I FZ 75/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Sędzia NSA Barbara Wasilewska, , , po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 822/11 zawieszające postępowanie sądowe w sprawie ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 8 lutego 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2004 r. postanawia oddalić zażalenie. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Po 822/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne ze skargi W. K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w P. z dnia 8 lutego 2010 r. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj i czerwiec 2004 r. Uzasadniając podstawy zawieszenia postępowania sądowego w sprawie Sąd I instancji wskazał, że w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2012 r., w sprawie o sygn. akt I FSK 174/11, przedstawiono do rozpoznaniu składowi 7 sędziów pytanie prawne dotyczącego tego, czy w świetle art. 70 § 1 i art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60, ze zm.) w brzmieniu obowiązującym od 1 września 2005 r. dopuszczalne jest w każdym czasie prowadzenie postępowania podatkowego i orzekanie o wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, które wygasło przez zapłatę (art. 59 § 1 pkt 1 Ordynacji Podatkowej). W ocenie Sądu I instancji odpowiedź udzielona na zadane pytanie prawne może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy skarżącego. Skarżący nie zgodził się z powyższym stanowiskiem i w złożonym zażaleniu wniósł o podjęcie zawieszonego postępowania. Zdaniem strony Sąd I instancji był, na mocy art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), związany przede wszystkim oceną prawną wyrażoną w wyroku NSA sygn. akt I FSK 1664/10. Nie zachodziły przy tym podstawy do odstąpienia od wyrażonej w tym wyroku wykładni przepisów prawa. W związku z powyższym, zdaniem strony, nie było podstaw do zawieszania postępowania sądowoadministracynego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Regulacja powyższego przepisu dotyczy kwestii prejudycjalnej, czyli sytuacji, w której uprzednie rozstrzygnięcie określonego zagadnienia, będzie miało wpływ na wynik innego postępowania. Rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Jednakże zawieszenie postępowania powinno być uzasadnione również ze względów celowości, sprawiedliwości, jak również ekonomiki procesowej. (patrz B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Zakamycze 2005, s. 301-303). Nie można przy tym zapominać, że jednym z celów podejmowania uchwał jest zapewnienie jednolitości orzecznictwa sądów administracyjnych. W sprawach sądowoadministracyjnych, zwłaszcza w tych, które dotyczą szeroko rozumianego prawa daninowego, zjawiskiem wysoce niepożądanym i utrudniającym praworządne działanie administracji jest odmienne stanowisko sądu, co do wykładni i stosowania prawa w sprawach o analogicznym lub zbliżonym stanie prawnym i faktycznym. Oceniając zaskarżone postanowienie poprzez pryzmat zasad celowości, czy sprawiedliwości nie można uznać, że zostało ono wydane z naruszeniem którejś z tych zasad. Nie znajduje przy tym uzasadnienia stanowisko strony co do konieczności uwzględnienia przez Sąd I instancji treści art. 190 P.p.s.a. Strona uzasadniając zarzuty stawiane w tym zakresie pomija bowiem ewentualne następstwa związane z podjęciem uchwały. W przypadku bowiem, gdyby przed ponownym rozpoznaniem sprawy przez Sąd I instancji Naczelny Sąd Administracyjny podjął, w trybie art. 269 P.p.s.a. uchwałę, zawierającą odmienną wykładnię prawa od tej, która została przyjęta w orzeczeniu przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania, to w tym zakresie wykładnia zawarta w takim wyroku przestałaby wiązać. Na mocy art. 269 P.p.s.a. zawartą w uchwale wykładnią przepisów prawa będą bowiem związane wszystkie składy sądów administracyjnych, a zatem także sąd rozpatrujący przekazaną mu do ponownego rozpoznania sprawę. Dotyczy to także sytuacji, gdy po wydaniu przez WSA wyroku w następstwie uwzględnienia skargi kasacyjnej przez NSA, a przed rozpoznaniem kolejnej skargi kasacyjnej, drugi z tych sądów podjął uchwałę wyrażającą stanowisko odmienne od zaprezentowanego we wcześniejszym wyroku. W takiej sytuacji NSA będzie związany na podstawie art. 269 § 1 stanowiskiem zawartym w uchwale, a nie wykładnią zawartą w wyroku. (por. uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 30 czerwca 2008 r., I FPS 1/08, ONSA WSA 2008, nr 5, poz. 75). A zatem Sąd I instancji miał podstawy do tego aby zawiesić postępowanie w oczekiwaniu na rozstrzygnięcie kwestii ujętej w zadanym pytaniu prawnym, tj. kwestii która może zadecydować o właściwej wykładni zakwestionowanych przepisów, a co za tym idzie wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy. W związku z powyższym Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.