nieruchomości. Dokonanie oceny tych regulacji (w tym przypadku w pełnym zakresie, gdy chodzi o daną nieruchomość - patrz wiążący charakter oceny prawnej w sprawie o sygn. akt II OSK 1237/10) skutkuje brakiem możliwości wniesienia skargi z uwagi na zasadę powagi rzeczy osądzonej, niezależnie czy określona osoba skorzystała wcześniej z możliwości sądowej kontroli legalności aktu prawa miejscowego. W świetle powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ppsa w zw. z art. 101 usg, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie uiszczonego wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.