VIII SA/Wa 752/11

WyrokWSA w Warszawie2012-03-08

Skład orzekający: Cezary Kosterna, Artur Kot, Włodzimierz Kowalczyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest zasadne w przypadku rozbudowy budynku mieszkalnego bez pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jest zasadne, gdyż inwestor dokonał rozbudowy budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Rozbudowa, a nie remont, wymaga legalizacji zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, a organ I instancji błędnie zakwalifikował stan faktyczny, co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem przepisów.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. w kwietniu 2011 r. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przez C. P. polegające na obmurowaniu budynku mieszkalnego pustakiem gazobetonowym bez pozwolenia na budowę. Organ odwoławczy uchylił to postanowienie, uznając, że doszło do rozbudowy budynku, a nie do remontu, co wymaga innej procedury legalizacyjnej. Skarżący kwestionował tę kwalifikację, twierdząc, że prowadził jedynie remont.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę C. P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Cezary Kosterna, Sędziowie Sędzia WSA Artur Kot, Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/, Protokolant Referent Justyna Kapusta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2012 r. sprawy ze skargi C. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę. Postanowieniem z [...] kwietnia 2011 r. znak [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., działając na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1, ust. 3 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 1994 r. – Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 ze zm., dalej jako Prawo budowlane) po przeprowadzeniu oględzin w dniu [...].04.2011 r. w sprawie sprawdzenia budowy (rozbudowy) budynku mieszkalnego na nieruchomości A. [...], gm. P., postanowił wstrzymać roboty budowlane prowadzone przez C. P. polegające na obmurowaniu pustakiem gazobetonowym o grubości 24 cm budynku mieszkalnego zlokalizowanego w miejscowości A. [...], gm. P., i nakazał wykonanie oceny technicznej samowolnie wykonanych robót budowlanych w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że C. P. prowadzi roboty budowlane polegające na obmurowaniu pustakiem gazobetonowym o grubości 24 cm budynku mieszkalnego zlokalizowanego w miejscowości A. [...], gm. P.. Podczas oględzin w dniu [...].04.2011 r. stwierdzono, że na nieruchomości w miejscowości A. [...] istnieje budynek mieszkalny, drewniany, obmurowany pustakiem gazobetonowym o grubości 24cm. Budynek ten po obmurowaniu posiada wymiary [...]m x [...]m. Od strony podwórka wysunięte jest zadaszenie na długość [...]m. Dach budynku jest dwuspadowy, a ściana od strony sąsiada nie posiada otworów okiennych, ani drzwiowych. Komin oraz przyłącze od prądu nie było zmieniane. W dniu oględzin stwierdzono brak pozwolenia na budowę na wykonane roboty budowlane czym naruszono art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. W tym przypadku nie zachodzą okoliczności art. 48 ust. 1 i art. 49b ust. 1, czyli budowa obiektu budowlanego. Wobec wykonania robót budowlanych bez pozwolenia na budowę zgodnie z art. 50 ust.1 pkt 1 Prawa budowlanego właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzone roboty budowlane. Zgodnie z art. 50 ust. 3 Prawa budowlanego "W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia, w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz". Wobec powyższego organ I instancji orzekł jak w sentencji. Zażalenie na powyższe postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. wniósł P. M.. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2011 r., nr [...] M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego po rozpatrzeniu zażalenia P. M. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że postanowienie organu I instancji zasługuje na uchylenie wobec naruszenia przez ten organ przepisów prawa materialnego, jak i procesowego. Organ ten naruszył art. 7 kpa, gdyż nie przeprowadził wnikliwego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu dokonanie prawidłowej kwalifikacji wykonanych robót budowlanych, od której zależało jaki tryb postępowania będzie miał zastosowanie w sprawie. Organ odwoławczy wskazał, że materiał dowodowy zebrany w sprawie wskazuje jednoznacznie, że inwestor dokonał rozbudowy istniejącego budynku mieszkalnego (powstał nowy obiekt). Wobec tego w sprawie nie może znaleźć zastosowania art. 50 i 51 prawa budowlanego, bowiem nie znajduje to uzasadnienia w stanie faktycznym sprawy. Niewątpliwie w przedmiotowej sprawie powinien mieć zastosowanie art. 48 prawa budowlanego. Skargę na decyzję M. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego złożył C. P. (dalej jako skarżący) wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Podniósł, że nie miał zamiaru naruszać żadnego prawa, chciał jedynie uchronić budynek mieszkalny przed zawaleniem poprzez jego remont. Podniósł, że nie jest w stanie ponieść kosztów legalizacji wykonanych robót, zaś rozbiórka spowoduje groźbę zawalenia się budynku. W odpowiedzi na skargę M. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269 ze zm.) oraz art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontrola ta polega na badaniu zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Sąd bierze przy tym pod uwagę czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa procesowego i prawa materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Kontroli legalności zaskarżonego aktu sąd dokonuje mając na uwadze stan prawny i akta sprawy, istniejące w dniu jego wydania. Wyeliminowanie zaskarżonego aktu z obrotu prawnego przez sąd administracyjny następuje w sytuacjach określonych w art. 145 § 1 p.p.s.a. Stosownie zaś do treści art. 151 p.p.s.a. w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Mając na względzie wyżej wskazane kryteria Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdził, że skarga jest niezasadna i nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem organ odwoławczy uchylił postanowienie organu I instancji w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych wydane na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 1 prawa budowlanego. Zasadnie organ odwoławczy zauważył, że niewłaściwie ustalono stan faktyczny, co miało wpływ na prawidłowość zastosowania konkretnych przepisów prawa budowlanego. Wobec niepełnych ustaleń faktycznych organ I instancji naruszył przepisy postępowania administracyjnego, w tym art. 7, 77, 80 kpa. Zgodnie z art. 3 pkt 6 ustawy Prawo budowlane przez pojęcie budowy należy rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu, a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego. Rozbudową jest powiększenie istniejącego obiektu budowlanego, w przypadku budynku o dodatkowe pomieszczenie, tj. pokój, wiatrołap, werandę lub w innym celu przeznaczona przybudówkę (zob. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 9 grudnia 2008 r. sygn. akt II SA/Bd 809/08). Skoro w przedmiotowej sprawie inwestor dobudował do istniejącego budynku "zadaszenie" o długości 3,7 m, przy czym z dokumentacji fotograficznej wynika, że jest to dodatkowe pomieszczenie, to niewątpliwie jest to rozbudowa budynku mieszkalnego, a nie jak twierdzi skarżący jego remont. Przez remont, zgodnie z art. 3 pkt 8 Prawa budowlanego, należy bowiem rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym. Należy przy tym pamiętać, że nie jest remontem wykonywanie robót budowlanych, jeśli odtwarzany obiekt nie istnieje i efektem wykonania tych robót jest powstanie nowego obiektu, choćby zrealizowanego z wykorzystaniem elementów konstrukcyjnych pozostałych po wcześniej istniejącym obiekcie, który został rozebrany lub uległ zniszczeniu (zob. wyrok. NSA z 2 lutego 2006 r. sygn. akt II OSK 56/05, opubl. LEX nr 194342A). Tymczasem z akt sprawy wynika, że skarżący obmurował pustakiem gazobetonowym o grubości 24 cm budynek mieszkalny. Zdaniem Sądu nie do przyjęcia jest teza o remoncie, który polegał na budowie nowych ścian oraz budowie dodatkowego pomieszczenia. Cechą charakterystyczną remontu wynikającą z ww. definicji ustawowej jest odtworzenie stanu pierwotnego, stąd nie mogą być uznane za remont roboty budowlane, w wyniku których powstają nowe elementy (zob. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 10 grudnia 2009 r. sygn. akt SA/Gd 590/09 i wyrok WSA w Białymstoku z dnia 18 lutego 2010 r. I SA/Bk 542/09, opublikowane na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd podziela stanowisko zawarte w wyroku WSA w Bydgoszczy z 9.12.2008 r., sygn. akt II SA/Bd 809/08 "1. Rozbudowa jest zmianą - powiększeniem parametrów istniejącego obiektu budowlanego, takich jak kubatura, wysokość, długość, szerokość czy granice obiektu (zwiększenie powierzchni zabudowy). Z uwagi na brak legalnej definicji tego pojęcia, należy kierować się jego znaczeniem w języku potocznym. Tak więc rozbudowa będzie powiększeniem istniejącego obiektu budowlanego, w przypadku budynku o dodatkowe pomieszczenie (pokój, wiatrołap, werandę lub innym celu przeznaczoną przybudówkę), wykusz lub taras." (LEX nr 569006). Niezależnie od wykonanych robót polegających na obudowaniu istniejącego budynku i dobudowaniu nowego pomieszczenia uwadze organu I instancji umknęły prace związane z dachem. Dokumentacja fotograficzna wskazuje na to, że w wyniku podjętych przez skarżącego prac mogło dojść do zmiany kubatury budynku również w tym zakresie. W tym zakresie brak jest stosownych ustaleń przez organ nadzoru budowlanego I instancji. Niewątpliwie oględziny dokonane przez organ I instancji były pobieżne i nie prowadziły do ustalenia rzetelnego stanu faktycznego, który stanowiłby podstawę wdrożenia odpowiedniej procedury legalizacyjnej. W świetle powyższych okoliczności, zdaniem Sądu organ drugiej instancji dokonał właściwej oceny, że rozbudowa przedmiotowego budynku mieszkalnego powstała w warunkach samowoli budowlanej, tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Takim pozwoleniem skarżący się nie legitymował, co jest bezsporne, a co musiało mieć przełożenie na konieczność poddania samowolnie zrealizowanej części obiektu budowlanego procedurze legalizacyjnej przewidzianej brzmieniem przepisu art. 48 Prawa budowlanego. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy nie może mieć znaczenia trudna sytuacja finansowa skarżącego, czy też okoliczność, że rozbiórka wykonanych ścian może spowodować groźbę zawalenia się starego budynku, gdyż nie są to okoliczności mające jakiekolwiek znaczenie prawne na gruncie zastosowanych w sprawie przepisów prawnych. Sąd nie podzielając zarzutów skarżącego jednocześnie nie stwierdził jakichkolwiek innych przyczyn, które skutkować by mogły uchyleniem lub stwierdzeniem nieważności zaskarżonego postanowienia. Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło