I SA/Wr 203/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-04-04
Skład orzekający: Lidia Błystak, Halina Betta, Katarzyna Borońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, uznając, że pytanie wnioskodawcy dotyczące modelu obrotu odpadem poprodukcyjnym wykracza poza zakres przedmiotowy interpretacji?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, jeśli z opisu stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego oraz stanowiska wnioskodawcy wynika, czego dotyczy jego wątpliwość prawnopodatkowa, nawet jeśli pytanie zostało sformułowane nieprecyzyjnie. Istotą interpretacji jest ocena stanowiska wnioskodawcy co do zastosowania przepisów prawa podatkowego, a nie ocena prawidłowości stosunków cywilnoprawnych. W przypadku wątpliwości co do precyzji sformułowania, organ powinien wezwać wnioskodawcę do uzupełnienia braków.Stan faktyczny
Spółka zwróciła się o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczących obrotu kwasem siarkowym, stanowiącym odpad poprodukcyjny. Spółka opisała dwa modele przyszłych transakcji z firmą X: nabycie usług organizacji wywozu kwasu oraz sprzedaż kwasu jako produktu. Organ podatkowy odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że kwestia ta wykracza poza zakres interpretacji. Po utrzymaniu w mocy postanowienia przez Dyrektora Izby Skarbowej, Spółka wniosła skargę do WSA.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Lidia Błystak, Sędziowie Sędzia NSA Halina Betta, Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Protokolant Edyta Luniak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 04 kwietnia 2012 r. przy udziale sprawy ze skargi "A". w L. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. - działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia [...]r. nr [...], [...]; II zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P. na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia 29 lipca 2011 r. "A" w L. (dalej: Spółka) zwróciła się o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatku dochodowego od osób prawnych.
We wniosku Spółka podała, że będąc czynnym podatnikiem podatku od towarów i usług prowadzi podstawową działalność gospodarczą w zakresie kopalnictwa rud miedzi oraz produkcji z tych rud takich wyrobów jak miedź, metale szlachetne i pozostałe metale nieżelazne, których sprzedaż jest opodatkowana VAT według stawek innych niż zwolniona. Produkcja ww. wyrobów skutkuje powstawaniem szeregu produktów ubocznych, w tym kwasu siarkowego (dalej: kwas), który stanowi dla Spółki bezużyteczny i uciążliwy odpad. Jednocześnie stosowana technologia produkcji nie daje możliwości prowadzenia produkcji podstawowej bez wytwarzania tegoż kwasu. W konsekwencji, z uwagi na brak zdolności do magazynowania znacznych ilości kwasu czy jego neutralizowania, możliwości sprzedaży przez Spółkę kwasu warunkują możliwości i skalę produkcji. W skrajnym przypadku brak możliwości wyzbycia się przez Spółkę kwasu prowadzić może do wstrzymania produkcji, a w efekcie braku wyrobów generujących sprzedaż.
Biorąc pod uwagę, iż warunkiem koniecznym dla utrzymania ciągłości produkcji jest wyzbycie się przez Spółkę kwasu, dlatego też Spółka zamierza nabywać usługi od firm zewnętrznych, w ramach których firmy te będą odbierać od "A" kwas i zajmować się jego dalszym zagospodarowaniem. Jednocześnie z uwagi na dużą zmienność światowego rynku kwasu siarkowego - w okresach, w których cena kwasu siarkowego na rynku światowym rośnie, pojawia się możliwość dokonania sprzedaży kwasu siarkowego jako produktu. Możliwość taka zaistnieje, gdy cena rynkowa kwasu daje możliwość osiągnięcia korzyści ekonomicznej przewyższającej koszty poniesione w związku z jego dalszą odprzedażą. Dlatego też w okresach, w których istnieje ekonomicznie uzasadniona możliwość zbycia tego kwasu, umożliwiająca uzyskanie przez "A" wynagrodzenia za jego sprzedaż, jak również dająca możliwość pokrycia kosztów jego sprzedaży (obejmujących m. in. magazynowanie, transport, ubezpieczenia, przeładunek itp.) możliwe jest przeprowadzenie standardowej transakcji sprzedaży kwasu jako produktu, która podlega opodatkowaniu VAT (według właściwej stawki innej niż zwolniona).
W ramach Grupy Kapitałowej "A" funkcjonuje Firma X - czynny podatnik VAT (dalej: Firma X), która ze względu na zakres działalności zajmuje się m. in. zagospodarowaniem i sprzedażą produktów ubocznych "A" Ze względu na specyfikę rynku kwasu, Spółka planuje przeprowadzanie transakcji z Firmą X, według następującego modelu:
A. W celu utrzymania ciągłości kontynuowania działalności, Spółka co do zasady będzie korzystać z usług Firmy X, która świadczyć będzie na rzecz "A" kompleksową usługę organizacji wywozu kwasu (opodatkowaną VAT), na potwierdzenie której będzie wystawiać fakturę dokumentującą sprzedaż usług na rzecz "A". Wynagrodzenie za usługi Firmy X ustalane będą według formuły: cena usługi wykonanej przez firmę X = koszty sprzedaży kwasu poniesione przez Firmę X powiększone o prowizję Firmy X i pomniejszone o uzyskaną cenę kwasu (przez Firmę X).
B. W przypadku, gdy sytuacja na rynku kwasu siarkowego będzie dawała możliwość uzyskania pozytywnego efektu ekonomicznego związanego z jego sprzedażą, wówczas Spółka zamierza dokonywać odpłatnych dostaw kwasu. W takim przypadku "A" dokonywać będzie na rzecz Firmy X sprzedaży kwasu, tj. dostawy towarów opodatkowanej VAT, co dokumentować będzie wystawianą fakturą sprzedaży na rzecz odbiorcy. Formuła cenowa dla sprzedaży kwasu stosowana przez "A" wobec Firmy X ustalona będzie następująco: cena kwasu stosowana przez "A" =cena sprzedaży możliwa do uzyskania przez Firmę X pomniejszona o koszty sprzedaży kwasu poniesione przez Firmę X (według szacunku w oparciu o dane z rynku) oraz prowizję Firmy X.
Na tle tak opisanego zdarzenia przyszłego Spółka postawiła we wniosku następujące pytania:
1. Czy model obrotu kwasem siarkowym, stanowiącym odpad poprodukcyjny jest prawidłowy w świetle przepisów ustawy o VAT?
2. Czy Spółka będzie uprawniona do odliczania podatku naliczonego VAT z faktur dokumentujących nabycie usług organizacji wywozu kwasu siarkowego, świadczonych przez Firmę X?
3. Czy koszty nabycia usług organizacji wywozu kwasu, w wysokości wynikającej z otrzymanej faktury wystawionej przez usługodawcę, stanowić będą dla Spółki koszty uzyskania przychodów?
Postanowieniem z dnia [...]r., nr [...], [...]Dyrektor Izby Skarbowej w P., działając w imieniu Ministra Finansów, na podstawie art. 165a w związku z art. 14b § 1 i art. 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: O.p.) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, uznając, że kwestia, której wyjaśnienia domaga się Spółka wykracza poza zakres przedmiotowy pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
W uzasadnieniu organ stwierdził, że w kompetencji organu nie leży dokonywanie oceny, czy Spółka w zakresie obrotu kwasem siarkowym prawidłowo ułożyła swoje relacje z kontrahentem (firmą X) oraz z wiązaną z tym kwestię zaliczenia do kosztów uzyskania przychodów wydatków na nabycie usług w wysokości wynikającej z faktury wystawionej przez firmę X. Zdaniem organu, udzielenie odpowiedzi za pytanie dotyczące prawidłowości modelu obrotu kawasem siarkowym w świetle ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych jest możliwe jedynie w ramach prowadzonego postępowania podatkowego lub kontrolnego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie, wskazując, że nie zachodziły podstawy do odmowy wszczęcia postępowania. Podniosła, że niezależnie od sposobu sformułowania pytania, zasadniczą treścią i istotą interpretacji wydawanej na podstawie art. 14b O.p. jest ocena przedstawionego we wniosku stanowiska wnioskodawcy co do skutków podatkowych określonego stanu faktycznego (zdarzenia przyszłego). Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 st6ycznia 2010 r. , sygn. akt I FSK 1217/09 podkreślała, że przedmiotu interpretacji nie można wywodzić z treści pytań zawartych we wniosku, bowiem obowiązek ich sformułowania nie wynika z art. 14b § 2-5 O.p.W istocie pytanie to opis problemu, jaki wnioskodawca widzi w zastosowaniu przepisów prawa podatkowego. W interpretacji zatem organ był obowiązany odnieść się do stanowiska strony i ocenić, czy przedstawione zdarzenie przyszłe mieści się w dyspozycji art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 7, art. 8 ust. 1 oraz art. 86 ust. 1 i art. 88 ustawy o VAT , jak również art. 15 ust. 1 i art. A5 ust. 4d ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a w konsekwencji, czy możliwe jest zaakceptowanie zaprezentowanego sposobu rozliczenia transakcji obrotu kwasem siarkowym.
Strona zakwestionowała też twierdzenie organu, iż przedmiotem oceny nie może być sytuacja abstrakcyjne i hipotetyczna. Powołując się wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 7 lipca 2010 r. , sygn. akt I SA/Bd 440/10 stwierdziła, że nie można zawężać pojęcia "zdarzenia przyszłego" do zdarzeń pewnych lub planowanych, ale że stan ten może mieć charakter hipotetyczny pod warunki8em , że został przedstawiony wystarczająco precyzyjnie. Zdarzenia przyszłe opia sen we wniosku spełniały te warunki.
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], [...] Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podzielając jego argumentację. Podkreśli l w uzasadnieniu, że, wbrew stanowisku Spółki, sformułowanie we wniosku pytania "podatkowego" jest elementem niezbędnym do udzielenia interpretacji. Udzielenie odpowiedzi na sformułowane przez Spółkę pytania sprowadzałoby się de facto do oceny prawidłowości ułożenia relacji handlowych z kontrahentem, co można wywieść z uzasadnienia stanowiska strony. Odpowiedź na pytanie strony ( w pkt 1) oraz na dalsze pytania, dotyczące podatku VAT naliczonego oraz kosztów uzyskania przychodów, możliwa byłaby dopiero po przeprowadzeniu postępowania podatkowego/kontrolnego.
W skardze na powyższe postanowienie Spółka wniosła o jego uchylenie oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji i o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. Podtrzymała stanowisko i tezy zawarte w zażaleniu, rozbudowując argumentację. Zarzuciła, że organ błędnie wywiódł z wniosku, zawarto w nim opis dwóch modeli obrotu kwasem siarkowym. Zarzucono, że utrzymując w mocy postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania organ był obowiązany wskazać, w jakim zakresie przedstawiony opis zdarzenia przyszłe uniemożliwiał organowi wydanie interpretacji, biorąc pod uwagę zarzuty zażalenia. Strona podtrzymała stanowisko, że o zakresie i przedmiocie interpretacji nie decyduje treść pytania, ale stanowisko strony, zawarte we wniosku, odnośnie kwalifikacji prawno podatkowej przedstawionego stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego. Organ winien był zatem ocenić opisany przez Spółkę model obrotu kwasem siarkowym w kontekście tego, czy prawidłowo Spółka wywiodła z tego zdarzenia skutki podatkowe. Argumentację powyższą Spółka rozwinęła w dodatkowym piśmie procesowym z dnia 28 marca 2012 r.
Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko prezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga okazała się uzasadniona.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie było, czy zasadnie organ odmówił Spółce wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji powołując się na to, że zawarte we wniosku pytanie, sformułowane następująco: "Czy model obrotu kwasem siarkowym, stanowiącym odpad poprodukcyjny, jest prawidłowy w świetle przepisów ustawy o VAT?" wykracza poza zakres pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Jak stanowi art. 14b § 1 O.p. minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek zainteresowanego o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, składany w jego indywidualnej sprawie, może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p.). Stosownie zaś do art. 14b § 3 O.p., składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 - 2 O.p.).
Istotą interpretacji indywidualnej jest zatem rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Ocena stanowiska wnioskodawcy, a w konsekwencji - wydanie interpretacji indywidualnej, są możliwe wyłącznie wówczas, gdy kwestia stanowiąca przedmiot jego wątpliwości jest regulowana przepisami prawa podatkowego. Zainteresowanym w przedmiocie interpretacji indywidualnej jest podmiot, który zwraca się o wydanie interpretacji indywidualnej w celu prawidłowej, tj. zgodnej z obowiązującymi przepisami, realizacji swoich praw i obowiązków w sferze prawa podatkowego, wyjaśnienia lub ułożenia swoich interesów w sferze prawa podatkowego. Tak więc, do uzyskania interpretacji indywidualnej legitymowany jest podmiot, dla którego określony stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe może rodzić konsekwencje w sferze stosunków prawno-podatkowych. Przedmiotem interpretacji mogą być zatem takie sytuacje faktyczne, które mogą powodować powstanie obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego po stronie wnioskodawcy, które dotyczą sfery odpowiedzialności podatkowej tego podmiotu. Ponadto, instytucja interpretacji indywidualnych gwarantuje ochronę prawną wnioskodawcom, którzy zastosowali się do ich treści, jej zakres regulują przepisy art. 14k - 14n O.p.
Postępowanie w sprawie wydawania interpretacji indywidualnych, z uwagi na przedmiot i charakter wydawanych w jego toku rozstrzygnięć, jest postępowaniem szczególnym, do którego nie mają bezpośredniego zastosowania inne (poza wskazanym w ustawie) przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności nie jest postępowaniem dowodowym, które może być prowadzone w toku kontroli podatkowej czy postępowania podatkowego lub czynności sprawdzających. Organ wydający interpretację indywidualną nie może więc zbadać w sensie merytorycznym sprawy podatkowej wynikającej z przytoczonego we wniosku zdarzenia, lecz jedynie pozytywnie lub negatywnie ocenić, z przytoczeniem przepisów prawa podatkowego, czy stanowisko wnioskodawcy zawarte we wniosku, a odnoszące się do regulacji przepisów prawa podatkowego, jest prawidłowe i znajduje oparcie w okolicznościach przedstawionego zdarzenia. Organ wydający interpretację przepisów prawa podatkowego nie może bowiem prowadzić postępowania ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innego trybu orzekania, w tym w postępowaniu kontrolnym czy podatkowym prowadzonym w oparciu o konkretną dokumentację.
Przepis art. 165a O.p. ma w postępowaniu w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jedynie odpowiednie zastosowanie. Oznacza to, że winien być interpretowany z uwzględnieniem pozostałych regulacji dotyczących wydawania interpretacji podatkowych, w tym odrębności, jakimi charakteryzuję się wydawane na podstawie tych przepisów interpretacje podatkowe. Analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, wskazanych w art. 165a § 1 O.p., w związku z przepisami tej ustawy regulującymi postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, prowadzi natomiast do wniosku, że w pojęciu: "jakichkolwiek innych niż brak statusu zainteresowanego przyczyn braku możliwości wszczęcia postępowania" mieszczą się wszelkie inne niż brak statusu zainteresowanego okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje przypisane tej instytucji, tj. interpretacji indywidualnej. W szczególności, taka przeszkoda dla wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, istnieje w sytuacji, gdy:
- przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego;
- przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego w imieniu Ministra Finansów interpretacje indywidualne;
- wniosek dotyczy zagadnienia, unormowanego przepisami prawa podatkowego, którego rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja indywidualna - wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego, a nie przepisu prawa podatkowego.
W doktrynie podkreśla się, że przepisu tego nie należy interpretować rozszerzająco, bowiem taka wykładnia stanowiłaby skuteczny środek dla organów podatkowych ograniczający merytoryczne rozpatrywanie wniosków i oznaczałoby to ograniczenie prawa do procesu i w konsekwencji wykluczenia merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Powyższe uwagi należy uwzględnić oceniając, czy zasadnie organ interpretacyjny uznał, że wniosek Spółki nie kwalifikował się do merytorycznego rozpoznania i wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Zważywszy na powyższy przepis do przesłanek warunkujących odmowę wszczęcia postępowania zaliczyć należy wniesienie podania przez osobę niebędącą stroną w postępowaniu oraz inne niewskazane wprost przez ustawodawcę przesłanki uniemożliwiające wszczęcie postępowania. Niewątpliwie - co nie było też przedmiotem sporu – w niniejszej sprawie nie ziściła się pierwsza z wymienionych przesłanek odmowy wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji. Skarżąca Spółka występowała bowiem z wnioskiem o udzielenie interpretacji przepisów we własnej sprawie , przestawiając zdarzenie przyszłe, pojawiające się w związku z prowadzoną przez nią działalnością opodatkowana podatkiem VAT i podatkiem dochodowym od osób prawnych. Tym samym należało uznać, że posiadała spółka interes prawny w ustaleniu swojej sytuacji na tle prawa podatkowego, a co za tym idzie – można jej było przypisać status zainteresowanego, o którym mowa w art. 14b O.p.
Odpowiedzi wymaga natomiast, czy istotnie – jak uzasadniał swoje postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w P. - zagadnienie przedstawione we wniosku Spółki nie może być przedmiotem interpretacji podatkowej z uwagi na to, że dotyczy oceny prawidłowości modelu stosunków cywilnoprawnych Spółki z jej kontrahentami, a tym samym wykracza poza przedmiotowy zakres interpretacji, wynikający z art. 14b § 1 O.p.
W przekonaniu Sądu treść wniosku nie dawała podstaw do odmowy udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego ze względów powołanych przez organ podatkowy.
Rację ma strona skarżąca, że o elementach obligatoryjnych wniosku o wydanie interpretacji prawa podatkowego nie należy wywodzić z samego formularza wniosku, ale na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej. Te zaś, jak słusznie podniesiono w zażaleniu i skardze, nie wskazują pytania jako elementu niezbędnego, warunkującego uruchomienie trybu wydania interpretacji podatkowej. Istotą interpretacji – co wskazano na wstępie i co wynika bezpośrednio z treści art. 14b § 1 O.p. – jest ocena prawidłowości stanowiska wnioskodawcy co do zastosowania przepisów prawa podatkowego. To pogląd wnioskodawcy na interpretację i stosowanie przepisów podatkowych podlega ocenie organu – stąd co do zasady , niezależnie od sposobu sformułowania pytań, organ zawsze powinien na podstawie tej właśnie części wniosku móc ustalić, czego dotyczy zasadnicza wątpliwość podmiotu zainteresowanego. Pytania sformułowane w odniesieniu do przedstawionego we wniosku stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego niewątpliwie pomagają ustalić treść tej wątpliwości, a przede wszystkim ułatwiają organowi udzielenie odpowiedzi poprzez odniesienie się do poszczególnych pytań i stwierdzenie, że w odniesieniu do zawartych w nich kwestii stanowisko pytającego było prawidłowe lub nieprawidłowe. Nieprecyzjne, nieporadne lub nawet niewłaściwe postawione pytanie nie dyskwalifikuje jednak, zdaniem tutejszego Sądu, wniosku jako wszczynającego postępowanie w sprawie wydania interpretacji, jeżeli z dalszej części wniosku, w szczególności opisu stanowiska strony co do zastosowania przepisów prawa podatkowego, można wywieść, jaki jest w istocie przedmiot wątpliwości wnioskodawcy. Tutejszy Sąd podziela pogląd zawarty w powołanym przez stronę wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 stycznia 2010 r., że "brak jest podstaw, aby przedmiot interpretacji wywodzić z treści pytań zawartych we wniosku o wydanie interpretacji. Interpretacja powinna odnosić się do stanowiska wnioskodawcy zajętego na tle przedstawionego we wniosku stanu faktycznego, albowiem to ono zakreśla ramy wypowiedzi organu w świetle art. 14 c § 1 Ordynacji podatkowej. A zatem jeżeli u podstaw stanowiska wnioskodawcy legła kwestia wymagająca zajęcia stanowiska organu na płaszczyźnie prawno – podatkowej, ( w niniejszej sprawie na podstawie art. 6 pkt 1 ustawy o VAT ), Minister Finansów był zobowiązany do zajęcia stanowiska i podania argumentacji (...)"
W rozpoznawanej sprawie, mimo iż treść pytania postawionego przez Spółkę w pkt. 1 mogła sugerować, że chodzi o ocenę, czy prawidłowo ułożyła ona swoje relacje prawne z kontrahentem (spółką X), rzeczywistą wątpliwość zawartą w tym pytaniu należało ustalić biorąc pod uwagę stanowisko strony zawarte w części H wniosku, wyraźnie opisane jako dotyczące pytania w pkt 1. Spółka zaś w tej części, zdaniem Sądu, zaprezentowała wyraźnie pogląd, że w przypadku, gdy obrót kawasem siarkowym będzie odpowiadał sytuacji opisanej w pkt A. w części G wniosku, wówczas Spółka będzie kwalifikować to zdarzenie jako nabycie usług, z tytułu którego wykonująca usługę firma X będzie wystawiać fakturę i odprowadzać podatek VAT należny, natomiast w przypadku opisanym w pkt B. części G wniosku, czynność sprzedaży kwasu siarkowego skarżąca spółka powinna kwalifikować jako dostawę towaru i wystawiać z tego tytułu fakturę VAT oraz odprowadzać należny podatek. Łączne odczytanie pytania Spółki, zwartego w pkt 1. wraz z uzasadnieniem jej własnego stanowiska w sprawie prowadzi zatem do wniosku, że przedmiotem wątpliwości Spółki była kwalifikacja czynności przekazania firmie X kwasu siarkowego raz jako zakupu usług, zaś innym razem jako odpłatnej dostawy towarów. Powyższe kwestie niewątpliwie mieszczą w zakresie przedmiotowym pisemnych interpretacji podatkowych wydawanych na podstawie art. 14b § 1O.p.
Z treści stanowiska strony w nie można natomiast wywieść, że– jak przyjął organ – bez wątpienia pyta ona o prawidłowość ułożenia swoich relacji handlowych z innym podmiotem. Należy w tym miejscu podkreślić, że organ, o ile w wyniku zestawienia treści pytania z treścią stanowiska strony co do odpowiedzi na to pytanie, nie miałby pewności co do tego, czego dotyczy kwestia wątpliwa, o wyjaśnienie której zwraca się wnioskodawca, dysponuje instrumentem pozwalającym na wyjaśnienie tego rodzaju wątpliwości. W postępowaniu w sprawie interpretacji znajduje bowiem odpowiednio zastosowanie art. 169 § 1 O.p., pozwalający organowi na wezwanie strony celem uzupełnienia braków wniosku. Zdaniem Sądu przepis ten w pełni znajdzie zastosowanie w przypadku, gdy brak ten polega na niedostatecznie precyzyjnym sformułowaniu wątpliwości będącej przedmiotem pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że w niniejszej sprawie organ podatkowy bezpodstawnie skupił się jedynie na literalnym brzmieniu pytania sformułowanego przez Spółkę w pkt 1. części G wniosku, pomijając całkowicie kontekst tego pytania, wynikający z zawartego w części H wniosku stanowiska Spółki odnośnie tego pytania, dotyczącego prawidłowości zastosowania przepisów prawa podatkowego w opisanym modelu obrotu kwasem siarkowym.
Zupełnie niezrozumiałe jest w powyższym kontekście stanowisko organu, iż odpowiedź na wątpliwość Spółki może być udzielna dopiero w ramach postępowania podatkowego lub kontrolnego. Gdyby bowiem przyjąć, że strona istotnie pyta o prawidłowość ustalenia swoich cywilnoprawnych stosunków z kontrahentem, organ podatkowy nie jest kompetentny do odpowiedzi na to pytanie w żadnym trybie. Organy podatkowe mają prawo, w granicach wynikających z art. 199a , do oceny czynności cywilnoprawnych z punktu widzenia skutków podatkowych, ale nie oznacza to jedynie możliwość wywiedzenia innych, niż sugerowane formą cywilnoprawnej czynności skutków podatkowych, nie zaś zmiany, kształtowania tych czynności czy też ich wiążącej (na gruncie prawa cywilnego) oceny jako prawidłowych lub nie. W przypadku natomiast interpretacji, w szczególności zważywszy na ich gwarancyjną rolę, organ winien przyjąć stan faktyczny/opis zdarzenia przyszłego wskazany przez stronę i dokonać jego oceny z punktu widzenia przepisów prawa podatkowego. W rozpoznawanej sprawie , zdaniem Sądu, było to możliwe.
W tych okolicznościach tym bardziej nie można uznać za prawidłową ocenę, że także w przypadku pozostałych pytań zawartych we wniosku, dotyczących bezpośrednio stosowania przepisów ustawy o VAT oraz ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, odpowiedź na te pytania wymagała prowadzenia postępowania podatkowego lub kontrolnego.
Końcowo należy się zgodzić ze stroną skarżącą, że organ nie ma kompetencji do ceny stopnia prawdopodobieństwa co do zaistnienia opisanego we wniosku zdarzenia przyszłego. Skoro przedstawiony we wniosku model obrotu kwasem siarkowym dotyczył produktu uzyskiwanego przez Spółkę w ramach rzeczywiście prowadzonej przez nią działalności gospodarczej, zaś przewidywane postępowanie z tym produktem zostało opisane szczegółowo, ze wskazaniem uwarunkowań w których Spółka rożnie zamierza traktować czynność przekazania kwasu, to nie można mówić to takiej abstrakcyjności przedstawionego zdarzenia, która uniemożliwia wydanie interpretacji.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art. 165a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany do wydania interpretacji winien podjąć czynności zmierzające do rozpoznania wniosku Spółki z uwzględnieniem uwag poczynionych w niniejszym wyroku.
Wskazane naruszenie przepisów prawa procesowego uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, uwzględniając w nich wniesiony wpis od skargi (100 zł), opłatę od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego doradcy podatkowego (240 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło