II OZ 201/13

Dnia 4 kwietnia 2013 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2013 roku na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Bk 19/12 oddalające wniosek o wyłączenie sędziego NSA E. T. od orzekania w sprawie niniejszej w sprawie ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Hajnówce w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku postanowieniem z dnia 19 lutego 2013 r., sygn. akt II SAB/Bk 19/12 oddalił wniosek skarżącej o wyłączenie od orzekania w sprawie sędziego NSA E. T. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podał, że w piśmie z dnia 8 lutego 2013 r. skarżąca złożyła wniosek o wyłączenie sędziego NSA E. T. W pisemnym uzasadnieniu wniosku skarżąca wymieniła sygnatury spraw, w których sposób orzekania wymienionej sędzi świadczy, jej zdaniem, o wystąpieniu uzasadnionych wątpliwości co do możliwości bezstronnego rozpoznania sprawy niniejszej (ze skargi J. W. na przewlekłość postępowania Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Hajnówce). Ponadto, końcowo wnioskodawczyni wskazała, że jej zdaniem orzeczenia sędziego NSA E. T. są powierzchowne, niedopracowane, stronnicze i działają na szkodę interesu prawnego skarżącej, a postępowanie sędzi kwalifikuje się do postępowania karnego. Wskazała, że podobne kłopoty z wymienioną sędzią mają znajomi skarżącej również dochodzący swoich praw przed sądem administracyjnym. Rozpoznając złożony wniosek, zdaniem Sądu I instancji, argumentacja skarżącej nie wskazuje na istnienie po stronie sędziego referenta okoliczności mogącej budzić uzasadnione wątpliwości co do bezstronności w tej konkretnej sprawie i w rozumieniu wyżej przedstawionym. Podniesienie niepopartych, a wyłącznie subiektywnych zarzutów o celowym działaniu na niekorzyść strony, o wydawaniu orzeczeń mających negatywny wpływ na bieg postępowań administracyjnych - nie może być podstawą do przyjęcia, że mamy do czynienia z iudex suspectus w sytuacji, gdy argumentem na tę okoliczność jest wyłącznie wskazanie kilku spraw, w których sposób postępowania sędziego (jako referenta lub dokonującego czynności jako przewodniczący wydziału) budzi zastrzeżenia wnioskodawcy. Sędzia NSA E. T. złożyła oświadczenie, że w jej przekonaniu nie zachodzą podstawy do wyłączenia ani w oparciu o art. 19 P.p.s.a., ani art. 18 § 1 pkt 6 "a" tej ustawy. Nadto, sędzia oświadczyła, że nie jest wrogo nastawiona do żadnej strony postępowania sądowego, w tym do wnioskodawczyni, nie zna osobiście stron postępowań inicjowanych skargami J. W., ani członków ich rodzin i osób wymienionych we wniosku o wyłączenie. Sąd I instancji, podkreśla przy tym, co podnosi również w swoim oświadczeniu sędzia NSA E. T., że w większości spośród 9 wymienionych we wniosku spraw środek zaskarżenia NSA albo oddalił (w czterech - II SAB/Bk 48/08, II SAB/Bk 36/08, II SAB/Bk 35/11, II SA/Bk 337/07), albo orzeczenie nie było zaskarżone (w trzech sprawach - II SA/Bk 357/10, II SA/Bk 368/10, II SA/Bk 272/09), natomiast w sprawie II SA/Bk 51/05 wymieniona do wyłączenia sędzia nie uczestniczyła w składzie orzekającym, a w sprawie II SAB/Bk 28/11 podstawą uchylenia orzeczenia wydanego z jej udziałem było nieorzeczenie, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku rozpoznając przedmiotowy wniosek o wyłączenie sędziego nie stwierdził również z urzędu w kontrolowanym postępowaniu okoliczności ustawowych uzasadniających wyłączenie na podstawie art. 18 ust. 1 pkt 1 – 7 p.p.s.a. (iudex inhabilis). Zażalenie na powyższe postanowienie wniosła J. W. z żądaniem uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i zarzucając: 1) pominięcie normy przepisu art. 19 P.p.s.a., na który skarżąca powołała się we wniosku z dnia 8 lutego 2013 r., "poprzez spłycenie sprawy do samego oświadczenia sędziego, którego nie zna skarżący i nie ma możliwości jego kwestionowania". Zdaniem skarżącej jest to totalnym formalizmem utartym w sądownictwie sądów administracyjnych, a opinie obywatelskie w tym względzie są zgoła odmienne. 2) niewłaściwą argumentację Sądu przedstawioną w skarżonym postanowieniu, która miała wpływ na wynik sprawy, poprzez pominięcie faktów wynikających z wniosku z dnia 8 lutego 2013 r. W ocenie skarżącej, w odniesieniu do przepisu art. 19 P.p.s.a., istnieje obawa, że sędziemu NSA E. T. może zabraknąć obiektywizmu i prawidłowej oceny sprawy wywołanej skargę w sprawie niniejszej, tak jak w sprawach przedstawionych we wniosku z dnia 8 lutego 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. W postępowaniu sądowoadministracyjnym kwestię wyłączenia sędziego normują przepisy art. 18 - 24 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyczerpujący katalog przyczyn wyłączenia sędziego z mocy ustawy wymieniony został w art. 18 P.p.s.a., natomiast art. 19 P.p.s.a. zakreśla tzw. względne przesłanki wyłączenia wskazując, że niezależnie od wymienionych w art. 18 P.p.s.a. przyczyn wyłączenia, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wskazać należy, iż wydanie postanowienia w przedmiocie wyłączenia sędziego musi być poprzedzone złożeniem wyjaśnień przez sędziego, którego wniosek dotyczy. Złożenie takich wyjaśnień miało miejsce w postępowaniu pierwszoinstancyjnym. W niniejszej sprawie sędzia, którego wyłączenia domagają się skarżąca, złożył oświadczenie, że nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 P.p.s.a., dające podstawę do wyłączenia od rozpoznawania w niniejszej sprawie i prawdziwość tych oświadczeń nie budzi żadnych wątpliwości. W tym miejscu wypada jedynie przytoczyć, że jak stwierdził Sąd Najwyższy "autorytet moralny sędziego przemawia za wiarygodnością złożonego wyjaśnienia i jeżeli strona żądająca wyłączenia zaprzecza prawdziwości, obowiązana jest wskazać i udowodnić okoliczności, które by podważały wiarygodność oświadczenia sędziego" (postanowienie z dnia 25 sierpnia 1971 r., I CZ 121/71, OSN z 1972 r., poz. 55). Argumenty skarżącej zawarte we wniosku o wyłączenie sędziego nie mogą być w żaden sposób uznane za takie, które podważyłyby wiarygodność złożonego przez sędziego oświadczenia. Fakt orzekania przez sędziego objętego wnioskiem o wyłączenie w innej sprawie skarżących, której rozstrzygnięcie zapadło nie po ich myśli, nie może być bowiem uznany za przesłankę dla uznania, że sędzia ten powinien zostać wyłączony od rozpoznawania tej sprawy. W ocenie NSA w niniejszej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek wyłączenia w odniesieniu do sędziego objętego wnioskiem skarżącej i prezentowane w tym zakresie stanowisko Sądu pierwszej instancji należy podzielić. Ponadto zauważyć trzeba, że w rozpoznawanym zażaleniu skarżąca nie podniosła żadnych takich okoliczności, które poddawałyby w wątpliwość prawidłowość zajętego przez Sąd pierwszej instancji stanowiska. Skoro zatem postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 19 lutego 2013 r. jest poprawne i zgodne z prawem, to mając te względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.