I SA/Wr 218/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-04-17
Skład orzekający: Marek Olejnik, Halina Betta, Katarzyna Borońska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy zasadnie odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, uznając wniosek za abstrakcyjny i niezindywidualizowany z uwagi na przedstawienie przez wnioskodawcę kilku alternatywnych wariantów zdarzeń przyszłych?Ratio decidendi
Organ podatkowy nie może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego tylko z tego powodu, że wnioskodawca przedstawił kilka alternatywnych wariantów zdarzeń przyszłych. Ustawodawca dopuszcza możliwość wskazania we wniosku różnych stanów faktycznych lub zdarzeń przyszłych, nakładając jedynie obowiązek uiszczenia odrębnej opłaty od każdego z nich. Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 165a § 1 Ordynacji podatkowej w takiej sytuacji stanowi naruszenie prawa.Stan faktyczny
Gmina P. złożyła wniosek o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej możliwości odliczenia podatku VAT naliczonego od wydatków poniesionych na budowę hali sportowej. Wnioskodawca przedstawił cztery warianty zagospodarowania hali, w tym dwa warianty opcji nr 4. Dyrektor Izby Skarbowej odmówił wszczęcia postępowania, uznając wniosek za abstrakcyjny i niezindywidualizowany. Po utrzymaniu w mocy tej decyzji przez Dyrektora Izby Skarbowej, Gmina wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Olejnik, Sędziowie Sędzia NSA Halina Betta, Sędzia WSA Katarzyna Borońska (sprawozdawca), Protokolant Agnieszka Wróblewska, po rozpoznaniu w Wydziale I w dniu 17 kwietnia 2012 r. przy udziale sprawy ze skargi Gminy P. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P. działającego w imieniu Ministra Finansów z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie udzielenia pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego I. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego w imieniu Ministra Finansów, z dnia [...]r., nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego w imieniu Ministra Finansów, na rzecz strony skarżącej kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem ) zł, tytułem zwrotu kosztów postępowania; III. orzeka, że akty uchylone w pkt !. nie podlegają wykonaniu.
Przedmiotem skargi Gminy P. (dalej: Skarżąca, Gmina) jest postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w P., działającego w imieniu Ministra Finansów (dalej: organ, Dyrektor Izby Skarbowej) z dnia [...]r., nr [...], utrzymujące w mocy postanowienie tego organu z dnia odmawiające wydania indywidualna interpretacja przepisów prawa podatkowego z zakresu podatku od towarów i usług.
Wnioskiem z dnia 1 sierpnia 2011 r. Gmina złożyła wniosek o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku od towarów i usług w zakresie możliwości odliczenia podatku naliczonego od wydatków poniesionych na budowę hali sportowej. We wniosku Gmina wskazała, że jest czynnym podatnikiem VAT, składającym miesięczne deklaracje VAT-7, a od 2008 r. ponosi wydatki na inwestycję budowy hali sportowej na gruncie będącym w jej posiadaniu. Ukończenie inwestycji jest planowane na czwarty kwartał 2011 r. W związku z budową hali sportowej Gmina nabywa towary i usługi, opodatkowane podatkiem VAT. Ponoszone wydatki są udokumentowane fakturami VAT. Gmina rozważa kilka alternatywnych wariantów zagospodarowania hali sportowej po jej wybudowaniu, tj. z chwilą oddania do użytkowania:
* wariant nr 1 - oddanie hali w dzierżawę innemu podmiotowi, tj. np. gminnej spółce (w której Gmina posiada udziały) lub innej spółce zewnętrznej (w której Gmina nie posiada udziałów),
* wariant nr 2 - sprzedaż hali innemu podmiotowi, tj. np. gminnej spółce lub innej spółce zewnętrznej,
* wariant nr 3 - wniesienie hali jako wkład niepieniężny (aport) do spółki gminnej lub innej spółki zewnętrznej,
* wariant nr 4 - pozostawienie hali w gestii Gminy i samodzielne prowadzenie przez Gminę działalności w zakresie udostępniania jej korzystającym.
W powyższych wariantach od nr 1 do nr 3, tj. po wydzierżawieniu hali, jej sprzedaży lub aporcie, to właśnie ten wybrany podmiot (czyli np. spółka, której Gmina wydzierżawiałaby halę) prowadziłby działalność w zakresie udostępniania hali korzystającym, np. szkołom, mieszkańcom, lokalnym firmom. Natomiast w wariancie nr 4 Gmina prowadziłaby powyższą działalność we własnym imieniu i na własną rzecz. W wariancie tym Gmina przygotuje i oficjalnie zatwierdzi szczegółowy regulamin hali sportowej, który będzie zawierał w szczególności zasady korzystania z hali, kwestie bezpieczeństwa i odpowiedzialności, godziny otwarcia hali, poddział godzin, w których hala będzie przeznaczona do korzystania przez szkoły oraz przez innych użytkowników, cennik usług korzystania z hali (cena za godzinę), etc. W wariancie nr 4, techniczne czynności obsługi hali, tj. np. weryfikacja przestrzegania regulaminu, pobieranie opłat, otwieranie i zamykanie hali, wydawanie paragonów, będą wykonywane przez pracownika Gminy lub też Gmina zleci te czynności innemu podmiotowi, np. jednej ze swoich jednostek budżetowych (jednakże nawet w takim przypadku czynności te będą wykonywane w imieniu i na rzecz Gminy, tj. w szczególności Gmina będzie widniała jako sprzedawca usługi wstępu na halę na wystawianych paragonach i/lub fakturach, Gmina będzie wykazywała te usługi w rejestrach i deklaracjach VAT, etc). W wariancie nr 4 Gmina będzie również ponosić wydatki związane z bieżącym funkcjonowaniem hali sportowej, np. koszty wody, prądu, usługi ochrony, etc.
Ponadto, w przypadku przyjęcia wariantu nr 4, Gmina rozważa dwie alternatywne opcje tego wariantu, tj.:
* wariant nr 4, opcja nr 1 - hala sportowa, we wszystkich godzinach jej otwarcia będzie przeznaczona do odpłatnego korzystania, tj. wynagrodzenie godzinowe będzie pobierane zarówno od miejscowych szkół, które są jednostkami budżetowymi Gminy (np. od poniedziałku do piątku w godz. od 8.00 do 14.00) jak i od podmiotów zewnętrznych a więc np. mieszkańców i lokalnych firm (np. od poniedziałku do piątku w godz. od 14.00 do 22.00 oraz w soboty i niedziele od godz. 8.00 do 22.00). Przedmiotowe kwestie będzie precyzyjnie określał regulamin hali sportowej,
* wariant nr 4, opcja nr 2 - we wcześniejszych godzinach otwarcia hali sportowej (np. od poniedziałku do piątku w godz. od 8.00 do 14.00) będzie ona przeznaczona do nieodpłatnego korzystania przez miejscowe szkoły, które są jednostkami budżetowymi Gminy, natomiast w późniejszych godzinach otwarcia (np. od poniedziałku do piątku w godz. od 14.00 do 22.00 oraz w soboty i niedziele od godz. 8.00 do 22.00) hala będzie przeznaczona do odpłatnego korzystania przez podmioty zewnętrzne, a więc np. mieszkańców i lokalne firmy. Przedmiotowe kwestie będzie precyzyjnie określał regulamin hali sportowej.
W związku z przedstawionym stanem faktycznym/zdarzeniem przyszłym Gmina zwróciła się do Organu podatkowego z następującymi pytaniami:
1. Czy w przypadku przyjęcia wariantu nr 1 Gmina ma prawo do odliczenia całości VAT naliczonego od wydatków na budowę hali sportowej?
2. Czy w przypadku przyjęcia wariantu nr 2 Gmina ma prawo do odliczenia całości VAT naliczonego od wydatków na budowę hali sportowej?
3. Czy w przypadku przyjęcia wariantu nr 3 Gmina ma prawo do odliczenia całości VAT naliczonego od wydatków na budowę hali sportowej?
4. Czy w przypadku przyjęcia wariantu nr 4, opcji nr 1 Gmina ma prawo do odliczenia całości VAT naliczonego od wydatków na budowę hali sportowej?
5. Czy w przypadku przyjęcia wariantu nr 4, opcji nr 2 Gmina ma prawo do odliczenia części VAT naliczonego od wydatków na budowę hali sportowej?
6. W przypadku przyjęcia wariantu nr 4, opcji nr 2, w jaki sposób należy określić część VAT naliczonego podlegającą odliczeniu?
W opinii Gminy, w przypadku przyjęcia wariantu nr 1, 2 i 3 ma ona prawo do odliczenia całości VAT naliczonego od wydatków na budowę hali sportowej. W przypadku przyjęcia wariantu nr 4, opcji nr 1 Gmina jest zdania, że ma prawo do odliczenia całości VAT naliczonego od wydatków na budowę hali sportowej, zaś w przypadku przyjęcia wariantu nr 4, opcji nr 2, ma prawo do odliczenia części VAT naliczonego od wydatków na budowę hali sportowej. W opinii Gminy, w przypadku przyjęcia wariantu nr 4, opcji nr 2, część VAT naliczonego podlegającą odliczeniu należy określić w oparciu o procentowy udział czasowy, tj. proporcję czasu, w jakim hala sportowa będzie przeznaczona do odpłatnego korzystania (np. mieszkańcom i lokalnym firmom), do całkowitego czasu otwarcia hali.
W dalszej części wniosku Gmina przedstawiła obszerne uzasadnienie swojego stanowiska opierając się na analizie opisu stanu faktycznego/zdarzenia przyszłego.
Postanowieniem z dnia [...]r. o sygn. [...]Dyrektor Izby Skarbowej w P. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie wniosku, powołując się na art. 165a §1 w zw. z art. 14b §1 i 14h ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm. – dalej: O.p.) oraz § 2 i § 6 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 20 czerwca 2007 r. w sprawie upoważnienia do wydawania interpretacji przepisów prawa podatkowego. W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia organ podatkowy wskazał, że intencją Gminy nie jest uzyskanie oceny jej stanowiska w zakresie wpływu zaistnienia skonkretyzowanego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego na jej obowiązki i uprawnienia wynikające z unormowań prawa podatkowego. Zdaniem organu podatkowego indywidualną sprawą Gminy jest w tym przypadku rozstrzygnięcie, które z rozwiązań opisanych w treści wniosku jest dla niego najbardziej korzystne w kontekście poziomu obciążeń podatkowych. W opinii organu podatkowego Gmina nie pyta w istocie o skutki podatkowe konkretnego stanu faktycznego i zdarzenia przyszłego, ale o sposób, w jakim powinien ukształtować stan faktyczny i zdarzenie przyszłe w celu zminimalizowania jego skutków podatkowych.
Na powyższe postanowienie Gmina wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisu art. 165a O.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Podniosła powyższy przepis pozwala na odmowę wszczęcia postępowania zaliczyć w sytuacji wniesienia podania przez osobę niebędącą stroną w postępowaniu oraz w razie spełnienia innych, niewskazanych wprost przez ustawodawcę przesłanek uniemożliwiających wszczęcie postępowania. W analizowanej sytuacji nie ziściła się pierwsza przesłanka niemożności wszczęcia postępowania, Gmina bezsprzecznie posiada interes prawny w przedmiotowym postępowaniu podatkowym, a co za tym idzie jest jego stroną, co nie było kwestią sporną w przedmiotowej sprawie. W kwestii innych przyczyn uniemożliwiających wszczęcie postępowania w opinii Gminy należy się odnieść do doktryny oraz praktyki w tym zakresie, która w wśród przesłanek niemożności wszczęcia postępowania wymienia: 1) brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia treści żądania w trybie postępowania podatkowego; 2) sytuację, gdy w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe; 3) przypadek, gdy w sprawie zapadła już decyzja. Powołała się Gmina się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 9 czerwca 2009 r., sygn. III SA/Wa 3313/08, w którym sąd wskazał, że: "inne przyczyny, o których mowa w art. 165a § 1 o.p., to w szczególności brak w przepisach ustaw podatkowych podstawy do rozpatrzenia żądania danej treści w trybie postępowania podatkowego, sytuacja w której w danej sprawie toczy się postępowanie podatkowe, czy też sytuacja w której wydana już została decyzja podatkowa". Podkreśliła zakaz rozszerzającej interpretacji art. 165a O.p. Wyjaśniła również, że w zakresie stanu faktycznego a tym bardziej zdarzenia przyszłego przedstawionego przez Gminę we Wniosku ani nie toczy się postępowanie podatkowe ani nie zapadała żadna ostateczna decyzja.
Wskazanym na wstępie postanowieniem z dnia [...]r. Dyrektor Izby Skarbowej w P. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie, podtrzymując również jego argumentację.
Powyższe postanowienie stało się przedmiotem skargi do tutejszego Sądu, w której Gmina wniosła o jego uchylenie oraz o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania. W skardze podniosła naruszenie:
- art. 165a § 1 O.p poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji braku przesłanek do odmowy wszczęcia postępowania;
- art. 14 b §1 w związku z art. 14f O.p. poprzez niezastosowanie w sprawie – wskazując w tej mierze, iż stosowanie do wymogów art. 14f O.p. uiściła opłatę od każdego z przedstawionych we wniosku odrębnych zdarzeń przyszłych
Art. 14g § 1 i art. 169 § 1 w związku z art. 14h O.p. – wskazując, iż w razie, gdy przedstawione we wniosku zdarzenie przyszłe budziło wątpliwości organu, powinien on był wezwać Gmin e do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
W pozostałym zakresie Gmina powtórzyła i rozwinęła w skardze argumentacje zaprezentowaną w zażaleniu.
Dyrektor Izby Skarbowej w P. wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżone postanowienie narusza prawo.
Skarga okazała się uzasadniona.
Kwestią sporną w niniejszej sprawie było, czy zasadnie organ odmówił Gminie wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji powołując się na to, że wniosek o udzielenie interpretacji miał charakter abstrakcyjny i niezindywidualizowany, bowiem strona skarżąca przedstawiła szereg koncepcji zdarzeń, w tym wiele ewentualnych i wykluczających się wariantów i opcji.
Jak stanowi art. 14b § 1 O.p. minister właściwy do spraw finansów publicznych, na pisemny wniosek zainteresowanego, wydaje w jego indywidualnej sprawie, pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego (interpretację indywidualną). Wniosek zainteresowanego o wydanie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego, składany w jego indywidualnej sprawie, może dotyczyć zaistniałego stanu faktycznego lub zdarzeń przyszłych (art. 14b § 2 O.p.). Stosownie zaś do art. 14b § 3 O.p., składający wniosek obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Organ wydający interpretację indywidualną dokonuje oceny stanowiska wnioskodawcy i przedstawia jej uzasadnienie prawne, a w przypadku oceny negatywnej - wskazuje stanowisko prawidłowe wraz z uzasadnieniem prawnym (art. 14c § 1 - 2 O.p.).
Istotą interpretacji indywidualnej jest zatem rozstrzygnięcie, czy wnioskodawca prawidłowo postrzega, jakie skutki prawne na gruncie określonych przepisów prawa podatkowego wywołuje przedstawiony przez niego stan faktyczny albo zdarzenie przyszłe. Ocena stanowiska wnioskodawcy, a w konsekwencji - wydanie interpretacji indywidualnej, są możliwe wyłącznie wówczas, gdy kwestia stanowiąca przedmiot jego wątpliwości jest regulowana przepisami prawa podatkowego. Zainteresowanym w przedmiocie interpretacji indywidualnej jest podmiot, który zwraca się o wydanie interpretacji indywidualnej w celu prawidłowej, tj. zgodnej z obowiązującymi przepisami, realizacji swoich praw i obowiązków w sferze prawa podatkowego, wyjaśnienia lub ułożenia swoich interesów w sferze prawa podatkowego. Tak więc, do uzyskania interpretacji indywidualnej legitymowany jest podmiot, dla którego określony stan faktyczny lub zdarzenie przyszłe może rodzić konsekwencje w sferze stosunków prawno-podatkowych. Przedmiotem interpretacji mogą być zatem takie sytuacje faktyczne, które mogą powodować powstanie obowiązku podatkowego lub zobowiązania podatkowego po stronie wnioskodawcy, które dotyczą sfery odpowiedzialności podatkowej tego podmiotu. Ponadto, instytucja interpretacji indywidualnych gwarantuje ochronę prawną wnioskodawcom, którzy zastosowali się do ich treści, jej zakres regulują przepisy art. 14k - 14n O.p.
Postępowanie w sprawie wydawania interpretacji indywidualnych, z uwagi na przedmiot i charakter wydawanych w jego toku rozstrzygnięć, jest postępowaniem szczególnym, do którego nie mają bezpośredniego zastosowania inne (poza wskazanym w ustawie) przepisy Ordynacji podatkowej, w szczególności nie jest postępowaniem dowodowym, które może być prowadzone w toku kontroli podatkowej czy postępowania podatkowego lub czynności sprawdzających. Organ wydający interpretację indywidualną nie może więc zbadać w sensie merytorycznym sprawy podatkowej wynikającej z przytoczonego we wniosku zdarzenia, lecz jedynie pozytywnie lub negatywnie ocenić, z przytoczeniem przepisów prawa podatkowego, czy stanowisko wnioskodawcy zawarte we wniosku, a odnoszące się do regulacji przepisów prawa podatkowego, jest prawidłowe i znajduje oparcie w okolicznościach przedstawionego zdarzenia. Organ wydający interpretację przepisów prawa podatkowego nie może bowiem prowadzić postępowania ani podejmować rozstrzygnięć zastrzeżonych dla innego trybu orzekania, w tym w postępowaniu kontrolnym czy podatkowym prowadzonym w oparciu o konkretną dokumentację.
Przepis art. 165a O.p. ma w postępowaniu w sprawie wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego jedynie odpowiednie zastosowanie. Oznacza to, że winien być interpretowany z uwzględnieniem pozostałych regulacji dotyczących wydawania interpretacji podatkowych, w tym odrębności, jakimi charakteryzuję się wydawane na podstawie tych przepisów interpretacje podatkowe. Analiza przesłanek odmowy wszczęcia postępowania, wskazanych w art. 165a § 1 O.p., w związku z przepisami tej ustawy regulującymi postępowanie w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, prowadzi natomiast do wniosku, że w pojęciu: "jakichkolwiek innych niż brak statusu zainteresowanego przyczyn braku możliwości wszczęcia postępowania" mieszczą się wszelkie inne niż brak statusu zainteresowanego okoliczności uniemożliwiające wydanie prawidłowej, w tym zawierającej niezbędne elementy przewidziane przez ustawodawcę dla tego rodzaju rozstrzygnięcia i spełniającej funkcje przypisane tej instytucji, tj. interpretacji indywidualnej. W szczególności, taka przeszkoda dla wszczęcia postępowania w sprawie wydania interpretacji indywidualnej, istnieje w sytuacji, gdy:
- przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów innych niż przepisy prawa podatkowego;
- przedmiotem wniosku jest interpretacja przepisów prawa podatkowego w sprawach pozostających poza zakresem przedmiotowym upoważnienia organu wydającego w imieniu Ministra Finansów interpretacje indywidualne;
- wniosek dotyczy zagadnienia, unormowanego przepisami prawa podatkowego, którego rozwiązania nie może dostarczyć interpretacja indywidualna - wydanie interpretacji indywidualnej wymagałoby w istocie poddania ocenie (zinterpretowania) stanu faktycznego, a nie przepisu prawa podatkowego.
Jak słusznie podniesiono w skardze, w doktrynie i orzecznictwie podkreśla się, że przepisu tego nie należy interpretować rozszerzająco, bowiem taka wykładnia stanowiłaby skuteczny środek dla organów podatkowych ograniczający merytoryczne rozpatrywanie wniosków i oznaczałoby to ograniczenie prawa do procesu i w konsekwencji wykluczenia merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Powyższe uwagi należy uwzględnić oceniając, czy zasadnie organ interpretacyjny uznał, że wniosek Spółki nie kwalifikował się do merytorycznego rozpoznania i wydania indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Niewątpliwie w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi pierwsza z wyżej wskazanych przesłanek odmowy wszczęcia postępowania. Gmina bowiem opisuje we wniosku własną sytuację, związaną z ukończeniem budowy hali sportowej i poniesieniem z tego tytułu wydatków, zaś zawarte we wniosku pytania dotyczą przysługującego jej prawa do odliczenia podatku naliczonego VAT. Wyjaśnienia wymaga natomiast, czy rzeczywiście – jak twierdzi organ – przedstawienie we wniosku kilku wariantów postępowania wyłącza możliwość wydania interpretacji, o jakiej mowa w art. 14b O.p.
Zdaniem tutejszego Sądu charakter wniosku, w tym fakt, że przedstawiono w nim kilka możliwych zdarzeń przyszłych, nie dawał podstawy do odmowy wszczęcia postępowania w przedmiocie wydania pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego.
Jak słusznie podkreśla Gmina w skardze, przepisy Ordynacji podatkowej nie stoją na przeszkodzie przedstawieniu we wniosku kilku odrębnych stanów faktycznych/zdarzeń przyszłych. Przeciwnie, w art. 14f § 2 O.p. sytuację taką uregulowano, stanowiąc, iż w przypadku wystąpienia w jednym wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej odrębnych stanów faktycznych lub zdarzeń przyszłych pobiera się opłatę od każdego przedstawionego we wniosku odrębnego stanu faktycznego lub zdarzenia przyszłego. Tak więc ustawodawca dopuszcza możliwość wskazania we wniosku o wydanie interpretacji różnych stanów faktycznych/ zdarzeń przyszłych, nakładając jedynie na wnioskodawcę w takim wypadku obowiązek uiszczenia odrębnej opłaty od każdego odrębnego zdarzenia przeszłego/stanu faktycznego , w związku z którym strona zwraca się o interpretację. Jest to rozwiązanie logiczne, bowiem w istocie w takim wypadku organ udziela kilku interpretacji, odrębnie w odniesieniu do każdego z opisanym we wniosku stanów faktycznych lub zdarzeń przyszłych. W niniejszej sprawie, jak wskazuje strona skarżąca, uiszczono opłatę od każdego z opisanych we wniosku zdarzeń przyszłych.
Jak się wydaje, zasadniczym powodem, w jakim organ upatrywał braku podstaw do merytorycznego rozpoznania wniosku strony skarżącej, był fakt, że opisane przez Gminę we wniosku o wydanie interpretacji zdarzenia przyszłe miały charakter alternatywny i – jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia – wykluczały się wzajemnie. Jakkolwiek bowiem wszystkie opisane zdarzenia przyszłe wynikały z tego samego stanu faktycznego (budowa przez Gminę hali sportowej z wykorzystaniem własnych środków), to każde z nich było konsekwencją realizacji jednej z różnych koncepcji zagospodarowania obiektu rozważanych przez Gminę. Należy jednak zauważyć, że przepisy regulujące wydawanie interpretacji nie wykluczają jej wydania w sytuacji, gdy zdarzenia przyszłe, z którymi wiąże się wątpliwość wnioskodawcy nie mogą łącznie zaistnieć. Co więcej, jak już wskazano, zawarte w przedmiotowym wniosku pytania dotyczące poszczególnych wariantów wykorzystania hali sportowej wraz z opisem stanowiska Gminy w tej sprawie stanowiły w istocie kilka wniosków o udzielenie interpretacji i z powodzeniem mogły zostać sformułowane w odrębnych wnioskach o wydanie interpretacji, jako kolejne plany na przyszłość, a nawet jako plany podejmowane po zrezygnowaniu z realizacji poprzednich. Brak przy tym w przepisach Ordynacji podatkowej również przeszkód do wydania interpretacji w sytuacji, gdy wnioskodawca, któremu można każdorazowo przypisać status podmiotu zainteresowanego zmienia plany co do zamierzonych działań.
Należy zgodzić się z ogólnikową tezą organu, że jego rolą nie jest prowadzenie doradztwa podatkowego, zaspokajanie ciekawości podatników, którzy zwracają się o wydanie interpretacji z powodów czysto poznawczych ani działalność nakierowana na ułatwianie podatnikom optymalizacji podatkowej. Celem i rolą interpretacji podatkowych jest wyjaśnienie zainteresowanemu podmiotowi jakie skutki podatkowe wiążą się z opisaną przez niego sytuacją, w której ten podmiot się znajduje lub z dużym prawdopodobieństwem znajdzie w przyszłości. Wymaga to po pierwsze tego , by podmiot ten zwracał się do organu w sprawie rzeczywiście dotyczącej jego własnych interesów podatkowych oraz by opisał możliwie konkretnie dotyczącą go sytuację, której skutki podatkowe budzą jego wątpliwości. Spełnienie pierwszego warunku już na wstępie eliminuje możliwość powoływania się przez organ na złożenie wniosku "z przyczyn czysto poznawczych" – a w niniejszej sprawie interes prawny Gminy nie był kwestionowany. Wymóg skonkretyzowanego charakteru zdarzenia przyszłego (czy stanu faktycznego), należy, zdaniem Sądu, rozumieć w ten sposób, że chodzi o konkretny, powstały rzeczywiście stan faktyczny, a w przypadku zdarzenia przyszłego, takie zdarzenie, które którego prawdopodobieństwo zaistnienia wynika z konkretnych, zaistniałych już okoliczności faktycznych lub jest w planach podatnika, które jednak formułowane są w odniesieniu do ściśle określonej sytuacji. Zważywszy bowiem na rolę interpretacji podatkowej , tj. jej ochronną funkcję dla podatnika oraz wiążący charakter dla organu, wymóg, by stan faktyczny czy zdarzenie przyszłe miały charakter skonkretyzowany gwarantuje możliwość wypowiedzenia się w sprawie skutków podatkowych w odniesieniu do opisanej sytuacji w sposób zindywidualizowany i zachowaniem opisanych skutków interpretacji. Jednocześnie pozwala w ten sposób rzeczywiście uniknąć prowadzenia w trybie interpretacji "doradztwa" rozumianego jako teoretyczny wykład organu na temat interpretacji określonych przepisów w odniesieniu do sytuacji abstrakcyjnych.
Organ jednak w niniejszej sprawie zdaje się błędnie utożsamiać pojęcie skonkretyzowanego zdarzenia przyszłego ze zdarzeniem przyszłym pewnym – do czego nie upoważniają go ani przepisy prawa, ani charakter i cel pisemnych interpretacji prawa podatkowego. Po pierwsze, zdarzenie przyszłe niemal nigdy nie ma charakteru pewnego, w szczególności gdy nie jest prostym następstwem zaistniałych zdarzeń, ale wynikiem realizacji planów podatnika, które w sposób oczywisty mogą ulegać zmianom. Tutejszy Sąd podziela w tek kwestii przywołaną w skardze tezę z wyroku WSA w Warszawie z dnia 7 października 2011 r., sygn. akt III SA/Wa 393/11 , iż organ podatkowy nie ma kompetencji do oceny stopnia hipotetyczności wniosku. Granicami w tym zakresie są, jak już wykazano powyżej, warunek, by wniosek dotyczył faktycznej lub prawdopodobnej sytuacji wnioskodawcy oraz został przedstawiony w sposób skonkretyzowany. Te warunki, w przekonaniu Sądu, spełniał wniosek Gminy w rozpoznawanej sprawie – przedstawione w nim zdarzenia przyszłe dotyczyły autentycznych planów Gminy co do istniejącego obiektu, na wybudowanie którego Gmina ponosiła wydatki. Okoliczności realizacji każdego z rozważanych działań gminy zostały opisane w sposób konkretny i przedstawiono w odniesieniu do każdego z tych zdarzeń własne stanowisko w sprawie.
Przeszkodą nie mogła być także w niniejszej sprawie możliwość (potencjalna i sugerowana przez organ) wykorzystania przez wnioskodawcę interpretacji do wyboru takiego sposobu zagospodarowania hali, który pozwalałby na odliczenie całości podatku naliczonego. Zdaniem Sądu właśnie w odniesieniu do interpretacji podatkowych dotyczących zdarzeń przyszłych jedną z funkcji interpretacji będzie często umożliwienie podatnikowi podjęcia przemyślanej decyzji co do dalszej strategii gospodarczej, co może, choć nie musi wiązać z się z wyborem korzystniejszej dla podatnika opcji z punktu widzenia obciążeń podatkowych - a co, na marginesie, nie wynika wcale z treści wniosku Gminy. Organ podatkowy nie może uzależniać udzielenia interpretacji od tego, czy podatnik może ją potencjalnie wykorzystać, dla wyboru rozwiązania korzystniejszego podatkowo.
Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie wydano z naruszeniem art. 165a. W ponownie prowadzonym postępowaniu organ zobowiązany do wydania interpretacji winien podjąć czynności zmierzające do rozpoznania wniosku Spółka z uwzględnieniem uwag poczynionych w niniejszym wyroku.
Wskazane naruszenie przepisów prawa procesowego uzasadniało uchylenie zaskarżonego postanowienia wraz z poprzedzającym je postanowieniem organu I instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r., nr 153, poz. 1270 ze zm.). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200, uwzględniając w nich wniesiony wpis od skargi (100 zł), opłatę od pełnomocnictwa (17 zł) oraz koszty zastępstwa procesowego radcy prawnego (240 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło