II SA/Sz 1261/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędziowie Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Sędzia WSA Arkadiusz Windak, Protokolant Teresa Zauerman, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 15 marca 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania uchyla zaskarżone postanowienie Decyzją z dnia [...] r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim nakazał M. K. - inwestorowi samowolnie wykonanych robót budowlanych - budowy budynku mieszkalnego na działce nr [...], obr. [...] przy ul. [...] w [...], rozbiórkę ww. obiektu, z uwagi na brak możliwości jego legalizacji. W dniu [...] r. M.K. złożył osobiście w siedzibie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji. Wniosek został następnie przekazany do [...], który postanowieniem z [...] dnia r. znak [...], wydanym na podstawie art. 59 § 1 i § 2 K.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 20100r. Nr 243, poz. 1623), odmówił przywrócenia terminu do wniesienia przez M. K. odwołania od ww. decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż z uwagi na niedopełnienie przez M. K. czynności, dla której określony był uchybiony termin, tj. - niewniesienie jednocześnie ze złożeniem ww. wniosku odwołania od decyzji PINB z dnia [...] r., znak: [...], pismem z dnia [...] r., znak: [...] organ odwoławczy wezwał go do uzupełnienia w terminie 7 dni ww. braku formalnego. W odpowiedzi na ww. pismo [...] w [...], M.K. wniósł za pośrednictwem PINB pismo z dnia [...] r., noszące znamiona odwołania o decyzji ww. organu z dnia [...] r.. Ww. pismo zostało następnie uzupełnione pismem z dnia [...] r. Rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania [...] w [...] stwierdził, iż zgodnie z przepisem art. 58 § 1 K.p.a., w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Jednocześnie zgodnie z przepisem § 2 tegoż art., prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania od kwestionowanej decyzji uzasadniony został okolicznością, iż z nieznanych skarżącemu przyczyn, kwestionowana decyzja nie została mu doręczona. W ocenie [...] w [...] przedstawiona argumentacja nie może stanowić podstawy do przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji organu powiatowego. Kwestionowana decyzja PINB została doręczona M. K. na adres, którego używa on jako adresu do korespondencji, tj.: ul. [...]. Ze zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki poleconej wynika, iż ww. decyzja została doręczona M.K. pod ww. adresem w dniu [...] r. w drodze tzw. doręczenia zastępczego, na skutek niepodjęcia korespondencji pomimo dwukrotnego awizowania pod wskazanym adresem. W przypadku braku możliwości podejmowania korespondencji pod ww. adresem, skarżący winien był wskazać inny adres, pod którym mógłby odbierać korespondencję bez przeszkód. W przeciwnym razie nie może zasłaniać się okolicznością, iż uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której nie mógł usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Bez wystąpienia ww. okoliczności nie jest natomiast możliwe przywrócenie uchybionego terminu. Z wniosku o przywrócenie terminu wynika, iż skarżący wiedział o trudnościach związanych z odbiorem kierowanej do niego korespondencji, jednak nie podjął żadnych kroków mających na celu ich usunięcie. Kwestionowana decyzja była awizowana dwukrotnie (w dniach: [...]. i [...] r.) przez pracownika poczty, na adres wskazywany przez samego skarżącego jako adres do korespondencji. Kwestionowana decyzja została skarżącemu przesłana za zwrotnym potwierdzeniem odbioru. W takim przypadku, zgodnie z art. 44 § 2, jeżeli pracownik poczty nie zastanie adresata pisma, pozostawia w widocznym miejscu zawiadomienie o pozostawieniu tego pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w określonym terminie w odpowiedniej palcówce pocztowej. Mając na względzie powyższe, organ odwoławczy stwierdził, iż uchybienie terminu do wniesienia odwołania od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim z dnia [...]r., znak: [...] nie nastąpiło bez winy M. K.. W przedmiotowej sprawie nie została zatem spełniona konieczna do przywrócenia terminu przesłanka, o której mowa w art. 58 § 1 K.p.a. Powyższe postanowienie M.K. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podniósł, iż w żaden sposób nie poczuwa się do winy, że nie otrzymał decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego . Cały czas mieszka i przebywa pod podanym adresem, znanym organowi i na każde jego wezwanie reagował, po potrzymaniu pisma. Skarżonej decyzji jednak nie otrzymał i nie wiedział o jej wydaniu. Odpowiadając na skargę [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a."), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, iż zadaniem sądu administracyjnego jest zbadanie zgodności zaskarżonego postanowienia z przepisami zarówno prawa materialnego, jak i procesowego, w odniesieniu do stanu faktycznego istniejącego w chwili wydania zaskarżonego postanowienia. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Przedmiotem niniejszej kontroli sądu jest postanowienie [...] z dnia [...] r., odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia odwołania do decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie Grodzkim nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego obiektu budowlanego. Jako podstawę prawną odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania organ przywołał przepis art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej zwanej "K.p.a.". Zgodnie z ww. art. 58 K.p.a., w razie uchybienia terminu do wniesienia odwołania, należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy, a prośbę o przywrócenie terminu strona wniesie w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby o przywrócenie terminu strona winna dopełnić czynności, dla której określony był termin. W rozpoznawanej sprawie organ odmówił skarżącemu przywrócenia uchybionego terminu do wniesienia zażalenia uznając, iż nie uprawdopodobnił on braku winy w uchybieniu terminu. Wskazać należy, że o przywróceniu uchybionego terminu można orzec jedynie w przypadku łącznego spełnienia wszystkich przesłanek wymienionych w przywołanym wyżej art. 58 K.p.a., W pierwszej kolejności należało jednak rozstrzygnąć ponad wszelką wątpliwość, czy w niniejszej sprawie doszło do prawidłowego i skutecznego doręczenia skarżącemu postanowienia organu I instancji. Zauważyć należy, że organ, rozpatrując wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, nie ustalił daty doręczenia M.K. decyzji PINB. Sposób doręczania pism w postępowaniu administracyjnym regulują przepisy art. 39-45 K.p.a. Pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (art. 42 § 1 K.p.a.). Osobie fizycznej, pisma w postępowaniu administracyjnym należy doręczać zgodnie z dyspozycją art. 42 § 1 - § 3 K.p.a. Zastosowanie znajdują tu także art. 43 i art. 44 K.p.a. Skuteczność doręczenia dokonanego w trybie art. 44 K.p.a., zależy od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek w tym przepisie określonych, a więc niemożności doręczenia pisma adresatowi (w trybie art. 42 § 1- § 3 K.p.a.), jego dorosłemu domownikowi, sąsiadowi lub dozorcy (w trybie art. 43 K.p.a.), pozostawienia przesyłki dla adresata w oddawczym urzędzie pocztowym, umieszczenia zawiadomienia o dacie i miejscu pozostawienia przesyłki w skrzynce na korespondencję (lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 K.p.a.) oraz upływu czternastodniowego terminu przechowywania pisma w placówce pocztowej (art. 44 § 1 pkt 1 K.p.a.). Wszystkie te okoliczności muszą być ustalone w sposób niebudzący wątpliwości i wynikać z materiału dowodowego sprawy, a przede wszystkim z tzw. zwrotnego potwierdzenia odbioru, dołączonego do doręczanej przesyłki. Na nim powinna znajdować się adnotacja doręczyciela o dopełnieniu wszystkich, wskazanych przez powołany przepis, warunków pozwalających na stwierdzenie skuteczności doręczenia. Przepis ten stanowi wyjątek od zasady bezpośredniego doręczania pism adresatowi i z uwagi na ustanowienie w nim tzw. fikcji prawnej doręczenia, wymienione w nim warunki muszą być spełnione w sposób nienasuwający wątpliwości. Jeśli zatem w niniejszej sprawie domniemanie doręczenia w trybie art. 44 K.p.a. byłoby uzasadnione, to należałoby rozpoznać wniosek o przywrócenie terminu, co w świetle art. 58 § 1 K.p.a. wymagałoby ustalenia okoliczności uprawdopodabniających brak winy strony w uchybieniu terminu. Jeśli natomiast nie zostały spełnione warunki szczegółowo wskazane w art. 44 § 1-3 K.p.a., np. nie ma adnotacji o datach awizowania przesyłki czy miejscu pozostawienia zawiadomienia zawierającego informację o możliwości odbioru pisma, to nie można przyjąć fikcji doręczenia, a zatem nie zaczął biec termin do dokonania danej czynności i wniosek o przywrócenie terminu do dokonania czynności jest bezprzedmiotowy. Analizując znajdujący się w aktach sprawy dowód doręczenia przesyłki pocztowej zawierającej decyzję PINB z dnia [...] r. (koperta oraz zwrotne potwierdzenie odbioru pisma), Sąd stwierdził, że ww. dowód nie zawiera informacji o miejscu pozostawienia przez doręczającego zawiadomienia o możliwości odbioru listu w oddawczym urzędzie pocztowym. Dowód doręczenia winien bowiem zawierać określenie miejsca pozostawienia informacji o przesyłce, tj. w skrzynce na korespondencję lub w innych miejscach wskazanych w art. 44 § 2 K.p.a. W tym miejscu podkreślić należy, że jeżeli nie wiadomo lub istnieją rozbieżności co do tego, jak działał doręczający, albo nie dopełnił on wskazanych wyżej warunków co do miejsca umieszczenia awiza w określonych miejscach, to doręczenia nie można uważać za dokonane i nie można tym samym uznać, że skarżąca nie zachowała terminu do wniesienia zażalenia (por. wyrok WSA z dnia 21 maja 2008r., II SA/Wr 105/08, Lex nr 516103). Brak określenia miejsca pozostawienia przesyłki, prowadzi do wniosku, że nie nastąpiło skuteczne doręczenie M.K. decyzji organu I instancji. Z kolei nieprawidłowość doręczenia przesyłki nie jest przesłanką przywrócenia terminu. Jeśli bowiem przesyłka zawierająca postanowienie nie była prawidłowo awizowana, to termin do wniesienia zażalenia nie rozpoczął biegu, a tym samym nie doszło do uchybienia terminu i bezprzedmiotowe jest żądanie jego przywrócenia. Takie stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie m.in. w wyroku z dnia 7 marca 2012r. sygn. akt II SA/Sz 60/12. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżone postanowienie.