II GZ 157/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Czesława Socha po rozpoznaniu w dniu 8 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia T. S. – B. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 57/12 w zakresie zwrotu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w sprawie ze skargi T. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem dnia 4 kwietnia 2012 r. o sygnaturze I SA/Sz 57/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz., uzupełnił wyrok tego Sądu z dnia 15 marca 2012 r. w sprawie ze skargi T. D. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] listopada 2011 r., w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, w ten sposób, że po punkcie 1 sentencji wyroku dodał punkt 2 w brzmieniu: "przyznaje od Skarbu Państwa – Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Sz. na rzecz adwokat T. S. – B. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych powiększoną o kwotę podatku od towarów i usług, za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu na zasadzie prawa pomocy". W uzasadnieniu Sąd I instancji stwierdził, że wniosek pełnomocnika skarżącego o uzupełnienie wyroku o postanowienie o zasądzeniu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu zasługiwał na uwzględnienie, albowiem adwokat T. S. – B. złożyła wniosek o zasądzenie kosztów zarówno w skardze jaki i na rozprawie zaś wniosek o uzupełnienie wyroku o postanowienie o kosztach złożony został w terminie przewidzianym w art. 157 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wysokość zasądzonej na rzecz pełnomocnika skarżącego kwoty wynikała z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1384 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w pierwszej instancji, w sprawie, której przedmiotem nie jest należność pieniężna wynosi 240 złotych. W ocenie Sądu I instancji, od opisanej w powołanym przepisie kategorii spraw należało zaliczyć sprawę o umorzenie należności Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z tytułu nieopłaconych składek na ubezpieczenia społeczne. Zażaleniem T. S. – B. zaskarżyła powyższe postanowienie zarzucając mu naruszenie przepisów prawa procesowego, mające wpływ na wynik sprawy, a to § 18 ust. 1 lit. a) rozporządzenia w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. Wniosła o zmianę postanowienia przez zasądzenie od Skarbu Państwa – WSA w Sz. na swoją rzecz kwoty 3.340 złotych powiększonej o kwotę podatku od towarów i usług za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu na zasadzie prawa pomocy oraz o zasądzenie kosztów postępowania zażaleniowego. W uzasadnieniu podniesiono, że zaskarżone postanowienie w zakresie wysokości wynagrodzenia pełnomocnika za zastępstwo prawne udzielone skarżącemu z urzędu jest nieuzasadnione. W ocenie wnoszącej zażalenie Sąd I instancji błędnie zastosował § 18 ust. 1 lit. c) rozporządzenia uznając, że w sprawie o umorzenie należności ZUS z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne zastosowanie miała stawka minimalna wynosząca 240 złotych. Zdaniem wnoszącej zażalenie, biorąc pod uwagę przedmiot sprawy, jej przedmiotem były należności pieniężne. Sprawa niniejsza rodzajowo jest bowiem bliższa sprawie o świadczenia pieniężne niż innego rodzaju sprawie. Wobec tego zastosowanie do wynagrodzenia pełnomocnika z urzędu powinien mieć przepis § 18 ust 1 lit. a) rozporządzenia odsyłający do stawek określonych w § 6 tego aktu. W konsekwencji, przy wartości przedmiotu sporu stawka minimalna powinna wynosić 3.600 złotych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Sz. uzupełniając wyrok z dnia 15 marca 2012 r., o postanowienie o kosztach w zakresie wynagrodzenia pełnomocnika ustanowionego z urzędu z tytułu nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu uznał, że z uwagi na przedmiot sprawy wynagrodzenie to wynosić powinno 240 złotych zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) powołanego rozporządzenia. Pełnomocnik skarżącego adwokat T. S. – B., w zażaleniu stwierdziła, iż ocena Sądu I instancji była błędna, albowiem sprawa jest rodzajowo bliższa sprawie o świadczenie pieniężne, czego konsekwencją powinno być zastosowanie § 18 ust. 1 pkt 1 lit. a) rozporządzenia i zasądzenie kosztów w wyższej wysokości niż uczynił to Sąd. W takim stanie sprawy niezbędnym jest dokonanie kwalifikacji prawnej przedmiotu sprawy, a więc czy sprawa dotyczy należności pieniężnych w rozumieniu art. 215, 216 i 230 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, czy ma ona charakter niepieniężny. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd Sądu I instancji, iż sprawa w przedmiocie umorzenia należności ZUS z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne jest sprawą, której przedmiotem zaskarżenia nie są należności pieniężne. Decyzja umarzająca lub odmawiająca umorzenia należności nie jest sprawą o określenie należności pieniężnej. Ta bowiem określona została, tak w jej wysokości jak i sposobie i terminie uiszczenia, innym aktem administracji publicznej. Sprawa w przedmiocie umorzenia należności, jakkolwiek mieć będzie pośredni związek z należnością pieniężną, nie będzie mieć jednak za przedmiot tejże należności. Odnosić się ona będzie do samego faktu dalszego istnienia obowiązku zapłaty tej należności lub zaprzestania istnienia tego obowiązku. Oznacza to, że nieuzasadnionym byłoby przyjmowanie aby kategorie spraw jak w niniejszym postępowaniu, można było traktować jako sprawy, w których przedmiotem zaskarżenia jest należność pieniężna. Podobnie zresztą, co do charakteru pieniężnego lub niepieniężnego sprawy z uwagi na jej przedmiot wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniach z dnia 21 maja 2009 r., sygn. akt I OZ 515/09, z dnia 6 września 2007 r., sygn. akt I OZ 625/07 oraz z dnia 17 listopada 2008 r., sygn. akt I OZ 845/08, uznając, że sprawy, w których odmówiono przyznania określonego świadczenia, pomocy finansowej czy wymierzenia organowi grzywny nie mają za przedmiot należności pieniężnych. Prawidłowo zatem Sąd I instancji uznał, że sprawa w przedmiocie umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne nie jest sprawą o należności pieniężne, lecz sprawą inną w rozumieniu § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia i na tej podstawie zasądził na rzecz pełnomocnika skarżącego T. D. kwotę 240 złotych określoną w zaskarżonym postanowieniu. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.