IV SA/Wa 56/12
WyrokWSA w Warszawie2012-03-29
Skład orzekający: Tomasz Wykowski, Aneta Dąbrowska, Łukasz Krzycki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Państwa wydana w 1980 r. była dotknięta rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającym stwierdzenie jej nieważności w trybie nadzwyczajnym?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2011 r. nie narusza prawa. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej ma na celu weryfikację kwalifikowanych wad decyzji, a nie ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy. W ocenie Sądu, decyzja Naczelnika Gminy w A. z dnia [...] sierpnia 1980 r. nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż zebrany materiał dowodowy uzasadniał ustalenie niskiego poziomu produkcji rolnej, a zarzuty dotyczące procedury lustracji lub rzekomej zemsty organu nie znalazły potwierdzenia w materiale dowodowym.Stan faktyczny
J. S., jako spadkobierca K. i S. S., zwrócił się o stwierdzenie nieważności decyzji Naczelnika Gminy w A. z dnia [...] sierpnia 1980 r., która orzekła o przejęciu gospodarstwa rolnego jego rodziców na rzecz Skarbu Państwa. Strona podnosiła, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, kwestionując przesłankę niskiego poziomu produkcji rolnej oraz brak otrzymania świadczeń rentowych. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, a następnie utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. S.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Wykowski, Sędziowie Sędzia WSA Aneta Dąbrowska, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Olszewska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - oddala skargę -
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 tj. ze zm.), zwanej dalej "Kpa" utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r. w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Naczelnika Gminy w A. z dnia [...] sierpnia 1980 r.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym:
1. Decyzją z dnia [...] sierpnia 1980 r. Naczelnika Gminy w A. orzekł o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwa rolnego położonego we wsi B., gmina A., oznaczonego nr działek [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...] i [...] łącznej pow. 11,69 ha, stanowiącego własność K. i S. S.
2. Wnioskiem z dnia 29 maja 2008 r. (data prezentaty) J. S. (spadkobierca małżonków K. i S. S.) zwrócił się o stwierdzenie nieważności w/w decyzji Naczelnika Gminy w A. podnosząc, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa oraz kwestionując przesłankę przejęcia nieruchomości – tj. niski stan produkcji rolnej.
3. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2011 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi odmówił stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1980 r.
4. Pismem z dnia 19 sierpnia 2011 r. J. S. wystąpił o ponowne rozpatrzenie sprawy. W uzasadnieniu wskazał, że decyzja Naczelnika Gminy nie została wykonana, gdyż jego rodzice za przejęte gospodarstwo nie otrzymali świadczeń rentowych. Ponadto podniesiono, że gospodarstwo zostało przejęte z zemsty ówczesnego Naczelnika Gminy za bezprawne zajmowanie nieruchomości należących do Skarbu Państwa.
5. Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2011 r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Minister podniósł, iż gospodarstwo rolne wraz z budynkami zostało przejęte na wniosek właścicieli na własność Państwa na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych na własność państwa za rentę i spłaty pieniężne (Dz. U. Nr 21, poz. 118 ze zm.) – dalej jako "upgr" w zw. z art. 77 ustawy z dnia 27 października 1977 r. o zaopatrzeniu emerytalnym oraz innych świadczeniach dla rolników i ich rodzin (Dz. U. Nr 32, poz. 140) – dalej jako "uze".
Wskazano, że w dniu wydania decyzji ([...] sierpnia 1980 r.) małżonkowi S. mieli ukończone 81 (S.) i 79 lat (K.). Ponadto z protokołu lustracji gospodarstwa, przeprowadzonej w dniu 3 maja 1980 r. oraz notatki służbowej instruktora ds. melioracji i łąkarstwa z dnia 6 maja 1980 r. wynikało, że gospodarstwo rolne małżonków S. wykazywało niski poziom produkcji rolnej. Zatem, spełniono wszystkie ustawowe przesłanki przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa.
Odnosząc się do zarzutów strony stwierdzono, że:
- decyzja została wykonana na co wskazuje umowa nr 255 z dnia 25 listopada 1982 r. na podstawie której, grunty pochodzące z gospodarstwa zostały wydzierżawione J. S., z wyjątkiem działki ew. nr [...], która to została przekazana na rzecz Lasów Państwowych - Nadleśnictwo O.;
- kwestie dotyczące wypłaty emerytury za przejęte gospodarstwo oraz jej wysokości były ustalane w odrębnych decyzjach, których rozstrzygnięcia lub brak wykonania mógł być skarżony oddzielnie;
- subiektywne odczucia Skarżącego (zemsta ówczesnego Naczelnika Gminy) nie mają potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym są więc bezpodstawne.
Minister w oparciu o powyższe uznał, że decyzja Naczelnika Gminy w A. z dnia [...] sierpnia 1980 r. nie nosiło znamion rażącego naruszenia prawa.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie J. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej jak i poprzedzającej ją decyzji Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] sierpnia 1980 r. W uzasadnieniu skargi postawił następujące zarzuty:
- decyzja z 1980 r. jest sprzeczna z ówczesnym prawem, gdyż przejęto gospodarstwo rolne w zamian za rentę, której jego rodzice nie otrzymali;
- notatka dotycząca lustracji i protokół lustracji nie mogą być uznane za skuteczne prawnie, bowiem zgodnie z przepisami prawa lustracja miała obejmować przynajmniej trzy lata poprzedzające przejęcie gospodarstwa;
- przejęcie gospodarstwa rolnego podyktowano było zemstą Naczelnika Gminy w A., potwierdza to pismo tegoż Naczelnika z dnia [...] października 1981 r. z którego wynika, że gospodarstwo zostanie oddane po opuszczeniu bezprawnie zajmowanych budynków PFZ.
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi na skargę w całości podtrzymał pogląd przedstawiony w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niespełnienia wymaganego prawem okresu lustracji wskazano, że protokół z lustracji z dnia 3 maja 1980 r. obejmuje lata 1977-1979. Natomiast pismo z 2 października 1981 r. (skierowane do D. S.) nie potwierdza zarzutu Skarżącego, a ponadto zostało sporządzone już po zakończeniu postępowania w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym wyeliminowanie jej z obrotu.
Na wstępie należy stwierdzić, iż rolą Ministra w niniejszym postępowaniu nie była merytoryczna ocena, czy w 1980 r. wystąpiły przesłanki do wydania decyzji o przejęciu gospodarstwa rolnego na własność Skarbu Państwa w całości w trybie art. 9 ust. 2 upgr, a wyłącznie weryfikacja czy decyzja z dnia [...] sierpnia 1980 r. nie została wydana w warunkach art. 156 § 1 Kpa.
W rozpoznawanej sprawie organ orzekał w trybie przepisów dotyczących stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Zatem, dokonanie oceny zgodności zaskarżonej decyzji z prawem przez Sąd, poddane jest specyficznym regułom odnoszącym się do kontroli orzeczeń wydanych w trybach nadzwyczajnych.
Po pierwsze należy stwierdzić, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, jest obok postępowania w sprawie wznowienia postępowania oraz postępowania w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji dotkniętych wadami kwalifikowanymi lub niekwalifikowanymi bądź decyzji prawidłowej, jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych i nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną, rozstrzygającą o zastosowaniu przepisów prawa materialnego do danego stosunku administracyjno-prawnego. Takie stanowisko zajął także Sąd Najwyższy w orzeczeniu z dnia 7 marca 1996 r. (III ARN 70/95, OSNP 1996/18/258), w którym stwierdził, że postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej ma na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie zakończonej sprawy.
Podkreślić należy, iż postępowanie o stwierdzenie nieważności aktu administracyjnego jest postępowaniem szczególnym, gdyż jego przedmiotem jest ustalenie, czy na podstawie ściśle określonych przesłanek, wbrew wyrażonej w art. 16 ust. 1 Kpa zasadzie trwałości decyzji administracyjnych, można wzruszyć takie rozstrzygnięcie. Numerus clausus wad decyzji administracyjnej skutkujących jej nieważnością zawiera dyspozycja art. 156 § 1 Kpa (vide wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 1998 r., IV SA 1290/96, niepubl.; z dnia 8 czerwca 1998 r., IV SA 1490/96, niepubl.; z dnia 30 grudnia 1998 r., IV SA 2319/96, niepubl.). Oznacza to, że prowadzone przez organ wyższego stopnia, czy też inaczej mówiąc organ nadzoru postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji sprowadza się jedynie do badania, czy decyzja będąca przedmiotem tego postępowania dotknięta jest jedną z wad, o których stanowi ten przepis, z zaznaczeniem, że wyłączona jest w takim wypadku wykładania rozszerzająca przesłanek nieważnościowych. Organ dokonuje w takim postępowaniu oceny ważności decyzji administracyjnej w oparciu o zgromadzony przed jej wydaniem materiał dowodowy i na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie jej wydania.
Skoro stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady stabilności decyzji wynikającej z przywołanego art. 16 Kpa, toteż może mieć miejsce jedynie w przypadku, gdy decyzja dotknięta jest w sposób niewątpliwy (oczywisty) przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lutego 1988 r., sygn. akt IV SA 948/87, GAP nr 17 z 1988 r.).
Skarżący podniósł, że decyzja z 1980 r. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Przesłanką zastosowania przepisu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa celem stwierdzenia nieważności aktu administracyjnego jest wydanie tegoż bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
W kwestii rażącego naruszenia prawa wypowiadano się już wielokrotnie w judykaturze i piśmiennictwie, a zdaniem Sądu nie jest celowa kolejna analiza jednolitego stanowiska w tym przedmiocie. Stwierdzić jedynie należy, iż rażące naruszenie prawa to naruszenie oczywiste, wyraźne, bezsporne (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Jendrośka "Zagadnienie rażącego naruszenia prawa w postępowaniu administracyjnym", PiP 1986, nr 1, s. 69 i n.), gdy jest tak głęboko niezgodne ze stosowaniem prawa obowiązującego, że stanowi zaprzeczenie samej istoty unormowania zawartego w określonych przepisach prawnych (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 368/07, LEX nr 468745). Rażące naruszenie oznacza naruszenie wyraźnej, niebudzącej wątpliwości interpretacyjnych normy prawa materialnego lub procesowego (patrz: B. Adamiak, op. cit., s. 71). Nie chodzi tu o błędy w interpretacji prawa, ale o przekroczenie prawa w sposób jasny i niedwuznaczny (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 13 grudnia 1988 r., II SA 981/88, ONSA 1988/2/96, z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92, ONSA 1993/1/23). O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa decydują trzy przesłanki: oczywistości naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze skutki, które wywołuje decyzja.
W niniejszej sprawie, przedmiotem nadzoru Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi była wydana na podstawie art. 9 ust. 2 upgr w zw. z art. 77 ust 2 uze decyzja Naczelnika Gminy w A. z dnia [...] sierpnia 1980 r. przejmująca na rzecz Skarbu Państwa gospodarstwo rolne małżonków S. w zamian za emeryturę. Zatem rolą Ministra było ustalenie, czy w/w decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
W pierwszej kolejności stwierdzić należy, że Skarżący zarzutem dotyczącym dokumentów przeprowadzenia lustracji w istocie zamierzał dowieść, iż przejęto gospodarstwo które nie wykazywało niskiego poziomu produkcji rolnej. Zgodnie z art. 9 ust. 2 upgr gospodarstwo rolne mogło być przejęte z urzędu na własność Państwa za rentę, jeżeli wykazywało niski poziom produkcji rolnej, a rolnik osiągnął wiek 60 lat mężczyzna, a 55 lat kobieta lub zaliczony został do jednej z grup inwalidów. Natomiast zgodnie z art. 77 ust. 2 uze w razie przejęcia na własność Państwa gospodarstwa rolnego rolnikowi przysługiwała emerytura lub renta inwalidzka. Takie rozwiązanie miało służyć w zamierzeniu podnoszeniu poziomu rolnictwa w Polsce oraz zapewnieniu osobom które nie mogły sprostać tym wymaganiom pomocy socjalnej w postaci renty (bądź emerytury) z tytułu przejęcia gospodarstwa. Przejęcie mogło jednakże nastąpić tylko wtedy, gdy gospodarstwo rzeczywiście wykazywało niski poziom produkcji rolnej.
Ustawodawca dopuszczając przejęcie gospodarstwa rolnego w sytuacji gdy wykazywało niski poziom produkcji rolnej nie zdefiniował pojęcia niskiego poziomu produkcji. Skutkowało to przyznaniem organom administracji pewnej swobody przy kwalifikacji gospodarstw rolnych do grupy tych o niskim poziomie produkcji rolnej. Dlatego też na potrzeby postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 9 upgr posiłkowo bywały wykorzystywane uregulowania prawne rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 26 marca 1968 r. w sprawie zaliczania gospodarstw rolnych do kategorii wykazujących niski poziom produkcji wskutek zaniedbania i w sprawie ustalania wysokości nakładów niezbędnych do przywrócenia żyzności gruntów (Dz. U. Nr 11, poz. 58) – dalej jako "rozp". Zostało ono wydane, jako akt wykonawczy do ustawy z dnia 24 stycznia 1968 r. o przymusowym wykupie nieruchomości wchodzących w skład gospodarstw rolnych (Dz. U. Nr 3, poz. 14). Zatem jego przepisy nie mogły być stosowane wprost w sprawach gdzie wydawano rozstrzygnięcia na postawie upgr.
Na potrzeby postępowania toczącego się w trybie art. 9 ust. 2 upgr nie było stąd konieczne, by przeprowadzono całą (i poprawnie) procedurę określoną w rozp (jej przeprowadzenie nie było prawnie wymagane w ramach postępowania o przejęcie gospodarstwa). Nawet gdyby, sięgając do przepisów rozp przeprowadzono jedynie część opisanej tam procedury, ale poczyniono by ustalenia z których wynikałoby, że określone gospodarstwo charakteryzowało się niskim poziomem produkcji rolnej, dowód taki mógł być wykorzystany w sprawie prowadzonej na podstawie art. 9 ust. 2 upgr.
W kontrolowanej w niniejszej sprawie decyzji z 1980 r. wskazano, że niski poziom produkcji rolnej wynikał ze stosowania niewłaściwych zabiegów agrotechnicznych, niskiej jakości nawożenia. Dalej stwierdzono, że prace polowe były wykonywane ze znacznym opóźnieniem, a ponadto podeszły wiek rolników nie gwarantował również prawidłowego zagospodarowania terenu. W aktach sprawy znajduje się protokół z dnia 3 maja 1980 r. oraz notatka służbowa z dnia 6 maja 1980 r. Protokół z przeprowadzonej w dniu 3 maja 1980 r. lustracji gospodarstwa rolnego stanowi dowód tego, że zespół złożony z określonych osób dokonał ustalenia w zakresie poziomu produkcji rolnej przejmowanego gospodarstwa, wskazując czynniki na jakich oparł te ustalenia. Z ustaleń tych wynikało, że niski poziom gospodarstwa spowodowany był stosowaniem niewłaściwych zabiegów agrotechnicznych, niskiego nawożenia. Prace polowe wykonywane były ze znacznym opóźnieniem, niezależnie od warunków klimatycznych. Uprawy nie były poddawane podstawowym zabiegom ochrony roślin. Z uwagi na wiek rolnika nie zostało zebrane żyto, tylko zostało w jesieni zaorane. Przeanalizowano plony żyta, owsa, ziemniaków za lata 1977-1979 i porównano je z plonami w danej wsi na porównywalnych glebach wyciągając wniosek, że są one niższe o 40 % od plonów przeciętnych we wsi, w której znajduje się gospodarstwo. Porównanie obsady inwentarza żywego wykazała, że jest ona niższa o 33 % od przeciętnej dla wsi.
Ze sporządzonej w dniu 6 maja 1980 r. notatki służbowej wynika, że niski poziom produkcji był następstwem nieprowadzenia prac agrotechnicznych, nieprzestrzegania optymalnych terminów agrotechnicznych, wykonywania prac z opóźnieniem niezależnie od warunków klimatycznych. Zwrócono uwagę również na niskie nawożenie oraz brak stosowania środków podstawowej ochrony roślin.
Zatem orzekający w 1980 r. organ administracji zebrał materiał dowodowy w oparciu o który w uzasadnieniu decyzji wskazał, że gospodarstwo rolne małżonków S. charakteryzowało się niskim poziomem produkcji rolnej. Podniesiony w skardze zarzut, że przeprowadzona lustracja była niezgodna z przepisami rozp nie może skutkować przyjęciem, że decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, gdyż jak to zostało wyżej wywiedzione, organ przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 9 ust. 2 upgr nie był obligowany stosować przepisów tego rozp.
Przypomnieć należy, że o rażącym naruszeniu prawa możemy mówić wyłącznie wtedy, gdy naruszono przepis prawa w sposób oczywisty i jasny, nie zaś gdy przekroczono prawo na skutek błędnej jego interpretacji. W upgr nie zawarto kryteriów pozwalających przypisać gospodarstwu rolnemu niskiego poziomu produkcji rolnej, dlatego też ewentualne posiłkowe stosowanie przepisów rozp, wynikało wyłącznie z dokonywania określonej wykładni obowiązujących przepisów prawa. Ewentualnych błędów - braku zastosowania wprost reguł wynikających z rozp. - nie można dzisiaj kwalifikować jako rażącego naruszenia prawa (kwalifikowanej postaci naruszenia prawa).
Zatem gdyby doszło do popełnienia uchybień proceduralnych przy przeprowadzeniu lustracji względem rozp, to nie znaczy a priori, że oświadczenia określonych osób o poziomie produkcji rolnej przejmowanego gospodarstwa zawarte w protokole z lustracji nie mogły być wykorzystane na potrzeby postępowania o przejęcie gospodarstwa rolnego. Organ orzekający o przejęciu gospodarstwa miał bowiem prawo skorzystać z wszelkich środków dowodowych wskazujących na niski poziom produkcji rolnej i to zrobił. Naczelnik Gminy oparł się na takich właśnie dowodach by ustalić czy gospodarstwo rolne wykazywało niski poziom produkcji rolnej, co było wówczas dopuszczalne, zatem jego rozstrzygnięciu nie można postawić zarzutu rażącego naruszenia prawa wtedy obowiązującego. Zatem trafnie Minister odmówił stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji.
Z urzędu zauważyć należy, że Minister nieprawidłowo w zaskarżonej decyzji wyraził przekonanie, iż zostały spełnione przesłanki przejęcia nieruchomości na rzecz Skarbu Państwa (wniosek taki wywieść można z treści stosownego fragmentu uzasadnienia). Jak to wskazano powyżej, w postępowaniu o stwierdzenie nieważności nie dokonuje się ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy zakończonej decyzją ostateczną, a wyłącznie ocenia, czy weryfikowana decyzja została wydana z jedną z wad, o których mówi art. 156 § 1 Kpa. Mając na względzie, że z dalszej części uzasadnienia decyzji z dnia [...] listopada 2011 r. wynika, że dokonano ustaleń koniecznych dla procedowania w trybie nieważnościowym, wskazane naruszenie przepisów postępowania, nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy (a contrario art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej "ppsa").
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi stwierdzić należy, co następuje. W aktach sprawy znajduje się decyzja Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] lutego 1981 r. o przyznaniu emerytury z tytułu przejęcia gospodarstwa rolnego na rzecz Skarbu Państwa. Jest też pismo Naczelnika Gminy w A. z dnia 2 stycznia 1982 r. o wstrzymanie wypłaty emerytury małżonkom S. ponieważ nie nastąpiło faktyczne objęcie gospodarstwa rolnego przez Państwo. Z powyższego wynika, że za przejęte gospodarstwo rolne małżonkom S. przyznano emeryturę (na podstawie art. 77 ust. 2 uze w zw. z art. 9 ust. 2 upgr dopuszczalne było przyznanie emerytury, a nie renty o której pisze Skarżący), jednakże najprawdopodobniej wstrzymano jej wypłatę z uwagi na nie objęcie przejętego gospodarstwa przez Skarb Państwa. Czy faktycznie wstrzymanie wypłaty miało miejsce, i na jaki okres czasu nie jest kwestią niniejszego postępowania. Jedynie na marginesie odnotować należy, że skoro w dniu 25 listopada 1982 r. zwarto umowę na podstawie której, grunty pochodzące z gospodarstwa zostały wydzierżawione J. S. (z wyjątkiem działki ew. nr [...], która to została przekazana na rzecz Lasów Państwowych - Nadleśnictwo O.) to z dniem tym wstrzymana wypłata świadczenia emerytalnego (o ile rzecz jasna wstrzymanie miało miejsce) mogła być wznowiona. Ponadto jak trafnie zauważył Minister, kwestie dotyczące wypłaty emerytury za przejęte gospodarstwo oraz jej wysokość były ustalane w odrębnych decyzjach, których rozstrzygnięcia lub brak wykonania mógł być skarżony oddzielnie. W oparciu o powyższe stwierdzić należy, że podniesiony zarzut jest nieuzasadniony.
Nie może odnieść zamierzonych skutków argumentacja jakoby kwalifikowana wadliwość decyzji z 1980 r. wynikała z faktu, iż przejęcie gospodarstwa było wyłącznie wynikiem pozaprawnych działań mających doprowadzić właścicieli do określonych zachowań (opuszczenie samowolnie zajmowanych budynków). Za dowód negatywnego nastawienia organu do właścicieli miało być w ocenie Strony lakoniczne pismo z dnia 26 października 1981 r. W pierwszym rzędzie należy zauważyć, iż zostało ono skierowane nie do byłych właścicieli przejętego gospodarstwa oraz dotyczy innej sprawy - przekazania gospodarstwa następcy prawnemu, gdy przedmiotem niniejszej sprawy jest przejęcie gospodarstwa. Ponadto w kontekście oceny tego zarzutu istotne znaczenie odgrywa okoliczność, iż rażące naruszenie prawa nie może być wyłącznie domniemane. Musi ono znajdować konkretne potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym (tak samo wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 sierpnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1415/09, ogólnodostępny w CBOSA na stronie http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Natomiast z treści pisma z dnia 26 października 1981 r. można co najwyżej domniemywać, że dotyczy niniejszej sprawy, i że jest to rzekoma zemsta na małżonkach S. Dlatego też pismo to, nie może być podstawą przyjęcia, że decyzja z 1980 r. została wydana z rażącym naruszenia prawa.
Mając powyższe na względzie stwierdzić należało, że skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu, jak też na podstawie art. 151 ppsa orzekł Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło