II GSK 792/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jan Bała po rozpoznaniu w dniu 4 lipca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. Sp. z o.o. w P. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w G. z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/GL 446/12 w sprawie ze skargi K. Sp. z o.o. w P. na pismo Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie projektu z budżetu Unii Europejskiej postanawia: oddalić skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny w G. postanowieniem z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt III SA/Gl 446/12 odrzucił skargę K. Sp. z o.o. w P. na pismo Zarządu Województwa Śląskiego z dnia [...] października 2011 r., nr [...] w przedmiocie oceny wniosku o dofinansowanie środkami Unii Europejskiej. W uzasadnieniu orzeczenia Sąd podał, że [...] lutego 2012 r. wpłynęła do Sądu I instancji skarga K. Sp. z o.o. w P. na informację o negatywnym wyniku procedury odwoławczej zawartej w piśmie Ś. C. P. z dnia [...] stycznia 2012 r. (znak pisma: [...]) oraz poprzedzające to pismo i wydane w ramach tej samej procedury odwoławczej rozstrzygnięcie protestu, zawarte w piśmie Urzędu Marszałkowskiego Województwa Ś. Wydziału Rozwoju Regionalnego z dnia [...] października 2011 r. (znak pisma: [...]). Wniesiona skarga na oba pisma została zarejestrowana w repertorium sądowym pod sygnaturą akt: III SA/Gl 263/12. Następnie zarządzeniem z dnia [...] marca 2012 r. ze sprawy tej wyłączono do odrębnego rozpoznania skargę w zakresie pisma z dnia [...] października 2012 r. i zarejestrowano ją pod sygnaturą akt: III SA/Gl 466/12. Sprawa dotycząca pierwszego pisma (pisma z dnia [...] stycznia 2012 r.) pozostała zarejestrowana pod pierwotną sygnaturą. Wcześniej, bo [...] listopada 2011 r. wpłynęła do Sądu skarga tego samego podmiotu na rozstrzygnięcie protestu, zawarte w piśmie z dnia [...] października 2011 r., pochodzącym od tego samego organu – Zarządu Województwa Ś.. Z tym dniem zainicjowane więc zostało już postępowanie sądowadministracyjne pomiędzy tymi samymi stronami, którego przedmiotem był ten sam akt, który jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. Sprawa, która została wcześniej zainicjowana wniesieniem tej skargi, została zarejestrowana pod sygnaturą akt III SA/Gl 1866/11. Sąd postanowieniem z dnia [...] grudnia 2011 r. odrzucił skargę w tej sprawie. Od tego orzeczenia została wniesiona skarga kasacyjna, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 7 marca 2012 r. Zdaniem Sądu postępowanie prowadzone pod sygnaturą akt III SA/Gl 1866/11 zostało w sposób skuteczny wszczęte przed wniesieniem przez stronę skarżącą skargi z dnia [...] lutego 2012 r. Postępowanie było już w toku, zanim została wniesiona skarga inicjująca postępowanie sądowe w tej sprawie. W dniu [...] listopada 2011 r. spółka wniosła skargę na rozstrzygnięcie protestu, zawarte w piśmie z dnia [...] października 2011 r., pochodzącym od Zarządu Województwa Ś. Z tym dniem zainicjowane więc zostało już postępowanie sądowoadministracyjne pomiędzy tymi samymi stronami, którego przedmiotem był ten sam akt, który jest przedmiotem niniejszego postępowania sądowego. W postępowaniu tym podmioty postępowania (czyli strona skarżąca i organ), jak również i przedmiot postępowania (czyli pismo Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] października 2011 r., nr [...]) były tożsame z podmiotami i przedmiotem postępowania wszczętego już wcześniej wniesieniem skargi w dniu [...] listopada 2011 r. Tym samym Sąd I instancji uznał skargę wniesioną w tym postępowaniu jako skargę wniesioną w toku postępowania wywołanego skargą z dnia [...] listopada 2011 r. K. Sp. z o.o. wniosła skargę kasacyjną na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i jednocześnie wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w G.. Ponadto Spółka wniosła o uchylenie zarządzenia z dnia [...] marca 2012 r. o wyłączeniu do odrębnego postępowania części skargi dotyczącej pisma Zarządu Województwa Ś. z dnia [...] października 2011 r. (znak pisma [...]) i nakazanie rozpoznania całej skargi w ramach jednego postępowania oraz zasądzenie kosztów postępowania. Skargą kasacyjną spółka zarzuciła naruszenie: a) art. 57 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe zastosowanie przejawiające się na jego zastosowaniu, w sytuacji braku określonych w nim przesłanek warunkujących rozdzielenie skargi do dwóch odrębnych postępowań; b) art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na braku zastosowania tego przepisu przy analizie zakresu przedmiotowego skargi; c) art. 58 § 1 pkt. 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewłaściwe zastosowanie polegające na zastosowaniu przepisu, w sytuacji braku w chwili orzekania wskazanych w nim przesłanek warunkujących możliwość odrzucenia skargi; d) błędną wykładnię zawartych w art. 58 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęć "sprawy w toku" i "odrzucenie skargi", polegającej na przyjęciu, iż wniesienie nieskutecznej skargi podlegającej odrzuceniu bez merytorycznego rozpoznania sprawy powoduje stan sprawy w toku; e) art. 30c ust. 1 ustawy o zasadach prowadzenia polityki rozwoju poprzez niezastosowanie tego przepisu w zakresie, w jakim z jego treści wynika zakres przedmiotowy skargi; f) art. 45 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej poprzez ograniczenie prawa do Sądu poprzez przyjęcie, iż wniesienie nieskutecznej skargi prawomocnie odrzuconej wyklucza dopuszczalność wniesienia nowej skargi i jej merytoryczne rozpoznanie oraz poprzez przyjęcie, iż zakres rozpoznania sprawy w jednym postępowaniu sądowoadministracyjnym może obejmować jedynie jedną czynność organu; g) art. 30 c ust. 3 pkt 1 ustawy poprzez jego niezastosowanie, w sytuacji gdy istniały ku temu podstawy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący przedstawił argumentację dotyczącą tych zarzutów. Kasator podkreślił, iż odrzucenie skargi (czyli odmowa nadania jej dalszego biegu i merytorycznego rozpoznania) wywiera skutki od samego początku jej wniesienia. Skarga albo podlega rozpoznaniu merytorycznemu i jej wniesienie wywołuje stan sprawy w toku albo nie podlega merytorycznemu rozpoznaniu a jej wniesienie nie wywołuje żadnych skutków prawnych, w tym nie powoduje stanu sprawy w toku, ponieważ żadna sprawa nie jest i nie będzie rozpoznawana w wyniku wniesienia nieskutecznej skargi. Tak więc w niniejszej sprawie postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 grudnia 2011 roku sygn. akt III SA/Gl 1866/11 o odrzuceniu skargi z dnia 7.11.2011 r. oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2012 r. sygn. akt II GSK 200/12 jedynie stwierdziły obiektywnie istniejący fakt prawnej nieskuteczności skargi z dnia [...].11.2011 r. i brak wywołania poprzez jej wniesienie jakichkolwiek skutków prawnych. Wniesienie tej skargi było od samego początku nieskuteczne, przez co nie mógł powstać w jakimkolwiek momencie stan sprawy w toku. Istotne również jest, iż zaskarżone skargą kasacyjną postanowienie zostało wydane [...] kwietnia 2012 roku i jak wynika z uzasadnienia Sąd posiadał wiedzę o odrzuceniu wcześniejszej skargi z dnia [...].11.2012 r. W chwili wydania zaskarżonego postanowienia nie toczyła się zatem między stronami żadna sprawa a skutki wniesienia przez skarżącego wcześniejszej skargi zostały prawomocnie i ostatecznie zniesione w wyniku jej odrzucenia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Wbrew bowiem zarzutom tej skargi Sąd I instancji nie naruszył art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem sąd odrzuca skargę, jeżeli sprawa objęta skargą pomiędzy tymi samymi stronami jest w toku lub została już prawomocnie osądzona. Przesłanka dopuszczalności zaskarżenia wymieniona w art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. ma charakter merytoryczny, gdyż prawo w tym przypadku nie przewiduje możliwości konwalidacji skargi, jeżeli jest ona niedopuszczalna (Komentarz do ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, T. Woś, Wyd. Praw. LexisNexis, Warszawa 2005). W każdym zatem przypadku zaistnienia przesłanki z art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a., sąd zobligowany jest skargę odrzucić. Na dzień złożenia skargi ([...] lutego 2012 r.) sprawa nią objęta (pismo Urzędu Marszałkowskiego Województwa Ś. z dnia [...] października 2011 r. zawierające rozstrzygnięcie protestu), pomiędzy tymi samymi stronami była w toku. Toczyło się bowiem postępowanie sądowe wywołane skargą z dnia [...] listopada 2011 r. na rozstrzygnięcie protestu z dnia [...] października 2011 r. Wprawdzie postanowieniem z dnia 16 grudnia 2011 r. sygn. akt III SA/Gl 1866/11 Sąd I instancji skargę odrzucił, lecz postępowanie nadal było "w toku", gdyż strona złożyła od tego orzeczenia skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny oddalił postanowieniem z dnia 7 marca 2012 r., sygn. II GSK 200/12. Okoliczność zaś, iż w dniu wydania przez Sąd I instancji zaskarżonego skargą kasacyjną postanowienia Sądowi była znana treść postanowienia NSA z dnia 7 marca 2012 r. była bez znaczenia dla sprawy. Dla Sądu wiążący był bowiem stan rzeczy istniejący w chwili złożenia skargi ([...] lutego 2012 r.), a nie w dacie orzekania. Poza tym odrzucenie skargi nastąpiło z powodu wcześniejszego "toku postępowania", a nie z uwagi na to, iż sprawa została już prawnie osądzona. Dla oceny, czy sprawa jest lub nie jest "w toku postępowania", bez znaczenia były również przesłanki jakimi kierował się Sąd odrzucając wcześniejszą skargę. Należy podzielić pogląd zawarty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, iż odrzucenie skargi stanowi odmowę merytorycznego jej rozpoznania. Rzecz jednak w tym, iż w chwili złożenia skargi w niniejszej sprawie nie istniało jeszcze prawomocne rozstrzygnięcie Sądu pozwalające na ocenę, czy skarga będzie merytorycznie rozpatrzona, czy też odrzucona. Pojęcia zaś "sprawy w toku" nie można uzależnić od tego w jaki sposób zostanie w przyszłości rozstrzygnięta wcześniejsza skarga. Nie zachodzi potrzeba ustosunkowania się do pozostałych zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia wymienionych w niej przepisów prawa, gdyż Sąd I instancji tych przepisów nie stosował, ani też nie mógł stosować, skoro uznał, że skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 4 p.p.s.a. Z przytoczonych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.