II SA/Ke 195/12
WyrokWSA w Kielcach2012-04-26
Skład orzekający: Anna Żak, Renata Detka, Jacek Kuza
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie przyznania renty socjalnej za okres poprzedzający wejście w życie ustawy o rencie socjalnej, jeśli wniosek o przyznanie tego świadczenia został złożony po tej dacie?Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania renty socjalnej za okres poprzedzający wejście w życie ustawy o rencie socjalnej, gdy wniosek o to świadczenie został złożony po dacie wejścia w życie tej ustawy. Od października 2003 r. organem właściwym do przyznawania i wypłaty renty socjalnej jest Zakład Ubezpieczeń Społecznych, a ośrodki pomocy społecznej nie są już do tego uprawnione.Stan faktyczny
Skarżąca B.W. złożyła wniosek o przyznanie renty socjalnej za okres od listopada 2001 r. do lipca 2002 r. Organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując, że ośrodek pomocy społecznej nie jest już właściwy do przyznawania tego świadczenia od października 2003 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, podnosząc, że organ zalega jej z wypłatą renty za wskazany okres.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi B.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania renty socjalnej oddala skargę.
Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Samorządowe kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy wydane z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S. postanowienie Zastępcy Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania B. W. pomocy w formie renty socjalnej za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r.
Z akt sprawy wynika, że B. W. pismem z dnia 19.10.2011r. wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o przyznanie renty socjalnej za ww. okres i wypłacenie zaległych świadczeń z tego tytułu w wysokości po 418 zł miesięcznie. Organ I instancji powołując w podstawie prawnej art. 61a § 1 i 2 k.p.a., wyjaśnił, że Ośrodek Pomocy Społecznej (OPS) w S. był płatnikiem renty socjalnej do września 2003r. na podstawie art. 27a ustawy o pomocy społecznej z dnia 29 listopada 1990r. Od października 2003r. świadczenie to nie jest wymienione w katalogu świadczeń objętych ustawą o pomocy społecznej. Z tego powodu nie było możliwe wszczęcie przez organ I instancji postępowania w sprawie przyznania renty socjalnej. Organ wyjaśnił ponadto, że wniosek o przyznanie renty socjalnej za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r. i tak nie mógłby zostać zrealizowany, gdyż świadczenie pieniężne z pomocy społecznej przyznaje się i wypłaca za okres miesiąca kalendarzowego, począwszy od miesiąca, w którym został złożony wniosek z wymaganą dokumentacją.
W zażaleniu na powyższe postanowienie B. W. wskazała, że OPS w S. był płatnikiem renty socjalnej za ww. okres, za który nie wypłacił jej świadczenia. Podniosła, że KRUS wyrównała jej zasiłek pielęgnacyjny za okres od 1.10.2001r. do 31.10.2002r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując zażalenie wskazało na przepis art. 36 ustawy o pomocy społecznej enumeratywnie wyliczający rodzaje świadczeń pieniężnych przyznawanych ze środków pomocy społecznej. Przepis powyższy nie przewiduje możliwości przyznania renty socjalnej. Odmowę wszczęcia postępowania na podstawę art. 61a § 1 k.p.a. Kolegium uznało zatem za uzasadnioną.
W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. W. wyjaśniła, że OPS w S. zalega jej z wypłatą renty socjalnej za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.).
Sąd z urzędu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a dopuścił w tej sprawie dowód z dokumentacji zawartej w aktach spraw tut. Sądu - sygn.akt II SA/Ke 194/12, II SA/Ke 200/12 oraz II SA/Ke 721/11 dot. przyznania i wypłaty renty dla skarżącej.
Z uzasadnienia prawomocnego wyroku z dnia 17 listopada 2011r. w sprawie
II SA/Ke 721/11 tut. Sądu wynika, że skarżąca pobierała rentę socjalną do października 2001r. na podstawie orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, określającego, że niepełnosprawność powstała przed 18-stym rokiem życia, ważnym do dnia 31 października 2001r. Następnie w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 28 sierpnia 2002r. decyzją z dnia 9 września 2002r Kierownika OPS w S. przyznano B. W. rentę socjalną począwszy od miesiąca sierpnia 2002r. Skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nieważności w/w decyzji uważając, że renta powinna jej zostać wypłacona od listopada 2001r. do sierpnia 2002r. Powołanym wyżej wyrokiem, WSA uchylił decyzje SKO odmawiające stwierdzenia nieważności tej decyzji podnosząc, że sprawa wymaga wyjaśnienia i ustalenia uprawnienia skarżącej do renty socjalnej określonej decyzją z dnia 9.09.2002r, w zakresie dotyczącym daty powstania tego świadczenia w aspekcie wystąpienia kontynuacji niepełnosprawności bądź jej braku.
Z kolei z akt sprawy II SA/Ke 194/12 wynika, że skarżąca w sierpniu 2011r. wniosła o wypłatę zaległej renty socjalnej za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r, ale organ umorzył postępowanie z tego wniosku uznając, że skoro nie została wydana decyzja o przyznaniu renty socjalnej za w/w okres, a poza tym czynność wypłaty świadczenia ma charakter materialno-techniczny, to postępowanie jest bezprzedmiotowe.
Z akt rozpoznawanej sprawy wynika, że skarżąca niezależnie od wyniku powołanej wyżej sprawy złożyła do Ośrodka Pomocy Społecznej w S. w dniu 19 października 2011r. wniosek o przyznanie renty socjalnej za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r.
Podkreślić należy, że w związku z wejściem w życie z dniem 1 października 2003r. ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej (Dz.U.2003.135.1268) - dalej jako ustawa o rencie socjalnej - regulującej tryb przyznawania i wypłaty renty socjalnej, organem uprawnionym do przyznania i wypłaty tego świadczenia stał się Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jak wynika z akt sprawy II SA/Ke 200/12 organ ten "przejął" wypłatę renty socjalnej na rzecz skarżącej od 1 października 2003r. (k.4 akt adm).
W niniejszej sprawie skarżąca domaga się we wniosku złożonym w październiku 2011r. przyznania renty socjalnej za od okres od listopada 2001r. do lipca 2002r., a więc za okres poprzedzający wejście w życie ustawy o rencie socjalnej.
W tej sytuacji istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy mają przepisy przejściowe zamieszczone w w/w ustawie o rencie socjalnej. Zgodnie z art. 27 ustawy o rencie socjalnej do spraw o przyznanie renty socjalnej wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe.
W razie ustalenia po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy prawa do renty socjalnej na podstawie dotychczasowych przepisów ośrodki pomocy społecznej po dokonaniu wypłaty renty socjalnej za okres do dnia 30 września 2003 r. niezwłocznie przekażą jednostkom organizacyjnym Zakładu dokumentację, o której mowa w art. 26 ust. 5 pkt 2 i 3. Powyższy przepis zezwala zatem organom orzekającym do tej pory o rencie socjalnej nadal wydawać decyzję w tym zakresie, na co wyraźnie wskazuje brzmienie zd. 2 art. 27 ustawy o rencie socjalnej, ale w sytuacji gdy postępowanie o przyznanie renty socjalnej wszczęto przed 1 października 2003r.
W rozpoznawanej sprawie taka sytuacja nie ma jednak miejsca, ponieważ wniosek o przyznanie renty socjalnej do ośrodka pomocy społecznej za okres od listopada 2001r. do sierpnia 2002r. został złożony przez skarżącą w październiku 2011r. a więc w czasie, gdy uprawnionym organem do przyznania i wypłaty renty socjalnej stał się z dniem 1 października 2003r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
W tych okolicznościach organ pomocy społecznej nie miał podstaw do wszczęcia postępowania w sprawie o przyznanie renty socjalnej skoro wniosek nie został złożony przed 1 października 2003r.
Od tej daty renta socjalna nie jest wymieniana w katalogu świadczeń objętych ustawą z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2009r., Nr 175, poz. 1362 ze zm.), tj. nie jest przyznawana i wypłacana przez ośrodki pomocy społecznej. Ustawa ta w art. 36 pkt 1 wylicza enumeratywnie rodzaje świadczeń pieniężnych przyznawanych ze środków pomocy społecznej. W świetle powyższego, jak wyżej to już wskazano, organ I instancji nie mógł wszcząć na podstawie wniosku skarżącej z 2011r. postępowania w sprawie przyznania jej pomocy w formie renty socjalnej za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r. Słusznie wobec tego organy orzekające w tej sprawie zastosowały art. 61a k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie wszczęcia postępowania administracyjnego zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. W rozpoznawanej sprawie postępowanie nie mogło być wszczęte z przyczyn przedmiotowych.
W świetle powyższego, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło