II FSK 1792/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-06-24

Skład orzekający: Maciej Jaśniewicz, Tomasz Kolanowski, Marek Olejnik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy instalacje i urządzenia telekomunikacyjne znajdujące się wewnątrz budynku stanowią odrębny od budynku przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jako część budowli zewnętrznej?
Ratio decidendi
Instalacje i urządzenia telekomunikacyjne znajdujące się wewnątrz budynku stanowią część tego budynku i nie mogą być traktowane jako odrębny przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, nawet jeśli są częścią sieci zewnętrznej. Sieć zewnętrzna, będąca poza budynkiem, może stanowić odrębną budowlę.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła opodatkowania podatkiem od nieruchomości sieci telekomunikacyjnej (Trakt światłowodowy S.) za rok 2006. Organ podatkowy pierwszej instancji, opierając się na opinii biegłego, uznał infrastrukturę telekomunikacyjną za budowlę podlegającą opodatkowaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję SKO, wskazując na naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym błędną kwalifikację instalacji wewnętrznych jako odrębnych budowli. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną SKO.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz (sprawozdawca), Sędzia NSA Tomasz Kolanowski, Sędzia del. WSA Marek Olejnik, Protokolant Anna Rembowska, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 24 kwietnia 2012 r. sygn. akt I SA/Sz 931/11 w sprawie ze skargi M. [...] S.A. z siedzibą w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Szczecinie z dnia 13 czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. oddala skargę kasacyjną. 1.1. Wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 931/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w sprawie ze skargi M. S.A. z siedzibą w G. uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 13 czerwca 2011 r. w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2006 r. 1.2. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z dnia 1 grudnia 2010 r. Prezydent Miasta S. określił Skarżącej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za rok 2006 w kwocie 430.584 zł. W uzasadnieniu decyzji organ przywołał przepisy ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.; dalej zwana: "u.p.o.l.") oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.; zwana dalej : "Prawo budowlane"). Powołał się także na opinię biegłego rzeczoznawcy, która została sporządzona w celu odpowiedzi na pytanie czy urządzenia telekomunikacyjne podatnika, w tym kable światłowodowe, stanowią kompletny, stanowiący całość użytkową system będący multimedialną siecią telekomunikacyjną, stanowiącą budowlę i będącą obiektem budowlanym. Organ podatkowy pierwszej instancji uznał, że wyłączone przez Skarżącą z opodatkowania w 2006 r. budowle stanowią sieć telekomunikacyjną służącą do zaspokajania potrzeb mieszkańców oraz instytucji i podmiotów gospodarczych S. W odwołaniu od powyższej decyzji pełnomocnik strony wniósł o jej uchylenie, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, w szczególności art. 2 i art. 3 u.p.o.l. oraz naruszenie przepisów art. 122 i art. 187 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.; zwana dalej "Ordynacja podatkowa"). W uzasadnieniu odwołania podniósł m.in., że w wyniku błędnej wykładni organ I instancji uznał, iż cały majątek na który składają się urządzenia i kable telekomunikacyjne z przyłączonymi wszelkimi do niej urządzeniami stanowią budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego. 1.3. Decyzją z dnia 13 czerwca 2011 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. - utrzymało w mocy decyzję organu podatkowego pierwszej instancji. W motywach rozstrzygnięcia podniesiono, że do obiektów budowlanych Prawo budowlane zalicza sieci, a zatem obiekty te kwalifikują się do zakresu przedmiotowego budowli, a tym samym podlegają opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości, nie tylko z powodu, że zostały wymienione expressis verbis jako budowle w tej ustawie, ale także z uwagi na fakt, iż definicja budowli określona w u.p.o.l. ma znacznie szerszy zakres. Obejmuje także urządzenia budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewniają możliwość użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z jego przeznaczeniem, w tym urządzenia instalacyjne i inne urządzenia techniczne umożliwiające użytkowanie budowli. W ocenie SKO przedmiotowa sieć stanowi kompletny, możliwy do rozbudowy system umożliwiający odbiór i transmisję sygnałów o parametrach określonych normami "od" i "do" abonentów, będących klientami i związanych umową o świadczenie usług telekomunikacyjnych z operatorem. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że podstawę opodatkowania, co do kwoty stanowi wartość budowli, przyjęta zgodnie z uregulowaniami ustawy o podatku dochodowym, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczenia amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne (art. 4 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l.). Wartość budowli sieciowej ustalona zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2011 Nr 74 poz. 397 ze zm.) powinna być ujęta w składanych deklaracjach. 2.1. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zarzuciła jej naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 2 i art. 3 u.p.o.l. oraz naruszenie przepisów postępowania - art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu podniesiono, że organ I instancji na podstawie opinii biegłego zakwalifikował majątek Spółki w postaci infrastruktury telekomunikacyjnej do "budowli sieciowej" przytaczając w uzasadnieniu decyzji pojęcie "sieci telekomunikacyjnej - sieci multimedialnej" oraz przedstawił błędną argumentację, według której linie telekomunikacyjne, na które składają się przewody wraz z osprzętem i urządzeniami przyłączonymi do przewodów, są zaliczane do budowli w rozumieniu Prawa budowlanego. Spółka podkreśliła, że naruszenie prawa materialnego polega na opodatkowaniu przedmiotu, który nie jest "budowlą", ani "urządzeniem budowlanym" w rozumieniu Prawa budowlanego, a w konsekwencji nie jest również "budowlą" w rozumieniu art. 1a ust. 1 pkt 2 oraz art. 2 ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. oraz na uwzględnieniu przy wydaniu decyzji opinii biegłego, która posiada błędy uniemożliwiające uwzględnienie tego dowodu. 2.2. W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie. 2.3. Uzasadniając swoje stanowisko WSA w Szczecinie uznał, że skarga była zasadna, ponieważ doszło do naruszenia przepisów postępowania, mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 120, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. W ocenie Sadu I instancji organy podatkowe nie wyjaśniły kwestii podwójnego opodatkowania środka trwałego pod nazwą : "Trakt światłowodowy S.". Jednocześnie WSA w Szczecinie uznał za zasadne zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. W ocenie Sądu I instancji organy podatkowe orzekając o zobowiązaniu w podatku od nieruchomości powinny odnieść się do zarzutów Spółki o niezasadności opodatkowania wewnątrzbudynkowych "urządzeń telekomunikacyjnych" takich jak np. centrala telefoniczna, komputery czy stacja czołowa. Dalej Sąd I instancji analizując przepisy u.p.o.l. oraz Prawa budowlanego wskazał, że skoro obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi - art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego, to tym samym mieszczące się w budynku (jako odrębnym przedmiocie opodatkowania, opodatkowanym wg jego powierzchni, a nie wartości) takie "instalacje i urządzenia techniczne" nie stanowią dodatkowego przedmiotu opodatkowania, w tym także jako elementy (innej) budowli – w rozpatrywanej sprawie jako elementy sieci telekomunikacyjnej. Jeżeli nawet te urządzenia są niezbędne dla korzystania z doprowadzonych do budynku sieci technicznych (takich jak np. sieci elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, ciepłownicze, wodociągowe, kanalizacyjne) i stanowią z nią "całość użytkową", to dla celów opodatkowania podatkiem od nieruchomości nie mogą być uznane za element takiej budowli liniowej (sieci). Dla tych celów uznać należało, że takie sieci kończą się na przyłączu do budynku, co ma nie tylko techniczne ale i racjonalne uzasadnienie. Co do zasady za urządzenia (sieci) wewnętrzne odpowiada (buduje, utrzymuje w należytym stanie i eksploatuje) właściciel (zarządca) budynku, niezależnie od tego, iż niektóre urządzenia takiej sieci wewnętrznej (np. liczniki) mogą stanowią własność przedsiębiorcy eksploatującego sieć (zewnętrzną) doprowadzającą media do budynku. W konsekwencji w ocenie Sądu I instancji zasadnie skarżąca Spółka podniosła, że instalacje i urządzenia położone wewnątrz budynku ("służące" budynkowi) nie powinny być kwalifikowane jako budowle (części budowli) oraz, że instalacje i urządzenia telekomunikacyjne położone w budynku należą do jednej z takich kategorii, gdyż standardem jest wyposażanie budynków w sieć teleinformatyczną (tak samo jak w sieć elektryczną, gazową czy wodną). 3.1. W skardze kasacyjnej SKO wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwana dalej "p.p.s.a.") zarzucono naruszenie przepisów postępowania mającego istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: - art. 141 § 4 p.p.s.a. przez jego nie zastosowanie polegające na nie dokonaniu przez Sąd pierwszej instancji w uzasadnieniu pełnego przedstawienia i oceny stanu sprawy, sporządzenie uzasadnienia wyroku w sposób lakoniczny i niepełny, utrudniający prześledzenie toku rozumowania Sądu pierwszej instancji, w rezultacie utrudniający sformułowanie zarzutów i poprawne skorzystanie z prawa sporządzenia i wniesienia niewadliwej formalnie skargi kasacyjnej oraz kontrolę instancyjną wyroku. Uzasadnienie skarżonego wyroku nie odpowiadające wymogom przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. polega m.in. na przyjęciu przez Sąd, że organ odwoławczy dopuścił się naruszenia przepisów art. 122, art. 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, nie wskazując jednocześnie na czym to naruszenie przepisów postępowania polegało i brak jest uzasadnienia w jakim stopniu miało to istotny wpływ na wynik sprawy, - art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez uznanie, że organy podatkowe nie wyjaśniły kwestii podwójnego opodatkowania środka trwałego pod nazwą : "Trakt światłowodowy S.", mimo że zarzut ten podniesiony został po raz pierwszy dopiero w piśmie procesowym Skarżącej wniesionym parę miesięcy po udzieleniu przez organ podatkowy odpowiedzi na skargę, - art. 170 p.p.s.a poprzez nie uwzględnienie, iż problematyka opodatkowania linii telekomunikacyjnych była przedmiotem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13.09.2011 r. w sprawie o sygn. akt P 3/09 oraz, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 17.11.2011 r. w sprawie o sygn. akt I SA/Sz 734/11 w stosunku do tego samego podatnika i w stosunku do decyzji wydanej przez ten sam organ na podstawie tego samego materiału dowodowego oddalił skargę jako nieuzasadnioną. Sąd I instancji przy wydaniu zaskarżonego wyroku nie uwzględnił zasady, zgodnie z którą moc wiążąca wcześniejszego orzeczenia z art.170 p.p.s.a. oznacza, że sądy administracyjne są obowiązane do przyjęcia, iż dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono to w prawomocnym orzeczeniu. Ponadto na podstawie art. 174 pkt 1 p.p.s.a. zarzucono naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisu art. 2 ust. 1 pkt 3 i art. 1a ust. 1 u.p.o.l. w brzmieniu obowiązującym w 2006 r., wskutek przyjęcia wykładni tego przepisu polegającej na uznaniu, że sieci i urządzenia telekomunikacyjne znajdujące się w budynku nie stanowią dodatkowego przedmiotu opodatkowania, w tym także jako elementy innej budowli. 3.2. W uzasadnieniu SKO podniosło, iż przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest sieć telekomunikacyjna. Opis przedmiotowej sieci telekomunikacyjnej zawarty w zaskarżonej decyzji wskazuje, że jest to budowla stanowiąca całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami. O tym, że sieć telekomunikacyjna jest budowlą, czyli obiektem budowlanym jako przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości świadczą jej cechy indywidualne, a wskazuje na to wprost - znajdująca się w aktach administracyjnych sprawy - opinia z dnia 12 listopada 2009 r. sporządzona przez rzeczoznawcę posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w budownictwie telekomunikacyjnym bez ograniczeń w specjalnościach instalacyjnych w telekomunikacji przewodowej wraz z infrastrukturą towarzyszącą w zakresie linii, instalacji i urządzeń liniowych oraz stacyjnych. Jak wynika z tej opinii, urządzenia telekomunikacyjne wyszczególnione w zestawieniu nr 1 i 2 opinii, stanowią telekomunikacyjną sieć multimedialną służącą do zaspokajania potrzeb osób fizycznych oraz instytucji i podmiotów gospodarczych miasta S. Dalej SKO ustosunkowało się do podniesionego zarzutu Skarżącej Spółki, że w podstawie opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości wskazanej w decyzji organu I instancji podwójnie uwzględniony został ten sam obiekt raz jako Trakt światłowodowy S. o wartości 259.549,56 zł i nr inwentarzowym (...), a drugi raz jako trakt światłowodowy o wartości 242.768,13 zł i nr inwentarzowym 1292/2/0003993. Zdaniem organu odwoławczego Sąd uznał, że nie wymienienie w decyzjach organu obu instancji wszystkich składników majątku Spółki uniemożliwia jednoznaczną ocenę zasadności tego zarzutu i uzasadnia przyjęcie, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów art. 122 i 187 § 1 i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej i podniósł jednocześnie, że Spółka nie wskazała dokładnie środka trwałego oraz, że zarzut ten nie został podniesiony ani w odwołaniu ani w skardze, a dopiero w parę miesięcy później. Mimo tych okoliczności Sąd postawił jednak zarzut organowi podatkowemu. SKO uznawało, że od reguły z art. 187 Ordynacji podatkowej przewidziano szereg istotnych wyjątków, a w rzecznictwie administracyjnym akcentuje się, że generalną zasadą postępowania dowodowego jest to, iż każdy kto z faktów wyprowadza dla siebie konsekwencje prawne, obowiązany jest fakty te udowodnić. 3.3. W odpowiedzi na skargę kasacyjną wniesiono o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 4.1. Skarga kasacyjna podlega oddaleniu. 4.2. W rozpatrywanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze oparło skargę kasacyjną na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. Niemniej wynik analizowanej sprawy zależał przede wszystkim od rozstrzygnięcia czy zasadny jest zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego stanowisko przedstawione w skardze kasacyjnej jakoby sieci i urządzenia telekomunikacyjne znajdujące sie wewnątrz budynku stanowiły dodatkowy przedmiot opodatkowania podatkiem od nieruchomości, jako elementy innej budowli jest nieprawidłowy. 4.4. Podkreślić należy, iż na gruncie przepisów u.p.o.l. budynek został zdefiniowany jako obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. W definicji budynku, obowiązującej na gruncie ustawy podatkowej odwołano się do pojęcia obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Dokonując wykładni pojęcia "przepisy prawa budowlanego", użytego w art. 1a ust. 1 pkt 2 u.p.o.l. w zgodzie z Konstytucją RP uznać należy, iż odesłanie to odnosić się może wyłącznie do przepisów rangi ustawowej. Pojęcie obiektu budowlanego zostało zdefiniowane w Prawie budowlanym poprzez definicję zakresową pełną. Są nim budynki wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi, budowle stanowiące całość techniczno-użytkową wraz z instalacjami i urządzeniami oraz obiekty małej architektury - art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Tym samym przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości jest budynek, czyli obiekt budowlany trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych, posiadający fundamenty i dach wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Budowlą w świetle u.p.o.l. jest obiekt budowlany w rozumieniu przepisów prawa budowlanego niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury, a także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Odtworzenie definicji budowli także wymaga odwołania się do przepisów prawa budowlanego. Budowlę zdefiniowano w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego poprzez definicję zakresową niepełną, nie wskazuje ona bowiem w definiensie wszystkich elementów z danego zakresu, a ogranicza się jedynie do wyróżnienia przykładu tych elementów (używając słowa “w szczególności", por. M. Zieliński, Wykładnia prawa. Zasady. Reguły. Wskazówki, Wyd. Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2002, s. 199; B. Bodziony, R. Dziwiński, P. Gnacik, Nowe prawo budowlane z komentarzem, Ośrodek Doradztwa i Szkolenia, Jaktorów 1994, s. 14). Definicja ta, co podkreślono w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 września 2011 r., w sprawie P 33/09, została sformułowana wadliwie, gdyż definiuje ona bowiem budowlę jako obiekt budowlany niebędący budynkiem i obiektem małej architektury, zaś z definicji obiektu wynika, iż są to budynki, budowle i obiekty małej architektury. Jednakże przykładowe wyliczenie obiektów, które według ustawodawcy zaliczają się do tej kategorii oddaje intencje ustawodawcy co do objęcia zakresem tej definicji tych obiektów, które expressis verbis zostały w nim wymienione oraz tych, które są do nich podobne z uwagi na ich konstrukcję, przeznaczenie i charakter. Zaliczenie konkretnego obiektu do budowli wymaga zatem stwierdzenia, czy został on wymieniony w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, a jeżeli nie, to czy jest on podobny do obiektów w nim wymienionych i jednocześnie nie ma cech, pozwalających na zaliczenie go do budynków lub obiektów małej architektury. W powołanym wyroku w sprawie P 33/09, zwrócono trafnie uwagę, że o ile dla celów prawa budowlanego definicja zakresowa cząstkowa i tym samym możliwość odwołania się w celu zakwalifikowania obiektu budowlanego niewymienionego wprost w definicji do analogii ustawy nie rodzi zastrzeżeń, o tyle całkowicie należy wykluczyć możliwość identycznego stosowania jej na gruncie przepisów podatkowych. Konieczność przestrzegania standardów konstytucyjnych wymaga w związku z tym takiej wykładni pojęcia budowli dla celów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, przy której za budowlę uznaje się wyłącznie obiekty, które expressis verbis wymieniono w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego lub w pozostałych przepisach tej ustawy lub w załączniku do niej. Przy takim pojmowaniu pojęcia budowli art. 2 ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w zw. z art. 1a ust. 1 pkt 2 tej ustawy Trybunał Konstytucyjny uznał za zgodny z zasadą ustawowej określoności regulacji podatkowych i zasadą poprawnej legislacji wywodzonych z art. 217 w zw. z art. 84 i art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Naczelny Sąd Administracyjny pogląd ten w pełni podziela. 4.5. Pojęcie budowli dla potrzeb podatku od nieruchomości jest szersze niż pojęcie budowli w przepisach prawa budowlanego. Obejmuje ono bowiem także urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, związane z obiektem budowlanym, które zapewnia możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem. Urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego nie jest obiektem budowlanym (nie zostało wymienione w art. 3 pkt 1 Prawa budowlanego). Zostało ono zdefiniowane jako urządzenia techniczne związane z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki (art. 3 pkt 9 Prawa budowlanego). Z przytoczonych definicji wynika, że przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości jako budowla może być zarówno budowla, jak i urządzenie budowlane w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. W związku z tym, że Prawo budowlane odróżnia budowlę, będącą obiektem budowlanym od urządzenia budowlanego, które takim obiektem nie jest, stwierdzić należy, że także na gruncie przepisów ustawy podatkowej ten sam przedmiot nie może jednocześnie być budowlą w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i urządzeniem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa podatkowego. Wśród desygnatów budowli, wskazanych w art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego wymieniono sieci techniczne. W załączniku do tej ustawy doprecyzowano, że są to takie sieci jak : elektroenergetyczne, telekomunikacyjne, gazowe, ciepłownicze, wodociągowe, kanalizacyjne oraz rurociągi przesyłowe (kategoria XXVI w załączniku). Jednocześnie podkreślić należy, iż w definicjach budowli, budynku i urządzenia budowlanego w Prawie budowlanym znaleźć można, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, kryteria pozwalające dokonać podziału instalacji sieciowych na tę część, która stanowi budowlę, tę część, która stanowi urządzenie budowlane i tę część, którą należy zaliczyć do budynku. Ustawodawca wskazuje bowiem, że obiektem budowlanym jest budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Budynek to zatem nie tylko fundamenty, dach, przegrody budowlane wydzielające go z przestrzeni, ale także - zgodnie z definicją obiektu budowlanego - znajdujące się między tymi elementami instalacje i urządzenia techniczne. Instalacja to w języku polskim zespół przewodów i urządzeń doprowadzających elektryczność, gaz, wodę itp. do jakiś obiektów lub pomieszczeń (tak Słownik języka polskiego, www.sjp.pwn.pl). Istniejące w budynku instalacje gazowe, elektroenergetyczne, wodociągowe, telekomunikacyjne, kanalizacyjne stanowią zatem część budynku jako obiektu budowlanego, a nie część sieci (budowli), do której muszą być (aby działać) przyłączone. Przyłącze, która umożliwia połączenie sieci wewnętrznej i zewnętrznej, znajduje się poza budynkiem (a więc nie jest urządzeniem technicznym stanowiącym część budynku) będzie natomiast urządzeniem budowlanym w rozumieniu przepisów prawa budowlanego i budowlą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Sieć techniczna pozostająca poza budynkiem stanowić będzie odrębną od budynku budowlę zarówno w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, jak i przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Prawidłowo zatem przyjęto w zaskarżonym wyroku, że ta część sieci (instalacji) i urządzeń telekomunikacyjnych, które znajdują się wewnątrz budynku stanowi część tego budynku. Nie może zatem stanowić odrębnego od budynku przedmiotu opodatkowania jako część budowli, którą stanowią sieci zewnętrzne tylko z tego powodu, że zainteresowana spółka traktuje sieci wewnętrzne i zewnętrzne jako jeden środek trwały. Wartość środka trwałego ma bowiem znaczenie tylko dla określenia podstawy opodatkowania budowli podatkiem od nieruchomości (art. 4 ust.1 pkt 3 u.p.o.l.), nie jest jednak decydująca dla określenia przedmiotu opodatkowania. W konsekwencji zarzut błędnej wykładni art. 2 ust. 1 pkt 3 i art.1a ust.1 jest chybiony. Należy wskazać, że przedstawiony powyżej pogląd co do wykładni prawa materialnego uznać nalezy za utrwalony w przecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjngo (por. wyroki z dnia 19 grudnia 2012 r. w sprawie II FSK 2897/11 i z dnia 10 września 2013 r. w sprawie II FSK 2498/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 4.6. Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej to wskazać należy, iż są one konsekwencją podniesionego zarzutu dokonania przez Sąd I instancji błędnej wykładni przepisów prawa materialnego. W związku z faktem, że zarzut ten okazał się chybiony, Naczelny Sąd Administracyjny również te zarzuty jako związane z koniecznością ustalenia wartości budowli w trakcie postępowania podatkowego, uznać należy za chybione. 4.7. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd I instancji poddał wnikliwej analizie prawidłowość i kompletność przeprowadzonego przez organy podatkowe postępowania i zastosowanych przepisów prawa materialnego. Rozważania te znalazły szczegółowe odzwierciedlenie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, które spełnia wymogi określone w art. 141 § 4 p.p.s.a. Sąd pierwszej instancji dostatecznie wyjaśnił, dlaczego w jego ocenie doszło do naruszenia prawa materialnego, a w konsekwencji także zasad postępowania podatkowego, a tym samym stan faktyczny sprawy ustalony przez organy budzi wątpliwości. 4.8. Co do kwestii zarzutu Spółki podwójnego opodatkowania budowli stanowiącej Trakt światłowodowy S. o wartości 259.549,56 zł i nr inwentarzowym (...) lub trakt światłowodowy o wartości 242.768,13 zł, to w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku wskazano, że kwestia ta była przedmiotem ustaleń i korespondencji pomiędzy podatnikiem a organem podatkowym I instancji. Pomimo tego nie znalazło to odzwierciedlenia w treści uzasadnienia decyzji, co stanowiło naruszenie art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej. Z drugiej strony z uwagi na zasadę z art. 134 § 1 p.p.s.a. Skarżąca aż do zamknięcia rozprawy przed Sądem I instancji mogła powoływać nowe zarzuty i uzasadniające je okoliczności. 4.9. Całkowicie chybiony jest zaś zarzut naruszenia art. 170 p.p.s.a., który to stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu wyraża się m.in. w tym, że dotyczy ona przedmiotu rozpatrywanej sprawy. Skoro przedmiotem rozpoznania w sprawie I SA/Sz 734/11 była kwestia opodatkowania podatkiem od nieruchomości za 2005 r. tego samego podmiotu, to brak jest przesłanek, aby prawomocność materialna tamtego orzeczenia odnosiła skutek także do stron postępowania dotyczącego innego roku podatkowego i to niezależnie od brzmienia sentencji i wyrażonych w nim poglądów prawnych. 4.10. Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. Naczelny Sąd Administracyjny nie zasądził na rzecz strony przeciwnej kosztów postępowania kasacyjnego z uwagi na przepis art. 210 § 1 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło