II OSK 705/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-10-09
Skład orzekający: Roman Hauser, Maria Czapska-Górnikiewicz, Jerzy Siegień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy wcześniejsze prawomocne orzeczenia sądowe stwierdziły brak podstaw do nakazania rozbiórki samowolnie dobudowanej części budynku, a stan faktyczny i prawny nie uległy istotnej zmianie, organ administracyjny i sąd są związane tą oceną prawną na podstawie art. 153 P.p.s.a.?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo zastosował art. 153 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji był związany oceną prawną wyrażoną w poprzednim wyroku WSA, zgodnie z którym nie było podstaw do nakazania rozbiórki samowolnie dobudowanej części budynku, ponieważ stan faktyczny i prawny nie uległy istotnej zmianie. Wszelkie nowe dowody i okoliczności podnoszone przez skarżącego nie miały znaczenia dla rozstrzygnięcia, gdyż dotyczyły kwestii już ocenionych lub nieistotnych dla oceny legalności wykonanych robót budowlanych w kontekście wcześniejszych orzeczeń.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła samowolnie dobudowanej części budynku gospodarczego z 1969 r. Po długotrwałym postępowaniu administracyjnym i sądowym, w tym uchylaniu decyzji i stwierdzeniu nieważności niektórych z nich, organy administracyjne ostatecznie odmówiły wydania nakazu rozbiórki, uznając, że nie ma podstaw do jej orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na tę decyzję, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA. Skarżący podnosił m.in. brak tytułu prawnego do nieruchomości przez pierwotnego inwestora oraz istnienie decyzji o warunkach zabudowy wymagającej likwidacji obiektu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Roman Hauser Sędziowie NSA Maria Czapska-Górnikiewicz (spr.) del. WSA Jerzy Siegień Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Kuberska-Pellegrino po rozpoznaniu w dniu 9 października 2014r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 5 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Bd 252/12 w sprawie ze skargi A. S. na decyzję Kujawsko - Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2012 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki oddala skargę kasacyjną.
II OSK 705 / 13
UZASADNIENIE
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 listopada 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy oddalił skargę A. S. na decyzję Kujawsko- Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] stycznia 2012 r., utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] listopada 2010 r. w przedmiocie odmowy wydania nakazu rozbiórki.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło na tle następującego stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 1969 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Bydgoszczy zarządziło wstrzymanie robót budowlanych dotyczących dobudowywanego samowolnie pomieszczenia pralni do istniejącego budynku gospodarczego zaadaptowanego na cele mieszkania, znajdującego się na posesji przy ul. S. w. oraz zobowiązało W. G. do wykonania rysunków inwentaryzacyjnych całego obiektu w terminie 1 miesiąca. Inwestor wykonał w wyznaczonym czasie nakazane mu czynności, co potwierdzono m.in. w protokole zdawczo- odbiorczym z dnia 5 września 1969 r. wydanym przez Terenowy Zespół Usług Projektowych oraz w dokumentacji projektowej z dnia 3 września 1969 r. wykonanej przez ten Zespół.
Pomimo wykonania wskazanego wyżej obowiązku, decyzją z dnia [...] października 1969 r. Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Bydgoszczy nakazało rozbiórkę całego obiektu budowlanego, w terminie do końca 1969 r. Decyzja ta została uchylona na skutek odwołania W. G. przez Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w Bydgoszczy decyzją z dnia [...] grudnia 1969 r., a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia, z terminem jej wykonania do końca 1980 r. Decyzją z dnia [...] lipca 2005 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność decyzji z dnia [...] grudnia 1969 r. Rozpoznając wniesione odwołanie, Kujawsko- Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2005 r. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia [...] października 1969 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.
Decyzją z dnia [...] października 2006 r., utrzymaną w mocy decyzją z dnia 20 grudnia 2006 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważność decyzji Kujawsko- Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. Skarga na decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. została oddalona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 listopada 2007 r. (sygn. akt VII SA/ Wa 199/07), zaś skargę kasacyjną od tego wyroku Naczelny Sąd Administracyjny oddalił wyrokiem z dnia 5 marca 2009 r. (sygn. akt II OSK 621/08).
Prowadząc postępowania w celu doprowadzenia przedmiotowego obiektu do stanu zgodnego z prawem, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Bydgoszczy dokonał w dniu 30 czerwca 2010 r. oględzin budynku w trakcie, których stwierdził, iż ów obiekt wykonany jest zgodnie z wcześniej opracowaną inwentaryzacją budowlaną całego obiektu oraz inwentaryzacją instalacji elektrycznej i sanitarnej wraz z ich pozytywną oceną techniczną. Nadto projekt budowlany posiadał pozytywne uzgodnienia z rzeczoznawcą ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz pozytywną opinię Miejskiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] października 2001 r. Inwentaryzacja budowlana z 2001 r. jest zgodna z inwentaryzacją rozbudowanego już obiektu wykonaną przez Terenowy Zespół Usług Projektowych w Bydgoszczy z 1969 r.
Pismem z dnia 26 lipca 2010 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał H. G. (żonę zmarłego W. G.) do przedłożenia aktualnych protokołów w zakresie: okresowej kontroli przewodów kominowych, okresowej kontroli instancji elektrycznej oraz pięcioletniej letniej kontroli stanu technicznego budynku, co strona wykonała. Z przedłożonych protokołów: przewodów kominowych z dnia 2 sierpnia 2010 r., przeglądu technicznego obiektu z dnia 2 sierpnia 2010 r., pomiaru oporności izolacji obwodów elektrycznych i sprawdzenia wyłącznika różnicowoprądowego z dnia 5 sierpnia 2010 r. wynikało, że stan techniczny budynku oraz znajdujących się w nim instalacji jest dobry.
Uwzględniając powyższe ustalenia Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla Miasta Bydgoszczy decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. na podstawie art. 104 K.p.a., art. 40 w związku z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym z 1974 r.) oraz art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 83 ust. 1 oraz art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.- zwanej dalej Prawem budowlanym z 1994 r.), po rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnie dobudowanej części budynku gospodarczego (obecnie użytkowanego jako mieszkalny), stwierdzonej w roku 1969 r. na terenie nieruchomości przy ul. S. w Bydgoszczy, odmówił wydania decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. Kujawsko- Pomorski Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję organu I instancji i stwierdził wykonanie obowiązku określonego w prawomocnej decyzji z dnia [...] sierpnia 1969 r. wydanej przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Bydgoszczy oraz zobowiązał H. G., E. G., Z. G. i H. B. do uzyskania pozwolenia na użytkowanie rozbudowanej (w 1969 r.) części budynku.
Powyższa decyzja z dnia [...] stycznia 2011 r. została uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 15 czerwca 2011 r. (sygn. akt II SA/ Bd 246/11). Jak podkreślił Sąd, przedmiotem sprawy nie jest ocena prawidłowości decyzji o rozbiórce z 1969r., ani ocena materiału dowodowego, który stał się podstawą wydania tej decyzji. Decyzja o rozbiórce została wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. Nie powiodły się też próby wzruszenia wydanych rozstrzygnięć w tym przedmiocie w ramach postępowania nadzwyczajnego. W drodze ostatecznych i prawomocnych rozstrzygnięć uznano, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki dobudowanej części budynku. Kluczowe argumenty decydujące o braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki znalazły się w uzasadnieniu decyzji Kujawsko- Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2005 r. Wskazując z kolei na wyjątkowy charakter przedmiotowej sprawy, Sąd zaznaczył, że wniosek o rozbiórkę spornego obiektu nie inicjował postępowania w sprawie samowoli budowlanej, gdyż to postępowanie już było wszczęte, ale jak ustalił organ, nie zostało zakończone. Słusznie organ odwoławczy podzielił opinię organu I instancji o braku podstaw do orzeczenia rozbiórki, jednakże takie rozstrzygnięcie pozbawiło stronę możliwości kontroli rozstrzygnięcia w administracyjnym toku instancji. Sąd uznał również za dopuszczalne rozstrzygnięcie organu I instancji zwłaszcza, że w świetle art. 138 K.p.a. organ odwoławczy nie mógł ograniczyć się tylko do uchylenia orzeczenia organu I instancji.
Ponownie rozpoznając sprawę, Kujawsko- Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] stycznia 2012 r. na podstawie art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. utrzymał w mocy skarżoną decyzję z dnia [...] listopada 2010 r. Wskazując na znajdującą się w obrocie prawnym decyzję Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Bydgoszczy z dnia [...] sierpnia 1969 r. oraz fakt niezakończenia w niniejszej sprawie postępowania legalizacyjnego, organ odwoławczy podkreślił, że zgodnie z art. 51 ust. 4 ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46) nakaz przymusowej rozbiórki mógł być wydany jedynie w przypadku, gdyby inwestor nie wykonał nakazanych mu czynności w oznaczonym terminie, co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie. W związku z tym organ I instancji słusznie odmówił wydania nakazu rozbiórki części dobudowanej samowolnie w 1969 r. Prostując podstawę prawną wydanego orzeczenia, organ odwoławczy podkreślił, że odmowa wydania nakazu rozbiórki powinna być rozstrzygana w oparciu o art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., a wymienione w nim przypadki nie zachodzą w niniejszej sprawie.
Nadto organ podał, iż współwłaściciele nieruchomości T. K. i W. K. brali udział w przedmiotowym postępowaniu administracyjnym. Podstawowa część spornego budynku usytuowana jest również w granicy ww. działek, a dobudowa obejmuje niewielką powierzchnię, tj. ok. 5,74 x 4,60 m, co przepisy techniczne obowiązujące w czasie realizacji dobudowy dopuszczały. Także ostatni obowiązujący miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przedmiotową działkę kwalifikował jako teren zabudowy jednorodzinnej. Zatem owa rozbudowa nie była sprzeczna z ww. planem. Natomiast obecnie nie ma dla tego terenu planu.
Skargę na powyższą decyzję złożył A. S., zarzucając jej naruszenie: art. 7, art. 10, art. 77, art. 78 § 1, art. 79, art. 80, art. 81 K.p.a. art. 84, art. 97 § 1 ust. 4, art. 138 § 1 pkt 1, art. 136 K.p.a. oraz art. 29 ust. 5 art. 37 ust 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo w piśmie procesowym z dnia 15 października 2012 r. pełnomocnik skarżącego wskazał, że W. G. oraz jego spadkobiercy nie mieli nigdy tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości, co winno skutkować zastosowaniem sankcji przewidzianej w art. 37 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Skarżący pomimo, iż jest większościowym współwłaścicielem, nie może swobodnie dysponować nieruchomością. Zwrócono ponadto uwagę na to, że skarżący uzyskał decyzję ustalającą warunki zabudowy, której zrealizowanie wymaga rozebrania budynku oraz wniósł o przeprowadzenie dowodu z akt "Sądu Rejonowego w Bydgoszczy" w sprawie II Ns [...].
W odpowiedzi na skargę Kujawsko- Pomorski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swe dotychczasowe stanowisko.
Rozpoznając powyższą skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, dokonał na wstępie analizy przepisu art. 153 P.p.s.a. i podkreślił wynikające z niego związanie oceną prawną i wskazaniami wyrażonymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 15 czerwca 2011 r. (sygn. akt II SA/Bd 246/11). Sąd pierwszej instancji zaznaczył przy tym, że w sprawie nie pojawiły się żadne nowe okoliczności, które mogłyby ewentualnie podważyć ww. zasadę. Stan faktyczny w niniejszej sprawie nie uległ żadnej zmianie. Dotyczy to w szczególności podnoszonych przez skarżącego kwestii braku tytułu prawnego W. G. do nieruchomości, na której dokonał samowolnej rozbudowy budynku. Okoliczność ta niewątpliwie nie jest nowa, a z istoty tego zarzutu wynika, że istniała ona już przed wyrokiem z dnia 15 czerwca 2011 r. Również dowody, które Sąd dopuścił na wniosek skarżącego nie stanowią nowych okoliczności faktycznych, gdyż również istniały znacznie wcześniej, niż zapadł wskazany wyżej wyrok.
Jak podkreślił Sąd pierwszej instancji, w powyższym wyroku zawarto jednoznaczne stwierdzenie, iż "w wyniku przeprowadzonych postępowań nie ma podstaw do nakazania rozbiórki spornego obiektu" i "biorąc pod uwagę podane zawiłości proceduralne, wszczęcie postępowania w celu orzeczenia o rozbiórce, a nie oceny czy istnieje samowola, brak podstaw do nakazania rozbiórki w okolicznościach niniejszej sprawy, wydane uprzednio rozstrzygnięcia, zmiany stanu prawnego, daleko idące negatywne skutki pozbawienia strony możliwości kontroli orzeczenia w administracyjnym toku postępowania, w ocenie Sądu pozwalają na uznanie za dopuszczalne rozstrzygnięcie organu I instancji".
Jak podkreślił za wyrokiem z dnia 15 czerwca 2011 r. Sąd pierwszej instancji, przedmiotem sprawy nie jest ocena prawidłowości decyzji o rozbiórce z 1969 r. ani ocena materiału dowodowego, który stał się postawą wydania tej decyzji. Decyzja o rozbiórce z dnia [...] października 1969 r. została wyeliminowana z obrotu prawnego jako wadliwa. Nie powiodły się też próby wzruszenia rozstrzygnięć wydanych w tym przedmiocie w ramach postępowania nadzwyczajnego. W drodze ostatecznych i prawomocnych rozstrzygnięć uznano, że nie było podstaw do nakazania rozbiórki dobudowanej części budynku. Kluczowe argumenty decydujące o braku podstaw do orzeczenia nakazu rozbiórki znalazły się w uzasadnieniu decyzji Kujawsko- Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z [...] listopada 2005 r. Decyzja ta nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. Postępowanie o stwierdzenie nieważności tej decyzji zakończyło się orzeczeniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2006 r., który odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] listopada 2005 r. Orzeczenie to zyskało aprobatę po przeprowadzeniu kontroli sądowoadministracyjnej (wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 listopada 2007 r. sygn. akt VII SA/Wa 199/07 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2009 r. sygn. akt II OSK 621/08). Stąd odwoływanie się przez skarżących do dokumentów, które zostały już odmiennie ocenione nie znajduje uzasadnienia.
Z przedstawionych wyżej przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył A. S., zaskarżając go w całości i zarzucając mu:
1. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie przez WSA skargi A. S., w sytuacji gdy decyzja Kujawsko- Pomorskiego WINB wydana została z naruszeniem art. 6, 7, 8, 10 K.p.a. oraz art. 75 § 1, 77, 78 § 1, 79, 80, 81, 84, 97 § 1 pkt 4 K.p.a. uzasadniającym jej uchylenie ze względu na istotne naruszenie przepisów postępowania, w szczególności polegające na błędnym ustaleniu przez organy nadzoru budowlanego stanu faktycznego w sprawie oraz na braku merytorycznego odniesienia się do wskazywanych przez skarżącego okoliczności i zarzutów,
2. naruszenie przepisów postępowania, a mianowicie art. 141 § 4 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. art 106 § 3 P.p.s.a. poprzez nieprawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy w toku przewodu sądowego, pomimo ujawnienia nowych, istotnych okoliczności i przeprowadzenia dowodu z dokumentów - akt sprawy dotyczących zasiedzenia nieruchomości przy ul. S. w Bydgoszczy SR w Bydgoszczy sygn. akt II Ns [...] z aktami postępowania Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w Bydgoszczy i decyzją WRN w Bydgoszczy, które to dokumenty jednoznacznie wykluczały jakąkolwiek legalizację samowoli budowlanej części budynku gospodarczego z 1969 r. i całkowicie przeczą, że organ administracyjny do takiej legalizacji zmierzał,
3. naruszenie przepisu art. 153 P.p.s.a. poprzez uznanie, że w rozpatrywanej sprawie zachodzą bezwzględnie przesłanki tego artykułu jako sprawy o identycznym stanie faktycznym jak w wyroku WSA z dnia 15 czerwca 2011 r. w sprawie II SA/Bd 246/11 oraz poprzez mylną ocenę że "w sprawie nie pojawiły się żadne nowe okoliczność, które mogłyby ewentualnie podważyć w/w zasadę", gdy tymczasem zaszły istotne zmiany stanu faktycznego sprawy poprzez ujawnione w toku przewodu sądowego, nie istniejące wcześniej w toku postępowania administracyjnego okoliczności faktyczne jakim są dowody w postaci brakującej dokumentacji postępowania administracyjnego z 1969 r. oraz postanowienia Powiatowego Sądu w Bydgoszczy sygn. akt II Ns [...] znajdujące się w aktach sprawy Sądu Rejonowego w Bydgoszczy o sygn. akt II Ns [...] a także decyzji nr [...] Prezydenta Miasta Bydgoszczy ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowego budynku gospodarczego z nową zabudową budynkiem mieszkalnym i gospodarczym oraz garażem przy likwidacji istniejącego budynku gospodarczego.
Wskazując na powyższe zarzuty kasacji, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżanego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Jak stwierdził w uzasadnieniu kasacji jej autor, uznanie Sądu pierwszej instancji, iż jest on związany stanem faktycznym i prawnym ustalonym we wcześniejszych orzeczeniach jest wadliwe o tyle, że w sprawie wystąpiły okoliczności nieznane we wcześniejszym postępowaniu administracyjnym i nigdy nie były ocenione. Nadto organ (Prezydium Miejskiej Rady Narodowej) nie zmierzał nigdy do legalizacji samowoli budowlanej, bowiem przeczą temu negatywna opinia urbanistyczna oraz pismo z dnia 7 października 1969 r. W okolicznościach przedmiotowej sprawy W. G. nigdy nie posiadał tytułu prawnego do nieruchomości i fakt ten powinien mieć pierwszoplanowe znaczenie dla oceny wydanych do chwili obecnej decyzji. Brak możliwości wykazania się tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości przesądza o tym, że budynek ten powinien zostać rozebrany. Podobnie jak fakt wydania decyzji o warunkach zabudowy, w której zamieszczono wymóg likwidacji dotychczasowego obiektu budowlanego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna jest bezzasadna.
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.- zwanej dalej P.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeśli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 tej ustawy, a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak, to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej i wyłącznie w granicach wyżej określonych może rozpatrywać wniesioną kasację.
Wskazując na powyższe podzielić należało ocenę Sądu pierwszej instancji, iż w niniejszej sprawie o braku podstaw do nałożenia na inwestora nakazu rozbiórki spornego obiektu przesądzono w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Bd 246/11. Co istotne, w wyroku tym również uznano za dopuszczalne rozstrzygnięcie podjęte przez organ I instancji. W tej sytuacji, wydanie przez organ odwoławczy decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji stanowiło konsekwencję oceny sprawy w wyroku z dnia 15 czerwca 2011 r., którą ponownie rozpoznające sprawę organy administracyjne oraz Sądy orzekające w sprawie pozostawały związane, zgodnie z normą art. 153 P.p.s.a. Jak słusznie zauważa skarżący, "zaskarżony wyrok jest w istocie powieleniem wcześniej wydanego orzeczenia (...)". Wbrew jednak jego twierdzeniom, w sprawie nie zaszły żadne takie okoliczności, które uwalniałyby Sąd, czy organ odwoławczy od związania tą oceną. Powielenie zaprezentowanej wcześniej oceny było, zatem w pełni uzasadnione.
Zaznaczyć trzeba, iż zgodnie z art. 153 P.p.s.a. "Ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia". Odstępstwo od zasady wyrażonej w tym przepisie może dotyczyć dwóch sytuacji. Pierwszej związanej ze zmianą stanu faktycznego, gdy w trakcie ponownego rozpatrywania sprawy organ stwierdzi, że stan faktyczny uległ zasadniczej zmianie i jest odmienny od przyjętego przez sąd. I drugiej związanej ze zmianą stanu prawnego. Jak słusznie zauważył jednak Sąd pierwszej instancji, a co nie stanowi również żadnych wątpliwości w poglądach judykatury oraz doktryny, zmiana istotnych okoliczności faktycznych dotyczy tych, które miały miejsce (zaistniały) po wydaniu tegoż prawomocnego wyroku (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 stycznia 2011 r. sygn. akt II OSK 158/10; z dnia 20 października 2011 r. sygn. akt II FSK 1057/11 oraz z dnia 10 stycznia 2012 r. sygn. akt II FSK 1328/12- orzeczenia dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dostępne pod adresem internetowym: orzeczenia.nsa.gov.pl oraz J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wyd. 4. Warszawa 2010, str. 362, A. Kabat [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka- Medek. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie V, LEX- komentarz do art. 153 P.p.s.a.).
Wskazując na powyższe, bez znaczenia dla niniejszej sprawy pozostawały dowody w postaci "brakującej dokumentacji postępowania administracyjnego z 1969 r." oraz postanowienia Sądu Rejonowego w Bydgoszczy sygn. akt II Ns [...] (jak wynika z akt sprawy odpowiednio: postanowienia z dnia 29 września 1971 r. oraz z dnia 30 października 1972 r. w sprawie o zasiedzenie nieruchomości), bowiem nie podważają one przyjętego w sprawie stanowiska o braku ziszczenia się dyspozycji art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w odniesieniu do obiektu objętego kontrolowaną w niniejszej sprawie decyzją.
W nawiązaniu z kolei do wskazywanej w kasacji decyzji Prezydenta Miasta Bydgoszczy z dnia [...] lutego 2012 r. ustalającej warunki zabudowy stwierdzić trzeba, iż również ona pozostawała bez jakiegokolwiek związku z rozpoznawaną sprawą. Przedmiot niniejszej sprawy stanowiła ocena legalności wykonanych robót budowlanych i możliwości nałożenia na opisaną na wstępie część budynku nakazu rozbiórki. Analiza ta w świetle wydanych wcześniej w sprawie wyroków także wiążących w niniejszej sprawie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 marca 2005 r. sygn. akt II SA/Gd 108/02 oraz w.w. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 15 czerwca 2011 r.) mogła dokonać się wyłącznie w świetle przesłanek wymienionych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. Chęć podjęcia kolejnego zamierzenia budowlanego i ustalenie dla niego warunków zabudowy pozostawała bez związku z niniejszą sprawą.
Wskazując na powyższe, za bezzasadne należało uznać zarzuty naruszenia art. 153 P.p.s.a. oraz art. 141 § 4 w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 106 § 3 P.p.s.a.
Nie podlegał również uwzględnieniu zarzut naruszenia art. 6, art. 7, art. 8, art. 10 oraz art. 75 § 1, art. 77, art. 78 § 1, art. 79, art. 80, art. 81, art. 84 i art. 97 § 1 pkt 4 K.p.a., bowiem stan faktyczny został ustalony w sprawie prawidłowo, zaś podnoszone przez skarżącego zarzuty pozostawały nietrafione. Jak słusznie podkreślał Sąd pierwszej instancji, przedmiotem sprawy nie jest ocena prawidłowości decyzji o rozbiórce z 1969 r. ani ocena materiału dowodowego, który stał się podstawą wydania tejże decyzji. Te zostały już ocenione w innych postępowaniach. Z tych też przyczyn powoływanie się jak w uzasadnieniu niniejszej kasacji na cel działań podejmowanych przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej było bezskuteczne, podobnie jak twierdzenia, iż W. G. nie posiadał tytułu do nieruchomości, na której posadowiono przedmiotową część obiektu budowlanego. To zostało ustalone przez organ I instancji, jak i zaakceptowane w wyroku z dnia 15 czerwca 2011 r. Na marginesie wskazać trzeba, iż fakt ten wynikał również z powoływanego przez skarżącego postanowienia Sądu Powiatowego w Bydgoszczy z dnia 30 października 1972 r. (sygn. akt II Ns [...]).
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 P.p.s.a. oddalił rozpoznawaną kasację.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło