VII SA/Wa 2590/11

WyrokWSA w Warszawie2012-04-19

Skład orzekający: Mirosława Pindelska, Paweł Groński, Urszula Wilk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja organu nadzoru budowlanego stwierdzająca nieważność innej decyzji, wydana na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, w szczególności art. 153 p.p.s.a. i art. 107 § 3 k.p.a., poprzez nierozważenie wszystkich przesłanek rażącego naruszenia prawa i nieodniesienie się do stanu faktycznego sprawy?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego została uchylona, ponieważ organ ten, rozpoznając sprawę ponownie po wyroku WSA, nie wykonał w sposób prawidłowy wytycznych sądu. Organ nie rozważył, czy nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia dokumentacji budowlanej zamiast wykonania określonych czynności, zgodnie z art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, stanowiło rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., uwzględniając stan faktyczny sprawy i jej skutki. Brak tej analizy stanowi naruszenie art. 153 p.p.s.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 1999 r., która nakładała na inwestora obowiązek wykonania określonych czynności związanych z rozbudową budynku. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził nieważność tej decyzji, uznając, że organ I instancji naruszył prawo, nakładając obowiązek przedłożenia dokumentacji zamiast wykonania czynności. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję stwierdzającą nieważność, ale następnie, po uchyleniu tej decyzji przez WSA, wydał decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji organu I instancji. WSA uchylił tę ostatnią decyzję GINB, uznając, że organ nie wykonał wytycznych sądu z poprzedniego postępowania.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011r. oraz stwierdził, że decyzja ta nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądził od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Pindelska, , Sędzia WSA Paweł Groński, Sędzia WSA Urszula Wilk (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Dorota Wasiłek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi E. M. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2011r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej E. M. kwotę 460 zł (czterysta sześćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] września 2011r. Nr [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (dalej: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołania M. H. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2010 r., Nr [...], stwierdzającej, po rozpatrzeniu wniosku E. M., nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...]12.1999r., Nr [...], nakładającej na M. H. obowiązek wykonania określonych czynności związanych z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z dobudową garażu z pomieszczeniem gospodarczym na posesji przy ul. [...] we W., celem doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie oraz w związku z wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 10.05.2011 r., sygn. akt. VII SA/Wa 219/11 uchylił zaskrżoną decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...].10.2010 r., Nr [...] i odmówił stwierdzenia nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Budowlanego dla miasta [...] z dnia [...].12.1999r. Przedmiotowa decyzja zapadła w nastepującym stanie faktycznym i prawnym: Postanowieniem z dnia [...] listopada 1999r. Nr [...]Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] na podstawie art.50 ust.1 pkt1 i ust.3 ustawy z dnia 7 lipca 1974r. Prawo budowlane postanowił wstrzymać wszelkie roboty budowlane zwiazane z rozbudową budynku mieszkalnego oraz dobudowy garażu z pomieszczeniem gospodarczym prowadzone przez M. H. współwłaściciela posesji przy ul [...] we [...] Decyzją z dnia [...] grudnia 1999r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] na podstawie art.51 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1974r. Prawo budowlane nałożył M. H. obowiązek sporządzenie i przedłożenie w terminie do dnia 28.02.2000 r. następujących dokumentów, celem doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie: 1. Aktualnego wypisu rejestru gruntów wraz z mapką ewidencyjną w skali 1:1000; 2. Inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej w skali 1:500; 3. Opracowanej przez osobę uprawnioną w 3 egzemplarzach dokumentacji Zbudowlanej powykonawczej części architektoniczno-konstrukcyjnej budynku, ukazującą stan budowli przed rozbudową i po samowolnej rozbudowie z uwzględnieniem docelowych zamierzeń realizacyjnych; 4. Oświadczenia technicznego kierownika budowy o wprowadzonych samowolnie zmianach do projektu, w stosunku do projektu, z potwierdzeniem tego projektanta; 5. Oświadczenia technicznego osoby uprawnionej w specjalności konstrukcyjnej, oceniającego prawidłowość wykonanych robót w zakresie sztuki budowlanej jak i owiązujących normatywów technicznych według rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 04.12.1994r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz PN. Decyzją z dnia [...] marca 2000r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] udzielił M. H. pozwolenia na wznowienie przedmiotowych robót budowlanych. Decyzją z dnia [...].10.2010r., nr [...].[...]. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na wniosek E. M., stwierdził nieważność w/w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]. z dnia [...]..12.1999r., wskazując, że na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 07.07.1994 r. Prawo budowlane właściwy organ nakłada, w drodze decyzji, obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, a nie - tak jak w niniejszej sprawie - obowiązek przedłożenia dokumentacji. Z uwagi na powyższe, decyzja PINB dla miasta [...]. z dnia [...]..12.1999r., Nr [...].jest obarczona wadą kwalifikowaną z art. 156 § 1 pkt 2 Kpa. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania badanej decyzji nie mógł stanowić podstawy nałożenia na inwestora obowiązku dostarczenia dokumentów, ekspertyz i ocen, ponieważ przez nałożenie takiego obowiązku nie można doprowadzić obiektu do stanu zgodnego z prawem. Na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego organy administracji są uprawnione wyłącznie do nałożenia obowiązków polegających na wykonaniu czynności faktycznych, naprawiających ewentualne odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. Żądanie przedstawienia dokumentów ma natomiast na celu rozszerzenie materiału dowodowego. Nałożenie przez organ na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego obowiązku dostarczenia określonych dokumentów zamiast obowiązku wykonania określonych czynności było zatem rażącym naruszeniem art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Decyzję tę zaskarżył M. H. Decyzją z dnia [...]. grudnia 2010r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. grudnia 2010 r. została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 10 maja 2011 r. (sygn. akt. VII SA/Wa 219/11) uchylił zaskarżoną decyzję GINB z dnia [...]..12.2010r. i stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreślił, że kontrolowana decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, które nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie to nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Sąd wskazał, że istota rozważań dotyczących rażącego naruszenia prawa winna sprowadzić się do kwestii, czy w zaistniałym stanie faktycznym można rzeczywiście dopatrzyć się takiego naruszenie prawa, w wyniku którego powstały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W ocenie Sądu organ odwoławczy w ogóle wyżej wskazanej kwestii nie poddał pod rozwagę mimo tego, że skarżący podnosił w odwołaniu argumenty kierunkujące na ten tok rozważań. Tym samym doszło do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a, gdyż organ odwoławczy nie odniósł się w ogóle do tej kwestii w uzasadnieniu decyzji. Jednocześnie doprowadziło to do naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., skoro doszło do zaakceptowania zastosowania tego przepisu przez organ w stanie faktycznym wskazującym na brak takich skutków decyzji nakładającej wykonania określonych czynności związanych z rozbudową budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z dobudową garażu z pomieszczeniem gospodarczym na posesji przy ul. [...]. we [...]., które byłyby niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Sąd wskazał też, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonując wykładni pojęcia rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) powinien rozważyć, czy w świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy, nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia dokumentacji budowlanej powykonawczej części architektoniczno-konstrukcyjnej budynku, ukazującej stan budowli przed rozbudową i po samowolnej rozbudowie z uwzględnieniem docelowych zamierzeń realizacyjnych oraz przedłożenie innych dokumentów wymienionych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego może być uznane za rażące naruszenie prawa, biorąc pod uwagę wówczas obowiązujący przepis art. 51 ust.1 pkt.2 i 1a Prawa budowlanego. Sąd podnosił też, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wyjaśnił dlaczego nastąpiło rażące naruszenie prawa, a więc nie rozstrzygnął tego co stanowiło istotę prowadzonego postępowania nadzwyczajnego. Posiłkując się orzecznictwem sądowym dot. stosowania art. 51 ust. 1 pkt 1-3 Prawa budowlanego, organ nie rozważył czy doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie skontrolował bowiem, czy organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał analizy czy ewentualne naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego miało charakter rażący, a więc czy ziściły się łącznie trzy przesłanki pozwalające na stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z [...]. września 2011r. Nr [...]. na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił zaskrżoną decyzję [...]. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]..10.2010 r., Nr [...].i odmówił stwierdzenia nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Budowlanego dla miasta [...]. z dnia [...].12.1999r. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że kontrolowana decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, stanowiącym nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego, które nie polega na ponownym prowadzeniu postępowania dowodowego, badaniu przyczyn i przesłanek podjęcia przez organ rozstrzygnięcia w postępowaniu zwykłym, lecz ogranicza się jedynie do skontrolowania, czy rozstrzygnięcie to nie jest dotknięte którąkolwiek z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa. GINB wskazał, że należy zatem odnieść się do meritum rozstrzygnięcia zawartego w decyzji [...]. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nr [...]. z dnia [...]..10.2010r., w której organ ten stwierdził nieważności decyzji organu powiatowego zarzucając jej rażące naruszenie prawa (art. 156 § 1 pkt 2 Kpa). W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, biorąc pod uwagę ocenę prawną zawartą w wyroku WSA w Warszawie z dnia 10.05.2011 r., sygn. akt. VII SA/Wa 219/11, w tej sprawie zastosowanie pkt 2 art. 51 ust 1 Prawa budowlanego pomimo, że nakłada obowiązek sporządzenia dokumentacji, a nie - jak to wynika bezpośrednio z treści przepisu - wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem i uzyskania pozwolenia na ich wznowienie nie może być uznane za rażące naruszenie prawa, gdyż nie powoduje skutków społecznych niemożliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Organ wskazał też, że decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]. z dnia [...]..12.1999r., Nr [...].nie jest również obarczona żadną z pozostałych wad prawnych, enumeratywnie wyliczonych w art. 156 § 1 k.p.a. Skargę na powyższą decyzję wywiodła E. M. żądając jej uchylenia i zasądzenia kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła obrazę prawa procesowego polegającą na naruszeniu: a) art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. - a to poprzez przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla Miasta [...]. z dnia [...]. grudnia 1999 r. Nr [...]., nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa - podczas gdy wskazana powyżej decyzja, przy uwzględnieniu w sposób pełny stanu faktycznego sprawy jak i obowiązujących w czasie jej wydawania przepisów - narusza prawo w sposób rażący, nakładając na stronę obowiązki nieprzewidziane przepisem stanowiącym podstawę jej wydania - i w istocie będącej decyzją wydaną contra legem;, b) art. 107 §1 w zw. z § 3 k.p.a. - a to poprzez niezgodne z przywołanymi przepisami sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w szczególności niewyjaśnienie okoliczności, na podstawie których stwierdzono brak podstaw do uznania wydania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji z rażącym naruszeniem prawa, a tym samym brak uzasadnienia dla wydanej przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji o uchyleniu decyzji [...]. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...]. - które to uchybienie uniemożliwiło stronie zapoznanie się ze stanowiskiem organu, nie dając też możliwości wdania się w polemikę merytoryczną. W uzasadnieniu skargi skarżąca podnosiła, że w niniejszym przypadku doszło do rażącego naruszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo budowlane, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydawania wyżej wskazanej decyzji. Zgodnie, bowiem z jego ówczesną treścią właściwy organ wydaje decyzję nakładającą obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Tym samym przepis wskazywał w sposób niewymagający wykładni i niebudzący wątpliwości, że postępowanie walidacyjne, prowadzone zgodnie z powołaną regulacją, umożliwia jedynie nałożenie obowiązku wykonania czynności faktycznych (w szczególności określonych prac budowlanych), które powinny zmierzać do doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Nie powstaje zatem na mocy powyższego przepisu podstawa do zobowiązania strony postępowania administracyjnego decyzją do przedłożenia Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego określonej przez niego dokumentacji - jak to miało miejsce w decyzji z dnia [...]. grudnia 1999 r. wydanej przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżąca wskazywała też, że do tego typu czynności (nałożenia obowiązku przedłożenia określonych dokumentów) podstawę prawną stanowił - i wciąż stanowi - inny przepis, niż przywołany w decyzji z dnia [...].grudnia 1999 r. - tj. art. 81 c Prawa budowlanego. Zdaniem skarżącej decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładała na M. H obowiązek, który nie mógł zostać nałożony w oparciu o ten przepis. Sprzeczność decyzji z prawem jest więc oczywista. Skarżąca powoływała się na stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku o sygn. II NSA/Lu 930/99. Analizując uzasadnienie zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, skarżąca stanęła na stanowisku, że została ona wydana z naruszeniem przywołanych przepisów - a przede wszystkim została ona wydana przedwcześnie. Powołanie się na treść orzeczenia WSA w Warszawie z dnia 10 maja 2011 r. nie jest w ocenie skarżącej dokonane w sposób zasadny i właściwy - a w istocie realizacja przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 maja 2011 r. nie nastąpiła, nawet w wymiarze szczątkowym. Zdaniem skarżącej zaskarżona decyzja została wydana niejako "automatycznie", wobec uchylenia poprzedniej (odmiennej w swej treści) decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]. grudnia 2010 r. - przy uznaniu, że po prostu zachodzi po stronie w/w organu obowiązek wydania obecnie decyzji o treści całkowicie odmiennej. Powyższe jednakże nastąpiło bez pogłębionej analizy odpowiadającej na pytanie, czy w zaistniałym stanie faktycznym w istocie uzasadnionym jest twierdzenie o zaistnieniu takiego naruszenia prawa, wskutek którego powstały skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. Skarżąca podnosiła, iż pozwolenie na wznowienie prac, wydane w oparciu o postępowanie walidacyjne, prowadzone zgodnie z przepisem, który takiej możliwości nie przewiduje, czyni niezasadnym uznanie, że nie doszło do naruszenia praworządności. W istocie wystąpiła sytuacja, w której w obrocie prawnym znajduje się decyzja, wydana z naruszeniem przepisu prawa rangi ustawowej, nadto wydana przez organ, który powinien stosować prawo zgodnie z jego treścią, a nie contra legem. Skarżąca podkreślała, że w jej ocenie sens uzasadnienia orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wskazuje bezpośrednio, że doszło przy wydawaniu zaskarżonej decyzji do naruszenia przepisu prawa procesowego w postaci art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., ale naruszenie to polega wyłącznie na nieustaleniu i niewykazaniu istnienia przesłanek wymaganych powołanym przepisem. W tym zakresie Sąd uznał więc, że nie było podstaw do wydania decyzji mającej za przedmiot utrzymanie w mocy decyzji stwierdzającej nieważność, właśnie ze względu na nierozpoznanie sprawy w sposób właściwy. Wobec powyższego skarżąca zarzucała naruszenie prawa procesowego w postaci art. 156 §1 pkt 2 k.p.c. podnosząc, że organ wydający decyzję nie rozważył wszelkich okoliczności sprawy, a jedynie oparł się przy wydawaniu decyzji na treści wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2011 r. - błędnie go jednakże interpretując. Zdaniem skarżącej nie może być zatem mowy o ustaleniu i rozstrzygnięciu przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego okoliczności powodujących nieważność decyzji. Nie doszło bowiem w tej sytuacji do rozpoznania czy przesłanki stwierdzenia nieważności rzeczywiście wystąpiły, a tym samym naruszony został przepis art. 156 §1 pkt 2 k.p.a., jako że okoliczność ta miała istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. Skarżąca podnosiła też, że organ wydając decyzje nie uzasadnił w sposób wyczerpujący i przekonujący podstawy faktycznej i prawnej wydanego rozstrzygnięcia. W szczególności nie uzasadnił oceny, że nie występują konsekwencje społeczne niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasad praworządności. Organ nie powołuje się bowiem na żadne fakty, które potwierdzałyby to stanowisko, nie przytacza także jakiejkolwiek argumentacji w tym zakresie. W ocenie skarżącej przytoczenie podstawy faktycznej decyzji jest również niekompletne, a to z uwagi na fakt, że nie odnosi się do wszystkich przesłanek nieważności decyzji. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym ta kontrola stosownie do § 2 powołanego artykułu sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Sąd w ramach swojej właściwości dokonuje zatem kontroli aktów z zakresu administracji publicznej z punktu widzenia ich zgodności z prawem materialnymi jak i prawem procesowym. Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zw. dalej p.p.s.a. – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Badając skargę wg powyższych kryteriów Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja narusza bowiem przepisy prawa procesowego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co w świetle art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. skutkuje jej uchyleniem. W przedmiotowej sprawie w pierwszej kolejności podkreślić należy, że zaskarżona decyzja wydana została przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 maja 2011 r. (sygn. akt. VII SA/Wa 219/11) uchylającego decyzję GINB z dnia [...]..12.2010r Zgodnie z art.153 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej p.p.s.a.) ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. W wyroku z dnia 20 kwietnia 2011r. sygn akt II OSK 729/10 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że kontrola rozstrzygnięcia wydanego po ponownym rozpatrzeniu sprawy sprowadza się do oceny, czy organ podporządkował się wskazanym wytycznym i ocenie prawnej wyrażonej przez sąd, gdyż jest to główne kryterium poprawności nowo wydanej decyzji. Podobne stanowisko zostało zaprezentowane m.in. w wyroku z dnia 20 października 2011r., I FSK 1057/11. W przedmiotowej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylając decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]..12.2010r. utrzymującą w mocy decyzję [...]. Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]..10.2010r. stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...]..12.1999r. po pierwsze wskazał, że o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja. Sąd wskazał też, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonując wykładni pojęcia rażącego naruszenia prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) powinien rozważyć, czy w świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy, nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia dokumentacji budowlanej powykonawczej części architektoniczno-konstrukcyjnej budynku, ukazującej stan budowli przed rozbudową i po samowolnej rozbudowie z uwzględnieniem docelowych zamierzeń realizacyjnych oraz przedłożenie innych dokumentów wymienionych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego może być uznane za rażące naruszenie prawa, biorąc pod uwagę wówczas obowiązujący przepis art. 51 ust.1 pkt.2 i 1a Prawa budowlanego. Sąd podnosił też, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wyjaśnił dlaczego nastąpiło rażące naruszenie prawa, a więc nie rozstrzygnął tego co stanowiło istotę prowadzonego postępowania nadzwyczajnego. Posiłkując się orzecznictwem sądowym dot. stosowania art. 51 ust. 1 pkt 1-3 Prawa budowlanego, organ nie rozważył czy doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie skontrolował bowiem, czy organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał analizy czy ewentualne naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego miało charakter rażący, a więc czy ziściły się łącznie trzy przesłanki pozwalające na stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Dokonując oceny zaskarzonej decyzji w aspekcie wykonania wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie stwierdzić należy, że przedstawione przez organ uzasadnienie decyzji z [...]. września 2011r. nie wykonuje w sposób prawidłowy wskazanych wytycznych. Organ nadal nie rozważył, czy w świetle stanu faktycznego niniejszej sprawy, nałożenie na inwestora obowiązku sporządzenia dokumentacji budowlanej powykonawczej części architektoniczno-konstrukcyjnej budynku, ukazującej stan budowli przed rozbudową i po samowolnej rozbudowie z uwzględnieniem docelowych zamierzeń realizacyjnych oraz przedłożenie innych dokumentów wymienionych w decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego może być uznane za rażące naruszenie prawa, biorąc pod uwagę wówczas obowiązujący przepis art. 51 ust.1 pkt.2 i 1a Prawa budowlanego. Organ nie rozważył czy doszło do rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., nie skontrolował bowiem, czy organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał analizy czy ewentualne naruszenie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego miało charakter rażący, a więc czy ziściły się łącznie trzy przesłanki pozwalające na stwierdzenie nieważności w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Tym samym doszło też do naruszenia art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Sądu zupełnie niewystarczające jest przedstawienie teoretycznych wywodów dotyczących rażącego naruszenia prawa bez odniesienia ich do stanu faktycznego niniejszej sprawy. Zdaniem Sądu prawidłowe wykonanie wytycznych zawartych w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 10 maja 2011r. wymagało analizy czy decyzja organów nadzoru budowlanego rażąco narusza prawo w kontekście konkretnych okolicznosci faktycznych sprawy. Zaskarżona decyja takiej analizy jest pozbawiona. W szczególności organ nie ocenił skutków objętej wnioskiem o stwierdzenie niewazności decyzji w aspekcie jej skutków gospodarczych w odniesieniu do konkretnych okoliczności faktycznych sprawy. Skutki te winny byc ocenione zarówno w odniesieniu do M. H. jak i E.M. Organ skupił się na analizie czy w sprawie wystąpiły przesłanki z art.156 § 1 pkt 2 k.p.a. z tego względu, że decyzją z [...]. grudnia 1999r. nałożono na stronę obowiazek przedstawienia dokumentów, a nie podjęcia czynności. Tymczasem skutki te należy rozważyć w kontekście negatywnego wpływu powstałej inwestycji na działkę skarżącej w szczególności w zakresie możliwości jej zagospodarowania zgodnie z przepisami prawa budowlanego, a zatem w kontekście art.5 ust.1 pkt 9 prawa budowlanego, czyli poszoanowania wystepujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Zrealizowana inwestycja może wpływać na ograniczenie możliwości zagospodarowania działki sąsiedniej ze względu na znaczne zbliżenie ściany z otworami okiennymi do dzialki sąsiedniej. Organ nie rozważał jednak tej okoliczności. Pamiętać przy tym należy, że skutkiem wydania decyzji na podstawie art.51 ust.1 pkt 2 prawa budowlanego nakładającej na inwestora jedynie obowiązek przedstawienia odpowiednich dokumentów jest brak możliwości nakazania inwestorowi wykonania określonych robót budowlanych w tym trybie w celu doprowadzenia powstałej inwestycji do stanu zgodnego z prawem (jeżeli organ dostrzeże taką potrzebę), albowiem organ nie może ponownie wydać decyzji w oparciu o tę samą podstawę. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zatem w pełni ustalić okoliczności powodujące nieważność decyzji. Nie doszło bowiem w tej sytuacji do rozpoznania czy przesłanki stwierdzenia nieważności rzeczywiście wystąpiły, a tym samym naruszony został przepis art. 156 §1 pkt 2 k.p.a. Dlatego w okolicznościach niniejszej sprawy organ powinien rozważyć czy pozostawienie w obrocie decyzjiz [...]. grudnia 1999r. wywołującej opisane wyżej skutki prawne daje się pogodzić z zasadą praworządności i demokratycznego państwa prawnego. W ocenie Sądu zaskarżona decyzja takiej analizy jest pozbawiona Biorąc pod uwagę przytoczone powyżej okoliczności, Sąd uznał, że organ nie wyjaśniły sprawy w sposób prawidłowy naruszając zarówno art.153 p.p.s.a. jaki i art. 7,8,80 i 107 § 3 k.p.a., które to naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dlatego też Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie w kwestii wykonalności zostało wydane na podstawie art. 152 p.p.s.a. O kosztach Sąd orzekł na podstawie art.200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło