III SA/Wa 2349/11

WyrokWSA w Warszawie2012-04-12

Skład orzekający: Jolanta Sokołowska, Sylwester Golec, Krystyna Kleiber

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wydatek poniesiony przez spółkę z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu lokalu, w którym prowadzona była nierentowna działalność, stanowi koszt uzyskania przychodu w rozumieniu art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych?
Ratio decidendi
Wydatki poniesione przez spółkę z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu lokalu, w którym prowadzona była nierentowna działalność, stanowią koszt uzyskania przychodu. Działanie to, polegające na redukcji kosztów poprzez zamknięcie nierentownych placówek, ma na celu zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów, co jest zgodne z art. 15 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Nawet jeśli wydatek nie przyczynił się bezpośrednio do osiągnięcia przychodu, ale miał na celu zmniejszenie straty, może być uznany za koszt uzyskania przychodu.
Stan faktyczny
Spółka D. S.A. wystąpiła o interpretację indywidualną dotyczącą możliwości zaliczenia do kosztów uzyskania przychodu kwoty zapłaconej z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu lokali, w których prowadzona była nierentowna działalność. Spółka argumentowała, że zamknięcie nierentownych placówek jest ekonomicznie uzasadnione i ma na celu zmniejszenie strat oraz zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że wydatek nie został poniesiony w celu osiągnięcia przychodów ani zachowania lub zabezpieczenia źródła przychodów.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, stwierdził, że nie może być ona wykonana w całości i zasądził od Ministra Finansów na rzecz D. S.A. zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sokołowska (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Sylwester Golec, Sędzia WSA Krystyna Kleiber, Protokolant referent stażysta Katarzyna Smaga, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi D. S.A. z siedzibą w W. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną, 2) stwierdza, że uchylona interpretacja indywidualna nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Ministra Finansów na rzecz D. S.A. z siedzibą w W. kwotę 200 zł (słownie: dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. D. S.A. (dalej jako Spółka lub Skarżąca) wystąpiła w dniu 21 stycznia 2011 r. do Ministra Finansów z wnioskiem o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych w zakresie kosztów uzyskania przychodów. We wniosku został przedstawiony następujący stan faktyczny: Spółka świadczy usługi pośrednictwa finansowego. Usługi te są świadczone przez jednostki organizacyjne Centrali Banku - oddziały, placówki. W związku z przyjętą strategią rozwoju, Bank zawarł szereg umów najmu z firmami oraz osobami fizycznymi, na mocy których stał się najemcą lokali, w których rozpoczął prowadzenie działalności bankowej. Umowy zostały zawarte na czas określony. Zgodnie z umową Bank ma możliwość wypowiedzenia umowy najmu bez zachowania terminów wypowiedzenia, jeśli: - wynajmujący dopuścił się naruszenia ciążącego na nim obowiązku wydania przedmiotu najmu lub innego obowiązku określonego w umowie, - wynajmujący nie utrzymuje budynku lub przedmiotu najmu w należytym stanie technicznym, co utrudnia lub uniemożliwia prowadzenie działalności gospodarczej przez Bank w przedmiocie najmu, - stan techniczny przedmiotu najmu, ujawnione lub powstałe w trakcie eksploatacji wady przedmiotu najmu nie pozwalają na niezakłócone i nieprzerwane prowadzenie działalności gospodarczej przez Bank. Umowa nie przewiduje innego trybu wypowiedzenia. Z uwagi na fakt, że niektóre placówki Banku były nierentowne Bank zdecydował, iż z punktu widzenia interesów gospodarczych koniecznym jest zamknięcie tych placówek i przeniesienie prowadzonej w nich działalności do innych, istniejących placówek banku. Rozwiązanie poszczególnych umów następuje na podstawie polubownych porozumień zawartych między Bankiem a wynajmującym. Z tytułu rozwiązania umowy najmu przed upływem okresu jej obowiązywania Bank zobowiązuje się do zapłacenia na rzecz wynajmującego kwotę wskazaną w porozumieniu. W związku z powyższym Spółka zapytała, czy w opisanym stanie faktycznym zapłacona kwota z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu stanowi koszt uzyskania przychodu w świetle art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54. poz. 654 ze zm., dalej: "u.p.d.p."). Zdaniem Spółki, zapłacona zgodnie z porozumieniem kwota będąca formą odszkodowania stanowi dla Banku koszt uzyskania przychodu. Wydatki z tytułu odszkodowania za przedterminowe rozwiązanie umowy najmu lokalu nie zostały wymienione w zamkniętym katalogu wydatków nieuznawanych za koszty uzyskania przychodów. Wydatki poniesione na wypłatę odszkodowania są wydatkami ekonomicznie uzasadnionymi z punktu widzenia prowadzonej przez Spółkę działalności i należy je uznać za koszty zabezpieczenia źródła przychodów. Ustawa o podatku dochodowym od osób prawnych nie wyłącza możliwości zaliczenia do kosztów podatkowych wszelkich wydatków poniesionych w celu zmniejszenia straty, a więc wydatków, które w ostatecznym rozrachunku mają na celu zachowanie źródła przychodów. Utrzymanie placówek nierentownych jest bowiem działaniem szkodliwym dla Banku. Interpretacją indywidualną z [...] kwietnia 2011 r. Dyrektor Izby Skarbowej w W. działający w imieniu Ministra Finansów uznał stanowisko Spółki za nieprawidłowe. Powołując się na art. 15 ust. 1 u.p.d.p. wskazał, iż dla kwalifikacji prawnej danego kosztu istotne znaczenie ma cel, w jakim został poniesiony. Wydatek zostanie uznany za koszt uzyskania przychodów, jeżeli pomiędzy jego poniesieniem, a powstaniem, zwiększeniem bądź też możliwością powstania przychodu istnieje związek przyczynowy. Według organu sam fakt nie zaliczenia wydatków do zamkniętego katalogu wydatków nie stanowiących kosztów podatkowych zawartego w art. 16 ust. 1 u.p.d.p. nie decyduje jeszcze o tym, czy wydatek ten jest kosztem uzyskania przychodów. Wydatek taki musi bowiem spełniać ogólną zasadę zawartą w art. 15 ust. 1 u.p.d.p., tj. winien zostać poniesiony w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. W przedmiotowej sprawie, w ocenie organu, nie została wypełniona żadna z powyższych przesłanek. Organ zaznaczył, że należy wyraźnie oddzielić cel ekonomiczny poniesienia kosztu od poniesienia wydatku w celu osiągnięcia przychodów podatkowych. Podatkowa kategoria kosztów ponoszonych przez podatnika, na określenie której prawo podatkowe utworzyło własny termin "koszty uzyskania przychodów", jest bowiem odrębną kategorią kosztów, której nie należy wprost wiązać z kategorią kosztów w prawie rachunkowym i nauce ekonomii. Zdaniem organu, w niniejszej sprawie cel wskazany przez ustawodawcę jako osiągnięcie przychodów podatkowych poprzez rozwiązanie umów najmu nie został uzyskany - wręcz przeciwnie, Bank pozbawił się możliwości korzystania z przedmiotu najmu, który był wykorzystywany do działalności gospodarczej przynoszącej przychody podatkowe. Nie można, w przedstawionym stanie faktycznym uznać, iż wydatek poniesiony na zapłacenie kwoty wskazanej w porozumieniu został poniesiony w celu osiągnięcia przychodów, albowiem rozwiązanie umowy najmu żadnego przysporzenia nie przyniesie, nie wygeneruje przychodu. Organ zwrócił uwagę, iż we wniosku Skarżąca nie wykazała co oznacza nierentowność niektórych placówek, z czego ona wynika, czy były prowadzone w związku z tym jakieś analizy itp. Nie wykazała również, że gdyby dalej prowadziła owe nierentowne placówki, poniosłaby ewentualną stratę i w jakiej wysokości, czy byłaby ona adekwatna w stosunku do zapłaconego odszkodowania. W ocenie organu, przedstawiony przez Spółkę cel - zmniejszenie straty (abstrahując już nawet od faktu, że nie znajdujący potwierdzenia w stanie faktycznym wniosku) nie mieści się w ustawowym pojęciu "zabezpieczenia źródła przychodów". Organ nie zgodził się z oceną Banku, że przedmiotowe wydatki zostały poniesione w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, rozumianym zgodnie ze znaczeniem językowym. Wskazał, iż wydatki na zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodów w przypadku prowadzenia działalności gospodarczej to wydatki związane z samym funkcjonowaniem firmy jako całości. Do kosztów podatkowych można zaliczyć te koszty zachowania i zabezpieczenia firmy, jako podmiotu przynoszącego dochody, które są wynikiem gospodarczych potrzeb źródła przychodu, związanych z jego eksploatacją w sferze materialnej i organizacyjnej, tak aby utrzymać ciągłość tego źródła przychodu w znaczeniu zapewnienia podatnikowi możliwości osiągania z niego trwale zysków. Do tej grupy kosztów można zaliczyć wszelkie wydatki na ubezpieczenia, doradztwo, badania rynkowe, usługi księgowe, usługi prawne, wydatki na przekształcenia gospodarcze i wiele innych. W ocenie organu wewnętrznie sprzeczna jest teza, że odstąpienie od umów najmu lokali, w których była prowadzona działalność gospodarcza, dzięki której były osiągane przez Bank przychody ma na celu zabezpieczenie/zachowanie źródła przychodów. Organ stwierdził, że Spółka nie wykazała, choćby hipotetycznie, w jaki sposób wydatek w postaci opłaty (odszkodowania) za wcześniejsze rozwiązanie umów najmu będzie miał wpływ na wielkość osiągniętych przychodów. Nie wskazała na czym polega związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rozwiązaniem umów i zapłatą opłaty, a uzyskaniem przychodów, zachowaniem lub zabezpieczeniem ich źródła. Nie podano w szczególności, w jaki sposób zapłata opłaty za rozwiązanie umów najmu miałaby prowadzić do zabezpieczenia źródła przychodów. Organ podkreślił, że nie kwestionuje sensu ekonomicznego poniesionego wydatku, czy też racjonalności podejmowanych przez przedsiębiorcę decyzji gospodarczych i ich efektywności, bada natomiast celowość wydatku w granicach wyznaczonych przez art. 15 ust. 1 u.p.d.p. Reasumując organ stwierdził, iż wydatki na rozwiązanie umów najmu są poniesione w celu wycofania się Spółki z zawartych umów i jako nie spełniające przesłanek wymienionych w art. 15 ust. 1 u.p.d.p. nie mogą być uznane za koszty uzyskania przychodów. Bank poniósł ryzyko gospodarcze decydując się na zawarcie takich umów, których zapisy (w świetle cywilistycznej zasady swobody umów) nie przyznawały jej prawa do rozwiązania tych umów. Organ podkreślił, iż nie wszystkie wydatki związane z działalnością gospodarczą, nawet ekonomicznie uzasadnione, stanowią koszty uzyskania przychodów. W przeciwnym wypadku każde ryzyko związane z prowadzeniem działalności gospodarczej można by przenosić przy użyciu przepisów podatkowych na Skarb Państwa poprzez pomniejszanie dochodu stanowiącego podstawę opodatkowania. Spółka nie zgadzając się z powyższą interpretacją wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa. W odpowiedzi Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany interpretacji. Następnie Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w której wniosła o uchylenie zaskarżonej interpretacji oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania sądowego. Zaskarżonej interpretacji zarzuciła naruszenie art. 15 ust. 1 u.p.d.p poprzez jego niewłaściwą interpretację prowadzącą do przyjęcia, że do kosztów uzyskania przychodów nie można zaliczyć wydatków z tytułu wcześniejszego rozwiązania umowy najmu, ponieważ wskazane wydatki nie zostały poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż zrezygnowała ze swojej działalności w części placówek poprzez wypowiedzenie umów najmu, ponieważ ze względów ekonomicznych nie chce ponosić kosztów nierentownej lub mniej rentownej placówki, zaś zaoszczędzone w ten sposób środki finansowe Spółka alternatywnie (a) zatrzymała w celu zwiększenia poziomu swojej płynności finansowej (a więc - zabezpieczenia swojego dalszego funkcjonowania), (b) przeznaczyła na inne wydatki zmierzające do uzyskania przychodów podatkowych w przyszłości. Zaznaczyła, iż w sytuacji gdyby nie rozwiązała umów z wynajmującymi i nie zapłaciła na ich rzecz stosownego odszkodowania, byłaby zmuszona do prowadzenia działalności w lokalizacjach, które wiązałyby się z ponoszeniem przez nią znacznych strat. Za podjęciem decyzji przemawia przede wszystkim argument, iż koszt poniesiony przez Spółkę odpowiadający wysokości odszkodowań płaconych na rzecz wynajmujących jest zdecydowanie niższy niż potencjalne wydatki, jakie podmiot ten musiałby ponieść prowadząc nadal działalność operacyjną w mało atrakcyjnych lokalizacjach. W ocenie Skarżącej nie ulega wątpliwości, że w omawianym przypadku spełniona jest dyspozycja art. 15 u.p.d.p, ponieważ wydatki poniesione na zapłatę odszkodowań przyczyniają się do zachowania/zabezpieczenia źródeł przychodów w przyszłości. Wydatek poniesiony przez Skarżącą na uiszczenie stosownych odszkodowań jest wydatkiem zmierzającym w swej naturze do zachowania istniejącego stanu majątkowego Spółki poprzez zmniejszenie generowanych przez Spółkę kosztów oraz zwiększenie w przyszłości przychodów podatkowych Spółki. Zdaniem Skarżącej za koszty podatkowe mogą być uznawane wydatki ponoszone nie w celu uzyskania przychodów, lecz w celu zmniejszenia kosztów uzyskania przychodów (a więc - ostatecznie w celu zwiększenia dochodu). Pojęcie źródło przychodu obejmuje całość działalności Spółki, tj. całą sieć placówek, w których Bank sprzedaje swoje produkty. Świadczenie usług pośrednictwa finansowego w konkretnej placówce nie stanowi odrębnego źródła przychodu. Dana placówka jest bowiem tylko jednym z elementów generujących przychód Banku, na który składa się świadczenie usług pośrednictwa finansowego w całej sieci placówek. W konsekwencji, zaprzestanie działalności w jednej z placówek nie oznacza, że źródło przychodów przestało istnieć i koszty związane z zaprzestaniem działalności w jednej lub kilku placówkach nie są kosztami związanymi ze źródłem przychodu. Skarżąca wyjaśniła, że w przypadku umów długoterminowych takich jak najem, dzierżawa, leasing i umowy podobne, standardy rynkowe wymuszają zawieranie tego rodzaju umów na pewne minimalne okresy (np. w W. standardem jest okres co najmniej 3 lat, a średnio 4-5 lat). Dlatego podatnik często nie ma wyboru podejmując się zobowiązania, gdyż wynajmujący nie zgodzi się wynająć lokalu na okres krótszy. Skarżąca odwołała się do definicji słownikowych słów "zachować" i "zabezpieczać" i stwierdziła, że kategoria kosztów, o której mowa we wniosku o inerpretację zbliża się znaczeniowo do kosztów poniesionych w celu zachowania źródła przychodów. Podniosła, iż koszty odszkodowań płacone przez Spółkę wynikają także z prewencyjnych (zapobiegawczych) działań Spółki polegających na wycofywaniu się z działalności w nierentownych placówkach. Oznacza to, że wydatki poniesione na zapłatę odszkodowań na rzecz wynajmujących zarówno zachowują, jak i zabezpieczają źródło przychodów Spółki. W związku z tym wydatki z tytułu odszkodowań stanowią koszt uzyskania przychodów dla celów podatkowych. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest zasadna. W rozpoznanej sprawie sporną kwestią jest, czy kwota wypłacona przez Skarżącą najemcom z tytułu przedterminowego rozwiązania umów najmu lokali z powodu nierentowności prowadzonych w nich oddziałów Banku stanowi koszt uzyskania przychodu, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.d.p. Skarżąca we wniosku o udzielenie interpretacji indywidualnej podała, że umowy najmu zostały zawarte na czas określony i nie przewidywały wcześniejszego ich wypowiedzenia z powodu nierentowności placówki. Działalność prowadzona dotychczas w zamkniętych placówkach została przeniesiona do innych, istniejących placówek Banku. Zgodnie z 15 ust. 1 u.p.d.p. kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. W niniejszej sprawie niesporne jest, że rodzaj kosztów wskazanych przez Skarżącą nie został ujęty w art. 16 ust. 1 u.p.d.p., dlatego rozważenie sporu winno nastąpić na gruncie regulacji zawartej w art. 15 ust. 1 tej ustawy. Słusznie organ interpretujący wskazał, iż dany wydatek może być zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, jeśli istnieje związek przyczynowy pomiędzy jego poniesieniem a powstaniem przychodu, bądź zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów. Występujący w omawianym przepisie zwrot "w celu" oznacza bowiem, iż nie każdy wydatek poniesiony przez podatnika w związku z prowadzoną działalnością podlega odliczeniu od podstawy opodatkowania, lecz tylko ten wydatek, który pozostaje w takim związku przyczynowo - skutkowym, że poniesienie go ma lub może mieć wpływ na powstanie lub zwiększenie przychodów. Zatem przy kwalifikowaniu kosztów uzyskania przychodów każdy wydatek wymaga nie tylko oceny pod kątem, czy jego poniesienie miało związek z konkretnym przychodem, ale także z punktu widzenia racjonalności określonego działania dla osiągnięcia przychodu. Sam fakt nie osiągnięcia oczekiwanego efektu gospodarczego (uzyskania przychodu) nie dyskwalifikuje poniesionego wydatku jako kosztu uzyskania przychodu. Tak więc kosztami uzyskania przychodów są wszelkie racjonalne i gospodarczo uzasadnione wydatki związane z prowadzoną działalnością gospodarczą zmierzającą do stworzenia, zabezpieczenia i zachowania źródła przychodów, przy czym związek wydatków z przychodami nie musi być bezpośredni. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem organu interpretującego, że przy kwalifikacji wydatków jako kosztów uzyskania przychodów należy oddzielić cel ekonomiczny poniesionego kosztu od poniesienia wydatku w celu osiągnięcia przychodów podatkowych. Cel ekonomiczny, jak to ujął organ, jest istotny, ponieważ to on pozwala na ocenę racjonalności poniesienia wydatku, szczególnie gdy wydatek ten nie przyczynił się do osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów. Ponieważ ustawodawca nie określił, jak należy rozumieć "zachowanie albo zabezpieczenie" źródła przychodów, pojęcia te należy określać na gruncie języka potocznego, na co zasadnie wskazały obie strony niniejszego sporu. Według Słownika języka polskiego wyraz "zachować" znaczy "pozostać w posiadaniu czegoś", "dochować coś w niezmienionym stanie mimo upływu czasu lub niesprzyjających okoliczności", natomiast wyraz "zabezpieczyć" znaczy "zapewnić ochronę przed czymś niebezpiecznym lub szkodliwym", "uczynić bezpiecznym", "zapewnić utrzymanie się czegoś w dotychczasowym stanie" (Słownik języka polskiego, Wydawnictwo Naukowe PKWN SA – wydanie internetowe). Tak więc zachowaniem albo zabezpieczeniem źródła przychodów jest jego utrzymanie w sprawności, jego uchowanie i uchronienie, tak aby mogło funkcjonować i dawać przychody w przyszłości, a także podtrzymanie istnienia źródła przychodów, skutecznej realizacji przedsięwzięcia, uczynienia źródła przychodów mocnym i trwałym, odpornym na działanie czynników obniżających jego sprawność (vide: M. Pawlik, Nowe pojęcie kosztów uzyskania przychodów, Monitor Podatkowy 2007, nr 2). Zatem wydatki, które nie są bezpośrednio nakierowane na osiągnięcie określonych przychodów można uznać za koszty ponoszone w celu zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów w rozumieniu art. 15 ust. 1 u.p.d.p. Zgodzić się więc należy ze Skarżącą, że redukując wydatki na nierentowne placówki działała w celu zachowania lub zabezpieczenia przychodów. Jest wiedzą powszechnie znaną, iż banki swoją działalność prowadzą nie tylko poprzez centralę banku, ale również poprzez oddziały banku (placówki), zaś rentowność tych oddziałów przekłada się na przychód Banku. Nie do zaakceptowania jest stanowisko organu, iż w przypadku banku, który prowadzi swoją działalność za pośrednictwem oddziałów, zamknięcie jednego lub kilku oddziałów spośród ich większej ilości powoduje, iż wskazany przez ustawodawcę cel jakim jest osiągnięcie przychodu nie jest osiągnięty, a wręcz przeciwnie bank pozbawia się możliwości korzystania z przedmiotu najmu, który był wykorzystywany w działalności gospodarczej przynoszącej przychody podatkowe. Przede wszystkim Skarżąca nie twierdziła, że zamknięcie placówki będzie źródłem przychodu, lecz że pozwoli na zachowanie przychodu, który zostałby pomniejszony o stratę wygenerowaną przez nierentowną placówkę. Poza tym wbrew przedstawionemu przez Skarżącą stanowi faktycznemu organ uznał, że placówka przynosiła przychody, więc jej zamknięcie pozbawiło Skarżącą przychodu. Tymczasem Skarżąca wskazała, że jest odwrotnie - zamyka oddział, gdyż generuje on straty. Zmniejszenie straty w sposób pośredni wpływa na wysokość przychodu, zatem zgodzić się trzeba ze Skarżącą, iż zamknięcie oddziału, którego działalność przynosiła Bankowi straty ma związek przyczynowo-skutkowy z wysokością przychodu, zaś koszty związane z zamknięciem oddziału stanowią koszty uzyskania przychodu. Gdyby Bank utrzymywał nierentowną placówkę, wówczas jego przychód byłby mniejszy o straty wygenerowane przez tę placówkę. Działanie Skarżącej jest więc racjonalne i uzasadnione gospodarczo. W zaskarżonej interpretacji organ podkreślił, że Skarżąca nie wykazała co oznacza nierentowność niektórych placówek, z czego ona wynika, czy były prowadzone w związku z tym jakieś analizy itp. Nie wykazała również, że gdyby dalej prowadziła owe nierentowne placówki, poniosłaby ewentualną stratę i w jakiej wysokości, czy byłaby ona adekwatna w stosunku do zapłaconego odszkodowania. Nie podała też, choćby hipotetycznie, w jaki sposób wydatek w postaci opłaty (odszkodowania) za wcześniejsze rozwiązanie umów najmu będzie miał wpływ na wielkość osiągniętych przychodów, nie wyjaśniła na czym polega związek przyczynowo - skutkowy pomiędzy rozwiązaniem umów i zapłatą opłaty, a uzyskaniem przychodów, zachowaniem lub zabezpieczeniem ich źródła. Zgodzić się trzeba z organem, że stan faktyczny został przedstawiony w dość lapidarny sposób, ale zdaniem Sądu trzeba mieć na uwadze, że Skarżąca przedstawiła go dla potrzeb wydania interpretacji, zatem w razie odmiennych ustaleń poczynionych przez organ podatkowy w ramach postępowania podatkowego, to Skarżąca poniesie konsekwencje powyższego, gdyż nie będzie mogła skorzystać z gwarancyjnej funkcji interpretacji indywidualnej. W sprawach "interpretacyjnych" organy podatkowe nie mają podstaw do podważania stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę, jednakże interpretacja wiąże organ podatkowy tylko w stanie sprawy przedstawionym we wniosku, przyjętym za podstawę stanowiska organu (art. 14b § 2 O.p.). Poza tym organ może wezwać wnioskodawcę o uzupełnienie brakujących elementów stanu faktycznego. Skoro we wniosku Skarżąca stwierdziła, że zamykała placówki, ponieważ były one nierentowne, to dla potrzeb wydania interpretacji ta informacja jest wystarczająca. Nie jest konieczne poznanie genezy owej nierentowności oraz sposobu w jaki Bank powziął wiedzę o nierentowności placówki. Zarzut organu, iż Skarżąca nie wyjaśniła co znaczy nierentowność placówek wydaje się o tyle niezasadny, gdyż znaczenie tego wyrazu można zaczerpnąć ze Słownika języka polskiego, gdzie wyjaśnia się, że znaczy on "nieprzynoszący zysku". Jeżeli placówka nie przynosi zysku, ale konieczne są nakłady finansowe na jej utrzymanie, co wydaje się oczywiste w przypadku oddziału Banku i co zresztą wynika z treści wniosku, to logiczne jest, że placówka będzie przynosić stratę lub ją przynosi. Poza tym Skarżąca podała, że utrzymywanie nierentownych placówek jest działaniem szkodliwym dla Banku i dlatego zapłata odszkodowania jest ekonomicznie uzasadniona. Jeśli więc Skarżąca podała informację, iż zapłata za wcześniejsze odstąpienie od umowy najmu jest ekonomicznie uzasadniona, to na etapie interpretacyjnego postępowania nie jest konieczne posiadanie informacji, czy to twierdzenie jest uzasadnione. Poza tym jest rzeczą oczywistą, iż strata ma wpływ na wysokość przychodu. W związku z powyższym zastrzeżenia organu co do treści wniosku nie mogą wpłynąć na stanowisko w przedmiocie objętym wnioskiem o wydanie interpretacji. Odnośnie do stanowiska organu dotyczącego słuszności zawarcia umów bez klauzuli dającej możliwość wcześniejszego wypowiedzenia umowy najmu, przede wszystkim zauważyć należy, że w przypadku gdy podatnik w momencie podejmowania decyzji o poniesieniu konkretnego wydatku oceni, że obiektywnie przyczyni się on do osiągnięcia przychodów z działalności gospodarczej tego podatnika, organ podatkowy nie może kwestionować zasadności poniesienia tego wydatku i wykluczenia go z kosztów uzyskania przychodów (wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 września 2008 r., III SA/Wa 870/08, LEX nr 465676). W przeciwnym przypadku, żadne przedsięwzięcie gospodarcze nie mogłoby dojść do skutku z obawy przed koniecznością poniesienia od nieudanych transakcji, nie tylko ich kosztów, ale i podatków. Ponadto samo zawarcie klauzuli dotyczącej wcześniejszego rozwiązania umowy nie wyklucza konieczności zapłacenia odszkodowania za wcześniejszą rezygnację z najmu. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego Warszawie zawarte w tezie wyroku z dnia z dnia 21 lipca 2011 r. sygn. akt III SA/Wa 2735/10 (LEX nr 852352), iż kary umowne lub odszkodowania wypłacane z tytułów innych niż ściśle wymienione w przepisie w art. 16 ust. 1 pkt 22 u.p.d.o.p, jeśli tylko mają związek z przychodem lub mają na celu zachowanie lub zabezpieczenie źródła przychodu, często zminimalizowanie straty, będą zawsze stanowić koszt uzyskania przychodów. Ponownie rozpoznając niniejsza sprawę organ zobowiązany jest uwzględnić stanowisko Sądu. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 146 § 1, art. 152 oraz art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło