II OSK 1946/12

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2012-11-08

Skład orzekający: Małgorzata Stahl, Paweł Miładowski, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Rada Gminy może różnicować taryfy za wodę i ścieki w oparciu o kryterium stałego zameldowania, naruszając tym samym zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP)?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Rady Gminy, uznając, że WSA prawidłowo stwierdził nieważność uchwały zatwierdzającej taryfy. Sąd podkreślił, że kryterium stałego zameldowania do różnicowania stawek za wodę i ścieki jest arbitralne i narusza zasadę równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP), ponieważ nie opiera się na obiektywnych różnicach kosztów świadczenia usług, a jedynie na danych z ewidencji ludności.
Stan faktyczny
Rada Gminy P. uchwaliła taryfy za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i odprowadzanie ścieków, różnicując stawki w zależności od tego, czy odbiorca był osobą na stałe zameldowaną w gminie. T. i E. P. zaskarżyli tę uchwałę do WSA, zarzucając naruszenie zasady równości wobec prawa. WSA stwierdził nieważność uchwały, a Rada Gminy wniosła skargę kasacyjną do NSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Stahl /spr./ Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędzia del. WSA Jerzy Siegień Protokolant asystent sędziego Iwona Ścieszka po rozpoznaniu w dniu 08 listopada 2012 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Rady Gminy P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1276/11 w sprawie ze skargi T. P., E. P. na uchwałę Rady Gminy P. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 26 kwietnia 2012 r., sygn. akt IV SA/Po 1276/11 po rozpoznaniu sprawy ze skargi T. P. i E. P. na uchwałę Rady Gminy P. z dnia [...] maja 2011 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, w punkcie 1. stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, w punkcie 2. określił, że zaskarżona uchwała nie może być wykonana, w punkcie 3. zasądził od Rady Gminy P. na rzecz skarżących solidarnie kwotę 300 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżoną uchwałą wydaną na podstawie art. 7 ust. 1 pkt 3, art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 24 ust. 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków (Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.) Rada Gminy P. zatwierdziła taryfy dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Taryfę dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę określono: a) dla gospodarstw domowych osób na stałe zameldowanych w gminie P. -2,33 zł/m3, b) dla pozostałych gospodarstw domowych - 4,86 zł/m3, c) dla pozostałych odbiorców - 4,86 zł/m3, Taryfę dla zbiorowego odprowadzania ścieków określono: a) dla gospodarstw domowych osób na stałe zameldowanych w gminie P. -3,89 zł/m3, b) dla pozostałych gospodarstw domowych - 6,32 zł/m3, c) dla odbiorców prowadzących działalność produkcyjną i gospodarczą oraz budynki rekreacji indywidualnej (letniskowe) - 6,32 zł/m3, d) dla pozostałych odbiorców - 9,72 zł/m3. Jednocześnie zastrzeżono, że do taryf należy doliczyć obowiązujący podatek VAT oraz określono, że uchwalone taryfy mają zastosowanie w okresie od 1 lipca 2011 r. do 30 czerwca 2012 r. Pismem z dnia 15 listopada 2011 r. T. i E. P., reprezentowani przez pełnomocnika, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu skargę na ww. uchwałę, wskazując na naruszenie art. 32 Konstytucji RP oraz art. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Uzasadniając napisali, że skarga została poprzedzona wezwaniem Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa. Organ administracji uznał wezwanie za bezzasadne, wywodząc prawo do różnicowania cen wody z art. 24 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę. Skarżący podkreślili, że nie kwestionują uprawnienia wynikającego ze wskazanego przepisu, jednak przepis ten nie uprawnia organu gminy do łamania Konstytucji. Określenie taryfowych odbiorców usług w zakwestionowany sposób prowadzi do nierównego traktowania obywateli przez władze publiczne oraz sprzeczne jest z ideą samorządu terytorialnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uznając skargę za zasadną, działając na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270), stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały Na wstępie Sąd zaznaczył, że rozpoznawana sprawa toczy się według reguł określonych w przepisie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Odnosząc się następnie do wyrażonego w odpowiedzi na skargę stanowiska Rady Gminy, że zaskarżona uchwała nie jest uchwałą z zakresu administracji publicznej a co za tym idzie, że skarga jest niedopuszczalna, Sąd wskazał, iż w pełni podziela stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawarte w uzasadnieniu wyroku z dnia 27 stycznia 2011 r. II SA/Gd 377/10. W wyroku tym wskazano, że uchwała rady gminy o zatwierdzeniu taryfy cen i opłat stanowi wyraz władczego oddziaływania rady gminy na kształt rozliczeń za usługi ze sfery publicznej pomiędzy przedsiębiorstwem wodociągowo-kanalizacyjnym a odbiorcami - jako podmiotami zewnętrznymi wobec rady gminy, w żaden sposób nie podporządkowanymi jej funkcjonalnie. Uchwała taka wprost determinuje wysokość zobowiązania finansowego odbiorcy w odniesieniu do przedsiębiorstwa komunalnego. Umowa cywilnoprawna pomiędzy odbiorcą a przedsiębiorstwem stanowi o wzajemnych obowiązkach stron umowy, natomiast wysokość opłat, do których odbiorca jest zobowiązany, determinowana jest uchwałą w sprawie zatwierdzenia taryf za zbiorowe odprowadzanie ścieków. Takie oddziaływanie wyklucza decyzyjną równorzędność tych podmiotów wobec rady gminy w tym zakresie i nosi wszelkie cechy administracji publicznej. Na publiczno-administracyjny charakter uchwały nie ma zarazem wpływu okoliczność, iż przedsiębiorstwo wodociągowo - kanalizacyjne może funkcjonować w formie prawnej zależnej od rady gminy. Ponadto, według art. 3 ust. 1 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę, zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków jest zadaniem własnym gminy, służącym zaspokojeniu zbiorowych potrzeb członków wspólnoty gminy. Tym samym, uchwała rady gminy dotycząca taryf za zbiorowe odprowadzanie ścieków i zbiorowe zaopatrzenie w wodę stanowi regulację w sprawie z zakresu administracji publicznej, co spełnia jeden z wymogów zaskarżalności określonych w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Następnie Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie zostały spełnione pozostałe warunki dopuszczalności skargi, polegające na poprzedzeniu jej wezwaniem Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa oraz zachowaniem terminu do jej wniesienia do sądu. Z uwagi na niesporny fakt, że skarżący są odbiorcami usług publicznych świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, dla którego Rada Gminy zatwierdziła taryfę, uchwała ta dotyczy ich interesu prawnego przez to, że wpływa - w okresie jej stosowania - na wysokość ich zobowiązań finansowych wobec przedsiębiorstwa wodociągowo-kanalizacyjnego, wynikających następnie ze stosunku obligacyjnego. Jak podkreślił Sąd, skarżący kwestionowali w skardze legalność bonifikaty opłat dla gospodarstw domowych ustalonej w oparciu o kryterium stałego zameldowania. Ustawa o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę określa między innymi zasady i warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę przeznaczoną do spożycia przez ludzi oraz zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym zasady działalności przedsiębiorstw wodociągowo-kanalizacyjnych oraz zasady ochrony interesów odbiorców usług, z uwzględnieniem wymagań ochrony środowiska i optymalizacji kosztów (art. 1). Taryfą jest zestawienie ogłoszonych publicznie cen i stawek opłat za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków oraz warunki ich stosowania (art. 2 pkt 12 tej ustawy), zaś taryfowa grupa odbiorców usług to odbiorcy wyodrębnieni na podstawie charakterystyki zużycia wody lub odprowadzanych ścieków, warunków zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, a także na podstawie sposobu rozliczeń za świadczone usługi (art. 2 pkt 13 tej ustawy). Zasady ustalania taryf za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków zawiera rozdział 4 ustawy (art. 20-23). Zgodnie z tymi przepisami przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne określa taryfę na 1 rok. Taryfa jest określana na podstawie niezbędnych przychodów po dokonaniu ich alokacji na poszczególne taryfowe grupy odbiorców usług. Ceny i stawki opłat określone w taryfie są różnicowane dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług na podstawie udokumentowanych różnic kosztów zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków (art. 20 ust. 1-3 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę). W art. 23 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę została zawarta delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw budownictwa, gospodarki przestrzennej i mieszkaniowej do określenia, w drodze rozporządzenia, szczegółowych sposobów określania taryf, w tym alokacji kosztów na taryfowe grupy odbiorców usług oraz kryteria różnicowania cen i stawek opłat. Na podstawie powyższej delegacji zostało wydane rozporządzenie Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. Nr 127 poz. 886). Zastrzeżono, że taryfowe ceny i stawki opłat powinny być kalkulowane i różnicowane w taki sposób, żeby zapewnić między innymi uzyskanie z wpłat odbiorców usług przychodów na poziomie zapewniającym samofinansowanie się działalności przedsiębiorstwa oraz zysku, eliminacji subsydiowania skrośnego (pokrywanie kosztów jednej z grup taryfowych odbiorców usług przychodami pochodzącymi od innej taryfowej grupy odbiorców) oraz łatwość ustalania i sprawdzania należności za świadczenie usług (§ 13 pkt 1, 3-4 w związku z § 2 pkt 2 ww. rozporządzenia). Zastrzeżono również i to, że przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne dokonuje wyboru struktury i rodzaju taryfy, uwzględniając: w zależności od przyjętego rodzaju taryfy dla poszczególnych taryfowych grup odbiorców usług - taryfę jednolitą lub taryfę niejednolitą; w zależności od struktury taryfy - taryfę jednoczłonową lub taryfę wieloczłonową; w zależności od zróżnicowania cen wody w różnych przedziałach jej zużycia lub ścieków w różnych przedziałach ich wprowadzania - taryfę sezonową lub taryfę progresywną (§ 14 Rozporządzenia). Z przywołanych przepisów, jak stwierdził Sąd, wynika jednoznacznie możliwość kalkulowania i różnicowania taryfowych cen i stawek opłat. Różnicowanie zapewnia się w szczególności przez podział odbiorców usług na grupy taryfowe i przypisanie do poszczególnych grup odpowiadających im planowanych kosztów świadczenia usług oraz wybór rodzaju taryf i odpowiedniej dla poszczególnych taryf struktury cen i stawek opłat, a także uwzględnienie, przy określaniu niezbędnych przychodów odpowiadających poszczególnym taryfowym cenom i stawkom opłat, zróżnicowania kosztów eksploatacji i utrzymania odpowiednio do zużycia wody i odprowadzania ścieków przez odbiorców z poszczególnych grup taryfowych oraz kosztów wynikających z nakładów inwestycyjnych. Skoro zatem przepisy przewidują, iż przy różnicowaniu cen i stawek opłat uwzględnia się zróżnicowanie kosztów eksploatacji i utrzymania odpowiednio do zużycia wody i odprowadzania ścieków przez odbiorców z poszczególnych grup taryfowych oraz kosztów wynikających z nakładów inwestycyjnych, to jest dopuszczalne określenie wyższych cen i stawek opłat w odniesieniu odbiorców, w przypadku których przedsiębiorstwo ponosi wyższe koszty utrzymania urządzeń w gotowości i eksploatacji po uruchomieniu urządzeń nieczynnych przez znaczną część roku. Zarazem, zarówno ustawa o zaopatrzeniu w wodę jak i ww. rozporządzenie milczą o sposobach wyodrębniania taryfowych grup odbiorców usług, chociaż ustawa wskazuje podstawy wyodrębnienia (art. 2 pkt 13). Takie milczenie oznacza swobodę wyboru, jednak jak podkreślił Sąd, swoboda nie oznacza dowolności. Kryteria wedle jakich dokonuje się wyodrębnienia poszczególnych kategorii podmiotów, różnicując ich sytuację prawną, nie mogą być arbitralne i podlegają weryfikacji, także w punktu widzenia norm Konstytucji. Zastosowanie przez gminę kryterium stałego zameldowania przenosi ciężar wyodrębnienia grupy odbiorców usług na rejestr danych o miejscu pobytu osób. Jak zauważył Sąd, obowiązek meldunkowy był przedmiotem analiz Trybunału Konstytucyjnego. W uzasadnieniu wyroku z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (OTK-A 2002/3/34, Dz.U.2002/78/716) Trybunał stwierdził, że obowiązek ten - i to niezależnie od zmian sposobu jego realizacji na przestrzeni czasu - służy prawidłowemu wykonywaniu przez organy władzy publicznej ich funkcji. Posiadanie informacji o miejscu zamieszkania i pobytu umożliwia racjonalizację szeregu działań należących do zadań państwa i samorządu terytorialnego. Celem obowiązku meldunkowego jest bowiem zapewnienie prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności. Trybunał podkreślił, że ewidencja ludności polegająca na rejestracji danych o miejscu pobytu (adresie) osób służy także ochronie interesów samych zainteresowanych (np. dzięki zameldowaniu można odnaleźć osobę w przypadku dziedziczenia przez nią majątku) oraz ochronie praw osób trzecich (np. wierzycieli w przypadku "przeprowadzki" dłużnika). Trybunał uznał obowiązek meldunkowy w świetle Konstytucji za instytucję wynikającą z klauzuli ochrony porządku publicznego, mającą także związek z ochroną praw i interesów jednostki. Nawiązując do wypowiedzi Trybunału Sąd podkreślił, że bezzasadne jest łączenie funkcjonowania ewidencji ludności z zadaniem własnym gminy jakim jest zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków. Sąd przyznał rację skarżącym, którzy zarzucili zakwestionowanej uchwale naruszenie art. 32 Konstytucji wyrażającego zasadę równości wobec prawa. W ocenie Sądu, stawianie w "mechaniczny" sposób znaku równości pomiędzy legitymowaniem się zameldowaniem na pobyt stały a różnicowaniem cen i stawek opłat w taryfie prowadzi do nierównego traktowania adresatów zaskarżonej uchwały. Sąd podkreślił, że zdaje sobie sprawę z lokalnych uwarunkowań Gminy w zakresie zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, w tym charakteru miejscowości i znacznego przyrostu ludności w okresie wakacyjnym, kosztów utrzymania urządzeń oraz inwestycji i remontów sieci zapewniających świadczenie usług w sezonie letnim dla znacznej ilości odbiorców, jednakże z uwagi na brzmienie art. 32 Konstytucji oraz specyfikę obowiązku meldunkowego nie jest możliwe zastosowanie kryterium stałego zameldowania do kalkulowania i różnicowania taryfowych cen i opłat. Eliminacja subsydiowania skrośnego powinna odbywać się na podstawie rzeczywistego użytkowania sieci wodno-kanalizacyjnej a nie na podstawie ewidencji ludności. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła Gmina P., reprezentowana przez radcę prawnego. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez przyjęcie przez Sąd I instancji w uzasadnieniu wyroku okoliczności, że skarżący są odbiorcami usług publicznych świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne, dla którego Rada Gminy P. zatwierdziła taryfę i uchwała ta dotyczy ich interesu prawnego w sytuacji kiedy w aktach sprawy brak jest dowodu na tę okoliczność oraz brak jest dowodu na okoliczność, że skarżący są mieszkańcami Gminy P., wobec czego skarżący nie wykazali swojego interesu prawnego, a okoliczność ta nie została wskazana w uzasadnieniu wyroku co spowodowało wadliwe sporządzenie uzasadnienia wyroku i w dalszej konsekwencji prowadzić powinno do oddalenia skargi; 2) naruszenie prawa materialnego tj. art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym poprzez niewłaściwe jego zastosowanie polegające na wadliwym uznaniu przez Sąd I instancji, że ustalony w sprawie stan faktyczny pozwala przyznać skarżącym interes prawny do wniesienia skargi na uchwałę Rady Gminy P. nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. w sytuacji, kiedy z zebranego w sprawie materiału dowodowego nie wynika wskazywany interes prawny skarżących, co skutkować powinno oddaleniem skargi; 3) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 57 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez niewykonanie obowiązku rozdzielenia skarg wniesionych do Sądu przez skarżących w jednym piśmie, bowiem z jego treści wynikało zaskarżenie uchwały Rady Gminy P. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie odmowy usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym uchwały Rady Gminy P. nr [...] oraz oddzielnie uchwały Rady Gminy P. nr [...] z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków co w konsekwencji doprowadziło do stwierdzenia nieważności uchwały Rady Gminy P. z dnia [...] maja 2011 r. nr [...], a Sąd pominął rozstrzygnięcie ze skargi na odmowę uchwały Rady Gminy P. nr [...] z dnia [...] listopada 2011 r. w przedmiocie odmowy usunięcia naruszenia prawa w trybie art. 101 ustawy o samorządzie gminnym uchwały Rady Gminy P. nr [...]; 4) naruszenie prawa materialnego tj. art. 24 ust. 6 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzeniu ścieków poprzez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu przez Sąd I instancji, że zgodnie z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP nie jest dopuszczalne zastosowanie kryterium stałego zameldowania do kalkulowania i różnicowania taryfowych cen i opłat, w sytuacji kiedy udzielanie bonifikat opłat gospodarstw domowych w oparciu o kryterium stałego zameldowania jest kryterium obiektywnym, pozwalającym ocenić z jednej strony charakter zamieszkiwania na danym terenie (stały lub czasowy), a przez to również charakter i warunki pobierania wody, posiadającym ponadto podstawę prawną w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych, a w konsekwencji zgodnym z art. 32 ust. 1 i 2 Konstytucji RP. Wskazując na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji, ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi. Ponadto wniesiono o zasądzenie od skarżących kosztów postępowania, w tym wynagrodzenia radcy prawnego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę kasacyjną T. i E. P. wnieśli o oddalenie tej skargi i zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania, która w niniejszej sprawie nie zachodzi (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Zarzucając Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania autor skargi kasacyjnej wywodzi, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku zostało sporządzone z naruszeniem art. 141 § 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co wynika z braku wskazania, że skarżącym przysługiwała legitymacja skargowa w niniejszej sprawie. Jak podniesiono, Sąd niewłaściwie uznał, że skarżący są uprawnieni do uruchomienia sądowej kontroli legalności uchwały Rady Gminy P. z dnia [...] maja 2011 r. w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, w trybie art. 101 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) posiadają bowiem interes prawny do zaskarżenia tej uchwały. Tymczasem, jak wywodzi pełnomocnik Rady Gminy, z akt sprawy nie wynika, by skarżący byli mieszkańcami Gminy P., co sprawia, że nie posiadają oni interesu prawnego do wniesienia skargi, tym samym skarga powinna podlegać oddaleniu. Odmawiając słuszności powyższej argumentacji wskazać należy, że - jak wynika z uzasadnienia zaskarżonego wyroku - Sąd I instancji podkreślając, że rozpoznawana sprawa została zainicjowana wniesieniem na podstawie art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym skargi na uchwałę w sprawie administracji publicznej, rozważył kwestię posiadania przez skarżących legitymacji skargowej. W tej mierze Sąd wskazał, że biorąc pod uwagę, że uchwała o zatwierdzeniu taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków determinuje wysokość opłat, do których ponoszenia zobowiązany jest odbiorca usług publicznych świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo – kanalizacyjne, to skarżącym jako odbiorcom tych usług przysługiwać będzie uprawnienie do wszczęcia postępowania sądowego mającego na celu dokonanie kontroli zgodności procedury sporządzenia taryfy z obowiązującymi przepisami prawa. Podkreślić zatem należy, że uchwała Rady Gminy P. o zatwierdzeniu taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków niewątpliwie dotyczy interesu prawnego skarżących, stanowi bowiem podstawę do prowadzenia rozliczeń pomiędzy skarżącymi jako odbiorcami usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo–kanalizacyjne a tym przedsiębiorstwem. Zgromadzone w toku postępowania przed Sądem I instancji dokumenty oraz oświadczenie pełnomocnika złożone na rozprawie przed Sądem I instancji potwierdzają, że skarżący są właścicielami nieruchomości na terenie Gminy P., w której mieszkają, ponoszą również opłaty z tytułu poboru wody i odprowadzania ścieków z tytułu umowy zawartej z lokalnym przedsiębiorstwem wodno-kanalizacyjnym. Tym samym zasadnie uznał Sąd I instancji, że w świetle art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym, skarżący mają legitymację do wniesienia skargi na uchwałę Gminy P. w przedmiocie zatwierdzenia taryf dla zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków. Uznając za niezasadny zarzut naruszenia art. 57 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazać należy, że w niniejszej sprawie nie zachodziła konieczność zastosowania tego przepisu przez Sąd I instancji. Zgodnie bowiem z art. 57 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jeżeli w jednym piśmie zaskarżono więcej niż jeden akt lub czynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewodniczący zarządza rozdzielenie tych skarg. Stwierdzić należy, że powołanie w skardze na uchwałę Rady Gminy P. Nr [...] z dnia [...] maja 2011 uchwały z dnia [...] listopada 2011 r. Nr [...] w sprawie rozpatrzenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa świadczyło o zajęciu przez organ stanowiska w sprawie wystosowanego przez skarżących wezwania do usunięcia naruszenia prawa, które stanowiło o wyczerpaniu przez skarżących trybu określonego w art. 101 ust. 1 ustawy o samorządzie gminnym. Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 24 ust. 6 ustawy z dnia 7 czerwca 2001 r. o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków (Dz.U. z 2006 r. Nr 123, poz. 858 ze zm.) wskazać należy, że przepis ten przyznaje radzie gminy uprawnienie do podjęcia uchwały o dopłacie dla jednej, wybranych lub wszystkich taryfowych grup odbiorców usług. Nie naruszył tego przepisu Sąd I instancji przyjmując, że Rada Gminy P. wbrew zasadzie równości określonej w art. 32 Konstytucji RP dokonała nieuprawnionego zróżnicowania odbiorców usług wprowadzając jako kryterium legitymowanie się zameldowaniem na pobyt stały w tej Gminie. Zauważyć trzeba, że zawarta w art. 2 pkt 13 ustawy o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków definicja "taryfowej grupy odbiorców usług" jako kryterium wyodrębnienia grup odbiorców przyjmuje charakterystykę zużycia wody lub odprowadzanych ścieków, warunki zbiorowego zaopatrzenia w wodę i zbiorowego odprowadzania ścieków, a także sposób rozliczeń za świadczone usługi. Zgodzić się zatem należy ze stwierdzeniem Sądu I instancji, że tak ustalone kryteria wyznaczają tylko pewien kierunek dla kształtowania poszczególnych kategorii odbiorców, niemniej jednak nie oznaczają pełnej dowolności przy określaniu taryfy. Szczegółowych wytycznych nie zawierają również przepisy rozporządzenia Ministra Budownictwa z dnia 28 czerwca 2006 r. w sprawie określania taryf, wzoru wniosku o zatwierdzenie taryf oraz warunków rozliczeń za zbiorowe zaopatrzenie w wodę i zbiorowe odprowadzanie ścieków (Dz.U. Nr 127, poz. 886). Powyższe nie oznacza jednak, że przedsiębiorstwo wodociągowo–kanalizacyjne, a następnie rada gminy, która podejmuje uchwałę o zatwierdzeniu lub odmowie zatwierdzenia projektu taryfy, mogą działać całkowicie dowolnie, wiążą ich bowiem – jak zasadnie zauważył Sąd I instancji - zasady i wartości wyrażone w ustawie zasadniczej. Stwierdzić zatem należało, że narusza wyrażoną w art. 32 Konstytucji RP zasadę równości zastosowanie innych stawek taryfowych dla grupy odbiorców usług świadczonych przez przedsiębiorstwo wodociągowo-kanalizacyjne, którzy nie posiadają stałego zameldowania na terenie Gminy, takie bowiem wyłonienie grupy adresatów odnosi się do cech, które wykraczają poza zakres ogólnych kryteriów wskazanych przez ustawodawcę różnicując w sposób nieuprawniony odbiorców usług. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę kasacyjną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło