I SA/Wa 140/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Apostolidis Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi E.P. i B.D. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia i wypłaty odszkodowania za nieruchomość oddala skargę. Decyzją z [...] grudnia 2011 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołania E.P. i B.D. od decyzji Starosty Powiatu [...] z [...] września 2011 r., nr [...], orzekającej o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną gminną – ulicę [...] w L., oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] o pow. [...] m², w obrębie [...] – uchylił w całości decyzję organu I instancji i odmówił uwzględnienia wniosku E.P. i B.D. o odszkodowanie. Zaskarżona decyzja została wydana w oparciu o następujące ustalenia faktyczne i ocenę prawną sprawy. Starosta Powiatu [...] decyzją z [...] września 2011 r., nr [...] orzekł o umorzeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za wyżej wskazaną nieruchomość zajętą pod drogę publiczną gminną – ulicę [...] w L., z uwagi na wygaśnięcie roszczenia. Organ powołał przepis art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz.U. Nr 133, poz. 872 ze zm.), z którego wynika, że odszkodowanie za grunty zajęte pod drogi publiczne jest ustalane i wypłacane na wniosek właściciela nieruchomości, złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie wygasa. Po rozpatrzeniu odwołania E.P. i B.D. oraz zbadaniu całości akt sprawy Wojewoda [...] decyzją z [...] grudnia 2011 r., nr [...] uchylił w całości decyzję Starosty Powiatu [...] z [...] września 2011 r., nr [...] i odmówił uwzględnienia wniosku o odszkodowanie. W uzasadnieniu organ odwoławczy przytoczył treść przepisu art. 73 ust. 1 ustawy – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w świetle którego nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności, a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Zgodnie zaś z art. 73 ust. 4 ustawy, odszkodowanie, o którym mowa w ust. 1, będzie ustalane i wypłacane według zasad i trybu określonych w przepisach o odszkodowaniach za wywłaszczone nieruchomości, na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Organ podkreślił, iż określony przez ustawodawcę w art. 73 ust. 4 ustawy termin do składania wniosków o ustalenie i wypłatę odszkodowania za grunty zajęte pod drogi publiczne jest terminem prawa materialnego i ma charakter terminu zawitego (prekluzyjnego), a więc nie może być na wniosek strony, ani z urzędu przedłużany, skracany bądź przywracany. Organ powołał się na uchwałę składu 5-ciu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19/96, ONSA rok 1997, Nr 2, poz. 56, LEX nr 29260), w której wskazano, że uchybienie terminowi, ograniczającemu w czasie dochodzenie przed powołanym do tego organem praw podmiotowych, powoduje wygaśnięcie tego prawa. Do jego przywrócenia nie jest uprawniony ani orzekający w sprawie organ, ani też sąd, bowiem nie można tu zastosować przepisów prawa procesowego o przywróceniu terminu (art. 58-60 Kpa), ani przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących przedawnienia roszczeń majątkowych. W związku z tym nie mają tu znaczenia okoliczności usprawiedliwiające spóźnienie zgłoszenia wniosku zdarzeniami niezależnymi od strony. Przenosząc powyższe uwagi na grunt niniejszej sprawy Wojewoda [...] stwierdził, że nieruchomość zajęta pod drogę publiczną gminną – ulicę [...] w L., oznaczona w ewidencji gruntów jako działka ewidencyjna nr [...] o pow. [...] m², w obrębie ewidencyjnym [...], wchodząca wcześniej w skład nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...], stanowiła w dniu 31 grudnia 1998 r. własność J.P., co zostało ustalone w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Wojewody [...] z [...] września 2010 r., nr [...]. Wniosek o przyznanie odszkodowania za wyżej opisaną nieruchomość w terminie przewidzianym przez przepis art. 73 ust. 4 ustawy złożyła w dniu [...] grudnia 2005 r. W.P. Wprawdzie w nagłówku pisma wskazani byli J. i W. P., jednakże wniosek podpisany był wyłącznie przez W.P. J.P., właściciel spornej nieruchomości, już bowiem nie żył, co potwierdza znajdujące się w aktach sprawy postanowienie Sądu Rejonowego w W. [...] z [...] lutego 2010 r., sygn. akt [...] stwierdzające, że spadek po J.P., zmarłym [...] sierpnia 2005 r., nabyli: żona W.P. oraz córki: E.P. i B.D. po 1/3 części spadku każda z nich. Organ odwoławczy wyjaśnił, że stosownie do art. 924 w związku z art. 925 Kc spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Z powyższego – zdaniem organu – wynika że [...] grudnia 2005 r. uprawnionymi do złożenia wniosku o odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę publiczną, pomimo formalnego braku wówczas w obrocie prawnym postanowienia o nabyciu spadku po J.P., były: W.P., E.P. oraz B.D. Tymczasem z treści wniosku jasno wynika, że W.P. działała we własnym imieniu, nie wspominając o roszczeniach pozostałych uprawnionych osób: E.P. i B.D. O powyższym świadczy chociażby podpis jedynie W.P. widniejący na wniosku oraz fakt, że w aktach brak jest stosownych pełnomocnictw upoważniających W.P. do występowania w imieniu córek. E.P. oraz B.D. swój wniosek o odszkodowanie złożyły do Kancelarii Starostwa Powiatu [...] w dniu 1 czerwca 2011 r., czyli po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy z 13 października 1998 r. Oznacza to tym samym, iż według stanu na dzień zgłoszenia przedmiotowego wniosku strony postępowania nie mogły tego roszczenia skutecznie dochodzić. W uzasadnieniu Wojewoda [...] przywołał także stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 8 października 2008 r., sygn. akt I OSK 1439/07, w którym między innymi stwierdzono, iż ,, (...) takie ukształtowanie trybu wszczęcia postępowania w art. 73 ust. 4 ustawy przesądza o tym, że roszczenie o odszkodowanie jest związane z właścicielem nieruchomości, jeżeli nieruchomość stanowi własność wspólną – z każdym z jej współwłaścicieli. Przenosząc to na grunt art. 28 Kpa stwierdzić należy, że sprawa każdego współwłaściciela jest odrębną i tylko mogącą być połączoną do wspólnego rozpoznania, na mocy art. 62 Kpa. Inaczej mówiąc każdy ze współwłaścicieli ma interes prawny tylko w postępowaniu wszczętym swoim własnym wnioskiem, natomiast nie jest stroną postępowania, w rozumieniu art. 28 Kpa, w postępowaniu z wnioskiem innego współwłaściciela tej nieruchomości". Ponadto organ odwoławczy wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie mógł znaleźć zastosowania przepis art. 209 Kc stanowiący, że każdy ze współwłaścicieli może wykonywać wszelkie czynności i dochodzić wszelkich roszczeń, które zmierzają do zachowania wspólnego prawa, bowiem przepis tego artykułu nie dotyczy roszczenia o odszkodowanie za utraconą własność, gdyż nie jest to czynność zmierzająca do zachowania wspólnego prawa. Roszczenie o wypłatę odszkodowania za odjętą własność nieruchomości jest bowiem roszczeniem o świadczenie podzielne, przy podzielności zaś świadczenia, wierzytelność dzieli się na tyle niezależnych od siebie części, ilu jest wierzycieli. Tym samy każdy ze współwłaścicieli może we własnym imieniu i w odpowiednim zakresie wynikającym z udziału we współwłasności, domagać się należnego odszkodowania. Złożenie wniosku przez jednego ze współwłaścicieli nieruchomości nie powoduje automatycznie wszczęcia postępowania w sprawie wypłaty odszkodowania na rzecz pozostałych współwłaścicieli nieruchomości, jak też nie tamuje postępowania w sprawie odszkodowania fakt złożenia wniosku tylko przez niektórych współwłaścicieli nieruchomości zajętej. Nie wyklucza to wprawdzie podjęcia przez jednego ze współwłaścicieli czynności mających na celu interes pozostałych i działanie w ich imieniu np., na zasadzie pełnomocnictwa. Organ podkreślił, że w niniejszej sprawie, we wniosku z [...] grudnia 2005 r. złożonym przez W.P., nie było jakiejkolwiek wzmianki, jakoby wnioskodawczyni reprezentowała innych współwłaścicieli. Zdaniem Wojewody [...] w sprawie nie mógł mieć zastosowania również przepis art. 33 § 4 Kpa odnoszący się do przypadków "mniejszej wagi", a więc prostych życiowych spraw, nie mających charakteru majątkowego, ponieważ ustalenie i wypłacenie odszkodowania z art. 73 ustawy z 13 października 1998 r., zarówno ze względu na swój wyjątkowy charakter, jak i doniosłość skutków finansowych dla strony, takim przypadkiem nie jest. Podsumowując organ odwoławczy stwierdził, że jakkolwiek słusznym było stanowisko Starosty Powiatu [...] co do upływu terminu do złożenia wniosku o odszkodowanie, o jakim mowa w art. 73 ust. 4 ustawy, to nie podzielił wyprowadzonych stąd wniosków o bezprzedmiotowości postępowania odszkodowawczego skutkującym jego umorzeniem na podstawie art. 105 Kpa. Jak stwierdził Wojewoda, w sytuacji, kiedy strona domaga się odszkodowania przewidzianego w przepisach prawa materialnego (w niniejszej sprawie w art. 73 powołanej ustawy), ale nienależnego z powodu wygaśnięcia roszczenia, należy wydać decyzję odmawiającą uwzględnienia żądania strony. Upływ terminu do złożenia wniosku jest bowiem przesłanką materialnoprawną, która musi być wykazana w decyzji załatwiającej sprawę co do jej istoty, nie jest natomiast przesłanką procesową, prowadzącą do umorzenia postępowania administracyjnego w myśl art. 105 Kpa. Skargę na decyzję Wojewody [...] z [...] grudnia 2011 r., nr [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosły E.P. i B.D. Skarżące w uzasadnieniu podniosły, że organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję bezpodstawnie stwierdził, że W.P. – matka skarżących – wnioskiem z [...] grudnia 2005 r. wystąpiła o wypłatę odszkodowania za nieruchomość jedynie w swoim imieniu. Tymczasem – zdaniem skarżących – matka działała w imieniu wszystkich współwłaścicieli, co wynika z faktu, że wniosek był składany również w imieniu nieżyjącego ojca – J.P., a przedmiotem było odszkodowanie za drogę, nie zaś za udział w masie spadkowej. E.P. i B.D. zarzuciły organowi pominięcie kwestii bezczynności Starosty Powiatu [...], który wiedząc o trzech spadkobiercach J.P. oraz mając wniosek W.P. o odszkodowanie za drogę (a nie za nie udział) powinien zażądać pełnomocnictwa od pozostałych spadkobierców. Nie dokonując tego Wojewoda naruszył – w ocenie skarżących – art. 7, 9 i 33 § 4 Kpa. Ponadto zarzucono organowi naruszenie art. 7 i 9 Kpa w związku z brakiem ustalenia faktu podpisania wniosku jedynie przez W.P. w sytuacji, gdy jako wnioskodawcę oznaczono dwie osoby. To z kolei uniemożliwiło skarżącym wyjaśnienie faktycznego zamiaru wypłaty odszkodowania na rzecz wszystkich spadkobierczyń J.P. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowoadministracyjnej E.P. oświadczyła, że matka składając wniosek o odszkodowanie w 2005 r. miała ustne upoważnienie skarżących do działania w ich imieniu, oraz że nieruchomość zajęta pod drogę stanowiła wyłącznie własność ojca. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego. Oznacza to, że kontrola sprowadza się do zbadania, czy organy wydając zaskarżony akt nie naruszyły przepisów prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Sąd nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego załatwienia, lecz ma jedynie ocenić działalność organu orzekającego. Ocena dokonywana jest według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania aktu, na podstawie materiału dowodowego zebranego w toku postępowania administracyjnego. Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Podstawę materialnoprawną zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowią przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, w szczególności art. 73 ust 4, który stanowi, że odszkodowanie za nieruchomości zajęte pod drogi publiczne, zostanie ustalone i wypłacone na wniosek właściciela nieruchomości złożony w okresie od dnia 1 stycznia 2001 r. do dnia 31 grudnia 2005 r. Po upływie tego okresu roszczenie o odszkodowanie wygasa. Wygaśnięcie roszczenia oznacza, że strona nie może skutecznie dochodzić przedmiotowego roszczenia, organ nie jest natomiast uprawniony do ustalania i wypłaty takiego roszczenia z urzędu, bowiem postępowanie w tym zakresie jest prowadzone wyłącznie na wniosek strony. Wskazanie w przepisie art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. terminu do składania wniosków ma tylko takie znaczenie, iż nie można było skutecznie złożyć wniosku przed dniem 1 stycznia 2001 r., natomiast po dniu 31 grudnia 2005 r. roszczenie o odszkodowanie wygasło (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 1 lutego 2007 r., sygn. akt I OSK 394/06, niepubl., Lex nr 348011; wyrok WSA w Łodzi z dnia 3 czerwca 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 271/09). Wniosek E.P. i B.D. o odszkodowanie za działkę przy ul. [...] z [...] maja 2011 r., uzupełniony pismem z [...] lipca 2011 r., został bezspornie złożony po dniu 31 grudnia 2005 r., a więc po terminie określonym w art. 73 ust. 4 ustawy. Dlatego Wojewoda [...], działając w oparciu o powyższy przepis, prawidłowo odmówił uwzględnienia wniosku skarżących. Słuszne są wywody organu, że wskazany w ustawie termin na złożenie wniosku o ustalenie odszkodowania jest terminem prawa materialnego i ma charakter terminu zawitego (prekluzyjnego), a więc nie może być on na wniosek strony, ani z urzędu przedłużany, skracany bądź przywracany (art. 58 i 59 Kpa). Zgodnie z wolą ustawodawcy przekroczenie określonego wyżej terminu powoduje wygaśnięcie roszczenia o przyznanie odszkodowania. Wobec tego strona traci możliwość dochodzenia przysługujących jej uprawnień do zgłoszenia żądania bez względu na okoliczności usprawiedliwiające spóźnienie zgłoszenia wniosku, nawet jeżeli są to zdarzenia niezależne od strony (uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 października 1996 r., sygn. akt OPK 19/96, opubl. ONSA rok 1997, Nr 2, poz. 56, Lex nr 29260). Wyjaśnić należy, że terminem prawa materialnego jest okres, w którym nastąpić może ukształtowanie praw lub obowiązków podmiotu w formie autorytatywnej konkretyzacji norm prawa materialnego lub bezpośrednio z mocy prawa. Terminem procesowym jest zaś okres do dokonania czynności procesowej przez podmioty postępowania. Uchybienie terminu materialnego wywołuje skutek w postaci wygaśnięcia praw lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym lub wywołuje skutek prawny materialnej trwałości ukształtowanych praw. Istotne jest, że jedynie w przypadku terminów procesowych możliwe jest uchronienie się przed negatywnymi skutkami uchybienia terminu czynności procesowej poprzez wniosek o jego przywrócenie (art. 58 i 59 Kpa). W świetle powyższego Sąd w pełni podziela stanowisko Wojewody [...] wyrażone w zaskarżonej decyzji z [...] grudnia 2011 r. Z treści wniosku z [...] maja 2011 r., jaki i pism uzupełniających wniosek wynika, że E.P. i B.D. zwróciły się z prośbą o odszkodowanie za nieruchomość gruntową nr [...], wywłaszczoną pod drogę publiczną. Wnioskodawczynie wyjaśniły, że w grudniu 2005 r. wniosek o odszkodowanie za tę nieruchomość złożyła ich matka W.P., jako współmałżonka właściciela. Zaznaczyły przy tym, że nie złożyły wówczas wniosku o odszkodowanie, gdyż nie miały w ich ocenie podstaw prawnych, bowiem nie dysponowały postanowieniem spadkowym po ojcu. Odnosząc się do wniosku z [...] grudnia 2005 r. Sąd stwierdził, że wniosek ten został złożony jedynie w imieniu W.P., jako spadkobierczyni po J.P. który, jak oświadczyła E.P. na rozprawie sądowoadministracyjnej – był jedynym właścicielem wywłaszczonej nieruchomości. Jako, że w dniu [...] sierpnia 2005 r. J.P. zmarł, z wnioskiem o odszkodowanie mogli do [...] grudnia 2005 r. wystąpić jego spadkobiercy, tj. W.P., E.P. i B.D., pomimo formalnego braku wówczas w obrocie prawnym postanowienia o nabyciu spadku. Powyższe wynika z art. 924 w związku z art. 925 Kc, zgodnie z którymi spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy, a spadkobierca nabywa spadek z chwilą otwarcia spadku. Tymczasem z treści wniosku z [...] grudnia 2005 r. jasno wynika, że W.P. działała we własnym imieniu, nie wspominając o roszczeniach pozostałych uprawnionych osób: E.P. i B.D. O powyższym świadczy chociażby podpis jedynie W.P. widniejący na wniosku, użyta forma czasownikowa "zwracam się" oraz fakt, że w aktach brak jest stosownych pełnomocnictw upoważniających W.P. do występowania w imieniu córek. Oświadczenie E.P. złożone na rozprawie sądowoadministracyjnej, że W.P. miała ustne upoważnienia do działania zarówno w jej imieniu, jak i w imieniu siostry, nie ma znaczenia w sprawie, gdyż zgodnie z art. 33 § 2 Kpa pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu. Protokołu zaś, z którego wynikałby fakt udzielenia ustnego pełnomocnictwa, nie ma w aktach administracyjnych sprawy, ponadto nie ma wzmianki, że takowy dokument został sporządzony. Również skarżące nie twierdziły, aby udzielały przed organem pełnomocnictwa do protokołu. Organ też nie mógł zastosować w sprawie odszkodowawczej domniemania z art. 33 § 4 Kpa, bowiem sprawa nie należy do spraw "mniejszej wagi". Zebrany w sprawie materiał dowodowy wskazuje, że skarżące złożyły wniosek o odszkodowanie za wywłaszczoną pod drogę publiczną nieruchomość po terminie wynikającym z art. 73 ust. 4 ustawy. Charakter materialnoprawny uchybionego terminu powoduje, iż bezsprzecznie należało odmówić uwzględnienia wniosku o przyznanie odszkodowania. Ponadto stwierdzić należy, że z uwagi na skargowy charakter postępowania zmierzającego do ustalenia i wypłaty odszkodowania, skarżące nie mogły oczekiwać, że organ z urzędu poszukiwał będzie wszystkich następców prawnych J.P. i że zostaną one poinformowane o wszystkich uprawnieniach, jakie im przysługują odnośnie przedmiotowego postępowania odszkodowawczego jeszcze przed złożeniem przez nie wniosku. Ustawodawca ukształtował bowiem postępowanie o odszkodowanie za przejętą nieruchomość jako postępowanie wszczynane jedynie na wniosek podmiotu uprawnionego. W gestii właściciela – podmiotu uprawnionego – leży dbanie o ochronę własnych interesów i uprawnień. Zakreślenie terminu do skutecznego dochodzenia odszkodowania przewidzianego w art. 73 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie pozostaje w sprzeczności z Konstytucją, ani żadnym innym przepisem prawa powszechnie obowiązującego, stąd zarzutów dotyczących naruszenia norm prawa procesowego poprzez niewezwanie pozostałych spadkobierców J.P. do podpisania wniosku z [...] grudnia 2005 r. nie można uznać za uzasadnione. Zaznaczenia wymaga, że Sąd – nie będąc związany granicami skargi – uznał, że decyzja Wojewody [...] z [...] grudnia 2011 r. uchylająca decyzję Starosty Powiatu [...] z [...] września 2011 r. i orzekająca co do istoty sprawy w sytuacji, gdy organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie, nie narusza zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 Kpa. Sąd stwierdził bowiem, że zasada ta została zrealizowana z uwagi na fakt, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch różnych organów i że rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem (przez każdy z organów) postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to było prowadzone. W zaistniałym stanie faktycznym sprawy organ odwoławczy zobowiązany był do wydania decyzji reformatoryjnej z art. 138 § 1 pkt 2 Kpa. Starosta Powiatu [...] przeprowadził bowiem postępowanie wyjaśniające i wypowiedział się merytorycznie co do wniosku skarżących z 26 maja 2011 r. o ustalenie i wypłatę odszkodowania jednoznacznie uznając, że został on złożony po terminie. Błędna podstawa prawna decyzji Starosty Powiatu [...] z [...] września 2011 r. i umorzenie postępowania w sprawie w trybie art. 105 Kpa z uwagi na upływ terminu ustawowego (materialnego) do złożenia wniosku o odszkodowanie, prawidłowo skutkowało uchyleniem w całości przez organ odwoławczy, decyzji organu I instancji i orzeczeniem o odmowie uwzględnienia przedmiotowego wniosku o odszkodowanie. Sąd podzielił pogląd Wojewody [...], że umorzenie przez organ I instancji postępowania w sprawie było uchybieniem, ale nie miało ono istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż zarówno umorzenie postępowania, jak i odmowa ustalenia odszkodowania sprowadzają się do tego, że skarżące nie mogą otrzymać odszkodowania z uwagi na złożenie wniosku z uchybieniem ustawowego terminu określonego w art. 73 ustawy z 13 października 1998 r. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270), Sąd orzekł jak w sentencji wyroku.