IV SA/Po 1252/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Donata Starosta (spr.) Sędziowie WSA Anna Jarosz WSA Tomasz Grossmann Protokolant st.sekr.sąd. Agata Tyll-Szeligowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2012 r. sprawy ze skargi J. N., E. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] października [...] r. nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy D. z dnia [...] czerwca [...] r. nr [...] 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. solidarnie na rzecz skarżących J. N. i E. N. kwotę 200 złotych (dwieście) tytułem zwrotu kosztów postępowania Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] czerwca 2011 r.) Wójt Gminy D. (zwany dalej Wójtem albo organem I instancji) działając na podstawie art. 104 i 105 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. 2000 r., nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej kpa) po rozpatrzeniu wniosku J. i E. N. (dalej wnioskodawcy, odwołujący albo skarżący) o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną Wójta z dnia [...] marca 2007 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] marca 2007 r.), zmienionej decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr [...] oraz decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...] w sprawie ustalenia na wniosek Ł. S. (dalej zwanego Inwestorem) warunków zabudowy i zagospodarowania dla terenu położonego na działce nr ewid. [...] w P., dla inwestycji polegającej na budowie budynku garażowego, umorzył postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu organ I instancji wyjaśnił, że wnioskodawcy złożyli podanie o wznowienie postępowania pismem z dnia [...] lipca 2010 r. powołując się na naruszenie art. 145 §1 pkt 4 kpa. Opisując dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie organ I instancji stwierdził, że wnioskodawcy uchybili terminowi do wniesienia podania o wznowienie postępowania o którym stanowi art. 148 §2 kpa. Wnioskodawcy twierdzą, że o wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2007 r. dowiedzieli się dnia [...] czerwca 2010 r. Oświadczenie to pozostaje w sprzeczności z pismem z dnia [...] lipca 2010 r., w którym wnioskodawcy stwierdzili, że o decyzji dowiedzieli się w dniu [...] czerwca 2010 r. Ponadto treść pism wnioskodawców skierowanych do Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego w Sz. (dalej PINB) z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz z dnia [...] lutego 2010 r. pozwala na przyjęcie, że w tym czasie wiedzieli już o wydaniu decyzji z dnia 30 marca 2007 r. Zatem termin do złożenia podania o wznowienie postępowania w niniejszej sprawie rozpoczął swój bieg najpóźniej w dniu [...] lutego 2010 r. Powyższe okoliczności faktyczne świadczą bowiem, że wnioskodawcy posiadali wystarczające informacje dla sporządzenia podania o wznowienie postępowania już [...] lutego 2010 r. Postępowanie administracyjne jest postępowaniem niesformalizowanym i nie wymaga od strony spełnienia jakichś szczególnych warunków przy sporządzeniu podania. Dla samego wznowienia postępowania, z powodu określonego w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nie jest konieczna dokładna znajomość treści kwestionowanej decyzji czy też informacja na temat jej ostateczności. Wystarczy tylko wiedza o tym, że decyzja taka została wydana, przez dany organ oraz czego dotyczyła, a takimi informacjami wnioskodawcy dysponowali już w dniu [...] lutego 2010 r. Organ I instancji zauważył również, że inwestor wraz z kierownikiem budowy w piśmie z dnia [...] kwietnia 2011 r. oświadczyli, że przed przystąpieniem do realizacji budowy budynku garażowego na działce nr ewid. [...] w P., zamieszczono w widocznym miejscu tablicę informacyjną budowy. Zgodnie z protokołem kontroli przeprowadzonej przez PINB dnia [...] grudnia 2008 r. budowa nie posiadała jednak takiej tablicy, jednakże ponowna kontrola przeprowadzona w dniu [...] stycznia 2010 r. wykazała, że przed terenem budowy znajdowała się tablica informacyjna. Mając powyższe na uwadze należało przyjąć, że wnioskodawcy uzyskali informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, w której nie byli stroną postępowania, w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania wznowienia postępowania, bowiem takie dane, jak nazwa organu, który decyzję wydał oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy były im już znane w dniu [...] lutego 2010 r., o czym świadczą pisma z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz [...] lutego 2010 r. Odwołanie od decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. pismem z dnia [...] czerwca 2011 r. złożyli wnioskodawcy podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie, że powinni oni zostać uznani za stronę postępowania, ponieważ dużych rozmiarów budynek wzniesiony przez inwestora, usytuowany naprzeciw budynku mieszkalnego odwołujących, wpływa negatywnie na należącą do nich nieruchomość, obniżając jej wartość. Odwołujący podkreślili również, że podanie o wznowienie postępowania złożyli w terminie o którym stanowi art. 148 kpa. W uzasadnieniu odwołujący wyjaśnili, że dokonane przez nich interwencje w PINB w dniach [...] grudnia 2009 r. i [...] lutego 2010 r. wynikały ze spostrzeżeń i domysłów, gdyż pod oknami domu odwołujących wykonywane były roboty budowlane. Nie znali oni ich szczegółów. Z tablicy informacyjnej umieszczonej na budowie po dniu 11 grudnia 2010 r. nie można było dowiedzieć się o podjętych w sprawie rozstrzygnięciach. Odwołujący uzyskali wgląd do dokumentacji sprawy w siedzibie PINB dnia [...] czerwca 2010 r. Wymienione w decyzji z dnia [...] czerwca 2011 r. daty inne aniżeli [...] czerwca 2010 r. nie mogą być brane pod uwagę przy rozpatrywaniu, czy podanie o wznowienie postępowania zostało złożone w terminie. Odwołujący zwrócili jednocześnie uwagę na długi okres rozpatrywania niniejszej sprawy oraz zaistniałe błędy, których dopuściły się organy administracji publicznej. Decyzją z dnia [...] października 2011 r., nr [...] (dalej decyzja z dnia [...] października 2011 r.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. (dalej SKO albo Kolegium) utrzymało w mocy decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że z okoliczności sprawy wynika niewątpliwie, że odwołujący są stroną niniejszego postępowania i nie brali w nim bez własnej winy udziału. W ocenie Kolegium organ I instancji w sposób jednoznaczny ustalił kiedy odwołujący dowiedzieli się o decyzji z dnia [...] marca 2007 r. Materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy uprawnia do postawienia tezy, że z treści pism kierowanych przez odwołujących do PINB w dniach [...] grudnia 2009 r. i [...] lutego 2010 r. wynika, że w tym czasie byli świadomi istnienia kwestionowanej decyzji. W tym ostatnim piśmie odwołujący zwracali uwagę na konieczność uwzględnienia interesu sąsiadów w decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej nieruchomości wydanej przez Wójta. Odwołujący najpóźniej [...] lutego 2010 r. posiadali wiedzę o wydaniu takiej decyzji oraz o jej treści. Ponadto przyjąć należy za uwiarygodnione ustalenia organu I instancji dotyczące dowiedzenia się przez odwołujących o istnieniu decyzji z dnia [...] marca 2007 r. z informacji zamieszczonej na tablicy ustawionej przy nieruchomości będącej terenem inwestycji. Powzięcie przez stronę wiadomości o istnieniu tej decyzji w tym przypadku miało miejsce [...] stycznia 2010 r. co zostało wykazane w postępowaniu przed organem I instancji. Istotnym dla ustalenia okoliczności sprawy jest też znajdujące się w aktach pismo wnioskodawców z [...] sierpnia 2010 r. w którym to oświadczają, że o wydaniu warunków zabudowy dla nieruchomości oznaczonej jako działka [...], wiedzieli już w 2008 roku, nie złożyli jednak wówczas wniosku o uznanie ich za stronę postępowania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w P. (dalej WSA) z dnia 7 listopada 2011 r. wnioskodawcy zarzucili wydanie decyzji z dnia [...] października 2011 r. w oparciu o błędne ustalenia faktyczne podtrzymując stanowisko, że podanie o wznowienie zostało złożone w ustawowym terminie. W uzasadnieniu skarżący wyjaśnili, że o treści decyzji z dnia [...] marca 2007 r. dowiedzieli się dnia [...] czerwca 2010 r., co potwierdzone zostało sporządzoną na tę okoliczność notatką. Z treści pisma skarżących z dnia [...] sierpnia 2010 r. nie wynika, że w grudniu 2008 r. mieli oni wiedzę o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy. Skarżący jedynie na podstawie obserwacji mogli wywnioskować, że sąsiad wznosi obiekt budowlany. Skarżący udali się do Wójta celem uzyskania informacji w tej sprawie, nie dowiadując się ani o wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2007 r., ani o wymiarach powstającego obiektu budowlanego. Wójt naruszając art. [...] kpa nie udzielił skarżącym wskazówek co do dalszego postępowania. Skarżący zostali potraktowani w sposób lekceważący, ponieważ nie sąsiadują oni bezpośrednio z terenem na którym wznoszony jest obiekt budowlany z uwagi na przebiegającą drogę gminną (k. 4-6 akt sądowych). W odpowiedzi na skargę z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie (k. 8-9 akt sądowych). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Przedmiotem kontroli zgodności z prawem w rozpoznawanej sprawie było postępowanie w przedmiocie wznowienia postępowania toczące się na podstawie art. 145 §1 pkt 4 kpa, wszczęte postanowieniem Wójta z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] orzekającym o wznowieniu postępowania zakończonego decyzją Wójta z dnia [...] marca 2007 r., zmienionej następnie decyzją z dnia [...] grudnia 2007 r., nr v oraz decyzją z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...], w sprawie ustalenia na wniosek inwestora warunków zabudowy i zagospodarowania terenu położonego na działce o nr ewid. nr [...] w P. dla inwestycji polegającej na budowie budynku garażowego. Decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie z uwagi na uchybienie przez skarżących terminowi do złożenia podania o wznowienie postępowania o którym stanowi art. 148 §1 w zw. z §2 kpa. Wznowienie postępowania administracyjnego jest instytucją procesową umożliwiającą ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli dotknięte ono zostało jedną z kwalifikowanych wad o których stanowią art. 145 §1, art. 145a §1 oraz art. 145b §1 kpa. Jedną z przesłanek skutecznego złożenia podania o wznowienie postępowania jest zachowanie przewidzianego ustawą terminu, który w odniesieniu do przesłanki z art. 145 §1 pkt 4 kpa wynosi jeden miesiąc od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. Zachowanie określonego w art. 148 §1 i 2 kpa terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania badane jest na etapie stadium wszczęcia postępowania, prowadząc albo do wydania postanowienia o wszczęciu postępowania w sprawie wznowienia postępowania, albo postanowienia o odmowie jego wszczęcia. W przypadku nieprawidłowego uznania terminu za zachowany, wznowione postępowanie powinno zostać umorzone (wyrok NSA z dnia 18.02.2011 r., II OSK 176/10, lex nr 992498). W utrwalonym już orzecznictwie sądowym zauważa się, że zachowanie terminu do złożenia analizowanego podania powinno zostać udowodnione przez stronę, natomiast organ administracji publicznej obowiązany jest z urzędu badać jego zachowanie (B. Adamiak, w: B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2011 r., str. 572 oraz podane tam orzecznictwo, M. Jaśkowska, w: M. Jaśkowska, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2009 r., str. 736-737 oraz podane tam orzecznictwo). Organ administracji publicznej dochodząc do odmiennego przekonania odnośnie terminu, w którym, strona dowiedziała się o decyzji również powinien dowieść, dlaczego twierdzenia wnioskodawcy są w tym zakresie niezasadne i od jakiej daty podmiot ten wiedział o okoliczności prawnej stanowiącej podstawę wznowienia. Samo powzięcie przez stronę wiadomości o wydanej decyzji należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję, której jej nie doręczono, w stopniu umożliwiającym sformułowanie żądania wznowienia postępowania. Chodzi tutaj o takie dane, jak nazwa organu, który wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest natomiast konieczne, aby strona poznała dokładnie treść rozstrzygnięcia. Wystarczy, jeżeli posiadała ona informację, czego określona decyzja dotyczy (wyrok NSA z dnia 06.05.2009 r., II OSK 714/08, lex nr 574438). Powzięcie wiadomości o wydaniu decyzji nie jest tożsame z zapoznaniem się z jej treścią. W pierwszym przypadku chodzi tylko o informację o wydaniu decyzji, w drugim o czynność jej doręczenia (wyrok NSA z dnia 19.08.2010 r., II OSK 1296/09, lex nr 746450). Odnosząc powyższe uwagi do niniejszej sprawy, organy obu instancji błędnie uznały, że skarżący nie dochowali miesięcznego terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania, nie wskazując w sposób jednoznaczny innej daty, w której mieliby oni się dowiedzieć o wydaniu decyzji z dnia [...] marca 2007 r. Skarżący od samego początku konsekwentnie twierdzili, że o powyższej decyzji dowiedzieli się dnia [...] czerwca 2010 r., zapoznając się z materiałem dowodowym sprawy, czego dowodem jest notatka służbowa sporządzona przez pracownika PINB w dniu [...] września 2010 r. Wynika z niej w sposób jednoznaczny, że skarżącym dnia [...] czerwca 2010 r. udostępniono komplet decyzji w sprawie budowy obiektu garażowego przez Inwestora. Organy obu instancji odmawiając wiarygodności twierdzeniom skarżących nie ustosunkowały się do tego dowodu. Opierając się na pismach skarżących z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz [...] lutego 2010 r. organy obu instancji nie uwzględniły stanowiska skarżących, którzy wyjaśnili, że o zabudowie działki inwestora wiedzieli jedynie z obserwacji prowadzonych robót budowlanych. Skarżący nie piszą w tych pismach o niezasadności wydania dla inwestora decyzji o warunkach zabudowy, ponieważ nie wiedzieli oni ani o samym fakcie jej wydania w dniu [...] marca 2007 r., ani o organie administracji publicznej, który ją wydał, ani o jej treści. Organ I instancji aż do 21 czerwca 2010 r. uniemożliwiał skarżącym zaznajomienie się z aktami administracyjnymi sprawy. Z ogólnych twierdzeń skarżących o "decyzji o prawie budowy", czy też wydaniu "warunków zabudowy" nie można wnosić, że posiadali oni jakąkolwiek wiedzę na temat zapadłych w sprawie decyzji. Samo twierdzenie dotyczące budowy obiektu garażowego nie może pociągać za sobą automatycznie poglądu na temat wiedzy o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla tego obiektu. Skarżący jako osoby nie mające stałego kontaktu z prawem formułowali we wskazanych pismach swoje twierdzenia na podstawie czynionych obserwacji. Organy obu instancji nie powinny z ich treści wysuwać jednoznacznych oraz niekorzystnych dla skarżących twierdzeń dotyczących uchybienia terminu do złożenia podania o wznowienie postępowania. Poza tym zarówno Wójt, jak i Kolegium opierając się na przywołanych pismach nie wyjaśnili w sposób dostateczny, dlaczego termin do złożenia powyższego podania rozpoczął swój bieg najpóźniej [...] lutego 2010 r., a nie już [...] grudnia 2009 r. Odnosząc się natomiast do twierdzenia Kolegium, że skarżący w piśmie z dnia [...] sierpnia 2010 r. przyznali, że o wydaniu warunków zabudowy dla nieruchomości należącej do inwestora wiedzieli już w 2008 r., Sąd analizując przywołane pismo skarżących nie dopatrzył się w nim podstawy do sformułowania takiej tezy. Po pierwsze trzeba mieć na uwadze, że skarżący formułując treść pisma z dnia [...] sierpnia 2010 r. dysponowali już pełną wiedzą na temat decyzji z dnia [...] marca 2007 r., ponieważ dowiedzieli się o jej istnieniu dnia [...] czerwca 2010 r. Po drugie, z treści pisma z dnia 10 sierpnia 2010 r. wynika jedynie, że skarżący "w sprawie budowy budynku garażowego wnosili ustne zastrzeżenia do Wójta Gminy już pod koniec roku 2008, ale zostali potraktowani lekceważąco i nie mający do tej sprawy żadnych praw". Z treści tego oświadczenia wiedzy skarżących nie wynika, że już w 2008 r. wiedzieli oni o wydaniu decyzji o warunkach zabudowy, tylko że podejmowali oni próby dowiedzenia się o podstawie prawnej prowadzonych robót budowlanych, które okazały się bezskuteczne. Jako niezasadne w ocenie Sądu należało uznać twierdzenia organów obu instancji, że skarżący mogli dowiedzieć się o terminie wydania decyzji z dnia [...] marca 2007 r. z tablicy informacyjnej ustawionej przy nieruchomości będącej terenem inwestycji. W §13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 czerwca 2002 r. w sprawie dziennika budowy, montażu i rozbiórki, tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia zawierającego dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia (Dz. U. 2002 r., nr 108, poz. 953 ze zm.) zamieszczony został wykaz informacji, które powinny zostać zamieszczone na tablicy informacyjnej oraz wymogi dotyczące jej kształtu i posadowienia. Prawodawca nie wskazał, że na przedmiotowej tablicy powinny znajdować się informacje dotyczące decyzji o warunkach zabudowy. Organy obu instancji nie udowodniły, ze w rozpoznawanej sprawie pomimo braku wymogu prawodawcy, taka informacja znajdowała się na tablicy umieszczonej przed terenem budowy obiektu należącego do inwestora. Mając na uwadze powyższe uchybienia Sąd w pkt 1 wyroku działając na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej ppsa) uchylił decyzję z dnia [...] października 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] czerwca 2011 r. Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji powinien uwzględnić dokonaną powyżej wykładnię art. 148 §1-2 kpa oraz twierdzenia Sądu dotyczące stanu faktycznego sprawy. Zważywszy na to, że w obrocie prawnym pozostaje postanowienie z dnia [...] listopada 2010 r., nr [...] o wznowieniu postępowania, Wójt powinien przeprowadzić postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz rozstrzygnięcia istoty sprawy mając na uwadze, że zasadniczo właścicielom nieruchomości położonych w bliskim albo bezpośrednim sąsiedztwie działki, dla której wydana została decyzja o warunkach zabudowy powinien przysługiwać przymiot strony tego postępowania. W 2 pkt wyroku Sąd działając na podstawie art. 200 ppsa zasądził od Kolegium solidarnie na rzecz skarżących kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na którą złożył się jedynie uiszczony wpis od skargi, stosownie do §2 ust. 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2003 r., nr 221, poz. 2193 ze zm.).