II SA/Sz 950/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Iwona Tomaszewska, Sędziowie Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz (spr.),, Sędzia NSA Stefan Kłosowski, Protokolant Katarzyna Skrzetuska-Gajos, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej I. oddala skargę, II. oddala wniosek uczestnika postępowania Spółki A. o przyznanie kosztów zastępstwa procesowego. Decyzją z dnia [...] Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny, na podstawie art. 104 § 1 i § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) i art. 5 pkt 4a ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej ( Dz. U. 2006r., Nr 122 poz. 851 z późn. zm.), nie stwierdził u A.W. choroby zawodowej – [...] trwały odbiorczy ubytek słuchu [...] spowodowany hałasem [...] wymienioną w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Z uzasadnienia decyzji organu I instancji wynika, że A.W. świadczył pracę na rzecz Stoczni kolejno na stanowisku: [...]. W okresie [...] był natomiast zatrudniony przez A. jako [...]. Od [...] świadczył pracę na rzecz Stoczni na stanowiskach specjalista [...]. Natomiast od [...] skarżący był zatrudniony w Stoczni na stanowiskach specjalista [...]. Zgodnie z Kartami oceny narażenia zawodowego w związku z podejrzeniem choroby zawodowej sporządzonymi przez Powiatową Stację Sanitarno-Epidomiologiczną A.W. przez cały okres zatrudnienia narażony był na hałas podnormatywny obciążający narząd słuchu. Od roku [...] skarżący, w związku z nagłą głuchotą ucha lewego, podejmował leczenie mające na celu poprawę jego stanu zdrowia - hospitalizacja na oddziale laryngologicznym. Na skutek ponownego leczenia w latach [...] roku u skarżącego stwierdzono niedosłuch odbiorczy znacznego stopnia [...]. Na skutek wszczętego postępowania administracyjnego przez Państwową Powiatowego Inspektora Sanitarnego w sprawie stwierdzenia choroby zawodowej - obustronny trwały odbiorczy ubytek słuchu [...] poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), skarżący został zbadany w Poradni Chorób Zawodowych w Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy, która w orzeczeniu lekarskim nr [...] stwierdziła brak podstaw do rozpoznania choroby zawodowej. W przedmiotowym orzeczeniu lekarskim wskazano, że w toku badań wstępnych do pracy odnotowano już osłabienie słuchu [...]. Od powyższego orzeczenia lekarskiego jednostki orzeczniczej I stopnia skarżący odwołał się do Instytutu Medycyny Pracy w [...]. Na skutek przeprowadzonych badań audiologicznych przez Instytut Medycyny Pracy obejmujących: [...]. W wydanym jednakże na podstawie powyższych badań, wcześniejszej dokumentacji medycznej oraz kart oceny narażenia zawodowego orzeczeniu lekarskim nr [...] ustalono, że brak podstaw do rozpoznania etiologii [...]. Obraz kliniczny obserwowanego uszkodzenia słuchu [...]. Brak jest też udokumentowanego przebiegu rozwoju uszkodzenia słuchu charakterystycznego dla skutków działania biologicznego hałasu. Uszkodzenie słuchu rozwijało się jako asymetryczne uszkodzenie [...]. Hałas doprowadza do symetrycznych uszkodzeń słuchu, głównie w zakresie wysokich częstotliwości. Powyższe wskazuje na inną niż hałas ponadnormatywną przyczynę uszkodzenia słuchu. Na podstawie powyższych orzeczeń lekarskich wydanych przez Ośrodek Medycyny Pracy oraz Instytut Medycyny Pracy, a także zgromadzony materiał dowodowy w sprawie, w szczególności ocenę narażenia zawodowego, Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny dniu [...] r. wydał decyzję znak [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u A.W.- obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu [...] wymienionej w poz. 21 wykazy chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Od powyższej decyzji strona odwołała się podnosząc w uzasadnieniu swojego pisma, że w momencie zatrudnienia w [...] ubytek słuchu, który znajduje się w dokumentacji powstał na skutek odbytych praktyk studenckich w stoczni w wyniku urazu akustycznego, który nie był zauważalny i nie miał wpływu na późniejszą utratę słuchu. Ponadto według niej orzeczenia lekarskie wydane w niniejszej sprawie są krzywdzące i niezrozumiałe, bo nie uznają narażenia na działanie hałasu ponadnormatywnego jako przyczynę utraty przez nią słuchu. Odwołują się do statystycznych danych i nie uwzględniają specyfiki jego urazu - wpierw uszkodzone zostało ucho [...]. Nie wskazano również stronie żadnych przyczyny leżących u podstaw jego choroby. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny, po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego, w dniu [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego, art. 12 ust. 2 pkt 1 i art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 1985r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006r. Nr 122, poz. 851 z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego. Badając zarzuty podniesione przez stronę organ odwoławczy zwrócił się do A.W. o przedłożenie uwierzytelnionych kserokopii dokumentacji medycznej, wyników badań potwierdzających uraz akustyczny zaistniały na skutek odbytych praktyk studenckich, a także do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy oraz Instytutu Medycyny Pracy o ustosunkowanie się do zarzutów podniesionych przez stronę w odwołaniu. W odpowiedzi na prośbę organu A.W. poinformował, że nie posiada żądanej dokumentacji - może przełożyć tylko indeks z udokumentowaniem odbycia praktyk. Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy wyjaśnił, że nagła głuchota ucha [...] i nie może stanowić do rozpoznania choroby zawodowej. Brak jest w niniejszej sprawie przebiegu choroby o określonym charakterze. Również Instytut Medycyny Pracy podtrzymał swoje stanowisko. Jak uzasadnił podstawą braku uznania wystąpienia u A.W. choroby zawodowej jest obraz kliniczny stwierdzonego uszkodzenia słuchu, który nie jest charakterystycznym obrazem klinicznym uszkodzenia słuchu powstałego na skutek biologicznego działania hałasu. Również brak udokumentowanych, charakterystycznych dla urazu akustycznego rozwoju uszkodzenia słuchu - audiogramy z badań okresowych- nie pozwalają dojść do odmiennej konstatacji niż uczynił Instytut Medycyny Pracy w Łodzi. W związku z powyższymi ustaleniami, jak i wcześniejszymi poczynionymi przez organ I instancji, Państwowy Wojewódzki Inspektora Sanitarnego stwierdził, że jest on związany wydanymi w sprawie orzeczeniami lekarskimi jednostek właściwych do rozpoznania choroby zawodowej z uwagi na fakt, że dotyczą one wiedzy specjalnej i mają charakter opinii biegłego - nie może również przeprowadzić żadnego przeciwdowodu bądź też podważać ustalonego przez nie stanu zdrowia skarżącego. Według organu II instancji wydane orzeczenia lekarskie w niniejszej sprawie w sposób wyczerpujący i niebudzący wątpliwości wykazały brak podstaw ku rozpoznaniu choroby zawodowej wymienionej w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869) u skarżącego. W konsekwencji uznał odwołanie skarżącego za nieuzasadnione. Na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] skarżący A.W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając jej niezgodność z prawem oraz niesprawiedliwość w stosunku do niego. Według strony zostały spełnione warunki potwierdzające chorobę zawodową wymienioną w poz. 21 wykazu chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). Jednocześnie skarżący zarzucił, że schorzenie, na które cierpi, nie uznano za powstałe na skutek biologicznego działania hałasu na podstawie danych statystycznych, a nie na podstawie rzeczywistych dowodów. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o je oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, iż w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Jednocześnie, na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W konsekwencji Sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże tylko w granicach sprawy, w której skarga została wniesiona. Skarga należy uznać za nieuzasadnioną. W postępowaniu prowadzonym przez państwową inspekcję sanitarną w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej u skarżącego A.W., niniejszy Sąd w toku przeprowadzonej kontroli nie doszukał się uchybień bądź naruszeń prawa, które skutkować mogłyby wzruszeniem wydanych przez nie decyzji. Choroba zawodowa jest pojęciem prawnym zdefiniowanym w art. 2351 Kodeksu pracy. Zgodnie z tym przepisem, za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". O stwierdzeniu choroby zawodowej decyduje spełnienie dwóch przesłanek: zamieszczenie choroby w wykazie chorób zawodowych oraz ustalenie, że zostało ono spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy lub w związku ze sposobem wykonywania pracy. Jednocześnie art. 2352 Kodeksu pracy stanowi, że rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych. Tym samym należy uznać, że choroba zawodowa oznacza znaczne pogorszenie stanu zdrowia (zachorowanie), które pozostaje w związku przyczynowym z pracą. Przyczyną zachorowania jest świadczona praca, jej rodzaj, charakter i warunki jej wykonywania. W związku z powyższym choroby zawodowe są przewidywalne i zostały ujęte w tzw. wykazie chorób zawodowych wydanym na podstawie delegacji zawartej w art. 237 § 1 pkt 3 - 6 i § 11 Kodeksu pracy, przez Radę Ministrów w rozporządzeniu z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869), które weszło w życie z dniem 3 lipca 2009 r. Jednocześnie należy podnieść, że Minister Zdrowia, na podstawie upoważnienia wynikającego z art. 237 § 4 pkt 1 Kodeksu pracy, wydał rozporządzenie z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. Nr 132, poz. 1121). Zgodnie § 8 ust. 1 rozporządzenia z dnia 1 sierpnia 2002 r. w sprawie sposobu dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób (Dz. U. Nr 132, poz. 1121), decyzja o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydawana jest na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Jej wydanie poprzedza zatem postępowanie dotyczące rozpoznania choroby zawodowej. W zakresie tego postępowania, zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia wyżej przywołanego, orzeczenie lekarskie o rozpoznaniu choroby zawodowej, bądź braku podstaw do jej rozpoznania wydawane jest przez lekarza wyspecjalizowanej jednostki diagnostycznej (pierwszego i drugiego stopnia) powołanej do rozpoznawania chorób zawodowych, a określonej w § 5. Podstawę do wydania takiego orzeczenia stanowią wyniki przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacja medyczna pracownika, dokumentacja przebiegu zatrudnienia oraz ocena narażenia zawodowego. Orzeczeniem lekarskim wydanym w tym postępowaniu związany jest organ inspekcji sanitarnej. Nie jest on władny do dokonywania samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej prowadzącej do odmiennego rozpoznania w zakresie stwierdzonego schorzenia. Orzeczenie lekarskie stanowi wiarygodny środek dowodowy służący stwierdzeniu choroby zawodowej, a organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do weryfikacji jego merytorycznej treści. Co najwyżej, jeśli w świetle wszystkich zgromadzonych dowodów orzeczenie to budzi wątpliwości, organ administracji może żądać wydania kolejnych orzeczeń, przez inne jednostki diagnostyczne. Orzekając jednak o chorobie zawodowej nie może dokonywać własnych ustaleń, prowadzących do odmiennego rozpoznania jednostki chorobowej i obowiązany jest przyjąć ustalenia wynikające z wydanych w sprawie orzeczeń lekarskich ( wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r., sygn. akt II OSK 1078/06). W przedmiotowej sprawie, uwzględniając powyższe rozważania, wskazać należy, iż skarżący A.W. poddany został badaniu we właściwych jednostkach diagnostycznych pierwszego i drugiego stopnia, tj. Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy oraz Instytucie Medycyny Pracy. Na skutek powyższych badań wydane zostały orzeczenia lekarskie stwierdzające brak podstaw do rozpoznania u skarżącego choroby zawodowej. Zdiagnozowane u skarżącego schorzenie nie powstało w związku ze sposobem wykonywanej pracy i nie można zakwalifikować go jako obustronnego trwałego odbiorczego ubytku słuchu [...] wymienionej w poz. 21 wykazy chorób zawodowych określonych w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. Nr 105, poz. 869). W ocenie Sądu, tożsame rozpoznanie dokonane przez jednostki orzecznicze pierwszego i drugiego stopnia tj. stwierdzenie braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej oraz argumentacja przytoczona na poparcie niniejszego stanowiska nie dają podstaw do kwestionowania przez organy inspekcji sanitarnej wydanych orzeczeń lekarskich. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia zaskarżona decyzja prawidłowo oparta została o orzeczenia lekarskie. Organ wydający decyzję nie był natomiast uprawniony do analizy materiału dowodowego z medycznego punktu widzenia. W zakresie rozpoznania choroby zawodowej związany był orzeczeniami lekarskimi. Należy ponadto podkreślić, że niniejsze orzeczenia lekarskie nie są aktami (administracyjnymi), wymienionymi w art. 3 § 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku, z czym jako takie, nie podlegają kontroli działalności administracji publicznej sprawowanej przez sądy administracyjne. Orzeczenia lekarzy uprawnionych do rozpoznawania chorób zawodowych zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych, wymienionych w § 5 rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, są dowodami w sprawie w rozumieniu art. 75 § 1 w związku z art. 84 § 1 KPA (wyrok NSA z dnia 15 marca 1994 r., SA/WR 147/94, Prok. i Pr. 1995/2/53, wyrok NSA z dnia 5 stycznia 2007 r. sygn. akt II OSK 1078/07). Nie ulega również wątpliwości, że w oparciu o te orzeczenia, zaskarżona decyzja o braku podstaw do stwierdzenia u skarżącego choroby zawodowej została wydana w sposób prawidłowy. Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia i art. 235 1 Kodeksu pracy konieczną przesłanką do jej stwierdzenia w drodze decyzji organu inspekcji sanitarnej jest bowiem rozpoznanie schorzenia przez jednostkę diagnostyczną jako choroby określonej w wykazie chorób zawodowych. Skoro natomiast w orzeczeniach lekarskich stwierdzono, że schorzenie występujące u skarżącego nie stanowi choroby określonej w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia jako choroba zawodowa, brak było podstaw do jej stwierdzenia. Podnieść należy dodatkowo że wniosek dowodowy na rozprawie przed Sądem w dniu 28 marca 2012 roku nie zasługiwał na uwzględnienie, gdyż Sąd Administracyjny w zakresie swojej kompetencji sprawuje jedynie kontrolę decyzji administracyjnych pod względem jej zgodności z prawem i nie przeprowadza postępowania dowodowego. W ocenie Sądu, prawidłowo w prowadzonym postępowaniu organ nie naruszył zasad postępowania administracyjnego i prawidłowo uznał za wiążącą ocenę wynikającą z orzeczeń lekarskich o braku podstaw do rozpoznania u skarżącej choroby zawodowej. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono, jak w sentencji. Sąd oddalił wniosek pełnomocnika uczestnika postępowania M. Spółki o zasądzenie od strony skarżącej na rzecz uczestniczki postępowania kosztów zastępstwa procesowego, bowiem w tym zakresie nie ma podstawy prawnej do jego uwzględnienia.