II OSK 2165/12
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-02-07
Skład orzekający: Bożena Popowska, Małgorzata Dałkowska-Szary, Mirosław Wincenciak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji drogowej, który nie był stroną postępowania o wydanie zezwolenia na realizację tej inwestycji, posiada przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji?Ratio decidendi
Właściciel nieruchomości sąsiadującej z terenem inwestycji drogowej, który nie był stroną postępowania o wydanie zezwolenia na realizację tej inwestycji, nie posiada przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności tej decyzji, jeśli nie wykaże konkretnego przepisu prawa materialnego, który ograniczałby jego prawo do korzystania z nieruchomości w związku z realizacją inwestycji. Sam interes faktyczny, wynikający z sąsiedztwa, nie jest wystarczający do nadania statusu strony.Stan faktyczny
J. K. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, argumentując, że jego nieruchomość sąsiaduje z terenem inwestycji. Wojewoda Świętokrzyski odmówił wszczęcia postępowania, uznając J. K. za niebędącego stroną postępowania pierwotnego. Minister Infrastruktury utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. K., podzielając stanowisko organów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J. K. od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 7 lutego 2014 roku Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Bożena Popowska (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska-Szary Sędzia del. WSA Mirosław Wincenciak Protokolant starszy asystent sędziego Andrzej Nędzarek po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2014 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej J. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2012 r. sygn. akt VII SA/Wa 17/12 w sprawie ze skargi J. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę kasacyjną
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII SA/Wa 17/12 oddalił skargę J. K. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy.
Wojewoda Świętokrzyski decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...], na podstawie art. 157 § 1 i § 3 k.p.a., po rozpatrzeniu wniosku J. K. z dnia 13 października 2010 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej "Przebudowa i rozbudowa płyty Rynku i okolicznych ulic (odcinek od ulicy Sienkiewicza do Rynku)" - odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że decyzja z dnia [...] września 2009 r. została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Inwestycja dotyczyła dróg gminnych i powiatowych (ul. Mała, ul. Duża, płyta Rynku, Plac św. Tekli i ul. Piotrkowska w K.) i obejmowała działki nr ew. [...] (obręb 0010 m. K.), [...] (obręb 0016 m. K.), [...] (obręb 0017 m. K.).
Organ wskazał, że wnioskodawca jest współwłaścicielem działki nr ew. [...] (obręb 0010 m. K.). Działka wnioskodawcy nie wchodziła w zakres inwestycji, a jedynie sąsiadowała z inwestycją. W tej sytuacji J. K. nie był imiennie powiadamiamy o postępowaniu administracyjnym dotyczącym tej sprawy ani o wydanej decyzji. Z uwagi na powyższe ustalenia, Wojewoda Świętokrzyski stwierdził, że wnioskodawca nie był stroną postępowania zakończonego wydaniem decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2009 r. i odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Minister Infrastruktury decyzją z dnia [...] października 2011 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania J. K. od decyzji Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] listopada 2010 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie potwierdził stanowisko Wojewody Świętokrzyskiego, wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż wniosek J. K. z dnia 13 października 2010 r. został złożony przez osobę nie posiadającą przymiotu strony.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. K., wnosząc o jej uchylenie.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem wskazał, że z treści art. 11i ust 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych wynika, że w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2.
W tej sytuacji, organ rozpatrując wniosek zawierający żądanie wszczęcia postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności pozwolenia budowlanego wydanego w trybie wskazanej wyżej ustawy, powinien dokonać analizy przymiotu strony wnioskodawcy w oparciu o art. 28 k.p.a. Tym niemniej, w ocenie Sądu w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę, pojęcie interesu prawnego opierać się powinno na przepisach materialnego prawa administracyjnego, nie zaś na regulacjach prawa cywilnego, dotyczących ochrony własności.
Aby uzyskać status strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę inwestycji drogowej, właściciel sąsiedniej nieruchomości powinien wskazać konkretny przepis, przewidujący w danym stanie faktycznym ograniczenie w swobodnym korzystaniu z tej nieruchomości ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego lub realizowaniu określonych robót. Ograniczenia, które nie są wynikiem istnienia przepisów prawnych, a tym bardziej skutki faktyczne wykonania inwestycji, nie dają podstawy do uznania danego podmiotu za stronę postępowania w sprawie, której przedmiotem jest wydanie pozwolenia na budowę. Sam fakt, że dany podmiot jest właścicielem nieruchomości sąsiadującej z nieruchomością, na której ma być realizowana inwestycja, nie jest wystarczającą podstawą do uznania, że podmiotowi takiemu przysługuje status strony w postępowaniu dotyczącym wydania pozwolenia na budowę. Osoba taka może mieć interes faktyczny, ale niekoniecznie interes prawny.
W szczególności, J. K. nie jest właścicielem nieruchomości objętej liniami rozgraniczającymi teren inwestycji. Działka ewidencyjna nr [...], której współwłaścicielem jest skarżący, sąsiaduje jedynie z terenem planowanej inwestycji, co świadczy o posiadanym przez stronę skarżącą interesie faktycznym, a nie o interesie prawnym. W decyzji Wojewody Świętokrzyskiego nie ustalono ograniczeń w korzystaniu z nieruchomości skarżącego. Nawet fakt prowadzenia postępowania (karnego czy cywilnego) w sprawie zniszczenia zabytkowych piwnic, znajdujących się pod chodnikiem ul. W., nie może przesądzać o istnieniu interesu prawnego i nie może być rozważany w ramach postępowania administracyjnego. Przepisy dotyczące ochrony własności należą bowiem do sfery prawa cywilnego.
W ocenie Sądu, organy administracji zasadnie przyjęły, że skarżący nie wykazał w sprawie żadnej z przesłanek na uzasadnienie własnego interesu, m.in. ograniczających zagospodarowanie jego terenu, a tym samym naruszenia prawem chronionego interesu. Przewidziane w projekcie prace budowlane nie naruszają prawa własności i nie utrudniają korzystania z nieruchomości skarżącego zgodnie z jej społeczno-gospodarczym przeznaczeniem. Pozwolenie na budowę, zwłaszcza na obszarach zurbanizowanych, musi uwzględniać sprzeczne interesy inwestora oraz osób, których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie zagrożone lub naruszone. Granice tych praw i interesów określają przepisy prawa budowlanego oraz innych aktów prawnych wydanych na podstawie i w wykonaniu przepisów tego prawa lub przepisów wydanych dla ochrony środowiska. Poza tymi granicami, a zatem poza ochroną prawną wynikającą z norm prawa pozytywnego, pozostają protesty obywateli wyrażające ich osobiste życzenia co do określonej polityki planowania przestrzennego, wzajemnych relacji między projektowanymi a istniejącymi obiektami.
Chociaż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności stroną mogą być nie tylko podmioty uznane za strony w postępowaniu zwykłym zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, lecz każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności decyzji, a więc także osoby niesłusznie pominięte w postępowaniu zwykłym, to krąg tych podmiotów, co do zasady jest jednakowy. W tym kontekście organ prawidłowo ustalił, że skarżący nie tylko nie był stroną postępowania zakończonego decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, ale też stroną tego postępowania nie mógł być. Sąd podzielił zatem stanowisko organu wyrażone w zaskarżonej decyzji, iż skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta K. z dnia [...] września 2009r.
Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Sąd skargę oddalił.
Od powyższego wyroku J. K. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zarzucając na podstawie art. 174 pkt 1 i 2 p.p.s.a:
1. naruszenie art. 145 § pkt 1 lit. a p.p.s.a. polegające na nieuchyleniu zaskarżonej decyzji, podczas gdy organ administracji dopuścił się obrazy przepisów prawa materialnego a to art. 12 ust. 4f w zw. z art. 11i ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie robót publicznych w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, iż nieruchomość sąsiadująca będąca współwłasnością J. K. nie znajduje się na terenie obszaru oddziaływania inwestycji drogowej pn. "Przebudowa i rozbudowa płyty rynku i okolicznych ulic (odcinek od ul. Sienkiewicza do Rynku)" w K., a tym samym skarżącemu nie przysługuje status strony w postępowaniu dot. stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2009 r. nr [...], podczas gdy prawidłowa wykładnia w/w przepisów wyraźnie wskazuje, iż wystarczy, by skarżący wskazał chociażby potencjalne źródła zagrożenia ze strony prowadzonej inwestycji, by mógł zostać uznany za stronę przedmiotowego postępowania.
2. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez nie uchylenie zaskarżonej decyzji, pomimo że organ administracji dopuścił się naruszenia przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 61 w zw. z art. 61a k.p.a. w zw. z art. 3 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, poprzez niewszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji i wydanie decyzji utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Świętokrzyskiego o odmowie wszczęcia postępowania przez organ administracji publicznej, podczas gdy na wskazanym organie ciążył obowiązek wszczęcia takiego postępowania,
3. naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy, a to 145 § 1 pkt 2 lit w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez uznanie, iż nie zachodzi przesłanka do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2009 r. nr [...] i nierozpoznanie jej merytorycznie, podczas gdy przesłanka taka zaistniała.
Podnosząc powyższe zarzuty, na podstawie art. 176 p.p.s.a., skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie zauważyć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jedynie pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a. przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego, dlatego też Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznanie sprawy ograniczył do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Przedmiotem kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie była decyzja Ministra Infrastruktury z dnia [...] października 2011 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Wojewody Świętokrzyskiego z dnia [...] listopada 2010 r., znak: [...], którą odmówiono wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej "Przebudowa i rozbudowa płyty Rynku i okolicznych ulic (odcinek od ulicy Sienkiewicza do Rynku)".
W myśl art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W sprawie niniejszej skarżący kasacyjnie – J. K. oparł skargę kasacyjną na obu wymienionych wyżej podstawach. Sądowi I instancji zarzucono więc naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 12 ust. 4f w zw. z art. 11i ust. 3 ustawy o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie robót publicznych w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy Prawo budowlane oraz przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 61, art. 61a k.p.a. i art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Przedmiotem sporu w sprawie niniejszej jest kwesta, czy J. K. przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej.
Na wstępie zauważyć należy, że decyzja (w aktualnym stanie prawnym postanowienie) o odmowie wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma, co do zasady, charakter procesowy. Powyższe oznacza, że w takim przypadku nie dochodzi do badania legalności decyzji objętej wnioskiem, lecz organ ogranicza się jedynie do weryfikacji przesłanek umożliwiających wszczęcie takiego postępowania. Taka sytuacja zachodziła w rozpoznawanej sprawie, w której Wojewoda Świętokrzyski, po rozpatrzeniu wniosku J. K., odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2009 r., podając jako główny motyw takiego rozstrzygnięcia brak przymiotu strony wnioskodawcy, tym samym nie przechodząc do etapu merytorycznego sprawy. Z tego też względu nie mógł odnieść zamierzonego skutku, podniesiony w skardze kasacyjnej, zarzut naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., w myśl którego, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji wydanej bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa.
Przechodząc do pozostałych zarzutów naruszenia przepisów postępowania zauważyć należy najpierw, że wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji został rozpoznany przez organ administracji w stanie prawnym przed wejściem w życie nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego - ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2011 r. Nr 6, poz. 18), która weszła w życie w dniu 11 kwietnia 2011 r. Zgodnie z przepisem art. 157 § 3 k.p.a., w stanie prawnym przed nowelizacją, odmowa wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji następowała w drodze decyzji. Przepis powyższy stał się podstawą dla Wojewody Świętokrzyskiego do odmowy w formie decyzji wszczęcia postępowania w sprawie z wniosku J. K. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2009 r. o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Po wejściu w życie nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 3 grudnia 2010 r., która uchyliła art. 157 § 3 k.p.a., podstawą do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego stał się art. 61a k.p.a. Jednak jak wspomniano wyżej, przepis ten nie mógł mieć w rozpoznawanej sprawie zastosowania. Z powyższego względu należy uznać, że podstawa skargi kasacyjnej w zakresie, w jakim zarzuca naruszenie art. 61a k.p.a. została sformułowana błędnie, co nie uniemożliwiło jednak rozpoznania samej skargi kasacyjnej, gdyż z jej treści wynika wyraźnie, że skarżący nie zgadza się z poglądem orzekających w sprawie organów administracji, zaakceptowanym następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, co do tego, że nie posiada on przymiotu strony w sprawie dotyczącej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2009 r.
Odmowa wszczęcia postępowania administracyjnego, w tym także postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, może mieć przyczyny o charakterze przedmiotowym i podmiotowym. W rozpoznawanej sprawie zachodziła ostatnia z wymienionych przyczyn uzasadniających odmowę wszczęcia postępowania, czyli jak już wspomniano, brak legitymacji procesowej wnioskodawcy do skutecznego żądania stwierdzenia nieważności decyzji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 26 stycznia 2010 r., II OSK 176/09, Lex nr 597373 - stroną w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest nie tylko strona postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, zakończonego wydaniem kwestionowanego rozstrzygnięcia, ale również każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności tego rozstrzygnięcia. Wbrew twierdzeniom skarżącego powołującego się na stosowne orzecznictwo sądów administracyjnych, ustalenie że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w sprawie niniejszej nie wymagało od organu podejmowania szczególnych czynności procesowych, nie wymagało też złożonego procesu wykładni przepisów odnośnie istnienia interesu prawnego.
Decyzja Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, której stwierdzenia nieważności domaga się skarżący, została wydana na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (tekst jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 687 ze zm.). Zgodnie z art. 11i ust. 1 tej ustawy – w sprawach dotyczących zezwolenia na realizację inwestycji drogowej nieuregulowanych w niniejszej ustawie stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, z wyjątkiem art. 28 ust. 2. Wspomniany wyżej przepis Prawa budowlanego stanowi, że stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Wyłączenie stosowania tego przepisu oznacza, że w sprawie dotyczącej zezwolenia na realizację inwestycji drogowej dla ustalenia kręgu stron postępowania administracyjnego zastosowanie będzie miała ogólna regulacja z art. 28 k.p.a. Jak zauważył zatem trafnie M. Wolanin, krąg tych osób można ustalić w drodze wykładni przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. dotyczących zawiadamiania o wszczęciu postępowania oraz o wydaniu decyzji (art. 11d ust. 5 i art. 11f ust. 3). Ponadto, zdaniem tego autora, normatywnym wyznacznikiem kręgu stron postępowania w sprawie decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej jest przede wszystkim oddziaływanie tej decyzji na interes prawny lub obowiązek określonej osoby – stosownie do art. 28 k.p.a. (M. Wolanin, Ustawa o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych. Komentarz, Warszawa 2010, s. 209). Z powyższego względu, wobec wyłączenia stosowania art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie można zgodzić się z wnoszącym skargę kasacyjną, że przy określaniu stron postępowania w sprawie dotyczącej wydania decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zastosowanie powinien znaleźć art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, który stanowi, co należy rozumieć przez obszar oddziaływania obiektu.
Z niekwestionowanych ustaleń zarówno organów administracji, jak i Sądu I instancji wynika, że działka skarżącego nie była objęta liniami rozgraniczającymi teren inwestycji, lecz jedynie sąsiadowała z terenem planowanej inwestycji. Dlatego stosownie do przepisów art. 11d ust. 5 i art. 11f ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych, skarżący nie był imiennie powiadamiany o wszczęciu postępowania administracyjnego ani o wydanej decyzji. Z tego powodu nie można zgodzić się ze skarżącym, że dla ustalenia jego legitymacji procesowej należy posiłkować się przepisem art. 12 ust. 4f powołanej wyżej ustawy. Przepis powyższy regulujący kwestię odszkodowania za przejęte nieruchomości dotyczy bowiem jedynie tych właścicieli, których nieruchomości znalazły się w liniach rozgraniczających inwestycję drogową. Do tych osób, jak już wyżej wskazano, skarżący nie należy.
W wyroku NSA z dnia 22 lutego 1984 r., I SA 1748/83, LexPolonica nr 332569 przyjęto, że: "Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym znaczy to samo, co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby, albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby. Od tak pojmowanego interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym obywatel wprawdzie jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego, mającego stanowić podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji". W rozpoznawanej sprawie należało podzielić pogląd wyrażony w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, że skarżący nie wykazał okoliczności tego rodzaju, które uzasadniałyby istnienie interesu prawnego w żądaniu przez niego stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2009 r., na przykład okoliczności związanych z ograniczeniem możliwości zagospodarowania jego nieruchomości wskutek wydania tejże decyzji. Bez wpływu na powyższą ocenę pozostaje, podnoszona przez skarżącego okoliczność, że w trakcie realizacji inwestycji doszło do zniszczenia zabytkowych kamienic przynależących do jego nieruchomości. Dla oceny, czy określony podmiot posiada interes prawny podstawowe znaczenie ma bowiem to, czy akt stosowania danej normy prawa materialnego administracyjnego wyrażający się w formie zewnętrznej decyzji administracyjnej (jej treści) może mieć bezpośredni wpływ na sferę prawną tego podmiotu. Bez znaczenia pozostają natomiast skutki o charakterze czysto faktycznym związane z wykonaniem aktu administracyjnego. Jeżeli natomiast rzeczywiście, jak twierdzi skarżący, w wyniku wykonania decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2009 r. tj. realizacji inwestycji drogowej polegającej na przebudowie i rozbudowie płyty Rynku i okolicznych ulic w K. doszło do naruszenia jego własności, to jest to podstawa do wystąpienia z odpowiednim roszczeniem na gruncie prawa cywilnego, nie zaś do żądania stwierdzenia nieważności decyzji z powodu jej wydania z kwalifikowaną wadą prawną.
Reasumując, stwierdzić trzeba, że skarżącemu nie udało się skutecznie podważyć stanowiska orzekających w sprawie niniejszej organów administracji publicznej, podzielonego następnie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, w zakresie ustalenia, że nie przysługiwał mu przymiot strony w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] września 2009 r., nr [...] o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej "Przebudowa i rozbudowa płyty Rynku i okolicznych ulic (odcinek od ulicy Sienkiewicza do Rynku)".
Wobec powyższego, skoro podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego i materialnego okazały się nieuzasadnione, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, na podstawie art. 184 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło