VI SA/Wa 358/12

WyrokWSA w Warszawie2012-04-02

Skład orzekający: Piotr Borowiecki, Ewa Frąckiewicz, Izabela Głowacka-Klimas

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy twórca wynalazku, który nie jest uprawnionym z patentu, posiada legitymację skargową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu patentu?
Ratio decidendi
Twórca wynalazku, który nie jest uprawnionym z patentu, nie posiada legitymacji skargowej do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu patentu, ponieważ nie jest stroną w postępowaniu o unieważnienie patentu. Interes prawny wymagany do wniesienia skargi musi wynikać z przepisów prawa, a nie z potencjalnych roszczeń finansowych czy statusu twórcy.
Stan faktyczny
Skarżący, będący współtwórcą wynalazku, wniósł skargę na decyzję Urzędu Patentowego RP o unieważnieniu patentu na wynalazek. Urząd Patentowy RP unieważnił patent na wniosek R. S.A., która była uprawnionym z patentu. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym pozbawienie go statusu strony postępowania. Sąd administracyjny uznał, że skarżący nie posiadał legitymacji skargowej, ponieważ nie był stroną postępowania przed Urzędem Patentowym RP.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Borowiecki Sędziowie Sędzia WSA Ewa Frąckiewicz Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas (spr.) Protokolant ref. staż. Monika Piotrowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi J. D. na decyzję Urzędu Patentowego Rzeczypospolitej Polskiej z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie unieważnienia patentu na wynalazek oddala skargę Decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] Urząd Patentowy Rzeczypospolitej Polskiej, działając w oparciu o art. 89 ust. 1 ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo własności przemysłowej (Dz. U. z 2003 r. Nr 119 poz. 1117 ze zm.) – dalej p.w.p. oraz art. 10 i art. 11 ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości (tekst jednolity Dz. U. z 1993 r. Nr 26 poz. 117 ze zm.) w związku z art. 315 ust. 1 i ust. 3, p.w.p. po rozpoznaniu wniosku R. S. A. z siedzibą w T. (dalej uprawniona) o unieważnienie patentu nr [...] udzielonego jej na wynalazek pt.: "Sposób produkcji oleju do procesów flotacyjnych wzbogacania węgla", unieważnił powyższy patent. Stan sprawy przedstawiał sie następująco. W dniu [...] października 2008 r. R. S.A. wystąpiła z wnioskiem o unieważnienie patentu nr [...] udzielonego jej na wynalazek pt.:"Sposób produkcji oleju do procesów flotacyjnych wzbogacania węgla", uzasadniając, że w dniu [...] lutego 1997 r. został przyjęty do stosowania w jej zakładzie projekt wynalazczy pt "Sposób produkcji oleju do procesów flotacyjnych wzbogacania węgla [...]". Następnie w oparciu o ten projekt dokonano w Urzędzie Patentowym RP zgłoszenia ww. wynalazku, na który został udzielony patent w dniu [...] marca 2003 r. W wyniku zastosowania tego rozwiązania, współtwórcom wypłacono wynagrodzenie tylko za okres 2 lat stosowania wynalazku, a wnioskodawczyni, będąca jednocześnie uprawnioną była zobowiązana, zgodnie z obowiązującymi przepisami, do wypłaty wynagrodzenia współtwórcom wynalazku za pięcioletni okres stosowania rozwiązania. W jej ocenie, sporny wynalazek nie spełniał ustawowych przesłanek zdolności patentowej. Zakwestionowany patent dotyczył bowiem sposobu produkcji [...]. Jako podstawę swojego żądania wnioskodawczyni wskazała art. 10 i art. 11 ustawy o wynalazczości, podnosząc zarzut braku nowości i nieoczywistości przedmiotowego rozwiązania w świetle stanu techniki oraz braku prawidłowego ujawnienia wynalazku w dokumentach patentowych (brak stosowalności), bowiem przed datą zgłoszenia ([...] kwietnia 1997 r.), produkt wytworzony według przedmiotowego patentu udostępniony był do sprzedaży jako [...]. Na poparcie zasadności zarzutu braku nowości przedmiotowego rozwiązania przedstawiono: - zgłoszenie projektu wynalazczego z dnia [...] stycznia1997 r. złożone przez J. D. w R. S. A., w którym przedstawiono parametry fizyko - chemiczne [...] wytworzonego przez zastosowanie zgłoszonego sposobu produkcji [...]; - faktury w których wskazano, że [...] sprzedawany był przed datą zgłoszenia przedmiotowego wynalazku w Urzędzie Patentowym RP; - warunki techniczne [...] w których podano charakterystykę fizyko - chemiczną [...]; - protokół nr [...] z posiedzenia KOPW odbytego w dniu [...] lutego 1997 r.; - świadectwo jakości [...]; - polską norma [...]. Na poparcie tezy oczywistości przedmiotowego rozwiązania wnioskodawczyni przedstawiła następujące dokumenty: - wybrane fragmenty dwóch pozycji książkowych: [...] - polski opis patentowy nr [...], - polski opis patentowy nr [...], - karta technologiczna [...]. W piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. uprawniona postawiła zarzut braku prawidłowego ujawnienia wynalazku w dokumentach patentowych, stwierdzając, że skutkował on brakiem stosowalności wynalazku. Wspomnianą na wstępie decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r., Kolegium Orzekające Urzędu Patentowego RP unieważniło patent nr PL [...] na wynalazek pt.: "Sposób produkcji oleju do procesów flotacyjnych wzbogacania węgla", udzielony na rzecz R. S. A. Urząd Patentowy RP wskazał, że w świetle art. 89 p.w.p., patent może być unieważniony w całości lub w części, na wniosek każdej osoby, która ma w tym interes prawny, jeżeli wykaże ona, że nie zostały spełnione ustawowe warunki wymagane do jego uzyskania. Opierając się na wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 1 czerwca 2010 r., sygn. akt II GSK 620/09 organ uznał, iż twórcy spornego wynalazku nie byli stronami przedmiotowego postępowania. Dokonując analizy materiałów dowodowych przedłożonych do akt sprawy, organ uznał, iż stanowią one dowód na okoliczność, iż rozwiązanie będące przedmiotem patentu, jest oczywiste dla przeciętnego fachowca z zakresu rafinacji ropy naftowej i mógłby on taki sposób odtworzyć w oparciu o przedłożone materiały bez wkładu myśli twórczej. Urząd Patentowy RP uznał zatem, że wnioskodawczyni nie uzasadniła podnoszonych zarzutów braku nowości, ujawnienia (stosowalności), natomiast uzasadniła oczywistość wynalazku objętego spornym patentem w rozumieniu art. 10 i art. 11 ustawy o wynalazczości, wobec czego, w oparciu o ten zarzut sporny patent unieważniono, bowiem zdolność patentową przedmiotowego sposobu oceniono jako całościowe rozwiązanie, tak w zakresie formalnej nowości, jak i uzyskanego dzięki temu rozwiązaniu skutku technicznego. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r. skarżący Pan J. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na powyższą decyzję, wnosząc o jej uchylenie, zarzucił naruszenie: przepisów prawa materialnego: - art. 10 ustawy o wynalazczości w zw. z art. 315 ust. 1 i ust. 3 p.w.p., art. 89 ust. 1 p.w.p. poprzez błędną ich wykładnię; przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj.: - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa w zw. z art. 256 ust. 1 i art. 2558 p.w.p. poprzez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego, wybiórczą ocenę dowodów w sprawie oraz brak oparcia rozstrzygnięcia o materiał dowodowy zebrany w sprawie i oparcie zaskarżonej decyzji o fakty i okoliczności dowolnie przyjęte przez Urząd Patentowy RP, a niepodnoszone i nieanalizowane w toku postępowania, - art. 28 kpa, poprzez pozbawienie skarżącego statusu strony w postępowaniu administracyjnym i odmówienie mu możliwości obrony swych praw jako twórcy wynalazku, - art. 8 kpa poprzez prowadzenie postępowania w sposób podważający zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, przez naruszenie, niewłaściwe zastosowanie lub błędną wykładnię powołanych przepisów i niewykazanie należytej staranności przy analizowaniu okoliczności sprawy. W uzasadnieniu skarżący argumentował, że Urząd Patentowy RP nieprawidłowo uznał, że on jako twórca spornego wynalazku nie ma interesu prawnego w byciu stroną postępowania i uniemożliwił mu przedstawienie swojego stanowiska. Nadto, o powyższym organ poinformował dopiero na rozprawie w dniu [...] kwietnia 2011 roku i nie uzasadnił zmiany swojego stanowiska. Jednocześnie Urząd Patentowy RP naruszył zdaniem skarżącego art. 8 kpa, bowiem na wcześniejszych etapach postępowania utrzymywał go w przekonaniu, że jest on stroną postępowania, poprzez np. zawiadamianie go o rozprawach, przesyłaniu mu kopii pism wnioskodawcy, wysłuchaniu jego stanowiska i umożliwianie jego pełnomocnikowi kilkukrotnego wglądu do pełnych akt sprawy. Skarżący wywiódł swój interes prawny z art. 28 kpa oraz ustawy Prawo własności przemysłowej, które w jego ocenie wskazują, że decyzja Urzędu Patentowego RP dotycząca unieważnienia spornego patentu wpływa bezpośrednio na sytuację prawną twórców wynalazku, którzy np. tracą lub nie, prawo do dochodzenia wynagrodzenia na drodze postępowania cywilnego Kolejnym naruszeniem prawa, jakie wskazał skarżący, było błędne ustalenie przez Urząd Patentowy RP, że wnioskodawczyni – R. S. A. - miała interes prawny w unieważnieniu spornego patentu. Zdaniem skarżącego, jej interes prawny opierał się na zobowiązaniu wypłaty wynagrodzenia twórcom oraz na brzmieniu art. 6 ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, co skarżący uznał jedynie za interes faktyczny, a nie prawny. Tymczasem organ w uzasadnieniu decyzji błędnie wskazał, że wnioskodawczyni poprzez zawartą umowę była zobowiązana do wypłaty twórcom wynagrodzenia i w związku z tym interes prawny znalazł uzasadnienie w przepisie 354 k.c. - jednak wnioskodawczyni nie powoływała się w toku postępowania na takie okoliczności - zostały one wskazane przez organ dopiero w uzasadnieniu decyzji. W dalszej części skargi odniesiono się do analizy spornego wynalazku dokonanej przez Urząd Patentowy UP, wskazując, iż organ analizował cechy surowców tylko pod kątem temperatury destylacji danych frakcji ropy naftowej i z niewiadomych przyczyn zupełnie nie odniósł się do pozostałych cech surowców, czyli cech sposobu według spornego patentu. Zdaniem skarżącego dopiero wszystkie cechy surowców brane pod uwagę łącznie decydują o cechach uzyskanego końcowego wyrobu. Pominięcie ich przy ocenie nieoczywistości wynalazku powoduje, że ta ocena nie jest dokonana prawidłowo. Brak nieoczywistości powinien być analizowany w podejściu całościowym, a nie jedynie poprzez wybiórcze badanie pojedynczych cech wynalazku. W odpowiedzi na skargę, organ uzasadnił, że konieczność wypłaty wynagrodzenia twórcom, przez uprawnioną za okres 3 lat stosowania wyrobu wyprodukowanego poprzez zastosowanie opatentowanego sposobu, świadczyła również o istnieniu jej interesu prawnego. Nie ulega wątpliwości, jak wywiódł organ, iż przedsięwziął on w trakcie odbytej na trzech terminach rozprawy wszystkie możliwe procesowo czynności mające na celu wyczerpujące wyjaśnienie sprawy. Jednocześnie Urząd Patentowy RP nie podzielił stanowiska skarżącego, dotyczącego niedopuszczalności opierania się na stanie techniki powołanym w przedmiotowym patencie. Zdaniem organu, skarżący nie podniósł w skardze żadnych okoliczności, które mogłyby wskazywać na nieprawidłowość zaskarżonej decyzji i spowodować zmianę wcześniej zajętego przez Urząd Patentowy RP stanowiska. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz.1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności. Sprawy należące do właściwości sądów administracyjnych rozpoznają w pierwszej instancji, wojewódzkie sądy administracyjne (art. 3 § 1 ww. ustawy). Rozpoznając sprawę w świetle powołanych wyżej kryteriów należało uznać, iż po stronie skarżącego brak było legitymacji skargowej. W rozpoznawanej sprawie podstawową kwestią stanowiło rozstrzygnięcie o prawie skarżącego do wniesienia skargi do sądu administracyjnego (art. 50 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 257 p.w.p.). Stosownie do art. 257 p.w.p. na decyzje oraz postanowienia Urzędu Patentowego w sprawach, o których mowa w art. 255, stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Do spraw wskazanych w art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. należą sprawy o unieważnienie patentu, dodatkowego prawa ochronnego, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji. W myśl art. 50 § 1 p.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny (...). Legitymacja skargowa w świetle art. 50 § 1 p.p.s.a. przysługuje podmiotowi wnoszącemu skargę we własnym interesie prawnym. Ten interes prawny w przeprowadzeniu kontroli sądowej aktu lub czynności organu administracji publicznej musi wynikać z przepisów prawa administracyjnego, procesowego lub ustrojowego, kształtujących własną sprawę wnoszącego skargę, z czym wiąże się interes prawny w doprowadzeniu owego aktu lub czynności do stanu zgodności z obiektywnym porządkiem prawnym. Przepis art. 50 § 1 p.p.s.a. ma charakter lex generalis i znajduje zastosowanie w takim zakresie, w jakim legitymacja skargowa nie została odmiennie określona w ustawie szczególnej (por. T. Woś i M. Bogusz /w/ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, wydanie 4. LexisNexis Warszawa 2011, s. 312). Taką ustawą szczególną jest ustawa Prawo własności przemysłowej, która postanawia w art. 257, iż na decyzje oraz postanowienia Urzędu Patentowego w sprawach, o których mowa w art. 255, stronom przysługuje skarga do sądu administracyjnego. Zatem legitymacja skargowa w niniejszej sprawie nie przysługiwała skarżącemu, jako że nie był stroną postępowania spornego toczącego się przed Urzędem Patentowym. Jednocześnie należy zauważyć, że art. 50 § 2 p.p.s.a. nie mógł mieć także zastosowania z uwagi na treść przepisu art. 257 p.w.p. i brak w ustawie Prawo własności przemysłowej innego przepisu przydającego twórcy legitymację do wniesienia skargi w rozpoznawanej sprawie. Skarżący wywodził swój interes prawny z art. 28 kpa, jak również wiązał go z przepisami ustawy Prawo własności przemysłowej, które w jego ocenie wskazują, że decyzja Urzędu Patentowego RP, dotycząca unieważnienia spornego patentu wpływa bezpośrednio na sytuację prawną twórców wynalazku, którzy np. tracą lub nie prawo do dochodzenia wynagrodzenia na drodze postępowania cywilnego. Ponadto, zdaniem skarżącego, pozbawiając go statusu strony organ naruszył art. 8 kpa, nadto powstała sytuacja, w której uczestnik postępowania - pracodawca skarżacego - jednocześnie uprawniony i wnioskodawca w sprawie o unieważnienie patentu - przez lata zachęcał swoich pracowników do podejmowania wysiłków w celu opracowywania rozwiązań innowacyjnych tworząc Regulamin pracowniczy, który promował takie wysiłki twórców. Następnie, zgłaszał opracowane przez twórców projekty wynalazcze do ochrony w Urzędzie Patentowym RP i czerpał przez kilka lat zyski z monopolu, jaki uzyskał. Po czym, jak wskazał skarżący, decydował się unieważnić swoje patenty, aby uniknąć wypłaty wynagrodzenia twórcom, a w tej sytuacji odmawiając mu statusu strony postępowania, organ nie musiał nawet brać pod uwagę argumentów twórców. W związku z powyższym, należy zauważyć, że zarówno kwestia praw autorskich, jak i kwestia ewentualnych roszczeń finansowych nie uzasadnia interesu prawnego wymaganego w postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu przed sądem administracyjnym. Jak wskazano w części historycznej, w niniejszej sprawie patent na wynalazek pt.: "Sposób produkcji oleju do procesów flotacyjnych wzbogacania węgla" został udzielony z datą zgłoszenia ([...] kwietnia 1997 r.), a więc w okresie obowiązywania ustawy z dnia 19 października 1972 r. o wynalazczości. Zgodnie z art. 8 ust. 1 ustawy o wynalazczości, twórcy projektu wynalazczego przysługuje, na warunkach określonych w ustawie, prawo do uzyskania patentu, prawa ochronnego, świadectwa autorskiego lub świadectwa racjonalizatorskiego oraz prawo do wynagrodzenia. Wynalazkiem podlegającym opatentowaniu jest nowe rozwiązanie o charakterze technicznym, niewynikające w sposób oczywisty ze stanu techniki i mogące się nadawać do stosowania (art. 10 ustawy o wynalazczości). Przez uzyskanie patentu nabywa się prawo wyłącznego korzystania z wynalazku w sposób zarobkowy lub zawodowy na całym obszarze państwa (art. 16 ust. 1 ustawy o wynalazczości). Zakres przedmiotowy patentu określają zastrzeżenia patentowe zawarte w opisie patentowym (art. 16 ust. 3 ustawy o wynalazczości). Jednakże art. 20 ust. 1 ustawy o wynalazczości stanowi, że wynalazek dokonany przez twórcę w wyniku zlecenia lub przy pomocy jednostki gospodarki uspołecznionej albo przez pracownika tej jednostki w zakresie jej działalności i w związku z jego zatrudnieniem w tej jednostce, niezależnie od tego, czy pracownik jest twórcą lub współtwórcą wynalazku, jest wynalazkiem pracowniczym. Prawo do uzyskania patentu na ten wynalazek (prawo do patentu) przysługuje tej jednostce gospodarki uspołecznionej. Jeżeli przedsiębiorstwo nie będące jednostką gospodarki uspołecznionej zawarło umowę o pracę nad wynalazkiem w zakresie swojej działalności, prawo do patentu na dokonany wynalazek przysługuje temu przedsiębiorstwu (art. 22 ust. 2 ustawy o wynalazczości). Zgodnie z art. 98 ust. 1 ustawy o wynalazczości twórca pracowniczego projektu wynalazczego stosowanego w jednej lub więcej jednostkach gospodarki uspołecznionej ma prawo do wynagrodzenia na zasadach określonych w ustawie. Podstawą do ustalenia wysokości wynagrodzenia za pracowniczy projekt wynalazczy są efekty uzyskane przez stosowanie projektu. Ilekroć w ustawie jest mowa o efektach uzyskanych przez stosowanie projektu wynalazczego, dotyczy to również efektów uzyskanych przez wykonywanie prawa do patentu lub do prawa ochronnego albo patentu lub prawa ochronnego (ust. 2 i 3). Z powołanych przepisów wynika, że prawo do patentu ma wynalazca pod warunkiem, że nie jest pracownikiem jednostki gospodarki uspołecznionej. Fakt dokonania wynalazku w związku z zatrudnieniem w takiej jednostce czy też w wyniku zlecenia lub przy pomocy takiej jednostki powoduje, że prawo do patentu przechodzi na jednostkę gospodarki uspołecznionej. A zatem, jednostka gospodarki uspołecznionej nabywa własność wynalazku ex lege, czyli w sposób pierwotny. Twórca zaś zachowuje prawo do wynagrodzenia z tytułu zastosowania jego wynalazku proporcjonalnie do uzyskanych efektów. Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy należy wskazać, że z kluczowego dokumentu jakim jest opis patentowy, który ma walor dokumentu urzędowego, wynika niewątpliwie, że J. D. jest współtwórcą wynalazku (patent nr [...]) pt.: "Sposób produkcji oleju do procesów flotacyjnych wzbogacania węgla". Jednakże uprawnionym z patentu jest bezsprzecznie R. S. A. z siedzibą w T. Od dnia 22 sierpnia 2001 r. obowiązują przepisy ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. Prawo o własności przemysłowej. Jednakże na mocy art. 315 ust. 1 tejże ustawy prawa w zakresie wynalazków, wzorów użytkowych, wzorów zdobniczych, topografii układów scalonych, znaków towarowych oraz projektów racjonalizatorskich, istniejące w dniu wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy. Do praw tych stosuje się przepisy dotychczasowe, o ile przepisy niniejszego działu nie stanowią inaczej. Do stosunków prawnych powstałych przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 2). Stosownie do art. 7 ust. 1 p.w.p. przedsiębiorcy mogą przewidzieć przyjmowanie projektów racjonalizatorskich na warunkach określonych w ustalanym przez siebie regulaminie racjonalizacji. Skarżący, który wraz z innymi współtwórcami wykonali w ramach stosunku pracy projekt racjonalizatorski (późniejszy patent), który zgodnie z protokołem nr [...] z dnia [...] lutego 1997 r. z posiedzenia Komisji [...] w R. S. A., został przyjęty do stosowania, jak również zakwalifikowano go jako projekt wynalazczy, zgłoszony przez R. S.A. do ochrony, zgodnie z § 2 ust. 3 "Regulaminu postępowania z projektami wynalazczymi w R.", która takie prawo ochronne na swój wniosek uzyskała. Zgodnie z art. 8 ust. 1 p.w.p. na warunkach określonych w ustawie twórcy wynalazku, wzoru użytkowego, wzoru przemysłowego oraz topografii układu scalonego przysługuje prawo do: uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji; wynagrodzenia; wymieniania go jako twórcy w opisach, rejestrach oraz w innych dokumentach i publikacjach. R. S.A. z zachowaniem cytowanego przepisu, w oparciu o ww. "Regulamin" ustaliła i wypłacała wynagrodzenie skarżącemu oraz wymieniła go (jako jednego ze współtwórców) we wniosku o udzielenie patentu. Ponieważ zgłaszającym, zgodnie z § 2 ust. 3 "Regulaminu postępowania z projektami wynalazczymi w R." była R. S.A., skarżący nie był stroną postępowania, w wyniku którego otrzymała ona prawo ochronne na sporny wynalazek. Stosownie bowiem do art. 235 ust. 2 p.w.p. stroną w postępowaniu przed Urzędem Patentowym w sprawie uzyskania patentu, prawa ochronnego albo prawa z rejestracji jest zgłaszający, a zgłaszającym była wyłącznie R. S.A. Taki pogląd wyraził również Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt II GSK 45/06 niepubl., gdzie wskazano, iż: "przepis art. 235 ust. 2 p.w.p. należy interpretować ściśle jako mający również aspekt negatywny, wyrażający się w ograniczeniu liczby stron uczestniczących w określonych postępowaniach wyłącznie do zgłaszającego". Postępowanie w sprawie unieważnienia patentu toczyło się przed Urzędem Patentowym w trybie spornym – art. 255 ust. 1 pkt 1 p.w.p. Krąg podmiotów tego postępowania, które mają interes prawny we wniesieniu wniosku o unieważnienie patentu, jest określony w sposób szczególny przepisami ustawy Prawo własności przemysłowej i jest on odmienny w stosunku do uregulowań z art. 28 k.p.a. (vide: wyrok NSA z dnia 9 czerwca 2010 r. wydany w sprawie II GSK 620/09). W postępowaniu o unieważnienie patentu występują uprawniony z prawa ochronnego i ewentualnie składający sprzeciw lub realny konkurent uprawnionego z prawa ochronnego, którego zamiar wytwarzania przedmiotów lub stosowania technologii opisanej w dokumencie patentowym wiąże się ściśle z zakresem prowadzonej przez niego działalności zarobkowej czy zawodowej (vide: NSA z dnia 5 lipca 2007 r. wydany w sprawie II GSK 92/07 oraz wyrok WSA w Warszawie z dnia 29 sierpnia 2008 r. wydany w sprawie VI SA/Wa 867/06). Brak jest zatem uzasadnienia prawnego wprowadzania do postępowania spornego o unieważnienie patentu jako strony tego postępowania innego podmiotu, w tym twórcy (twórców) wynalazku nieuprawnionego z prawa ochronnego, który nie uczestniczył w postępowaniu zgłoszeniowym. Należy uznać za uprawnione stwierdzenie, iż jak podkreślano, istota interesu prawnego, w postępowaniach dotyczących wynalazków, wynika z zasady wolności wykonywania działalności gospodarczej. Skarżący nie podjął żadnej działalności gospodarczej w zakresie określonym spornym patentem, a jego zamiarem jest zablokowanie możliwości unieważnienia tego patentu. Zatem swój interes prawny nie wywodzi z tego, że chce podjąć jakąś działalność gospodarczą, na przeszkodzie której stałby sporny patent, lecz "obronę" patentu uzasadniają swoimi roszczenia finansowym kierowanymi do uprawnionej R. S.A., a więc interesem faktycznym. Skarżący wywodzi swój interes prawny również z faktu, iż został powiadomiony przez Urząd Patentowy RP o wniesieniu wniosku o unieważnienie patentu oraz w tym postępowaniu organ administracji doręczał mu pisma procesowe. Należy w związku z tym podkreślić, że okoliczności te nie stały się podstawą interesu prawnego skarżącego i nie przydały mu statusu strony w postępowaniu administracyjnym. Skarżącemu nie jest przynależne prawo ochronne ze spornego patentu oraz nie złożył wniosku o jego unieważnienie. Nie można zatem uznać, że skarżący brał udział w postępowaniu administracyjnym (w rozumieniu stron tego postępowania) tylko dlatego, że Urząd Patentowy RP doręczał mu w tym postępowaniu pisma i przyjmował pisma przez niego składane. Bycie stroną postępowania spornego prowadzonego przed Urzędem Patentowym nie następuje przez oświadczenie woli organu administracji (per facta concludentia) lecz wynika z przepisów ustawy Prawo własności przemysłowej. W przeciwnej sytuacji to Urząd Patentowy, a nie przepisy ustawy, określałby według własnego uznania strony prowadzonego przez siebie postępowania administracyjnego, a takiej sytuacji żaden przepis ustawy nie przewiduje. Urząd Patentowy zasadnie zatem stwierdził, że skarżący nie mógł być stroną postępowania w postępowaniu spornym o unieważnienie spornego patentu nr [...] na wynalazek pt.: "Sposób produkcji oleju do procesów flotacyjnych wzbogacania węgla", co w konsekwencji w świetle art. 257 p.w.p. powoduje, że nie mógł stać się stroną postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym. Na zakończenie należy wskazać, że jeżeli ustalenie co do braku legitymacji skarżącego jest rezultatem badania jego interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) sąd administracyjny powinien wydać wyrok oddalający skargę, a nie postanowienie o odrzuceniu skargi (podobnie post. NSA z dnia 13 czerwca 2007 r. sygn. akt 1337/06). W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny, w sytuacji braku podstaw odnoszenia się do pozostałych zarzutów skarżącego, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło