II SA/Sz 150/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Sędziowie Sędzia NSA Grzegorz Jankowski, Sędzia NSA Stefan Kłosowski (spr.), Protokolant Małgorzata Płocharska-Małys, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 25 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi M. W. na rozkaz personalny Komendanta Policji z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wypłaty uposażenia oddala skargę. Rozkazem personalnym nr [...] z dnia [...]r. wydanym na podstawie art. 42 ust. 4 w związku z art.6 f ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji (tekst jednolity Dz. U. z 2007r. nr 43 poz. 277 z późn. zm.) po rozpatrzeniu wniosku mł. asp. M. W. o wypłatę zaległego uposażenia za okres od [...]r. do [...]r. Komendant Powiatowy Policji orzekł, iż wnioskującemu funkcjonariuszowi Policji wynagrodzenie za powyższy okres nie przysługuje. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Komendant Powiatowy Policji stwierdził, iż rozkazem personalnym z dnia [...] r. nr [...] z dnia [...]r. zwolnił ze służby mł. asp. M. W. na podstawie art. 41 ust. 2 pkt 8 ustawy o Policji. Od rozkazu o zwolnieniu mł. asp. M. W. wniósł odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji, który rozkaz ten utrzymał w mocy. Mł asp. M. W. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który wyrokiem z dnia 24 marca 2011 r. sygn. akt lI SA/Sz 1139/10 uchylił zaskarżony rozkaz. Dnia [...]r. mł. asp. M. W. zgłosił gotowość do podjęcia służby. Wykonując wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dniem [...] r. Komendant Powiatowy Policji mianował M. W. na stanowisko, jakie zajmował przed zwolnieniem ze służby. W dniu [...] r. mł. asp. M.W. wniósł o wypłatę zaległego uposażenia od dnia [...] r. do [...]r. Podejmując decyzję o odmowie wypłaty zaległego uposażenia organ kierował się przede wszystkim art. 42 ust. 4 z dnia 6.04.1990 r. ustawy o Policji, który wskazuje, że prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby. Mł. asp. M.W. rozkazem personalnym nr [...] Komendanta Powiatowego Policji, z dniem [...]r. został mianowany na stanowisko, jakie zajmował przed zwolnieniem ze służby, tj. detektywa Referatu Operacyjno- Rozpoznawczego Wydziału Kryminalnego i tego dnia podjął czynności służbowe, powodując powstanie obowiązku wypłacania uposażenia. Zgodnie z art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia funkcjonariusza do służby na stanowisko równorzędne. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach z zakresu stosunków służbowych funkcjonariuszy, prezentowany jest pogląd, że ustawodawca powiązał skutek - polegający na przywróceniu funkcjonariusza do służby - z orzeczeniem sądu usuwającym z porządku prawnego decyzję o zwolnieniu ze służby (Wyrok WSA w Warszawie sygn. II SA/Wa 1311/09). Na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2011 r. sygn. akt II SA/Sz 1139/10 uchylającego decyzję o zwolnieniu mł. asp. M.W. ze służby doszło do "reaktywowania" stosunku służbowego skarżącego. Skarżący powrócił: jednak do faktycznego pełnienia służby w Policji, w rozumieniu art. 110 ustawy o Policji, dopiero w dniu [...] r. Uchylenie decyzji administracyjnej wywołuje skutki ex nunc - na przyszłość. Wadliwa decyzja administracyjna wywołuje skutki prawne, dopóki nie zostanie wyeliminowana z obrotu prawnego. Nie wywołuje ona skutków prawnych dopiero od momentu jej uchylenia, natomiast skutków, które już nastąpiły, nie uważa się za niebyłe (Wyrok WSA w Szczecinie sygn. II SA/Sz 487/09). Wobec tego okres między zwolnieniem mł. asp. M.W., tj. [...] r., a podjęciem przez niego służby, czyli [...] r. należy traktować jako okres pozostawania poza służbą, a za taki okres nie przysługuje uposażenie. Nie można zgodzić się ze stanowiskiem strony, że "gotowość do podjęcia służby została zgłoszona w ustawowym terminie 7 dni, tj. [...] r. i zgłoszenie to należy traktować jak "dzień podjęcia służby". Przytoczony we wniosku strony art. 42 ust. 4 ustawy o Policji rozgranicza "podjęcie służby" od "zgłoszenia gotowości". Warunkuje prawo do powstania uposażenia od zgłoszenia gotowości oraz faktu, iż po tym zgłoszeniu nie zaszły okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby. Nie można więc utożsamiać tych dwóch elementów i traktować ich jako równoznacznych. Zgłoszenie gotowości do podjęcia służby jest jednym z warunków umożliwiających jej podjęcie, które powoduje powstanie prawa do uposażenia. W dniu [...] r. pełnomocnik mł. asp. M.W. wniósł odwołanie od powyższego rozstrzygnięcia, domagając się jego uchylenia z powodu: 1) niewłaściwego zastosowania art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, poprzez uznanie, iż prawo do uposażenia powstało z dniem mianowania policjanta na stanowisko służbowe, tj. [...]r.; 2) błędnego zastosowania art. 110 ustawy o Policji, poprzez uznanie, że skarżący powrócił do faktycznego pełnienia i służby w dniu [...] r. Komendant Powiatowy Policji nie dopatrzył się podstaw do uchylenia bądź zmiany wydanej decyzji w trybie autokontroli i przesłał ją wraz z aktami sprawy organowi odwoławczemu. Komendant Wojewódzki Policji rozkazem personalnym z dnia [...] r. nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa orzeczenie organu I instancji utrzymał w mocy. Uzasadniając wydane rozstrzygnięcie Komendant Wojewódzki Policji stwierdził, iż wniesione odwołanie nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ sporna decyzja wydana została zgodnie z obowiązującym prawem. W dalszej części organ przedstawił okoliczności faktyczne i prawne związane ze zwolnieniem i przywróceniem mł. ASP. M.W. do służby w Policji z dniem [...] r. wskazując nadto, iż z dniem [...] r. zawieszono skarżącego w czynnościach służbowych na podstawie rozkazu personalnego Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z [...]r. Natomiast rozkazem personalnym Komendanta Powiatowego Policji nr [...] z [...] r. skarżącemu na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji przyznano świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, za okres 6 miesięcy. Zgodnie z dyspozycją art. 42 ust. 1 ustawy o Policji, uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia policjanta do służby na stanowisko równorzędne. Zwolniony policjant w ciągu 7 dni od daty przywrócenia winien zgłosić gotowość do niezwłocznego podjęcia służby, w przeciwnym bowiem razie stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o Policji (art. 42 ust. 2). Ponadto w myśl art. 42 ust. 4 cytowanej ustawy, policjant nabywa prawo do uposażenia z dniem podjęcia służby, przez co należy rozumieć rozpoczęcie wykonywania czynności i obowiązków służbowych. Ustawodawca nie wiąże zatem prawa do uposażenia ani z przywróceniem do służby, ani ze zgłoszeniem gotowości niezwłocznego jej podjęcia (por. wyrok WSA w Gliwicach z 10 października 2007r.,sygn. akt IV SA/GI82/07). W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, że mł. asp. M.W. nie wykonywał obowiązków zawodowych w okresie pomiędzy [...] r. czyli datą zgłoszenia gotowości do niezwłocznego podjęcia służby, a [...] r. (tj. dniem poprzedzającym mianowanie na stanowisko detektywa Referatu Operacyjno - Rozpoznawczego Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji). Odpis wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 marca 2011r. sygn. akt II SA/Sz 1139/10 został przesłany organowi w dniu [...]r., zatem czynności związane z usytuowaniem policjanta w strukturze organizacyjnej macierzystej jednostki podjęto bez zbędnej zwłoki. Ponadto ustalono, że Wojewódzki Sąd Administracyjny przesłał wyrok wraz z aktami postępowania do Komendy Wojewódzkiej Policji w dniu [...] r. Według organu odwoławczego wykładnia art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, dokonana przez organ I instancji, nie budzi zastrzeżeń. Komendant Powiatowy Policji trafnie wskazał, że przez podjęcie służby należy rozumieć moment rozpoczęcia realizacji czynności i obowiązków służbowych. Jedynym wyjątkiem od tej reguły, przewidzianym w art. 42 ust. 4 ustawy o Policji, są okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie służby, które zaistniały już po zgłoszeniu do służby. Za nietrafny uznać również należy podniesiony w odwołaniu argument błędnego zastosowania przez organ I instancji art. 110 ustawy o Policji, który posługuje się pojęciem "służby pełnionej w danym roku kalendarzowym" w odniesieniu do nagrody rocznej. Komendant Powiatowy Policji przywołał w prawdzie w uzasadnieniu spornego rozkazu cytowany przepis jako część wywodu definiującego problematykę podjęcia służby, jednak regulacja ta pozostaje poza meritum sprawy, bowiem za podstawę prawną przyjętego rozstrzygnięcia uznawać należy wyłącznie art. 42 ust. 4 ustawy o Policji. W tym stanie faktycznym i prawnym nie ma podstaw do uwzględnienia roszczeń policjanta dotyczących okresu, w którym nie wykonywał on żadnych zadań i czynności służbowych, a wydany przez Komendanta Powiatowego Policji rozkaz personalny nr [...] z dnia [...] r. znajduje umocowanie w przepisach ustawy o Policji. Powyższy rozkaz personalny mł. asp. M.W. zaskarżył skargą do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze tej skarżący zakwestionował zajęte przez organy obu instancji stanowisko i wykładnię art. 42 ust.1 i 4 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990r. o Policji oraz wniósł o: - uchylenie rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] r., w związku z naruszeniem prawa materialnego określonego w przepisach ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, - stwierdzenie naruszenia przez Komendanta Wojewódzkiego Policji dyspozycji art. 35 § 3 K.p.a., w związku z dostarczeniem skarżącemu rozkazu personalnego nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji po terminie załatwienia sprawy. W uzasadnieniu skargi, skarżący podniósł, iż orzecznictwo sądowe jednolicie przyjmuje, iż wyrażenie przez funkcjonariusza gotowości do pełnienia służby po uchyleniu decyzji o jego zwolnieniu należy traktować jak faktyczne pełnienie służby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 kwietnia 2009 r., I OSK 583/08). W myśl art. 42 ust. 1 ustawy o Policji uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. Stosownie zaś do ust. 2, jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3. Skarżący w dniu [...] roku zgłosił gotowość podjęcia służby, tj. w ciągu 7 dni od dnia wydania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sygn. akt II SA/Sz 1139/10 z dnia 24 marca 2011 r. uchylającego rozkaz personalny Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzający go rozkaz personalny Komendanta Powiatowego Policji w sprawie zwolnienie mł. asp. M.W. ze służby w policji. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, że policjantowi przysługuje uposażenie tylko z tytułu faktycznie pełnionej służby, a nie z tytułu pozostawania w służbie, jest sprzeczne z treścią art. 124 ust. 1 i art. 125 ust. 1, a zwłaszcza z treścią art. 121 ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. Nr 30 poz. 179 ze zm.). W myśl tych przepisów policjant otrzymuje 50 proc. uposażenia, mimo że nie pełni służby powodu przebywania w areszcie tymczasowym lub z powodu zawieszenia go w czynnościach służbowych. W sytuacji natomiast, gdy nie pełni służby zpowodu:1/choroby,2/urlopu, 3/ zwolnienia od zajęć służbowych 4/ pozostawania bez przydziału służbowego, należy mu się pełne uposażenie zasadnicze, dodatek do uposażenia o charakterze stałym i inne świadczenia pieniężne należne na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, z uwzględnieniem powstałych w tym okresie zmian, mających wpływ na prawo do uposażenia i innych należności pieniężnych lub na ich wysokość (art. 121 ust. 1.) Uchylenie przez sąd administracyjny decyzji o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji powoduje, że od dnia wyroku decyzja o zwolnieniu ze służby przestaje obowiązywać, a policjant od tego dnia znajduje się znów w takiej sytuacji służbowej, w jakiej pozostawał w dniu zwolnienia ze służby. Jeśli ze względów organizacyjnych lub z innych przyczyn nie można takiego policjanta, zgłaszającego się do służby, wykorzystać na ostatnio zajmowanym stanowisku służbowym, właściwy przełożony jest władny choćby w formie polecenia służbowego powierzyć mu pełnienie obowiązków służbowych na innym stanowisku (art. 37 ustawy o Policji). Od dnia uchylenia przez sąd administracyjny rozkazu personalnego o zwolnieniu policjanta ze służby w Policji policjantowi należy się uposażenie; uposażenie to ulega zawieszeniu za czas od wydania wyroku do dnia zgłoszenia się policjanta do służby. Wypłata zawieszonego uposażenia zależy od uznania nieobecności w służbie za usprawiedliwioną (art. 126 ust. 1, 2 i 3 ustawy o Policji - Wyrok NSA z 12.06.1994 r. sygn. SA 996/94), i za taką należy uznać nieobecność skarżącego, gdyż od dnia zgłoszenia gotowości do służby był do dyspozycji Komendanta Powiatowego Policji i czekał na przydział służbowy. Za niesłuszne należy przyjąć twierdzenie Komendanta Wojewódzkiego Policji, że czynności związane z usytuowaniem skarżącego w strukturze organizacyjnej macierzystej jednostki podjęto bez zbędnej zwłoki. Od dnia wydania wyroku przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w dniu [...] r. skarżącego obowiązywał przepis art. 42 ust.2 ustawy o Policji, w którym ustawodawca nakłada na policjanta obowiązek zgłoszenia gotowości do służby w terminie 7 dni od dnia przywrócenia do służby. M.W. wypełnił dyspozycje wspomnianego artykułu i w dniu [...] roku zgłosił gotowość do podjęcia służby. Termin wydania wyroku nie obowiązywał natomiast organu, który czekał na dostarczenie odpisu wyroku przywracającego skarżącego do służby i dopiero po otrzymaniu wyroku reaktywującego stosunek służbowy wydał stosowny rozkaz o mianowaniu policjanta na stanowisko równorzędne przed zwolnieniem. Odpowiadając na skargę, Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym akcie. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż zgodnie z art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. – dalej: p.p.s.a.), kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy, sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z powyższym wyeliminowaniu z obrotu prawnego podlegał będzie taki akt wydany przez organ administracji publicznej, który narusza przepis prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub przepis postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie, albo też sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, jak również gdy kontrolowany akt obarczony jest wadą nieważności (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c i pkt 2 p.p.s.a. ). Dokonana wg wskazanego wyżej kryterium sądowa kontrola zaskarżonego aktu nie wykazała naruszenia prawa, a zatem i podstaw do uwzględnienia skargi. Istota sporu między skarżącym, a organem policyjnym dotyczy kwestii, czy skarżącemu funkcjonariuszowi, przywróconemu do służby wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który w terminie 7 dni od wydania tego wyroku zgłosił gotowość do jej podjęcia, przysługuje prawo do uposażenia od dnia zgłoszenia gotowości od podjęcia służby, czy od dnia faktycznego jej podjęcia. Zaskarżone rozstrzygnięcie zapadło w oparciu o art. 42 ustawy o Policji, który stanowi, iż : 1. uchylenie lub stwierdzenie nieważności decyzji o zwolnieniu ze służby w Policji z powodu jej wadliwości stanowi podstawę przywrócenia do służby na stanowisko równorzędne. 2. Jeżeli zwolniony policjant w ciągu 7 dni od przywrócenia do służby nie zgłosi gotowości niezwłocznego jej podjęcia, stosunek służbowy ulega rozwiązaniu na podstawie art. 41 ust. 3. 4. Prawo do uposażenia powstaje z dniem podjęcia służby, chyba że po zgłoszeniu do służby zaistniały okoliczności usprawiedliwiające niepodjęcie tej służby. 5. Policjantowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. W przedmiotowym przypadku skarżący został przywrócony do pracy wyrokiem WSA wydanym dnia [...] r. i zgłosił gotowość do niezwłocznego podjęcia służby w dniu [...] r. Komendant Powiatowy Policji powyższy wyrok Sądu wraz z uzasadnieniem otrzymał w dniu [...] r. W dniu [...] r., Komendant Powiatowy Policji wydał rozkaz personalny nr [...] o mianowaniu mł. asp. M.W. na poprzednio zajmowane stanowisko detektywa Referatu Operacyjno-Rozpoznawczego Wydziału Kryminalnego Komendy Powiatowej Policji z dniem [...] r. Jak wynika z akt postępowania, rozkazem personalnym z dnia [...]r. skarżącemu na podstawie art. 42 ust. 5 ustawy o Policji przyznano świadczenie pieniężne, równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, za okres 6 miesięcy. W ocenie Sądu, organy obu instancji trafnie zinterpretowały i zastosowały w sprawie art. 42 ust. 4 w związku z ust. 5 ustawy o Policji. Zgodnie z treścią powyższego przepisu prawo do uposażenia przysługuje policjantowi z dniem podjęcia służby i dotyczy to również funkcjonariusza przywróconego do służby w trybie, o którym mowa w art. 42 ust.1 ustawy o Policji. Podjęcie służby wiąże się m.in. z formalnym uregulowaniem stosunku służbowego funkcjonariusza, zgodnie z wymogami ww. ustawy. Z tego względu istotny jest moment prawomocności wyroku przywracającego funkcjonariusza do służby oraz zwrotu z Sądu do organu akt sprawy. Zakreślony w art. 42 ust. 2 ustawy o Policji, siedmiodniowy termin do zgłoszenia przez policjanta gotowości do niezwłocznego podjęcia służby rozpoczyna bieg od daty uprawomocnienia się wyroku uchylającego decyzję (rozkaz personalny) o zwolnieniu funkcjonariusza ze służby (por. wyrok NSA z dnia 27.02.2009 r. sygn. akt I OSK 510/08). Zgłoszenie przez policjanta gotowości niezwłocznego podjęcia służby rodzi jedynie skutek prawny wynikający z art. 42 ust. 2, tzn. ten, że po przywróceniu do służby wskutek zaistnienia okoliczności wskazanych w ust. 1, stosunek służbowy z policjantem nie może zostać rozwiązany na podstawie art. 42 ust.3 i właściwy organ zobowiązany jest przywrócić funkcjonariusza Policji do służby na stanowisko równorzędne. Następuje to jednak w określonym przepisami ustawy o Policji trybie, tj. przez wydanie rozkazu personalnego, w którym określa się m.in. dzień podjęcia służby przez funkcjonariusza. Z tym dniem, zgodnie z art. 42 ust. 4 ustawy powstaje prawo funkcjonariusza do wynagrodzenia Za takim rozumieniem powyższego przepisu przemawia także regulacja zawarta w ust. 5 art. 42, z której jednoznacznie wynika, iż funkcjonariuszowi przywróconemu do służby przysługuje za okres pozostawania poza służbą świadczenie pieniężne równe uposażeniu na stanowisku zajmowanym przed zwolnieniem, nie więcej jednak niż za okres 6 miesięcy i nie mniej niż za 1 miesiąc. Przepis art. 42 ustawy o Policji całościowo reguluje sytuację prawną funkcjonariusza wadliwie zwolnionego ze służby, zaś ust.5 wyczerpująco określa zakres uprawnień finansowych funkcjonariusza przywróconego do służby w trybie, o którym mowa w art. 42 ust.1 ustawy. Hipoteza zawartej w tym przepisie normy odpowiada sytuacji faktycznej skarżącego, zaś dyspozycja została wykonana przez właściwy organ przez wydanie rozkazu personalnego z dnia [...] r. nr [...]. W niniejszej sprawie nie mają zastosowania przepisy art. 121, 124, 125 ani inne przepisy ustawy o Policji, do których w swej skardze odwołuje się skarżący. Stanowisko organu, iż uchylenie decyzji w sprawie zwolnienia policjanta ze służby wywołuje skutki na przyszłość, wobec czego brak jest podstaw aby okres między zwolnieniem ze służby a przywróceniem do niej traktować inaczej niż okres pozostawania poza służbą, uznać należy za odpowiadające prawu. Stanowisko takie zajął także WSA w Łodzi w wyroku z dnia 16.12.2010 r. sygn. akt III SA/Łd 536/10. Przytoczony w skardze wyrok NSA w sprawie II SA 996/94 dotyczy innego brzmienia przepisu art. 42 ustawy o Policji, a zatem innego stanu prawnego. W tym stanie rzeczy uznać należało, iż skarga nie znajduje uzasadnionych postaw, wobec czego podlega oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.