VII SA/Wa 2702/11

WyrokWSA w Warszawie2012-02-28

Skład orzekający: WSA Paweł Groński, WSA Bożena Więch-Baranowska, WSA Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawcy, którzy nie są właścicielami nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z terenem inwestycji, ale posiadają współwłasność nieruchomości oddzielonej innymi działkami, mogą być uznani za strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli wywodzą swój interes prawny z potencjalnego oddziaływania inwestycji na ich nieruchomość?
Ratio decidendi
Wnioskodawcy nie mogą być uznani za strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, jeśli nie wykażą obiektywnego interesu prawnego wynikającego z konkretnych przepisów prawa, które ograniczałyby ich prawo do korzystania z nieruchomości w związku z realizowaną inwestycją. Samo subiektywne przekonanie o oddziaływaniu inwestycji nie jest wystarczające do nadania statusu strony, zwłaszcza gdy nieruchomość skarżących jest przeznaczona pod zalesienie i nie graniczy bezpośrednio z terenem inwestycji.
Stan faktyczny
Skarżący M. i C. Z. wnieśli o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę ubojni drobiu oraz decyzji ją zmieniającej. Ich wniosek został umorzony przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z powodu braku legitymacji procesowej skarżących. Skarżący wywodzili swój interes prawny z tytułu współwłasności działek sąsiednich, które ich zdaniem znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji. Wojewoda początkowo uznał ich za strony, ale GINB uchylił decyzję Wojewody i umorzył postępowanie. WSA w Warszawie oddalił skargę skarżących.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska, Sędzia WSA Tadeusz Nowak (spr.), Protokolant ref. staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2012 r. sprawy ze skargi M. Z. i C. Z. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji skargę oddala Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2011r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity - Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) zwanej dalej K.p.a. , po rozpatrzeniu odwołania P. P. H. U. [...] Sp. uchylił decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2011 r., znak: [...], stwierdzającą, na wniosek M. Z. i C. Z., nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. P. H. U. [...] Sp. j. pozwolenia na budowę ubojni drobiu na działce nr ewid. [...] położonej w [...] przy ul. [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...], zmieniającej w/w decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...], w zakresie lokalizacji budynku ubojni i umorzył postępowanie organu pierwszej instancji. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie organu pierwszej instancji uznając, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...] oraz zmieniającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...] został złożony przez M. i C. Z., którzy nie legitymują się przymiotem strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności powyższych decyzji organu stopnia podstawowego Wnioskodawcy postępowania nadzwyczajnego - M. i C. Z. zwani dalej Skarżącymi , nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...] oraz zmieniającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...]. Skarżący wywiedli swój interes prawny z tytułu posiadania przez nich prawa współwłasności działek nr ewid. [...] położonych w [...] (KW Nr [...]). Powyższa nieruchomość nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną nr ewid. [...] - jest od niej oddzielona działkami o nr ewid. [...]. Skarżący wskazali we wniosku, że usytuowanie budynku ubojni w odległości ok. 20m od działek [...], pozostaje w sprzeczności z raportem oddziaływania na środowisko, który stanowił podstawę wydania ww. decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Uznając, że ww. działki znajdują się poza obszarem oddziaływania przedmiotowej inwestycji, organ udzielający pozwolenia naruszył treść przepisu prawa materialnego, jakim jest art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Ponadto, zmiana pozwolenia na budowę (decyzja z [...].07.2009r. [...]), w zakresie projektu zagospodarowania terenu została wydana bez wymaganej decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ponieważ w dacie złożenia wniosku o wydanie decyzji zmieniającej, pierwotna decyzja środowiskowa utraciła już swoją ważność. Skarżący zwrócili uwagę na fakt, że ww. decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach z [...].04.2007r. - [...] - ustalała warunki dla przedsięwzięcia, którym miała być budowa jednokondygnacyjnego budynku ubojni drobiu o powierzchni 1000m2 wraz z niezbędną infrastrukturą. Kwestionowaną decyzją o pozwoleniu na budowę, zatwierdzono projekt budowlany i udzielono pozwolenia na realizację budynku o powierzchni zabudowy 3763,06m2, co stanowi znaczącą niezgodność z ustaleniami raportu oddziaływania na środowisko i treścią decyzji środowiskowej oraz w istotny sposób zmienia oddziaływanie obiektu na sąsiednie nieruchomości. Skarżący zakwestionowali także zgodność inwestycji z ustaleniami powołanego wyżej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wskazując, że § 12 ust. 5 pkt 1 tego planu przewiduje jedynie utrzymanie istniejącej zabudowy i urządzeń rolniczej spółdzielni produkcyjnej i ubojni drobiu wraz z infrastrukturą techniczną z możliwością ich remontu, przebudowy, nadbudowy i rozbudowy pod warunkiem zgodności z przepisami odrębnymi, nie dając możliwości budowy nowej ubojni drobiu. Zawiadomieni o wszczęciu postępowania nadzwyczajnego, Inwestorzy poddali pod wątpliwość możliwość uznania Skarżących za stronę postępowania. Zdaniem Inwestorów, oceny czy działki [...] oraz [...] znajdują się w obszarze oddziaływania ubojni można dokonać jedynie na podstawie ekspertyz, które wykażą albo nie, istnienie takiego oddziaływania. Wojewoda [...] badając uprawnienia wnioskodawców do uczestnictwa w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę w oparciu o treść art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane doszedł do przekonania, że obszar oddziaływania projektowanego obiektu wykracza poza granice nieruchomości na której została zaprojektowana inwestycja. Wojewoda wskazał, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć (w oparciu o art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W przedmiotowej sprawie przepisami odrębnymi, są przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz. U. z 2006r. Nr 129 poz. 902 z późn. zm.). Organ wskazał, że w datach wydania decyzji, projektowane przedsięwzięcie było objęte przepisem § 3 ust. 1 pkt 84 Rozporządzenia Rady Ministrów z 09.11.2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257 poz. 2573 z późn. zm.; obowiązywało do 14.11.2010r.), który stanowił, że instalacja do uboju zwierząt należy do inwestycji mogących oddziaływać na środowisko i wymagających sporządzenia raportu o tym oddziaływaniu oraz ustalenia w drodze decyzji warunków wyrażenia zgody na realizację przedsięwzięcia. Wojewoda wskazał, że decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...].04.2007r. - [...] ustalano uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia, którym miała być budowa jednokondygnacyjnego budynku ubojni, rozbioru i konfekcjonowania drobiu o powierzchni 1000m2 wraz z niezbędną infrastrukturą. Na tym etapie postępowania, ustalono warunki dla inwestycji, której przewidywane oddziaływanie miało dotyczyć jedynie nieruchomości, pozostającej w dyspozycji Inwestora. Tymczasem projekt budowlany, zatwierdzony kwestionowaną decyzją z [...].08.2008r. o pozwoleniu na budowę przewidywał realizację obiektu o powierzchni zabudowy 3763,06m2 (w tym - technologia uboju ok. 1770m2, bez stref rozładunku i załadunku, magazynów korytarzy, stref socjalno-administracyjnych i sumie powierzchni pomieszczeń parteru i piętra 3664,44 m2). Nie można tym samym wykluczyć, że obszar oddziaływania projektowanego obiektu ubojni był inny na etapie sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko projektowanego przedsięwzięcia (opracowanego przez [...]), w toku postępowania w sprawie ustalania środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia - a inny w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę. Nie przeprowadzono wyjaśnień w zakresie tych rozbieżności. Tym samym, należy uznać, że Skarżący słusznie wywodzą swój interes prawny z art. 35 ust. 1 pkt 1, w związku z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego twierdząc, że żądanie wszczęcia postępowania zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną na wstępie swoich rozważań zauważył, że pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co ustalić powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt 1559/06). W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), który, jako przepis szczególny względem przywołanego wyżej art. 28 Kpa, ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Następnie organ odwoławczy stwierdził, że przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć. Ocena interesu prawnego nie może być dokonywana również w oparciu o indywidualną wrażliwość zainteresowanego (por. wyr. WSA w Warszawie z dnia 18 października 2007 r., sygn. akt IV SA/Wa 1496/07). Tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi, zarządcy lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony postępowaniu administracyjnym. Oceniając więc interes prawny Skarżących, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że działki nr ewid. [...] położonych w [...] (KW Nr [...]), których Skarżący są współwłaścicielami nie graniczą bezpośrednio z działką inwestycyjną nr ewid. [...] - są od niej oddzielona działkami o nr ewid. [...]. Jak wynika z załączonego do akt sprawy wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dla terenów położonych w rejonie [...] zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] maja 2005 r., Nr [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2005 r. Nr 82, poz. 2231), działki nr ewid. [...] należące do Skarżących zostały oznaczone symbolem [...] (tereny zieleni - zalesienie). Organ wskazał , iż w myśl § 14 ust. 4 pkt 2 w/w miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w granicach terenów zalesień obowiązuje całkowity zakaz lokalizacji obiektów kubaturowych oraz tymczasowych obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiektów obsługi gospodarki leśnej. W związku z tym, iż działki nr ewid. [...] stanowią tereny przeznaczone pod zalesienie, przedmiotowa inwestycja (budowa ubojni drobiu), w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie może to powodować ograniczenia w zagospodarowaniu w/w nieruchomości Państwa M. i C. Z. Niezależnie od powyższego, nawet gdyby przyjąć, że zabudowa działek nr ewid. [...] jest dopuszczalna, to i tak należałoby stwierdzić, zdaniem organu, że wskazane nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji. Analiza projektu zagospodarowania terenu, stanowiącego załącznik do decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...], znak: [...] (zmieniającej decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...], znak: [...]), wykazała że najmniejsza odległość projektowanego budynku ubojni drobiu do granicy działki nr ewid. [...] wynosi ok. 18,00 m, zaś od granicy działki nr ewid. [...] ponad 30,00 m. Wysokość projektowanego obiektu budowlanego w najwyższym punkcie wynosi 8,83 m. Sporne przedsięwzięcie nie powodowałoby zatem jakichkolwiek ograniczeń - które wynikałyby z obowiązujących przepisów prawa - w zakresie możliwości zagospodarowania działek o nr ewid. [...]. Innymi słowy, M. i C. Z. mogliby bez przeszkód zagospodarować działki będące ich własnością, zaś sąsiedztwo spornej inwestycji w najmniejszym nawet stopniu nie wpływałoby na zakres - wyznaczony przepisami prawa - dopuszczalnego zagospodarowania. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że projektowana inwestycja spełnia wymagania określone przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690 z późn. zm) i nie niesie ze sobą ograniczeń związanych z przesłanianiem obiektów (zarówno istniejących jak i potencjalnych) na działkach o nr. ewid. [...] należących do Skarżących. Ponadto nieruchomości należące do Skarżących nie znajdowałyby się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepis § 12 rozporządzenia (odległość budynku od granicy z sąsiednia działką budowlaną), przepis § 19 (odległość wydzielonych miejsc postojowych dla samochodów osobowych od okien pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi oraz od granicy działki budowlanej), przepis § 23 (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe od okien i drzwi pomieszczeń przeznaczonych na stały pobyt ludzi oraz od granicy działki budowlanej) oraz § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi). Dokumentacja projektowa nie przewiduje też zmiany spływu wód powierzchniowych na nieruchomości należące do Państwa M. i C. Z.(przepis § 29 w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.), nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej (§271 i n. w/w rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r.) potencjalnych obiektów, jak również nie pozbawia powyższej nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz dostępu do szeroko rozumianych mediów (woda, ciepło, prąd, telekomunikacja). Reasumując Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...], oraz zmieniającej ją decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...] został złożony przez M. i C. Z., którzy nie legitymują się przymiotem strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności powyższych decyzji organu stopnia podstawowego. Skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucili jej naruszenie przepisów prawa materialnego i przepisów k.p.a. jak niżej: 1) art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z póżn. zm.) przez błędną jego wykładnię i zastosowanie poprzez nieuznanie skarżących jako strony postępowania nieważnościowego; 2) art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. d, e, pkt 2 lit. b i pkt 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) przez niezastosowanie wskazanych przepisów i nieuznanie skarżących jako strony postępowania nieważnościowego; 3) art. 46 ust. 1 w zw. z art. 47 ustawy z dn. 27.04.2001 r. - Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 129 poz. 902 ze zm. wg brzmienia na dzień14.08.2008 r.) poprzez błędne uznanie przez GINB, że ocena oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko odbywa się wyłącznie przez kontrolę dotrzymywania standardów jakości środowiska na granicy terenu planowanej inwestycji. Tym samym błędnie uznano, że sporządzony w postępowaniu raport o przedsięwzięciu spełnia wymagania wyrażone w art. 52 ustawy Prawo ochrony środowiska. Naruszenie to dot. decyzji o pozwoleniu na budowę z dn. [...].08.2008 r. Niepełne i wadliwe określenie zasięgu oddziaływania inwestycji jest przyczyną błędnej identyfikacji stron postępowania co spowodowało nieuznanie skarżących za stronę postępowania nieważnościowego; 4) art. 7 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy mając na względzie interes społeczny i słuszny interes skarżących, gdyż z uzasadnienia decyzji wynika, że organ administracji nie rozstrzygnął sprawy w oparciu o istniejące okoliczności faktyczne, a oparł się on na domniemaniach, vide: uznanie, że moi mandanci nie mogą uzyskać pozwolenia na budowę na swojej nieruchomości - szczególnie na działce [...] gdyż nie pozwala na to plan zagospodarowania przestrzennego co jest sprzeczne z tym planem, gdyż działka skarżących o powierzchni 957 m2 nr [...] oznaczona jest na planie zagospodarowania przestrzennego jako leżąca w strefie MN, określonej jako zurbanizowane tereny niezabudowane przeznaczone właśnie pod zabudowę mieszkaniową; 5) art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania administracyjnego w sposób, który nie pogłębia zaufania skarżących do organów państwa poprzez wydanie decyzji, która nie odpowiada, a wręcz jest sprzeczna ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym; 6) art.. 77 k.p.a. poprzez brak wszechstronnego rozpoznania całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a także pominięcie faktów znanych organowi z urzędu, vide\ akta sprawy dot. działki skarżących o numerze 1037/5 na której zgodnie z planem zagospodarowania przestrzennego można realizować budownictwo jednorodzinne. Są to fakty potwierdzające posiadanie interesu prawnego przez skarżących jako stronę postępowania o wydanie decyzji budowlanej a jednocześnie wykazanie, że jako właściciele nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania obiektu pn. ubojnia drobiu mają oni interes prawny uczestniczenia w postępowaniu jako strona tego postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnynni (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Sąd administracyjny, kontrolując postępowanie oraz akty administracyjne wydane przez organy administracji publicznej, uwzględnia skargę na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeśli miały one istotny wpływ na wynik sprawy administracyjnej. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenie przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie została uwzględniona. Przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego uchylająca w całości decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca2011r. stwierdzającą, na wniosek M. Z. i C. Z., nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej P. P. H. U. [...] Sp. j. pozwolenia na budowę ubojni drobiu na działce nr ewid. [...] położonej w [...] przy ul. [...] oraz decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 2009 r., Nr [...], zmieniającej w/w decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., Nr [...], w zakresie lokalizacji budynku ubojni i umarzająca postępowanie organu pierwszej instancji. Wszczęcia postępowania nadzorczego może domagać się jedynie osoba, która wykaże, iż posiada interes prawny w domaganiu się weryfikacji decyzji. Ponieważ, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym, postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji organ administracyjny wszczyna w nowej sprawie - to konsekwencją rozpoznania przez organ nowej sprawy, w stosunku do załatwionej kwestionowanym rozstrzygnięciem, jest właściwe dla tej nowej sprawy ustalenie kręgu stron postępowania, które wykażą swój interes prawny wynikający z możliwości zastosowania wobec nich normy prawa administracyjnego lub materialnego. Wszczęcie postępowania w sprawie, w której z żądaniem wszczęcia wystąpi osoba nie będąca stroną w sprawie jest niedopuszczalne z przyczyn podmiotowych. Tak więc, organy administracji publicznej rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji, mają obowiązek zbadać w pierwszej kolejności, czy pochodzi on od podmiotu, który legitymuje się przymiotem strony. W niniejszej sprawie stanowiska organów i i II instancji były rozbieżne. Sąd dokonując oceny przymiotu strony kierował się przede wszystkich przepisem art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 07 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity - Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.), który, jako przepis szczególny względem art. 28 Kpa, ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Sąd przy tym kierował się dominującą w tej kwestii linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartą np. w wyroku z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt OSK 598/06,w którym stwierdza się, że choć sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, to jednak nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno zatem w sprawie o takie pozwolenie prowadzone w zwykłym trybie, jak i trybach nadzwyczajnych, krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 Kpa. Badanie legitymacji procesowej strony w postępowaniu nieważnościowym dotyczy etapu wstępnego polegającego na ocenie interesu prawnego według stanu faktycznego i prawnego na dzień złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności i orzekania przez organ nadzorczy (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 02 czerwca 2008 r., sygn. akt VII SA/Wa 950/07). Biorąc zaś pod uwagę, że wnioskodawcy postępowania nadzwyczajnego swój interes wywodzili z faktu, że są współwłaścicielami działek sąsiednich oznaczonych numerami [...] najważniejszym w sprawie było ustalenie czy działki te znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanej inwestycji. Zgodnie z unormowaniem art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na jego nieruchomość nie jest wystarczające do uznania, że nieruchomość ta jest usytuowana w obszarze oddziaływania danego przedsięwzięcia. Interes prawny, będący konieczną przesłanką do uznania danego podmiotu za stronę postępowania musi istnieć obiektywnie, a nie odnosić się do subiektywnych odczuć a więc tylko takie ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości, które są związane z konkretnym przepisem prawa wprowadzającym je, dają właścicielowi nieruchomości prawo do uczestnictwa w charakterze strony postępowaniu administracyjnym dotyczącym pozwolenia na budowę. Właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę muszą wskazać przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu organ odwoławczy prawidłowo przyjął, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu, gdyż skarżący nie wykazali by zostali ograniczeni w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, ze względu na powstanie w sąsiedztwie ubojni drobiu na działce nr ewid. [...]. Skarżący swój interes prawny we wszczęciu postępowania nadzwyczajnego postępowaniu wywodzą ze swoich praw właścicielskich i z tej przyczyny, że iż inwestycja inwestora oddziałuje na nieruchomość skarżących. Jeżeli interes prawny wywodzony jest z praw właścicielskich, to niezbędnym jest odniesienie się do konkretnych okoliczności konkretnej sprawy i zbadanie, jakie prawa właściciela naruszają uprawnienia wynikające z decyzji. W świetle powyższego, konieczne jest ustalenie czy i które prawa współwłaścicieli M. i C. Z. zostały naruszone w skutek wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W każdym jednak przypadku interes prawny wywodzony z norm prawa cywilnego musi mieć charakter osobisty, własny, indywidualny, konkretny i aktualny. ( por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 28 września 2009 r., II GSK 62/09,LEX nr 597001, wyrok NSA z dnia 10 marca 2010 r., II GSK 435/09, LEX nr 596822). W skardze nie określono jakie konkretne prawa właścicieli są naruszone na skutek wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. W świetle powołanego wyżej art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego nie wystarczy przekonanie właściciela sąsiedniej nieruchomości, że ma on interes prawny uzasadniający udział jako strony w postępowaniu o pozwoleniu na budowę. Tylko przepisy prawa materialnego, stanowiąc podstawę interesu prawnego, stwarzają określonemu podmiotowi legitymację procesową strony, który to - zgłaszając żądanie wszczęcia postępowania - powinien ten interes wykazać. Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania tej normy nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej (wyrok NSA z dnia 14 kwietnia 2000 r. sygn. akt III SA 1876/99). Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie przyjął, że skarżący nie wykazali w sprawie żadnej z przesłanek ograniczających zagospodarowanie terenu, a tym samym naruszenia prawem chronionego interesu. Budowa obiektu nie narusza prawa własności i nie utrudnia korzystania z nieruchomości skarżących zgodnie z ich społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Sam fakt, iż dany podmiot jest właścicielem, nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja ( obiekt ubojni położony jest w znacznej odległości od nieruchomości Skarżacych) nie jest wystarczającą podstawą do uznania, iż podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. Właściciele, użytkownicy wieczyści, zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości wprowadzone ze względu na powstanie w ich sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego (vide: wyroki WSA w Warszawie z 18 listopada 2005 r., VII SA/Wa 786/05, LEX nr 198955, z 4 stycznia 2006 r., VII SA/Wa 935/05, LEX nr 196411). Realizowana inwestycja nie zakłóci w żaden sposób możliwości wykonywania przez skarżących ich uprawnień właścicielskich. Należy zauważyć, że Skarżący uprawnieni są do korzystania ze swojego prawa zgodnie z jego społeczno - gospodarczym przeznaczeniem. Istotne zatem jest to, że z wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta [...] dla terenów położonych w rejonie [...] zatwierdzonego Uchwałą Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] maja 2005 r., Nr [...] ( Dz. Urz. Woj. [...] z 2005 r. Nr 82, poz. 2231) wynika, że działki oznaczone numerami ewidencyjnymi [...] należące do skarżących są oznaczone w głównej mierze symbolem [...] ( tereny zieleni - zalesienie). Na takim terenie istnieje całkowity zakaz lokalizacji obiektów kubaturowych oraz tymczasowych obiektów budowlanych, z wyjątkiem obiekt obsługi gospodarki leśnej ( § 14 ust. 4 pkt. 2 w/w m.p.z.p.). Dlatego też ocena prawa własności wnioskodawców winna uwzględniać przeznaczenie ich nieruchomości jakim jest zalesienie oraz fakt braku możliwości zrealizowania budowy budynku mieszkalnego w przeważającej części nieruchomości na co słusznie zwrócił uwagę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w swoim uzasadnieniu. Postępowanie dowodowe nie wykazało, aby inwestycja oddziaływała na nieruchomości leżące poza granicami działki wnioskodawcy - przeciwnie zebrany przez organy materiał dowodowy nie pozwala na takie ustalenia. Jak słusznie zauważył Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego budowa ubojni drobiu nie spowodowała przesłonięcia obiektów mogących się znaleźć nawet hipotetycznie na nieruchomości wnioskodawców, a spełnione zostały wymogi rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nadto, inwestycja nie narusza przepisów o spływie wód powierzchniowych, nie wpływa na warunki ochrony przeciwpożarowej, nie pozbawia nieruchomości dostępu do drogi publicznej oraz mediów, nie niesie uciążliwości w zakresie emisji pól elektromagnetycznych Jeśli więc wnioskodawca nie wskaże przepisu przewidującego w konkretnej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, to obowiązkiem organu jest wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania nadzwyczajnego Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odpowiada prawu, bowiem, organ ten prawidłowo ocenił przymiot strony Skarżących w świetle aktualnego w dacie orzekania porządku prawnego. W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę jako bezzasadną należało oddalić.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło