II OSK 1386/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia del. WSA Jerzy Siegień po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M.C., M.M., T.M. i J.M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 485/12 o odrzuceniu skargi M.C., M.M., T.M. i J.M. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia 10 lipca 2008 r., nr XXXVI/1090/2008 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Ursynów Południe-Kabaty postanawia: oddalić skargę kasacyjną. Zaskarżonym postanowieniem z dnia 30 marca 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 485/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., odrzucił skargę M.C., M.M., T.M. i J.M. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia 10 lipca 2008 r., nr XXXVI/1090/2008, w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Ursynów Południe-Kabaty. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem skargi jest uchwała Rady m. st. Warszawy z dnia 10 lipca 2008 r., nr XXXVI/1090/2008 dotycząca uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Ursynów Południe-Kabaty, a Sądowi z urzędu wiadomym jest, że M.C., M.M., T.M., J.M. kwestionowali już ww. uchwałę przed tym Sądem, żądając stwierdzenia jej nieważności w całości. Rozstrzygając wówczas, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1963/08 w pkt I stwierdził nieważność § 40 ust. 2 pkt 4 i 5 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr ew. 83/5 z obr. 1-11-13; w pkt II stwierdził nieważność § 42 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2, 6 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr ew. [...]; w pkt III oddalił skargę w pozostałej części. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1275/09, uchylił zaskarżony wyrok w pkt 3 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Sąd ten, ponownie rozpoznając sprawę w uchylonej części, wyrokiem z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 2074/09, oddalił skargę M.C., M.M., T.M., J.M. na przedmiotową uchwalę Rady m.st. Warszawy z dnia 10 lipca 2008 r. Powyższy wyrok jest prawomocnym, bowiem Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1237/10, oddalił skargę kasacyjną od wyroku Sądu pierwszej instancji. Zatem, w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, skargę jako niedopuszczalną należało odrzucić, bowiem była już prawomocnie osądzona. Dodatkowo Sąd podniósł, że z akt sprawy o sygn. IV SA/Wa 1904/11 wynika, że współwłaścicielem nieruchomości składającej się z działek ew. o nr [...] położonej w dzielnicy Ursynów m.st. Warszawy jest obecnie Marcin Małkowski, który nabył przedmiotową nieruchomość na podstawie umowy darowizny z dnia 3 czerwca 2011 r. Darczyńcą był T.M.. Zatem to M.M., jako aktualny właściciel nieruchomości, posiada legitymację do wniesienia skargi w trybie art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591, z późn. zm.), zwanej dalej "u.s.g.", na uchwałę rady gminy w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wobec tego, że T.M. w dniu wniesienia skargi nie legitymował się żadnym tytułem prawnym do ww. nieruchomości nie posiada on legitymacji do zaskarżenia przedmiotowej uchwały Rady m.st. Warszawy z dnia 10 lipca 2008 r. W skardze kasacyjnej skarżący wnosili o uchylenie przedmiotowego postanowienia z dnia 30 marca 2012 r. w całości i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili: - naruszenie art. 45 ust. 1 oraz art. 78 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, poprzez ich błędną wykładnię, skutkującą błędnym uznaniem, że skarżący złożyli ponowną skargę na tę samą uchwałę w jednakowym zakresie, w sytuacji, gdy wcześniejsza skarga została prawomocnie rozstrzygnięta, podczas gdy żądanie skarżących, zawarte w pierwotnej skardze, nie zawierało żądań zawartych w ponownie wniesionej skardze i nie było przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, - naruszenie art. 101 ust. 1 w związku z art. 101 ust. 2 w związku z art. 102a u.s.g., poprzez ich błędną wykładnię, skutkujące błędnym uznaniem, że strona złożyła ponowną skargę na tę samą uchwałę w jednakowym zakresie, w sytuacji, gdy wcześniejsze skargi zostały prawomocnie rozstrzygnięte, podczas gdy skarżący wnieśli skargę, która dotyczy odmiennego od pierwotnej skargi zakresu, a przeszkodą do orzekania przez sąd administracyjny mogłaby być jedynie powaga rzeczy osądzonej, która istniałaby wówczas, gdyby żądanie skarżących, będące przedmiotem ponownej skargi obejmowało żądanie rozstrzygnięte prawomocnie, - naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 58 § 1 pkt 4) oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że sprawa objęta skargą została już w całości prawomocnie rozstrzygnięta, podczas gdy żądanie skarżących, zawarte w pierwotnej skardze, nie zawierało żądań zawartych w ponownie wniesionej skardze i nie było przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, - naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 171 w związku z art. 58 § 1 pkt 4 oraz art. 58 § 3 p.p.s.a., poprzez przyjęcie, że zakres ponownie wniesionej skargi przez skarżących jest jednakowy z zakresem pierwotnej skargi, podczas gdy żądanie skarżących, zawarte w pierwotnej skardze, nie zawierało żądań zawartych w ponownie wniesionej skardze i nie było przedmiotem rozstrzygnięcia sądu administracyjnego, - naruszenie przepisów postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 153 p.p.s.a., poprzez niezastosowanie się do oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 listopada 2011 roku (sygn. akt II OSK 1464/11) i odrzucenie skargi skarżących. Uzasadniając powyższe skarżący wskazali, że w pierwotniej w skardze z dnia 6 listopada 2008 r., która została prawomocnie rozstrzygnięta wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1963/08 i z dnia 3 marca 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 127/10), skarżący nie kwestionowali i nie zarzucali, między innymi: - braku zgodności ustaleń planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i oczywistych rozbieżności pomiędzy postanowieniami studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego i planu miejscowego, - przekroczenia uprawnień planistycznych przez gminę w zakresie ustalenia dla terenu 23 MW w § 40 ust. 3 pkt 1 i 2 uchwały, że obsługa komunikacyjna terenu będzie się odbywała ulicami 40.7 KDL i 40.23 KDD, przy jednoczesnym zakazie zjazdów na teren z ulicy 40.9 KDL, pomimo, że plan miejscowy dopuszcza możliwość zabudowy, to jednocześnie całkowicie uniemożliwia jakąkolwiek zabudowę nieruchomości poprzez brak możliwości obsługi komunikacyjnej, bowiem, z jednej strony, działki skarżących nie graniczą z ulicami 40,7 KDL i 40.23 KDD, które umożliwiałyby obsługę komunikacyjną, a, z drugiej strony, z ulicy 40.9 KDL plan miejscowy ustala zakaz zjazdów, czym całkowicie "odcina" dostęp do obsługi komunikacyjnej (drogi publicznej), bowiem od ulicy 40.10 KDL oddziela ustalony w planie miejscowym teren ciągu pieszo-rowerowego (obszar 24 ZPc-j), - naruszenia prawa własności w zakresie ustaleń dotyczących infrastruktury (§16 ust. 4 pkt 1) lit. a), § 16 ust. 4 pkt 3) lit. d), § 16 ust. 4 pkt 5) lit. f), § 40 ust. 4, § 42 ust. 4), a przedmiotowe postanowienia uchwały nie zostały poddane sądowej kontroli, bowiem w sentencjach oraz uzasadnieniach ww. wyroków Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i Naczelnego Sądu Administracyjnego brak jest odzwierciedlenia rozważań w przedmiotowym zakresie. Zatem, zdaniem skarżących, brak było podstaw do stwierdzenia powagi rzeczy osądzonej w stosunku do ponownej skargi złożonej przez skarżących, bowiem żądanie skarżących nie zostało w całości merytorycznie rozpoznane w pierwotnej sprawie. Skarżący wskazali, że w studium teren o symbolu ZP 1 nie pokrywa się z terenem ustalonym w miejscowym planie jako obszar o symbolu 24 ZPc-j (ciąg pieszo-rowerowy w zieleni urządzonej), co przesądza o braku zgodności planu miejscowego ze studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. Znaczna część obszaru ustalonego w planie miejscowym jako obszar o symbolu 24 ZPc-j w studium jest terenem o symbolu Ml 20 (tereny o przewadze zabudowy mieszkaniowej wielorodzinnej). Ponadto obszar o symbolu 24 ZPc-j, na którym znajduje się nieruchomość skarżących przewiduje minimalną powierzchnię biologicznie czynną w wysokości 70 %, zaś z ustaleń studium wynika, iż wskaźnik ten został określony w przedziale 25% - 40%. Podnieśli również, że plan miejscowy z jednej strony dopuszcza na nieruchomości skarżących możliwość zabudowy, a z drugiej strony całkowicie taką możliwość wyklucza, bowiem działki skarżących nie znajdują się w bezpośrednim sąsiedztwie (nie graniczą) z projektowanymi ulicami 40.7 KDL i 40.23 KDD, na których przewidziano obsługę komunikacyjną, a z ulicy 40.9 KDL przewidziano zakaz zjazdów, co de facto oznacza brak jakiejkolwiek możliwości zjazdu, zwłaszcza że działka skarżących została "odcięta" przez przewidziany w planie miejscowym ciąg pieszo-rowerowy, co uniemożliwia skarżącym dostęp do obsługi komunikacyjnej poprzez obszar 25 Uop, czym wprost naruszono prawo własności. W ocenie skarżących ww. postanowienia uchwały oraz studium, w części dotyczącej nieruchomości skarżących, nie były dotychczas przedmiotem oceny sądów administracyjnych i nie doczekały się merytorycznego rozstrzygnięcia. Oznacza to, że zarówno w aspekcie art. 58 § 1 pkt 4, art. 58 § 3 oraz art. 171 p.p.s.a., jak również art. 101 ust. 1 w związku z art. 101 ust. 2 w związku z art. 102a u.s.g., nie można uznać, że w sprawie ma miejsce powaga rzeczy osadzonej. Dodatkowo skarżący wskazali, że Sąd pierwszej instancji odrzucając skargę niezastosował się do oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1464/11, naruszając zasadę związania Sądu oceną prawną. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Rada m.st. Warszawy wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma uzasadnionych podstaw, a zatem nie może odnieść zamierzonego skutku. Jak słusznie wskazał Sąd pierwszej instancji, w każdej sprawie wniesionej do sądu administracyjnego merytoryczne rozpoznanie skargi musi zostać poprzedzone zbadaniem dopuszczalności środka zaskarżenia. Przyczyną, dla której sąd administracyjny powinien odrzucić skargę jako niedopuszczalną jest stwierdzenie, że sprawa jest już prawomocnie osądzona (res iudicata). Prawomocne osądzenie sprawy oznacza, że była już ona przedmiotem rozpoznania przed sądem administracyjnym, które zakończyło się prawomocnym orzeczeniem, wywierającym ten skutek, że sprawa ta nie może być przedmiotem ponownego postępowania sądowego toczącego się w tej samej sprawie. Tożsamość sprawy osądzonej z inną sprawą zawisłą przed sądem administracyjnym będzie mieć miejsce wówczas, gdy w sprawach tych zaistnieje tożsamość podmiotowa oraz przedmiotowa, tzn. gdy sprawa dotyczy tych samych podmiotów oraz tego samego stosunku administracyjnoprawnego na tle tego samego, co uprzednio stanu, faktycznego. Odnosząc powyższe uwagi do sprawy rozpoznawanej stwierdzić trzeba, że nie budzi żadnych wątpliwości ustalenie WSA w Warszawie, że osoby, które są skarżącymi w sprawie niniejszej uprzednio wnosiły do sądu administracyjnego skargę w sprawie uchwały z dnia 10 lipca 2008 r., nr XXXVI/1090/2008 dotyczącej uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Ursynów Południe-Kabaty, zaskarżonej również w sprawie niniejszej. Zasadnie również Sąd pierwszej instancji wskazał, że w zapadłych uprzednio wyrokach: - WSA w Warszawie z dnia 27 kwietnia 2009 r., sygn. akt IV SA/Wa 1963/08, w którym stwierdzono: w pkt I nieważność § 40 ust. 2 pkt 4 i 5 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr ew. 83/5 z obr. 1-11-13; w pkt II nieważność § 42 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2, 6 zaskarżonej uchwały w części dotyczącej działki nr ew. 83/5 z obr. 1-11-13; zaś w pkt III oddalono skargę w pozostałej części; - Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 listopada 2009 r., sygn. akt II OSK 1275/09, którym uchylony został pkt III ww. wyroku, zaś sprawa przekazana do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji; - WSA w Warszawie z dnia 3 marca 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 2074/09, którym - po rozpoznaniu sprawy w uchylonej części - wyrokiem oddalono skargę M. C., M. M., T. M. i J. M. na ww. uchwałę; - Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt II OSK 1237/10, którym oddalono skargę kasacyjną ww. osób wywiedzioną od wyroku o sygn. akt IV SA/Wa 2074/09, sprawa ze skargi M.C., M.M., T.M. i J.M. na uchwałę z dnia 10 lipca 2008 r., nr XXXVI/1090/2008 została prawomocnie osądzona. Powyższe oznacza, że badane sprawy są tożsame, a to prowadzi to do konstatacji, że skarga w sprawie niniejszej podlegała odrzuceniu z powodu res iudicata, w oparciu o przepis art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Podkreślić również należy, że bez znaczenia jest w tym zakresie podniesiona w skardze kasacyjnej okoliczność, że Sąd rozstrzygając w pierwotnej sprawie badał inne żądania niż zgłoszone przez skarżących w ich kolejnej skardze o stwierdzenie nieważności przepisów tej samej uchwały z dnia 10 lipca 2008 r. Istotne jest bowiem, że w powołanych wyżej orzeczeniach skarga M.C., M.M., T.M. i J.M. na uchwałę Rady m.st. Warszawy z dnia 10 lipca 2008 r. nr XXXVI/1090/2008 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego została prawomocnie rozstrzygnięta, co powoduje w stosunku do niej stan rzeczy osądzonej. Nadto należy stwierdzić, że Sąd pierwszej instancji rozstrzygając sprawę ze skargi M.C., M.M., T.M. i J.M nie był związany oceną prawną wyrażoną w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 listopada 2011 r., sygn. akt II OSK 1464/11. Ocena ta bowiem dotyczy wyłącznie skargi wniesionej przez S.L., gdyż - jak uznał Sąd w tym postanowieniu - naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania sądowoadministracyjnego miało miejsce jedynie w odniesieniu do tego skarżącego. Mając powyższe na względzie Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 z związku z art. 182 § 1 i § 3 ustawy p.p.s.a., orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł, ponieważ zgodnie z art. 209 p.p.s.a. o zwrocie kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204 p.p.s.a.. Zgodnie z powyższą zasadą Naczelny Sąd Administracyjny obowiązany jest rozstrzygać o kosztach postępowania kasacyjnego w orzeczeniu wydanym w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej od wyroku, co nie ma miejsca w przypadku rozpoznawania skargi kasacyjnej od postanowienia odrzucającego skargę.