I GZ 37/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Maria Jagielska po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A. J. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we W. z dnia 22 grudnia 2011 r., sygn. akt I SA/Wr 1609/11 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. J. na decyzję Dyrektora Izby Celnej we W. z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego postanawia: oddalić zażalenie. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. Dyrektor Izby Celnej we W. utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] stycznia 2011 r. określającą wysokość podatku akcyzowego A. J. w kwocie 4.912 zł. Decyzja Organu II instancji została wysłana na adres strony znajdujący się w aktach sprawy i doręczona w trybie przewidzianym przez przepis art. 150 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. nr 8 poz. 60 z 2005 r. ze zm.; dalej Op.), tj. poprzez pozostawienie pisma w aktach sprawy po przechowaniu przesyłki w placówce pocztowej przez okres 14 dni i podwójnym awizowaniu. Skarżący w dniu [...] października 2011 r. (data stempla pocztowego) wniósł skargę na powyższą decyzję wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. W uzasadnieniu wskazał, że w toku postępowania podatkowego nie został pouczony o obowiązku informowania o każdej zmianie miejsca zamieszkania lub pobytu trwającego dłużej niż 7 dni. W związku z tym, w toku całego postępowania podatkowego korespondencja była kierowana do niego na niewłaściwy adres (ul. K.[...] w L.), a nie na adres aktualny (S. [...], [...] S.), i nie mógł odebrać w terminie przesyłki zawierającej decyzję Dyrektora Izby Celnej we W., a w konsekwencji złożyć skargi na wskazaną decyzję w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny we W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Wskazał, że na podstawie przepisu art. 86 § 1 i art. 87 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. poz. 270 z 2012 r.; dalej p.p.s.a.) możliwe jest przywrócenie terminu, jeżeli strona uprawdopodobni, że uchybienie nie nastąpiło z jej winy, tymczasem na co wskazuje analiza akt administracyjnych, skarżący nie przedstawił okoliczności uprawdopodobniających brak winy w naruszeniu terminu. Jak Sąd wyjaśnił, w postanowieniu Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] czerwca 2010 r. wszczynającym postępowanie podatkowe w sprawie znajdowało się pouczenie o obowiązku informowania organu o każdej zmianie adresu zamieszkania skarżącego. Przesyłka zawierająca to pismo została wysłana na kwestionowany adres i odebrana przez pełnoletniego domownika skarżącego (B. J. – k. 29 akt administracyjnych). Sąd wskazał również, że skarżący w toku postępowania administracyjnego nie kwestionował prawidłowości doręczenia mu przedmiotowego postanowienia, zatem należało przyjąć, że pismo zostało doręczone prawidłowo. Sąd podkreślił również, że w odwołaniu skarżący wskazał kwestionowany adres jako swój adres zamieszkania. Skarżący wniósł zażalenie na powyższe postanowienie stwierdzając, że Urząd Celny pozbawił go uprawnień wskutek wadliwego prowadzenia postępowania. Wskazał, że Urząd Celny znał jego ówczesny adres. Ponadto, skarżący powołując się na przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks postępowania karnego (Dz. U. nr 89 poz. 555 ze zm.) zarzucił organowi, że powinien był go poinformować o prawach i obowiązkach "podczas pierwszego przesłuchania w Urzędzie Celnym". Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności należy wskazać, że powołanie się przez skarżącego na przepisy kodeksu postępowania karnego w sprawie jest niezasadne, ponieważ zarówno sądy administracyjne jak i organy nie procedowały na ich podstawie. Organy rozstrzygające sprawę na etapie postępowania administracyjnego stosowały przepisy Ordynacji podatkowej, co było jasno wskazane w pismach i decyzjach skierowanych do strony, a Sąd orzekał na podstawie przepisów Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uwaga ta ma jednak znaczenie jedynie porządkowe, ponieważ stosownie do przepisu art. 194 § 3 p.p.s.a. strona nie ma obowiązku wskazania w zażaleniu podstawy prawnej żądania zmiany lub uchylenia postanowienia. Zarzuty skarżącego sprowadzają się do stwierdzenia, że nie zawinił on uchybieniu terminowi, ponieważ decyzja organu II instancji została doręczona stronie na nieprawidłowy adres, skutkiem czego było pozbawienie strony możności obrony swoich praw. Przypomnieć należy, że A. J. w przedłożonych do Organu dokumentach jako swój adres wskazał ul. K. [...] w L.. Na skutek tego, organy podatkowe wysyłały na podany adres pisma, również tak zaadresowana została przesyłka zawierająca decyzję Dyrektora Izby Celnej we W.. Skuteczność doręczania pism została zakwestionowana przez skarżącego dopiero po nieotrzymaniu decyzji Organu II instancji. Nadmienić należy, że w aktach administracyjnych nie znajduje się pismo poprzedzające wydanie tej decyzji, w którym skarżący zmienił adres do doręczeń, pomimo tego że został prawidłowo pouczony o obowiązku informowania o zmianie adresu do doręczeń. W związku z powyższym, należy uznać, że pismo zostało skutecznie i prawidłowo doręczone stronie na zasadzie art. 150 Ordynacji podatkowej, tj. poprzez dwukrotne awizowanie. Przechodząc do rozpoznania zażalenia strony, należy w pierwszej kolejności wskazać, że stosownie do przepisu art. 86 § 1 p.p.s.a. strona, która nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym, w rozpoznawanej sprawie nie złożyła skargi, bez swojej winy może wnieść o przywrócenie uchybionego terminu. W związku z powyższym, strona we wniosku o przywrócenie terminu jest zobowiązana do uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 p.p.s.a.). Oznacza to, że strona jest musi wykazać, że dołożyła szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Oceniając wystąpienie tej przesłanki Sąd powinien przyjąć obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2010, s. 244; M. Jagielska, A. Wiktorowska, P. Wajda, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski C. H. Beck 2011, s. 409, postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r., sygn. akt I OZ 996/09, postanowienie NSA z dnia 23 października 2009 r., sygn. akt I OZ 989/09, postanowienie NSA z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt II FZ 115/09). W rozpoznawanej sprawie milcząco akceptując wysyłanie przesyłek w postępowaniu administracyjnym na adres znajdujący się w aktach sprawy, który nie był prawidłowym adresem i niepodając prawidłowego adresu do doręczeń, strona ze swojej winy nie odebrała zaskarżonej decyzji i w konsekwencji zawiniła uchybieniu terminowi do wniesienia skargi. Po rozpatrzeniu sprawy, Naczelny Sąd nie znalazł podstaw do przywrócenia terminu ani nieprawidłowości w procedowaniu Sądu I instancji. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie przepisu art. 184 w związku z art.. 197 § 2 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.