I SA/Op 59/12
WyrokWSA w Opolu2012-03-28
Skład orzekający: Marta Wojciechowska, Anna Wójcik, Marzena Łozowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel pojazdu jest zobowiązany do uiszczenia opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania, nawet jeśli nie kierował pojazdem, a jedynie był jego właścicielem, a następnie nie był w stanie wskazać faktycznego kierowcy z powodu upływu czasu i dużej liczby pracowników?Ratio decidendi
Sąd uznał, że obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej za postój w strefie płatnego parkowania obciąża co do zasady właściciela pojazdu. Właściciel może zwolnić się z tego obowiązku, wskazując faktycznego użytkownika samochodu, jednak ciężar dowodowy wykazania tej okoliczności spoczywa na nim. Samo stwierdzenie, że pojazdem kierowała inna osoba, bez przedstawienia dowodów, nie jest wystarczające do obalenia domniemania obciążającego właściciela, zwłaszcza w kontekście przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, które nie nakładają na organ obowiązku badania zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym.Stan faktyczny
Skarżący R.W. kwestionował postanowienia organów dotyczące egzekucji administracyjnej opłat dodatkowych za postój pojazdów w strefie płatnego parkowania. Organy uznały, że skarżący, jako właściciel pojazdów, jest zobowiązany do zapłaty, mimo jego twierdzeń, że nie kierował pojazdami osobiście i nie jest w stanie wskazać pracowników, którzy korzystali z pojazdów w latach 2006-2007. Skarżący zarzucił błąd co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienie obowiązku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Wojciechowska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Wójcik Sędzia WSA Marzena Łozowska Protokolant Starszy inspektor sądowy Iwona Dąbrowska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 28 marca 2012 r. sprawy ze skargi R. W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 22 listopada 2011 r., nr [...] w przedmiocie zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej oddala skargę.
Przedmiotem skargi jest postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 22 listopada 2011 r. nr SKO I/40/1755/2011eg, wydane na podstawie art. 1 i 18 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. nr 79, poz. 856 ze zm.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j., Dz. U. z 2000 r., Nr 98, poz. 1071 ze zm.) - /dalej k.p.a./, utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta Opola z dnia 26 maja 2011 r. o uznaniu za nieuzasadnione zarzutów R. W. w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
Powyższe postanowienie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Dyrektor Miejskiego Zarządu Dróg w Opolu w związku z nieopłaceniem postoju w strefie płatnego parkowania, przesłał skarżącemu siedem upomnień o numerach od 28329/2010 do 28335/2010 wzywających do wykonania obowiązku - uiszczenia opłaty dodatkowej za postój samochodów w strefie płatnego parkowania w okresie od maja 2006 r. do listopada 2007 r. Upomnienia te doręczono skarżącemu w dniu 28 września 2010 r., na adres jego zamieszkania.
Wobec braku dobrowolnego spełnienia obowiązku, Prezydent Miasta Opola w dniu 7 stycznia 2011 r. wystawił tytuły wykonawcze od nr 282/OP/2011 do nr 288/OP/2011. W wystawionych tytułach wykonawczych jako podstawę prawną egzekucji administracyjnej wskazano przepis art. 13 f ustawy o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. nr 204 poz. 2086 ze zm.)-/dalej u.p.d./ oraz uchwałę nr XXI/193/03 Rady Miasta Opola z dnia 10 grudnia 2003 r., stwierdzając jednocześnie, że określone w tytułach wykonawczych należności powstały z mocy prawa.
Skarżący złożył zarzuty na prowadzenie postępowania egzekucyjnego, domagając się umorzenia prowadzonego postępowania i wstrzymania czynności egzekucyjnych. Jako podstawę zgłoszonych zarzutów wskazano art. 33 pkt 1 i pkt 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. z 2005r. Nr 229 poz. 1954 z późn. zm.)-/dalej u.p.e.a./ tj. nieistnienie obowiązku i błąd co do osoby zobowiązanego.
W ocenie Skarżącego, wynikający z wystawionych tytułów wykonawczych obowiązek nie istnieje w stosunku do jego osoby i nie on jest osobą zobowiązaną do zachowania się zgodnie z treścią tytułu wykonawczego, bowiem to nie on był kierującym i nie korzystał z postoju w strefie płatnego parkowania. Zaznaczył, że prowadzi działalność gospodarczą pod nazwą A w O., ul. R. [...]. i o konieczności uiszczenia dodatkowych opłat dowiedział się dopiero z chwilą doręczenia mu upomnień. Wprawdzie jest właścicielem pojazdów, za postój których nie uiszczono opłat, to jednak są to pojazdy służące prowadzonej przez niego działalności gospodarczej i on osobiście nie korzystał z tych pojazdów. Posługiwali się nimi jego pracownicy podczas wykonywania zadań służbowych, przy czym jak wskazał Skarżący, nie jest w stanie stwierdzić, który z pracowników korzystał z określonego pojazdu, gdyż w latach 2006- 2007 zatrudniał około 300 osób, a od tych zdarzeń upłynął już okres 3-4 lat.
Postanowieniem z dnia 26 maja 2011 r. Nr [...], wydanym na podstawie art. 34 § 4 oraz art. 33 pkt 1 u.p.e.a., Prezydent Miasta Opola uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.
Uzasadniając rozstrzygnięcie organ w pierwszej kolejności wskazał na bezzasadność zarzutów, co potwierdził Miejski Zarząd Dróg w Opolu. Następnie organ podniósł, że egzekwowany obowiązek wynika przepisów ustawy o drogach publicznych i z uchwały nr XXI/193/09 Rady Miasta Opola z dnia 10 grudnia 2003 r. (ze zmianami). Wyjaśnił, iż w chwili stwierdzenia braku ważnego biletu parkingowego w pojeździe zaparkowanym w Strefie Płatnego Parkowania w Opolu, kontroler wystawia wezwanie do zapłaty i umieszcza je za wycieraczką przedniej szyby pojazdu. Wezwanie nie wymaga potwierdzenia odbioru podpisem, gdyż obowiązek zapłaty powstaje z mocy prawa w chwili nieopłacenia postoju, a nie w momencie wystawienia wezwania. Odnosząc się do zarzutów wskazujących, że to nie Skarżący kierował pojazdem, organ stwierdził, że do uiszczenia opłaty dodatkowej jest zobowiązany właściciel pojazdu, jeżeli nie wskaże on konkretnej osoby, która kierowała pojazdem. Na poparcie takiego stanowiska organ odwołał się wyroku NSA z 12 lutego 1998 r. sygn. akt I SA/Po 876/97. W tej sytuacji, zdaniem organu, nie miały wpływu na rozstrzygnięcie argumenty skarżącego, iż wobec dużej liczby zatrudnionych kierowców i znacznego upływu czasu nie był w stanie wskazać osoby kierującej pojazdem. Jak podkreślił organ, to właściciel pojazdów powinien prowadzić dokumentację umożliwiającą identyfikację użytkownika pojazdu i stwierdzenie, który z kierowców nie uregulował opłaty za postój w strefie płatnego parkowania.
Reasumując, organ egzekucyjny stwierdził, że skoro Skarżący nie przedstawił okoliczności pozwalających na anulowanie wezwań oraz nie wskazał innych osób kierujących pojazdem, wniesione zarzuty nie zasługiwały na uwzględnienie.
W zażaleniu na powyższe rozstrzygnięcie Skarżący podniósł, iż narusza ono przepisy art. 33 punkt 1 i 4 u.p.e.a. w związku z art. 13 ust. 1 pkt 1 u.d.p. oraz art. 77 § 1 i art. 80 kpa w związku z art. 18 u.p.e.a. i żądał zmiany postanowienia poprzez uznanie zarzutów lub ewentualnie jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Wniósł nadto o wstrzymanie czynności egzekucyjnych - zajęcia rachunku bankowego zobowiązanego do czasu rozstrzygnięcia przez organ II instancji zażalenia.
Uzasadniając zażalenie skarżący ponownie przytoczył argumenty zgłoszone w zarzutach, podtrzymał zarzuty dotyczące błędu co do osoby zobowiązanego oraz nieistnienia obowiązku uiszczania opłat za parkowanie. W ocenie Skarżącego, organ nie sprostał obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, jak również naruszył granice swobodnej oceny dowodów, nie podejmując działań w celu ustalenia faktycznego użytkownika pojazdu i ograniczając postępowanie dowodowe tylko do ustalenia właściciela pojazdu, który w zdarzeniach skutkujących opłatami dodatkowymi nie brał udziału.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia 22 listopada 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, nie znajdując podstaw do uwzględnienia zażalenia, utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji.
Kolegium, wyjaśniając podstawy prawne prowadzonej egzekucji administracyjnej, wskazało, iż zgodnie z art. 13 ust. 1 punkt 1 u.d.p. korzystający z dróg publicznych są obowiązani do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Za nieuiszczenie opłat pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość i sposób pobierania określa rada gminy (rada miasta). Opłatę dodatkową, o której mowa w ust. 1, pobiera zarząd drogi, a w przypadku jego braku zarządca drogi (art. 13 f u.d.p.) Z kolei art. 19 ust. 5 u.d.p. stanowi, iż w granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta, który może wykonywać swoje obowiązki przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi (art. 21 ust. 1 ustawy).
Kolegium wskazało, że uchwałą Rady Miasta Opola z dnia 10 grudnia 2003 r. Nr XXI/193/03 ustalono strefy płatnego parkowania i określono wysokość stawek i sposobu pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania na terenie Miasta Opola (Dz. Urz. Woj. Opolskiego. z 2003 r. Nr 104, poz. 2060).Uchwała ta została zmieniona uchwałą Nr XIII/112/07 Rady Miasta Opola z dnia 24 maja 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2007 r. Nr 46, poz. 1557). Zgodnie z § 5 ust. 1 tej uchwały, za nieuiszczenie opłat, o których mowa w § 2, pobierane będą opłaty dodatkowe w wysokości 20,00 zł.
Powołując się na tezy wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego Kolegium wskazało, że skoro obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej powstaje z mocy samego prawa, to tym samym jest niezależny od działań zarówno wierzyciela, jak i organu egzekucyjnego. Dlatego też w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, a zatem nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Ustawa o drogach publicznych nie wymaga od wierzyciela, aby to on wykazał, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej ciąży na konkretnej osobie - osobie innej od właściciela pojazdu, o ile to taka właśnie osoba rzeczywiście korzystała z pojazdu (wyrok NSA z dnia 11 marca 2009r. sygn. akt OSK 1513/08). Zatem, w przypadku niezapłacenia opłaty za postój samochodu w strefie płatnego parkowania należy przyjąć, że zobowiązanym jest właściciel pojazdu, natomiast w sytuacji, gdy właściciel pojazdu nie był kierującym, powinien wskazać osobę, która kierowała pojazdem.
Organ odwoławczy odnosząc powyższe przepisy i poglądy wyrażone w orzecznictwie do materiału dowodowego sprawy stwierdził, że bezspornie Rada Miasta Opola wypełniając delegację ustawową z art. 13 f ust 2 u.d.p. podjęła uchwałę, która wyraźnie określiła wysokość opłaty dodatkowej w kwocie 20 zł za nieuiszczenie opłaty za parkowanie pojazdów. Zatem, wierzyciel prawidłowo przesyłał właścicielowi pojazdów – R. W. upomnienia, w których zamieścił dane o numerze rejestracyjnym pojazdu, miejscu parkowania i dacie parkowania. Po doręczeniu upomnień zobowiązany, jeżeli sam nie parkował pojazdów w strefie płatnego parkowania, powinien wskazać osobę, która korzystała z danego pojazdu i parkowała nim nie uiszczając stosownych opłat. Brak wskazania, skutkował tym, że dalsze postępowanie egzekucyjne toczyło się wobec właściciela pojazdów. W tej sytuacji zasadnie wystawiono wobec skarżącego tytuły wykonawcze.
Organ odwoławczy nie podzielił zarzutów zażalenia dotyczących naruszenia art. 77 k.p.a. i art. 80 k.p.a., uznając, iż wydane postanowienie ma prawidłowe uzasadnienie faktyczne i prawne, a organ egzekucyjny odniósł się do istoty sprawy, słusznie przyjmując, że zachodzi w niej domniemanie, że to właściciel pojazdów był osobą zobowiązaną zarówno do uiszczenia opłat za parkowanie jak i wniesienia opłat dodatkowych za brak tych opłat.
Końcowo organ odniósł się do żądania wstrzymania czynności egzekucyjnych, stwierdzając, że jest ono bezprzedmiotowe, gdyż, zgodnie z art. 35 § 2 u.p.e.a., wstrzymanie czynności egzekucyjnych wywiera skutek do czasu rozpatrzenia zażalenia na postanowienie w sprawie zarzutów.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę, w której domagał się uchylenia zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenia kosztów postępowania, podnosząc zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj: art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz naruszenia przepisów art. 33 pkt 1 i 4 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13 f ust. 1 u.p.d. .
W uzasadnieniu skargi pełnomocnik powtórzył argumentację zawartą w zarzutach i zażaleniu. Ponownie zarzucił naruszenie obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego poprzez zlekceważenie przez organ egzekucyjny wyjaśnień skarżącego, który po upływie około 4 do 5 lat od zdarzenia skutkującego obowiązkiem uiszczenia opłaty dodatkowej, przy zatrudnieniu ok. 300 pracowników, będąc właścicielem kilkudziesięciu pojazdów, nie ma możliwości wskazania osoby, która w określonych w upomnieniach datach kierowała wskazanymi w nich pojazdami. Tym samym, zdaniem pełnomocnika, organy obu instancji naruszyły przepisy art. 33 pkt 1 i 4 u.p.e.a. uznając, że skarżący jest osobą zobowiązaną do wykonania obowiązku, mimo, że w zdarzeniach będących podstawą do uiszczenia tychże opłat nie brał on udziału. Pełnomocnik zwrócił również uwagę na naruszającą, jego zdaniem, prawa właściciela pojazdu procedurę działania kontrolerów na parkingu. Procedura ta, polegająca na wystawieniu wezwania, następnie umieszczeniu wezwania za wycieraczkę pojazdu i wprowadzeniu wezwania do systemu komputerowego bez dodatkowego odrębnego wezwania skierowanego do właściciela pojazdu, powoduje w sytuacji, gdy właściciel pojazdu nie jest kierowcą (np. przedsiębiorcą - tak jak to ma miejsce w przypadku skarżącego), to o obowiązku uiszczenia opłat dodatkowych, które to powstają z mocy samego prawa dowiaduje się on dopiero w momencie doręczenia mu upomnień znajdujących się w aktach sprawy, czyli po upływie około 4 do 5 lat.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę administracji publicznej przez badanie zgodności zaskarżonych decyzji i postanowień z prawem. W wyniku takiej kontroli decyzja lub postanowienie mogą zostać uchylone w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U. z 2012, poz. 270 t.j.) /dalej: P.p.s.a./.
Dokonując w rozpoznawanej sprawie oceny, czy zaskarżone postanowienie odpowiada prawu i czy postępowanie prowadzące do jego wydania nie jest obciążone wadami uzasadniającymi uchylenie rozstrzygnięcia, Sąd stanął na stanowisku, iż organy nie dopuściły się w niniejszej sprawie naruszenia prawa materialnego ani przepisów postępowania w sposób mający lub mogący mieć wpływ na wynik sprawy.
Jak wynika z akt sprawy, wierzyciel, mając na względzie nieuiszczenie przez Skarżącego opłat parkingowych za postój w płatnej strefie parkowania samochodów, będących jego własnością, po uprzednim wysłaniu upomnień wystawił tytuły wykonawcze i skierował je do egzekucji. Jako podstawę zgłoszonych zarzutów wskazano art. 33 pkt 1 i pkt 4 u.p.e.a.
Stosownie do art. 33 pkt 1 wskazanej ustawy, podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku. Natomiast w myśl punktu 4 cytowanego przepisu, jest to błąd co do osoby zobowiązanego.
Egzekucję administracyjną, stosownie art. 3 § 1 u.p.e.a., stosuje się do obowiązków określonych w art. 2 tejże ustawy, gdy wynikają one (...) - w zakresie administracji rządowej i jednostek samorządu terytorialnego - bezpośrednio z przepisu prawa, chyba że przepis szczególny zastrzega dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej. Kary pieniężne zostały wymienione w art. 2 § 1 pkt 2 u.p.e.a. i nie ma przepisu, który zastrzegałby dla tych obowiązków tryb egzekucji sądowej.
Zgodnie z art. 19 § 1 u.p.e.a., organem egzekucyjnym, z zastrzeżeniem § 2-8, uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, do zabezpieczania takich należności w trybie i na zasadach określonych w dziale IV, a także do realizacji wniosków obcych państw o udzielenie pomocy w zakresie, o którym mowa w art. 66d § 1 - jest naczelnik urzędu skarbowego. Wśród wyjątków przewidziano m.in. sytuacje, o których mowa w § 2 wskazanego artykułu. Wówczas właściwy organ gminy o statusie miasta, wymienionej w odrębnych przepisach oraz gminy wchodzącej w skład powiatu warszawskiego jest organem egzekucyjnym uprawnionym do stosowania wszystkich środków egzekucyjnych, z wyjątkiem egzekucji z nieruchomości, w egzekucji administracyjnej należności pieniężnych, dla których ustalania lub określania i pobierania jest właściwy ten organ. W niniejszej sprawie jest to Prezydent Miasta Opola.
Analizując treść art. 3 § 1 u.p.e.a. podkreślić należy, że stwierdzenie "wynikają bezpośrednio z przepisu prawa" oznacza, iż prawo określa wszystkie istotne cechy danego obowiązku, czyli: podmiot na którym ciąży obowiązek, okoliczności w których się aktualizuje oraz jego zakres. Zatem ustawodawca nie przewidział takich przypadkach konieczności wydania decyzji.
Dalej wskazać należy, że w myśl art. 13 ust. 1 punkt 1 u.d.p., korzystający z dróg publicznych obowiązani są do ponoszenia opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania. Za nieuiszczenie opłat pobiera się opłatę dodatkową, której wysokość i sposób pobierania określa rada gminy (rada miasta). Opłata ta pobierana jest przez zarząd drogi, a w przypadku jego braku przez zarządcę drogi (art. 13 f u.d.p.). W granicach miast na prawach powiatu zarządcą wszystkich dróg publicznych, z wyjątkiem autostrad i dróg ekspresowych, jest prezydent miasta, o czym stanowi art. 19 ust. 5 u.d.p. Swoje obowiązki może on wykonywać przy pomocy jednostki organizacyjnej będącej zarządem drogi (art. 21 ust. 1 ustawy). W realiach niniejszej sprawy Prezydent Miasta Opola wykonuje te obowiązki przy pomocy Miejskiego Zarządu Dróg w Opolu.
Uchwałą Rady Miasta Opola z dnia 10 grudnia 2003 r. Nr XXI/193/03 ustalono strefy płatnego parkowania i określono wysokość stawek i sposobu pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania na terenie Miasta Opola (Dz. Urz. Woj. Opolskiego. z 2003 r. Nr 104, poz. 2060).Uchwała ta została zmieniona uchwałą Nr XIII/112/07 Rady Miasta Opola z dnia 24 maja 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2007 r. Nr 46, poz. 1557). W § 5 ust. 1 uchwały, wskazano, że za nieuiszczenie opłat za parkowanie pojazdów w strefie płatnego parkowania, o których mowa w § 2, pobierane będą opłaty dodatkowe w wysokości 20,00 zł.
Przywołane regulacje określają obowiązek pobrania dodatkowej opłaty pieniężnej w wysokości 20 zł za nieuiszczenie opłaty parkingowej przez korzystającego z dróg publicznych wówczas, gdy korzystający z dróg publicznych - na ogół właściciel pojazdu - nie uiścił opłaty za parkowanie pojazdu w strefie płatnego parkowania.
W kwestii obowiązku pobrania dodatkowej opłaty niejednokrotnie wypowiadały się sądy administracyjne, na co zwróciło uwagę SKO w Opolu. W wyrokach z dnia 9 grudnia 2009r. sygn. akt I OSK 869/09, z dnia 11 sierpnia 2010r. sygn. akt III SA/Po 149/10 (dostępne na stronie internetowej NSA)podkreślano, że w razie nieuszczenia opłaty za parkowanie, obowiązek jej zapłaty co do zasady obciąża właściciela pojazdu, bowiem to on na ogół korzysta z pojazdu, chyba że udowodni, iż pojazd użyczył innej osobie. Sądy zwracały przy tym uwagę na treść art. 29 § 1 u.p.e.a., zgodnie z którym organ egzekucyjny nie jest zobowiązany do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Stąd wywodzono, że organ ma prawo domniemywać co do zasady, iż korzystającym z dróg publicznych był właściciel pojazdu, a ten może dochodzić swych racji (w przypadku, gdy wskazuje na istnienie innego podmiotu korzystającego z samochodu) poprzez podniesienie w toku postępowania egzekucyjnego zarzutu błędu co do osoby zobowiązanego i wykazanie, że kto inny kierował pojazdem (por. wyrok NSA z dnia 12 czerwca 2007 r., sygn. akt I OSK 209/07).
Sąd w niniejszym składzie podziela zaprezentowane stanowisko podkreślając, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej powstaje z mocy samego prawa, nie jest zatem zależny od działań podejmowanych przez wierzyciela, czy organu egzekucyjnego, a wynika z zaniechania osoby korzystającej z dróg publicznych. Jak słusznie wskazało SKO w Opolu, w sprawie obowiązku uiszczenia opłaty parkingowej nie prowadzi się postępowania administracyjnego i nie rozstrzyga w drodze decyzji administracyjnej, a zatem nie prowadzi się postępowania wyjaśniającego poprzedzającego rozstrzygnięcie sprawy co do jej istoty. Organ egzekucyjny jest wobec tego uprawniony do stosowania domniemania, zgodnie z którym to właściciel pojazdu jest osobą korzystającą z dróg publicznych, a zatem to jego obciąża w takich sprawach obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej. Zwolnić się od tego obowiązku może wskazując faktycznego użytkownika samochodu, gdyż to na właścicielu pojazdu spoczywa ciężar udowodnienia faktu, z którego wywodzi on korzystne dla siebie skutki prawne (por. wyrok WSA w Poznaniu z 22 czerwca 2006 r., sygn. akt I SA/Po 646/05). Z tezą tą koresponduje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 11 marca 2009r. sygn. akt OSK 1513/08, zgodnie z którym ustawa o drogach publicznych nie wymaga od wierzyciela, aby to on wykazał, że obowiązek uiszczenia opłaty parkingowej ciąży na konkretnej osobie - osobie innej od właściciela pojazdu, o ile to taka właśnie osoba rzeczywiście korzystała z pojazdu (wyrok NSA z dnia 11 marca 2009r. sygn. akt OSK 1513/08).
Zatem, w przypadku niezapłacenia opłaty za postój samochodu w strefie płatnego parkowania przyjąć należy, że zobowiązanym jest właściciel pojazdu, chyba, że wskaże on osobę, która kierowała pojazdem.
W niniejszej sprawie właściciel pojazdów, bez poparcia jakimikolwiek dowodami, wskazuje, że to nie on kierował pojazdami. Odwołując się do upływu czasu podkreśla, że nie jest w stanie określić, który z jego pracowników korzystał z określonego pojazdu i nie uiścił należnej opłaty parkingowej za postój w strefie płatnego parkowania.
Jak już zaznaczono wyżej, zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą, skoro obowiązek uiszczenia opłaty dodatkowej obciąża co do zasady właściciela pojazdu, to nie wystarczy samo stwierdzenie, że ktoś inny korzystał z pojazdu, ale ciężar dowodowy wykazania tej okoliczności obciąża właściciela pojazdu. W niniejszej sprawie poza gołosłownym twierdzeniami, Skarżący nie wykazał żadnymi dowodami, aby inne osoby korzystały z tych pojazdów. Odwoływanie się do znacznego upływu czasu i faktu zatrudniania dużej ilości pracowników oraz faktu posiadania kilkudziesięciu pojazdów, nie jest wystarczające do obalenia domniemania, o którym mowa wyżej. Podkreślić przy tym należy, że organ do momentu przedawnienia zobowiązania z tytułu opłat może dochodzić tych należności, a Skarżący prowadząc działalność gospodarczą powinien tak ją zorganizować, aby w przypadku korzystania z pojazdów przez pracowników możliwe było ustalenie, który z nich korzystał z danego pojazdu.
Z tych względów Sąd nie podzielił zarzutów naruszenia art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. oraz naruszenia przepisów art. 33 pkt 1 i 4 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 pkt 1 i art. 13 f ust. 1 u.p.d.
Odnosząc się natomiast do twierdzeń o wadliwości procedury działania kontrolerów na parkingu, naruszającej prawa właściciela pojazdu, Sąd także nie podzielił stanowiska Skarżącego w tej kwestii.
Jak wynika z przywołanych wyżej przepisów, obowiązek uiszczenia opłaty za parkowanie pojazdu samochodowego w strefie płatnego parkowania jest obowiązkiem wynikającym z mocy samego prawa. Stosownie do art. 87 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, źródłami powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej są na obszarze działania organów, które je ustanowiły, akty prawa miejscowego. Do takich aktów należy Uchwała Rady Miasta Opola z dnia 10 grudnia 2003 r. Nr XXI/193/03 ustalająca strefy płatnego parkowania i określająca wysokość stawek i sposobu pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania na terenie Miasta Opola (Dz. Urz. Woj. Opolskiego. z 2003 r. Nr 104, poz. 2060), zmieniona uchwałą Nr XIII/112/07 Rady Miasta Opola z dnia 24 maja 2007 r. (Dz. Urz. Woj. Opolskiego z 2007 r. Nr 46, poz. 1557). Tak więc zarówno wysokość stawek, jak i sposób pobierania opłat za parkowanie pojazdów samochodowych w strefie płatnego parkowania wynika ze źródła uznanego za źródło powszechnie obowiązującego prawa na obszarze organów, które je ustanowiły.
Nadto przed skierowaniem sprawy do egzekucji, właściciel samochodu otrzymuje upomnienie i najpóźniej w tym momencie zyskuje informację o ciążącym na nim z mocy prawa obowiązku. Ma wtedy możliwość podjęcia odpowiednich działań w celu wyjaśnienia sprawy i ewentualnego wskazania osoby kierującej pojazdem, jeżeli nie był to właściciel. Nie można jednocześnie czynić zarzutu organom, że dochodzą wskazanych opłat po upływie 4-5 lat, skoro zobowiązanie to nie uległo przedawnieniu, a zatem uprawnione jest działanie organu zmierzające do wyegzekwowania zaległej opłaty.
Z tych względów Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło