II SA/Ol 168/11
WyrokWSA w Olsztynie2011-05-30
Skład orzekający: Tadeusz Lipiński, Katarzyna Matczak, Zbigniew Ślusarczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana miejsca pełnienia służby funkcjonariusza Służby Celnej, skutkująca obniżeniem stanowiska służbowego i zmianą miejscowości, wymaga formy decyzji administracyjnej i podlega kontroli sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Zmiana miejsca pełnienia służby funkcjonariusza Służby Celnej, która istotnie zmienia warunki służby, w tym obniża stanowisko służbowe lub zmienia miejscowość, wymaga formy decyzji administracyjnej. Taka decyzja podlega kontroli sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 PPSA. Organ administracji publicznej, wydając taką decyzję, musi przestrzegać wymogów formalnych, w tym uzasadnić ją merytorycznie, odnosząc się do zarzutów strony i przedstawiając jasne podstawy prawne i faktyczne rozstrzygnięcia.Stan faktyczny
Funkcjonariuszka Służby Celnej R.G. została przeniesiona z Referatu Dochodzeniowo-Śledczego do Sekcji Zgłoszeń Celnych, Przeznaczeń Celnych i Kontroli Osób w Oddziale Celnym, co wiązało się ze zmianą miejscowości i obniżeniem wartości stanowiska służbowego. Skarżąca kwestionowała tę zmianę, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów ustawy o Służbie Celnej oraz przepisów postępowania administracyjnego, wskazując na brak przygotowania do nowych obowiązków, znaczną odległość od miejsca zamieszkania oraz potencjalne szykany. Organ administracji uznał, że zmiana ta nie wymaga formy decyzji administracyjnej, lecz zwykłego pisma.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej i orzeczono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Matczak Sędzia WSA Zbigniew Ślusarczyk Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Wojtyszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 maja 2011 r. sprawy ze skargi R.G. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]". nr "[...]" w przedmiocie zmiany miejsca pełnienia służby 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. WSA/wyr.1 – sentencja wyroku
Z przekazanych Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Olsztynie akt sprawy wynika, że wnioskiem z dnia 15 listopada 2010r. Naczelnik Urzędu Celnego zwrócił się do Dyrektora Izby Celnej o przeniesienie z dniem 22 listopada 2010r. starszego aplikanta celnego R. G. z Referatu Dochodzeniowo-Śledczego Urzędu Celnego do Sekcji Zgłoszeń Celnych, Przeznaczeń Celnych i Kontroli Osób Oddziału Celnego w "[...]" Wskazał przy tym, że wnioskowana zmiana związana jest z koniecznością zapewnienia właściwej obsady kadrowej tworzonego na dzień 1 grudnia 2010r. Miejsca Wyznaczonego w "[...]" (przejście graniczne A), które będzie obsługiwane przez funkcjonariuszy Oddziału Celnego w "[...]" i ma na celu niezbędne przygotowanie z zakresu zadań realizowanych na stanowiskach służbowych, nowo tworzonej komórki organizacyjnej.
Po rozpatrzeniu wniosku Dyrektor Izby Celnej wyznaczył R. G. z dniem 23 listopada 2010r. miejsce pełnienia służby w Sekcji Zgłoszeń Celnych, Przeznaczeń Celnych i Kontroli Oddziału Celnego w "[...]".
Pismem zaś, które wpłynęło do Izby Celnej w dniu 18 listopada 2010r. R. G. zwróciła się do Dyrektora Izby Celnej o rozważenie możliwości pozostawienia jej na dotychczasowo zajmowanym stanowisku. Umotywowała to tym, że od początku pełnienia służby jej miejscem pracy miał być Referat Dochodzeniowo-Śledczy Urzędu Celnego. Podkreśliła przy tym, że wszystkie swoje plany zawodowe wiązała z dotychczasowym miejscem pełnienia służby. Wskazała również na znaczną odległość od jej miejsca zamieszkania do nowego miejsca pracy w "[...]".
W odpowiedzi na ww. pismo Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia 25 listopada 2010r. poinformował R. G., że koniecznym jest jej przeniesienie do Oddziału Celnego w "[...]", w celu zabezpieczenia niezbędnej obsady kadrowej
w nowo otwieranym przejściu granicznym z Federacją Rosyjską. Podkreślił przy tym, że R. G. w trakcie rozmowy kwalifikacyjnej wyraziła gotowość do podjęcia służby na przejściu granicznym.
Następnie pismem z dnia 2 grudnia 2010r. zatytułowanym wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy R. G. zwróciła się do Dyrektora Izby Celnej
o zmianę decyzji z dnia "[...]", wyznaczającej jej miejsce pełnienia służby w Oddziale Celnym w "[...]" – Przejście Graniczne w "[...]". Strona podniosła, że w akcie mianowania do służby przygotowawczej zostało jej wyznaczone miejsce pełnienia służby w Referacie Karnym Skarbowym (obecnie Referat Dochodzeniowo-Śledczy) Urzędu Celnego i nie było żadnej wzmianki, że służba w tym Referacie ma być pełniona do czasu otwarcia Przejścia Granicznego
w "[...]". R. G. zwróciła uwagę, że nie jest należycie przygotowana do pełnienia służby na przejściu granicznym w "[...]", ponieważ nie odbyła stosownych szkoleń, ani też nie posiada żadnego doświadczenia w związku
z powierzonymi jej w nowym miejscu obowiązkami. Ponadto pełnienie przez nią służby w Oddziale Celnym w "[...]" jest utrudnione ze względów technicznych, czyli znacznej odległości między miejscem zamieszkania i miejscem pracy, zwłaszcza
w sytuacji, gdy w praktyce pomiędzy tymi miejscowościami nie ma żadnej komunikacji. W ocenie strony wyznaczanie jej co drugi dzień coraz niższych i coraz mniej satysfakcjonujących oraz niezgodnych z kwalifikacjami stanowisk, nosi znamiona szykany i dążenia pozbycia się jej z grona funkcjonariuszy Urzędu Celnego.
Po rozpatrzeniu wniosku Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia "[...]" wyjaśnił, że wyznaczenie przez kierownika urzędu miejsca pełnienia służby w innej komórce organizacyjnej tego samego urzędu celnego, nie może być rozumiane jako przeniesienie służbowe na podstawie art. 86 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej. Nie powinno mieć zatem formy decyzji administracyjnej, od której zgodnie z art. 188 ust. 1 wspomnianej ustawy, służy wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lecz formę pisma określającego miejsce pełnienia służby, bez możliwości stosowania drogi odwoławczej. Odpowiadając na zarzut R. G. dotyczący nie przygotowania do pracy nowym stanowisku, organ wskazał, że obowiązkiem funkcjonariusza celnego jest ciągłe podnoszenie kwalifikacji. Podał przy tym przykłady odbytych przez stronę szkoleń, które miały na celu podniesienie jej kwalifikacji i umiejętności zawodowych.
Skargę na powyższą decyzję (pismo) z dnia "[...]" Dyrektora Izby Celnej wywiodła R. G., wnosząc o uchylenie decyzji zapadłych w obu instancjach. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie prawa materialnego
w postaci:
- art. 86 ust. 2 oraz art. 188 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej przez błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie, sprowadzające się do chybionego uznania, że przeniesienie funkcjonariusza celnego do innego oddziału celnego w ramach tego samego urzędu celnego ale do innych zadań, zupełnie odbiegających od dotychczasowego przygotowania zawodowego, nie stanowi przeniesienia, o którym mowa w art. 188 ust. 1 wspomnianej ustawy,
- art. 188 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, sprowadzające się do chybionego uznania, że rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej z dnia "[...]" nie stanowiło decyzji podlegającej zaskarżeniu,
- art. 97 ustawy o Służbie Celnej przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, sprowadzające się do chybionego uznania, że rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Celnej nie stanowi w istocie przeniesienia na niższe stanowisko służbowe, mimo braku jakichkolwiek przesłanek ku temu.
W skardze podniesiono również naruszenie prawa procesowego mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, tj. art. 6, art. 7, art. 8, art. 10, art. 11 i art. 107 kpa, sprowadzające się do naruszenia zasad: praworządności, prawdy obiektywnej, pogłębiania zaufania, udzielania informacji, wysłuchania stron, wyjaśnienia zasadności przesłanek rozstrzygnięcia oraz braku jakichkolwiek ustaleń faktycznych w sprawie podstawy prawnej i pouczeń – co czyni zaskarżoną decyzję arbitralną i dowolną oraz niemożliwą do poddania kontroli sądowej.
Skarżąca podniosła, że w jej ocenie, organ dokonując jej przeniesienia
i zmieniając tym samym jej miejsce pracy oraz stanowisko i zakres zadań,
w rzeczywistości dokonał przeniesienia wskazanego w art. 188 ustawy o Służbie Celnej. Skarżąca stwierdziła, że bezspornym jest, iż została przeniesiona do innej jednostki organizacyjnej w ramach Urzędu Celnego, jednak nie zgodziła się
z tym, że została przeniesiona na takie samo lub inne równorzędne stanowisko. Wskazała, że wskutek przeniesienia do Oddziału Celnego na przejście graniczne w "[...]", radykalnie zmieniło się jej stanowisko w służbie oraz zakres obowiązków. Porównanie zadań dwóch struktur organizacyjnych – poprzedniej, w której była zatrudniona i nowej – wskazuje w ocenie strony skarżącej, że pełnienie służby
w Referacie Dochodzeniowo-Śledczym jest zupełnie odmienne od służby
w Sekcji Zgłoszeń Celnych, Przeznaczeń Celnych oraz Kontroli Osób na przejściu granicznym w "[...]", ponieważ żadne z zadań wykonywanych przez te dwie struktury organizacyjne nie pokrywa się. Ponadto w ocenie skarżącej powierzenie pełnienia obowiązków służbowych na odmiennym stanowisku ma formę decyzji, która jest zaskarżalna zgodnie z art. 188 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej. O zaskarżalności zaś decyduje zmiana zakresu powierzonych obowiązków, zmiana sekcji, referatu czy też inna zmiana powodująca istotną modyfikację świadczonej pracy. Ponadto według R. G. delegowanie jej do pracy przy przejściu granicznym w "[...]" stanowi w istocie przeniesienie na niższe stanowisko służbowe. W skardze podniesiono również, że rozstrzygnięcia zapadłe w obu instancjach nie spełniają wymogów decyzji
z art. 107 kpa. Skarżąca zwróciła również uwagę, że kilka dni po otrzymaniu aktu mianowania do służby stałej w służbie celnej w Referacie Karnym Skarbowym Urzędu Celnego zaproponowano jej stanowisko eksperta celnego w ramach Referatu Dochodzeniowo-Śledczego, by po następnych kilku dniach podjąć nagłą decyzję
o przeniesieniu jej osoby do Oddziału Celnego. Strona zaznaczyła przy tym, że zgłaszając się do Służby Celnej szczegółowo zapoznała się z ofertą pracy, gdzie nie było wzmianki o tym, że będzie pracować na przejściu granicznym
w "[...]". Natomiast przy późniejszych naborach do Służby Celnej taka informacja już się pojawiała. W ocenie strony skarżącej brak jest jakiejkolwiek argumentacji, dlaczego akurat ona ma zostać przeniesiona do Oddziału Celnego
w "[...]" – przejście graniczne w "[...]", skoro swoją postawą nie dała żadnych podstaw do uznania, że nienależycie wykonywała dotychczas powierzone czynności służbowe. W skardze podkreślono również, że aktualnie w Referacie Dochodzeniowo-Śledczym pozostały wolne etaty po przeniesieniu R. G., co może stanowić podstawę do nowego naboru na jej miejsce, a to według autora skargi czyni zaskarżone decyzje organu irracjonalnymi.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie z uwagi na to, że sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, bądź ewentualnie o jej oddalenie. Organ podtrzymał argumentację przedstawioną w zaskarżonym rozstrzygnięciach. Podniósł również, że decyzję administracyjną na podstawie art. 86 ust. 2 ustawy
o Służbie Celnej wydaje się jedynie w przypadku przeniesienia na takie samo lub równorzędne stanowisko do innej jednostki organizacyjnej, a z taką sytuacją nie mamy do czynienia na gruncie przedmiotowej sprawy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje:
Na wstępie wyjaśnienia wymaga, iż sądowa kontrola działalności administracji publicznej ogranicza się do oceny zgodności zaskarżonego aktu lub czynności
z prawem. Wynika to z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz.1269 ze zmianami).
Sąd administracyjny, kontrolując zgodność zaskarżonego rozstrzygnięcia
z prawem, orzeka na podstawie materiału sprawy zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym. Obowiązek dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego spoczywa na organie orzekającym, a sąd administracyjny nie może zastąpić organu administracji
w wypełnieniu tego obowiązku, ponieważ do jego kompetencji należy wyłącznie kontrola legalności rozstrzygnięcia administracyjnego. Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga merytorycznie o zgłoszonych przez stronę żądaniach,
a jedynie w przypadku stwierdzenia, iż zaskarżony akt został wydany z naruszeniem prawa, o którym mowa w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – zwanej w dalszym ciągu uzasadnienia jako ppsa) uchyla go lub stwierdza jego nieważność.
Nadto wskazania wymaga, iż sąd orzeka na podstawie akt sprawy
(art. 133 § 1 ppsa) nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ppsa).
Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd doszedł
do przekonania, że skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja została podjęta z naruszeniem przepisów prawa, w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Na wstępie Sąd zbadał, czy sprawa dotycząca zmiany funkcjonariuszowi Służby Celnej warunków pełnienia służby w związku ze zmianą miejscowości pełnienia służby podlega kognicji sądów administracyjnych. Zdaniem organu, wyznaczenie miejsca pełnienia służby w innej komórce organizacyjnej tego samego urzędu celnego nie powinno mieć formy decyzji administracyjnej, a jedynie formę zwykłego pisma.
Należy zauważyć, że ustalenie miejsca pełnienia służby nie jest aktem skierowanym do podmiotu pozostającego w podległości służbowej, a więc
o charakterze wewnętrznym, lecz jest to akt kształtujący treść stosunku służbowego ukształtowanego decyzją administracyjną, prowadzący do istotnej zmiany jego treści (postanowienie NSA z dnia 21 września 2010 r., I OSK 1411/10, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Akt taki dotyczy sfery zewnętrznej administracji publicznej, a zatem rozstrzygnięcie co do warunków pełnienia służby, które zmienia istotę tych warunków - np. następuje zmiana miejscowości pełnienia służby, będzie wymagało zastosowania formy decyzji i wówczas zastosowanie będzie miał art. 188 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej (Dz. U. 09, Nr 168, poz. 1323), który daje możliwość złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej taką decyzją (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2009 r., II SA/Wa 1308/09, Lex nr 583148). Decyzja ta podlega na mocy art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. sądowej kontroli. Dlatego też Sąd zbadał czy decyzja Dyrektora Izby Celnej w sprawie zmiany skarżącej miejsca pełnienia służby została wydana zgodnie z prawem.
Stosunek służbowy funkcjonariusza celnego ma charakter stosunku administracyjnoprawnego cechującego się służbowym podporządkowaniem i niezbędną w służbie dyspozycyjnością funkcjonariusza. Jest to stosunek w którym organ jednostronnie i władczo kształtuje sytuację prawną funkcjonariusza. Oznacza to, że zawarte w ustawie o Służbie Celnej uregulowanie w zakresie rozstrzygania
o przeniesieniu funkcjonariusza na inne stanowisko służbowe daje przełożonemu służbowemu władzę jednostronnego ustalenia treści stosunku służbowego. Zgodnie bowiem z art. 86 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, jeżeli wymagają tego potrzeby Służby Celnej, funkcjonariusza można przenieść, pod warunkiem, że będzie to takie samo lub równorzędne stanowisko, do innej jednostki organizacyjnej w tej samej lub innej miejscowości.
W rozpatrywanej sprawie w związku z mianowaniem skarżącej do służby stałej, Dyrektor Izby Celnej pismem z dnia 9 listopada 2010r. wyznaczył jej z dniem 22 listopada 2010r. miejsce pełnienia służby – Urząd Celny, Referat Dochodzeniowo-Śledczy. Następnie pismem z dnia 19 listopada 2010 r. Dyrektor Izby Celnej wyznaczył skarżącej z dniem 23 listopada 2010 r. miejsce pełnienia służby w Sekcji Zgłoszeń Celnych, Przeznaczeń Celnych i Kontroli Osób Oddziału Celnego
w "[...]".
Należy wskazać, że w ramach jednego urzędu celnego, funkcjonariusz może być kierowany, na zasadzie polecenia służbowego upoważnionego przełożonego, do pełnienia służby na identycznym lub równorzędnym stanowisku. Takie rozstrzygnięcie nie jest decyzją w rozumieniu przepisów k.p.a. Jest aktem władczym o charakterze wewnętrznym, wynikającym z podległości służbowej, nie podlegającym zaskarżeniu, ani w trybie administracyjnym ani sądowym. Jednakże, jak wcześniej wskazano, zastosowania formy decyzji wymaga takie rozstrzygnięcie co do warunków pełnienia służby, które zmienia istotę tych warunków - np. powoduje zmianę uposażenia, obniżenie stanowiska, czy zmianę miejscowości pełnienia służby (por. wskazany wcześniej wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 grudnia 2009 r., II SA/Wa 1308/09).
Z całą pewnością w przypadku skarżącej doszło do istotnej zmiany warunków pełnienia służby w postaci obniżenia stanowiska służbowego oraz zmiany miejscowości pełnienia służby, jednakże w ramach tej samej jednostki organizacyjnej czyli Urzędu Celnego. O ile przeniesienie skarżącej do innej miejscowości nie budzi wątpliwości, to rozważenia wymaga czy nastąpiło w niniejszym przypadku faktyczne obniżenie stanowiska. Dla rozstrzygnięcia tej kwestii pomocne jest porównanie opisu zadań i wartości stanowiska służbowego w poprzedniej komórce organizacyjnej,
w której zatrudniona była strona czyli Referacie Dochodzeniowo-Śledczym oraz w obecnej, a więc w Oddziale Celnym (akta sądowe, k. – 31-33). Zestawienie zadań oraz wymogów stawianych funkcjonariuszom w obydwu wskazanych komórkach organizacyjnych pozwala na wyciągnięcie wniosku, iż stanowisko służbowe
w Referacie Dochodzeniowo-Śledczym ma wyższą wartość (określoną współczynnikiem 4.58) niż stanowisko w Oddziale Celnym w "[...]" (wartość stanowiska służbowego 1.71). Ponadto istotną różnicę stanowią również kwalifikacje wymagane od kandydatów na stanowiska we wspomnianych komórkach organizacyjnych. W Referacie Dochodzeniowo-Śledczym wymagane jest wykształcenie wyższe – jednolite studia magisterskie, zaś w Oddziale Celnym wystarczające jest posiadanie wykształcenia średniego. Nie sposób nie zauważyć, że przekłada się to na zakres zadań realizowanych w poszczególnych komórkach organizacyjnych, które mają zupełnie inny charakter. Służba w Oddziale Celnym polega w dużej mierze na podejmowaniu bezpośrednich czynności kontrolnych i związana jest ze specyfiką pracy przy przejściu granicznym. Natomiast obowiązki wykonywane w Referacie Dochodzeniowo-Śledczym wymagają dużej wiedzy teoretycznej, zwłaszcza z zakresu prawa oraz umiejętności prowadzenia nierzadko skomplikowanych postępowań w sprawach o przestępstwa i wykroczenia skarbowe.
Tak więc analiza porównawcza zakresu zadań realizowanych w wymienionych komórkach organizacyjnych będących miejscem pracy skarżącej wskazuje na znaczące zróżnicowanie specyfiki pracy i zakresu obowiązków w obu tych komórkach organizacyjnych, co znajduje odzwierciedlenie w bardzo różnym określeniu wartości stanowisk w nim pełnionych, a co za tym idzie kwalifikacji wymaganych od kandydatów do służby w tych komórkach. Przy czym bezsprzecznie znacznie wyższe wymogi, a co za tym idzie wyższą wartość ma stanowisko służbowe w Referacie Dochodzeniowo-Śledczym. Z uwagi zatem na to, że rozstrzygnięcie co do przeniesienia skarżącej na stanowisko służbowe w innej miejscowości bezsprzecznie zmieniało istotę warunków pełnienia przez nią służby organ zobligowany był do dokonania takiego rozstrzygnięcia w formie decyzji administracyjnej. Jednakże takiemu obowiązkowi uchybił.
Konieczność załatwienia przedmiotowej sprawy w formie decyzji determinuje obowiązek zachowania obligatoryjnych elementów decyzji wraz z kluczową jej częścią czyli uzasadnieniem prawnym i faktycznym. Organ ponownie rozpoznając sprawę zobligowany jest uzasadnić swoje rozstrzygnięcie, szczególnie w kontekście zarzutów podnoszonych przez stronę w odwołaniu. Obowiązkiem organu odwoławczego jest bowiem ustosunkowanie się w uzasadnieniu swojej decyzji do wszystkich żądań, wniosków i zarzutów strony, zwłaszcza zawartych w odwołaniu (wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) (por. wyrok Naczelnego sądu Administracyjnego z 10 kwietnia 1998r., (II SA 1436/96).
Organ zobowiązany jest zatem wyjaśnić i odnieść się do takich okoliczności podnoszonych przez stronę jak ta, że w ogłoszeniu o naborze kandydatów na stanowiska służbowe w Służbie Celnej w Izbie Celnej - w okresie kiedy skarżąca brała udział w rekrutacji, widniały proponowane stanowiska młodszego kontrolera celnego w Referacie Karnym Skarbowym (obecnie Referat Dochodzeniowo-Śledczy) w Urzędzie Celnym i nie zaznaczono, że służba ma się odbywać przy przejściu granicznym w "[...]", późniejsze zaś ogłoszenia już zawierały tą informację. Podobnie w akcie mianowania skarżącej do służby przygotowawczej określono Urząd Celny jako miejsce jej służby (akta adm., k. – 1). Zasadnym w tym kontekście będzie również odniesienie się do kwestii uzupełnienia wakatu po skarżącej w dotychczasowej komórce organizacyjnej oraz do tego czy planowana jest rekrutacja na inne wolne stanowiska w Referacie Dochodzeniowo-Śledczym. Organ nie ustosunkował się również do podnoszonej przez R. G. kwestii nie przygotowania jej do realizacji zadań na nowym, zupełnie odmiennym od dotychczasowego, stanowisku pracy. Samo zaś podnoszenie, że zgodnie z art. 122 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, funkcjonariusz celny jest zobowiązany do podnoszenia kwalifikacji zawodowych, jest sformułowaniem ogólnikowym i nie odnoszącym się do meritum sprawy. Podobnie wskazywanie nazw szkoleń bez konkretnego uzasadnienia w jaki sposób miały one przygotować stronę do służby na nowym stanowisku nie uzasadnia w sposób przekonujący przygotowania jej do pełnienia służby w nowym miejscu i na zupełnie odmiennym stanowisku. Wyjaśnienia wymaga również to dlaczego już kilka dni po otrzymaniu aktu mianowania do służby stałej w Służbie Celnej w Referacie Karnym Skarbowym Urzędu Celnego skarżącej zaproponowano stanowisko eksperta celnego w ramach Referatu Dochodzeniowo-Śledczego, by po następnych kilku dniach zadecydować o jej przeniesieniu do Oddziału Celnego.
Ponadto Dyrektor Izby Celnej nie odniósł się w ogóle do wskazywanych przez R. G. trudności komunikacyjnych związanych z dojazdem z miejsca zamieszkania w "[...]" do miejsca pracy w "[...]" (odległość 60 km). Tymczasem strona wskazała, że nie ma możliwości bezpośredniego dojazdu do nowego miejsca pracy za pomocą środków komunikacji miejskiej.
Przede wszystkim jednak organ zobowiązany jest wyjaśnić dlaczego skierował skarżącą do służby na stanowisku o zupełnie odmiennym zakresie obowiązków
w stosunku do dotychczas zajmowanego. Dodatkowo jest to stanowisko, gdzie wymagane są dużo niższe kwalifikacje niż posiada skarżąca. Organ musi odpowiedzieć na pytanie jaki jest sens w skierowaniu funkcjonariusza posiadającego wykształcenie wyższe, wysoko ocenianego za dotychczasową służbę na stanowisko poniżej jego kwalifikacji. Poza tym wskazywanie przez organ na niedobory kadrowe przy przejściu granicznym w "[...]" musi być skonkretyzowane w decyzji. Organ powinien zatem przedstawić liczbę miejsc jaka czeka na obsadzenie przy obsłudze tego przejścia granicznego ale także wyjaśnić dlaczego akurat R. G. ma wzmocnić obsadę kadrową przy tym przejściu i czy nie ma innych funkcjonariuszy, których kwalifikacje są bardziej odpowiednie do pracy w Oddziale Celnym w "[...]".
Sąd nie kwestionuje tu, że specyfika służby w Służbie Celnej sprawia, że funkcjonariusz godzi się na pewną dyspozycyjność co do zmiany warunków tej służby, co wynika z ustawy z dnia 27 sierpnia 2009r. o Służbie Celnej. Jednakże nie może to oznaczać całkowitej dowolności w najbardziej istotnych sprawach dotyczących takich warunków pełnienia służby. Forma decyzji przewidziana dla takich kluczowych rozstrzygnięć w tym zakresie, jak zmiana miejsca służby czy też obniżenie stanowiska służbowego, determinuje konieczność uzasadnienia tych zmian.
Organ rozpatrując sprawę ponownie, zastosuje się do oceny prawnej oraz wskazań zawartych w wyroku.
Stwierdzając naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, należało w pkt 1 uchylić zaskarżoną decyzję - stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Z mocy art. 152 tej ustawy Sąd orzekł w pkt 2, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło