I SA/Wa 143/12
WyrokWSA w Warszawie2012-04-05
Skład orzekający: Elżbieta Lenart, Dariusz Chaciński, Przemysław Żmich
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego przysługuje osobie, która bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy, jeśli okres ten obejmuje zatrudnienie u różnych pracodawców, a prawo do urlopu wychowawczego zostało nabyte w drugim zakładzie pracy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kluczowym momentem dla ustalenia prawa do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie urlopu wychowawczego jest data faktycznego uzyskania zgody pracodawcy na urlop wychowawczy, a nie data urodzenia dziecka. Okres 6 miesięcy zatrudnienia bezpośrednio przed tym momentem może obejmować pracę u różnych pracodawców, pod warunkiem zachowania ciągłości stosunku pracy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania E. M. dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Organ I instancji oraz Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiły przyznania dodatku, uznając, że skarżąca nie spełniła wymogu 6 miesięcy zatrudnienia bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego, ponieważ jej zatrudnienie u ostatniego pracodawcy było krótsze. Skarżąca argumentowała, że liczy się łączny staż pracy u różnych pracodawców, a prawo do urlopu wychowawczego nabyła po spełnieniu tego warunku.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. oraz decyzję Wójta Gminy L. w części dotyczącej odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie: WSA Dariusz Chaciński (spr.) WSA Przemysław Żmich Protokolant starszy sekretarz sądowy Artur Dobrowolski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję w części, w jakiej utrzymuje ona w mocy decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w zakresie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego; 2. uchyla decyzję Wójta Gminy L. z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w części dotyczącej odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego; 3. stwierdza, że zaskarżona decyzja w części określonej w punkcie pierwszym wyroku nie podlega wykonaniu.
Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] skierowaną do E. M. przyznał następujące świadczenia rodzinne na okres od 1.11.2011 r. do 31.10.2012 r.:
1. zasiłek rodzinny na dziecko – K. M. (91 zł miesięcznie) oraz jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2012/2013 (100 zł);
2. zasiłek rodzinny na dziecko – M. M. (91 zł miesięcznie) oraz jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego 2012/2013;
3. zasiłek rodzinny na dziecko – J. M. (68 zł miesięcznie) oraz dodatek z tytułu wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej (80 zł miesięcznie).
Jednocześnie w tej samej decyzji Wójt Gminy L. odmówił przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego na J. M. urodzoną [...] czerwca 2010 r., z tytułu opieki nad tym dzieckiem w okresie korzystania przez E. M. z urlopu wychowawczego.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że w dniu 21.10.2011 r. E. M. złożyła wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego na dzieci: K. M., M. M. i J. M. wraz z dodatkami z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego (K., M.), dodatku z tytułu wielodzietności (J.), dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego (J.), na okres zasiłkowy 2011/2012. Do wniosku załączone zostały wymagane dokumenty, określone w Rozporządzeniu Ministra Polityki Społecznej z dnia 2 czerwca 2005r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawach o świadczenia rodzinne (Dz. U. Nr 105, poz. 881 ze. zm.).
Wójt uznał, że zostały spełnione przesłanki określone w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 992 ze zm. – dalej: ustawa o świadczeniach rodzinnych lub u.ś.r.) do przyznania zasiłków rodzinnych na dzieci: K. M., M. M. i J. M. oraz dodatków z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego na K. i M. M. oraz dodatku z tytułu wielodzietności na córkę J. M.
Do wniosku o przyznanie dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad córką J. M. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego E. M. załączyła:
1. zaświadczenie pracodawcy – [...] T. B. z dnia [...].10.2011 r., z którego wynika, że wnioskodawczyni pozostaje w stosunku pracy od dnia [...].08.2011 r. na czas nieokreślony. Od dnia [...].09.2011r. do dnia [...].09.2013 r. został jej udzielony urlop wychowawczy na córkę J. M.;
2. zaświadczenie z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w P. z dnia [...].10.2011 r. informujące, że E. M. została zgłoszona do ubezpieczeń społecznych od dnia [...].08.2011 r. z tytułu zatrudnienia w zakładzie T. B.;
3. świadectwo pracy z [...] H. R. z dnia [...].08.2011 r.
W myśl art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych "Dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego nie przysługuje osobie, o której mowa w ust. 1 tj. matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, jeżeli bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy. Z załączonych do wniosku dokumentów wynika, że E. M. pozostaje w stosunku pracy od dnia [...].08.2011 r. w zakładzie pracy: [...] i nie spełnia przesłanek z art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Odwołanie od decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] listopada 2011 r. w zakresie odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego wniosła E. M. Podniosła, że od dnia [...] stycznia 2010 r. pozostaje ciągle w stosunku pracy, na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony, najpierw w [...] H. R., a następnie od dnia [...] sierpnia 2011 r. u pracodawcy [...] T. B.
Odwołująca wyraziła pogląd, iż ustawodawca definiując krąg osób nieuprawnionych do dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego zastosował sformułowanie "bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy". Przepis ten nie definiuje liczby pracodawców, u których ma wykorzystać urlop wychowawczy, a tym samym nie ogranicza ich do jednego, jak wydaje się czynić organ I instancji. Prawo do urlopu wychowawczego nabyła u pierwszego pracodawcy i obecnie wykorzystuje drugą część tego urlopu, który może wykorzystać w czterech częściach.
Po rozpoznaniu tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu SKO stwierdziło, że zgodnie z art. 8 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Dodatek ten przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu albo opiekunowi prawnemu, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego (art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Jednakże art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy przewiduje jedną z przeszkód do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Zgodnie z tym przepisem dodatek ten nie przysługuje osobie uprawnionej, jeżeli bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy.
Przytaczając wybrane poglądy z orzecznictwa (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 grudnia 2005 r. I SA/ Wa 281/05, LEK nr 187357; wyrok WSA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2009 r. I SA/Wa 529/09, LEX nr 563411) SKO doszło do wniosku, że przy ocenie przesłanki z art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych należy stosować przepis art. 186 § 1 Kodeksu pracy. Treść przepisu art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych zawiera pojęcia właściwe dla prawa pracy i dotyczy instytucji regulowanych przepisami prawa pracy; pozostawanie w stosunku pracy, uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego. Natomiast ustawa o świadczeniach rodzinnych nie określa, co należy rozumieć przez pozostawanie w stosunku pracy, urlop wychowawczy, uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego. Zatem interpretacja art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych jest możliwe tylko przy odniesieniu się do przepisów prawa pracy normujących problematykę pozostawania w stosunku pracy i nabywania prawa do urlopu wychowawczego.
Art. 186 § 1 Kodeksu pracy stanowi, iż "Pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 4 roku życia. Do sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia". Z przytoczonego przepisu wynika, że aby uzyskać (nabyć) prawo do urlopu wychowawczego pracownik musi spełniać łącznie dwa warunki: posiadać staż pracowniczy w wymiarze 6 miesięcy (stanowiący sumę wszystkich okresów zatrudnienia z wszystkich zakładów pracy, bez względu na wymiar czasu pracy, długość przerw w zatrudnieniu i sposób ustania stosunku pracy oraz okres urlopu macierzyńskiego i okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych) i opiekować się dzieckiem do lat 4.
W wyżej powołanym wyroku z dnia 30 czerwca 2009 r. I SA/Wa 529/09 Sąd zauważył, że "przepis art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych normujący wyjątek od zasady udzielania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego podlega wykładni ścieśniającej. W konsekwencji, wymienionego w tym przepisie zwrotu ,,uzyskanie prawa do urlopu wychowawczego" nie można utożsamiać z "uzyskaniem urlopu wychowawczego", czyli faktycznym przejściem na ten urlop na skutek zgody udzielonej przez pracodawcę. Zatem w stanie faktycznym rozpatrywanej sprawy termin sześciomiesięczny, o którym mowa w art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy liczyć wstecz od dnia nabycia prawa do urlopu wychowawczego (od dnia [...] czerwca 2010 r. tj. od dnia urodzenia dziecka – J. M.), a nie od dnia faktycznego rozpoczęcia realizowania prawa do urlopu, czyli od daty przejścia na urlop wynikającej z pisma pracodawcy o udzieleniu E. M. urlopu wychowawczego.
Poza sporem jest, że bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego tj. przed dniem [...] czerwca 2010 r. (data urodzenia J. M.) E. M. nie pozostawała w stosunku pracy przez 6 miesięcy. W oświadczeniu z dnia [...] grudnia 2011 r. podała, iż w stosunku pracy pozostawała od dnia [...] stycznia 2010 r. Oświadczenie to jest spójne z treścią świadectwa pracy z dnia [...] sierpnia 2011 r. wystawionego przez [...]. Wobec powyższego SKO w P. nie znalazło podstaw do zakwestionowania zaskarżonej decyzji.
Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] grudnia 2011 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. M. Zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji zarzuciła sprzeczność z art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz naruszenie art. 186 Kodeksu pracy.
W uzasadnieniu skargi E. M. podniosła zarzuty dotyczące tylko tej części decyzji, która odnosi się do odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.
W tym zakresie skarżąca podniosła, że u pierwszego pracodawcy [...] nabyła prawo do urlopu wychowawczego do opieki nad córką J. M. i korzystała z tego urlopu od dnia [...] października 2010 r. Decyzją GOPS w N. z dnia [...] listopada 2010 r. uzyskała zasiłek rodzinny na trójkę dzieci wraz z innymi dodatkami, w tym dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem J. M. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.
Następnie, na skutek likwidacji zakładu pracy, stosunek pracy został z nią rozwiązany z dniem [...] sierpnia 2011 r. W dniu [...] sierpnia 2011 r. skarżąca podjęła jednak pracę u innego pracodawcy – T. B. We wrześniu 2011 r. nie otrzymała w związku tym dodatku z tytułu opieki nad dzieckiem w trakcie urlopu wychowawczego. W dniu [...] września 2011 r. nowy pracodawca – T. B. – udzielił skarżącej zgody na kontynuowanie urlopu wychowawczego, na którym pozostaje do chwili obecnej, z końcowym terminem do dnia [...] września 2013 r. GOPS w N. decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. przyznał skarżącej sporny obecnie dodatek za miesiąc październik 2011 r., nie kwestionując jakichkolwiek uprawnień skarżącej z tego tytułu.
Dopiero z uwagi na zmianę miejsca zamieszkania inny miejscowo organ (Wójt Gminy L.) odmówił skarżącej dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem J. M. w okresie korzystania z urlopu wychowawczego.
Organ I instancji wydając decyzję odmowną uzasadnił ją brakiem minimum 6 miesięcznego okresu pozostawania w stosunku pracy bezpośrednio przed pójściem na drugą część urlopu wychowawczego u pracodawcy [...] T. B. Warunek taki według organu stawia ustawa o świadczeniach rodzinnych. GOPS L. za dzień nabycia prawa do urlopu wychowawczego przyjmuje [...] września 2011 r. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. skarżąca usiłowała udowodnić, że pozostaje w stosunku pracy nieprzerwanie od [...] stycznia 2010 r. i prawo do urlopu wychowawczego nabyła po dniu [...] lipca 2010 r. u pierwszego pracodawcy [...]. Organ I instancji skupił się na wąskim wycinku z okresu ciągłości w stosunku pracy, nie biorąc pod uwagę okresu zatrudnienia od [...] stycznia 2010 r. Szerszym spojrzeniem charakteryzuje się Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P., niemniej jednak ta szersza ocena sytuacji okazuje się również niekorzystna dla skarżącej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w P. stoi na stanowisku, z którym także skarżąca się nie zgadza, że nabycie prawa do urlopu wychowawczego nastąpiło w dniu [...] czerwca 2010 r. tj. w dniu urodzin dziecka J. M.
Zdaniem skarżącej istota sporu dotyczy interpretacji art. 10 ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, przewidującego jedną z przeszkód do przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Spór sprowadza się do ustalenia momentu nabycia prawa do urlopu wychowawczego. Organ II instancji podnosi w uzasadnieniu, że nie sposób rozpatrywać przepisów ustawy o świadczeniach rodzinnych w oderwaniu od przepisów kodeksowych prawa pracy. Z powyższym stanowiskiem skarżąca się zgadza i skoro ustawa o świadczeniach rodzinnych nie definiuje np. nabycia prawa do urlopu wychowawczego, należy posiłkować się przepisem kodeksu pracy. Niemniej jednak błędne jest stanowisko SKO, które w jej sprawie wskazuje, że dniem nabycia prawa do urlopu wychowawczego jest dzień urodzenia dziecka J. M., tj. [...] czerwca 2010 r. Z art. 186 K.p. wynika, że aby uzyskać (nabyć) prawo do urlopu wychowawczego pracownik musi spełnić łącznie dwa warunki: posiadać staż pracowniczy w wymiarze minimum 6 miesięcy i opiekować się osobiście dzieckiem do lat 4. Analizując powyższy przepis skarżąca zauważa, że w jej sytuacji obie przesłanki spełniły się łącznie dopiero po [...] lipca 2010 r., tj. minął 6 miesięczny okres zatrudnienia (od [...] stycznia 2010 r.) oraz wystąpiła przesłanka osobistej opieki nad dzieckiem do lat 4. Tym samym po dniu [...] lipca 2010 r. także upadła przeszkoda do przyznania spornego dodatku. Na takim stanowisku stał też GOPS w D.
Skarżąca stwierdza, że nie znalazła przepisu, który uzależniłby nabycie prawa do urlopu wychowawczego od daty urodzenia dziecka, jak czyni to SKO. Ścisłe uzależnienie nabycia prawa do urlopu wychowawczego od daty urodzenia dziecka tworzyłoby nieracjonalny i niesprawiedliwy stan prawny, choćby dlatego, że pozbawiałoby prawa do urlopu wychowawczego wszystkie kobiety, które po urodzeniu dziecka, a przed osiągnięciem przez nie 4 roku życia, podjęłyby pierwsze zatrudnienie.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
W ocenie sądu skarga okazała się zasadna.
Sąd przyjmuje przy tym stan faktyczny podany w skardze za wiarygodny, zarówno co do okresów pozostawania w stosunku pracy przez skarżącą, jak i przebywania przez nią na urlopie wychowawczym, gdyż ma on odzwierciedlenie w zgromadzonych dokumentach.
Zgodnie z art. 8 pkt 2) ustawy o świadczeniach rodzinnych do zasiłku rodzinnego przysługuje dodatek z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego. Dodatek ten przysługuje matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli dziecko pozostaje pod jego faktyczną opieką, uprawnionemu do urlopu wychowawczego, przez okres wskazany w ustawie (art. 10 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych). Zgodnie z art. 10 ust. 5 pkt 2) ustawy dodatek, o którym mowa, nie przysługuje jednak osobie, która (między innymi) bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego pozostawała w stosunku pracy przez okres krótszy niż 6 miesięcy.
Zgodzić należy się ze skarżącą, że w podanym przez nią stanie faktycznym istota sporu sprowadza się do ustalenia momentu uzyskania prawa do urlopu wychowawczego, gdyż od tego momentu liczony jest okres pozostawania w stosunku pracy osoby uprawnionej do urlopu wychowawczego, który nie może być krótszy niż sześć miesięcy.
Sąd zauważa, że przepis art. 10 ustawy o świadczeniach rodzinnych stanowi element szeroko rozumianego systemu uprawnień pracowniczych i bez odniesienia się do przepisów prawa pracy, normujących problematykę pozostawania w stosunku pracy i nabywania prawa do urlopu wychowawczego, nie mógłby być on w ogóle stosowany.
Art. 186 § 1 Kodeksu pracy stanowi, iż "Pracownik zatrudniony co najmniej 6 miesięcy ma prawo do urlopu wychowawczego w wymiarze do 3 lat w celu sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez nie 4 roku życia. Do sześciomiesięcznego okresu zatrudnienia wlicza się poprzednie okresy zatrudnienia". Z treści tego przepisu organ II instancji wydobył dwie przesłanki nabycia prawa do urlopu wychowawczego. Pracownik musi posiadać staż pracowniczy w wymiarze 6 miesięcy (stanowiący sumę wszystkich okresów zatrudnienia z wszystkich zakładów pracy, bez względu na wymiar czasu pracy, długość przerw w zatrudnieniu i sposób ustania stosunku pracy oraz okres urlopu macierzyńskiego i okres pobierania zasiłku dla bezrobotnych) i opiekować się dzieckiem do lat 4. Następnie SKO w P. przyjęło, nie wyjaśniając dlaczego, że na gruncie art. 10 ust. 5 pkt 2) u.ś.r. dniem uzyskania prawa do urlopu wychowawczego jest dzień urodzenia dziecka, z tytułu opieki nad którym ma być przyznany dodatek w trakcie urlopu wychowawczego.
Tymczasem zauważyć należy, że "Urlop wychowawczy nie przysługuje z mocy prawa, udziela się go na pisemny wniosek pracownika złożony na co najmniej 2 tygodnie przed rozpoczęciem okresu, w którym zamierza on korzystać z tego urlopu. Pracodawca nie może udzielić takiego urlopu z własnej inicjatywy. We wniosku o udzielenie urlopu wychowawczego pracownik wskazuje: datę rozpoczęcia i zakończenia urlopu wychowawczego i ewentualnie okres urlopu wychowawczego, który dotychczas został wykorzystany na dane dziecko. (...) Pracodawca jest obowiązany udzielić urlopu wychowawczego na okres wskazany we wniosku. Przy czym, jeżeli wniosek został złożony bez zachowania co najmniej dwutygodniowego wyprzedzenia, udziela on tego urlopu nie później niż z dniem upływu 2 tygodni od dnia złożenia przez pracownika wniosku. (...) Ponieważ prawo do urlopu stanowi roszczenie wynikające ze stosunku pracy, pracownik może go dochodzić przed sądem pracy." (E. Maniewska, Komentarz aktualizowany do art. 186 Kodeksu pracy, LEX/el., 2012).
Skoro więc urlop wychowawczy nie przysługuje z mocy prawa, wymaga wniosku pracownika, zgody pracodawcy, a w razie odmowy stanowi roszczenie ze stosunku pracy dochodzone przed sądem pracy, to należy przyjąć, że momentem "uzyskania prawa do urlopu wychowawczego", którym to pojęciem posługuje się art. 10 ust. 5 pkt 2) u.ś.r., i od którego należy liczyć sześciomiesięczny okres pozostawania w stosunku pracy ("bezpośrednio przed uzyskaniem prawa ..."), jest data rozpoczęcia urlopu wychowawczego, na którą wyraził zgodę pracodawca. Najczęściej będzie to data określona we wniosku pracownika, choć jak wynika z cytowanego komentarza, może być to data późniejsza, jeśli wniosek był złożony później, niż na dwa tygodnie przed wskazaną w nim datą urlopu.
Określenie momentu początkowego "uzyskania prawa do urlopu wychowawczego" jest niezbędne, jeśli ustawodawca negatywną przesłankę do uzyskania dodatku z art. 8 pkt 2) u.ś.r. powiązał z upływem określonego czasu (w art. 10 ust. 5 pkt 2 u.ś.r.), wskazując na sześć miesięcy pozostawania w stosunku pracy bezpośrednio przed "uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego".
Tę istotną w sprawie datę uzyskania przez skarżącą prawa do urlopu wychowawczego organ II instancji wskazał nieprawidłowo (jako dzień [...] czerwca 2010 r.), wiążąc ją z dniem urodzenia dziecka, nad którym sprawuje opiekę skarżąca i w związku z którą chce uzyskać dodatek na urlopie wychowawczym. Rację ma skarżąca twierdząc, że taka interpretacja pozbawiłaby prawa do urlopu wychowawczego te matki, które zaczęłyby pierwszą pracę po dniu urodzenia dziecka. Tymczasem prawo skarżącej do drugiej części urlopu wychowawczego powstało z dniem [...] września 2011 r., tj. z dniem uzyskania zgody pracodawcy T. B. na urlop wychowawczy od tego dnia.
Licząc od dnia [...] września 2011 r. skarżąca wylegitymowała się ciągłością pozostawania w stosunku pracy przez co najmniej sześć miesięcy "bezpośrednio przed uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego". Pomiędzy ustaniem stosunku pracy u pierwszego pracodawcy ([...] sierpnia 2011 r.) ze względu na likwidację zakładu pracy, a nawiązaniem nowego stosunku pracy ([...] sierpnia 2011 r.) nie było bowiem żądnej przerwy. Przy zachowaniu ciągłości stosunku pracy nie jest istotne, że w trakcie owych sześciu miesięcy stosunek pracy był nawiązany u dwóch pracodawców. Takie stanowisko, jak się wydaje, potwierdza także wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2011 r. I OSK 1509/10 (LEX nr 969435). Stan faktyczny w sprawie rozpoznawanej przez NSA wskazuje na to, że podjęcie zatrudnienia u nowego pracodawcy i uzyskanie u niego prawa do urlopu wychowawczego, z zaliczeniem do sześciomiesięcznego stażu pracy (bezpośrednio przed ...) okresu urlopu macierzyńskiego matki, której przysługują takie same uprawnienia jak w stosunku pracy, który został rozwiązany z uwagi na likwidację poprzedniego pracodawcy (który to okres sąd uznał za zrównany z zatrudnieniem), nie jest przeszkodą do przyznania dodatku, o jakim mowa również w tej sprawie. Zatem zachowanie ciągłości stosunku pracy nie wpływa na prawo do dodatku, o jakim mowa w art. 8 pkt 2) u.ś.r., nawet jeśli sześciomiesięczny stosunek pracy był nawiązany więcej niż u jednego pracodawcy.
Przy takich wnioskach za błędne uznać należy także stanowisko wyrażone przez Wójta Gminy L. w decyzji z dnia [...] listopada 2011 r.
Rozpoznając ponownie sprawę organ I instancji zastosuje się do wykładni art. 10 ust. 5 pkt 2) ustawy o świadczeniach rodzinnych, podanej wyżej, gdyż naruszenie tego przepisu, przez jego błędną wykładnię (i to przez organy obydwu instancji), miało wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) w zw. z art. 135 P.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji, uchylając decyzje organów obydwu instancji, w części odnoszącej się do odmowy przyznania dodatku do zasiłku rodzinnego z tytułu opieki nad dzieckiem w okresie korzystania przez E. M. z urlopu wychowawczego. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w powyższej części orzeczono na podstawie art. 152 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło