II SA/Ke 200/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Renata Detka, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Urszula Opara, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2012r. sprawy ze skargi B.W. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania renty socjalnej oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło wydane z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy S. postanowienie Zastępcy Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w S. z dnia [...] znak: [...] odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania B. W. pomocy w formie renty socjalnej za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r. i umorzyło postępowanie organu I instancji. Z akt sprawy wynika, że B. W. pismami z dnia 23 i 26.08.2011r. wystąpiła do organu I instancji z wnioskiem o wypłatę renty socjalnej za ww. okres. Wyjaśniła, że od 2003r. rentę socjalną wypłaca jej ZUS, natomiast płatnikiem za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r. był Ośrodek Pomocy Społecznej (OPS) w S.. W piśmie z dnia 29.09.2011r. sprecyzowała, że nie składa wniosku o przyznanie renty socjalnej lecz domaga się jej wypłaty za zaległy okres. W tej sytuacji organ I instancji, powołując w podstawie prawnej art. 61a § 1 i 2 k.p.a., uznał, że skoro B. W. nie składa wniosku o przyznanie pomocy w formie renty socjalnej, to tym samym nie może być wszczęte postępowanie i dlatego odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania renty socjalnej za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r. W zażaleniu na powyższe postanowienie B. W. wniosła o nakazanie wszczęcia przez organ I instancji postępowania w sprawie przyznania jej renty socjalnej za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpatrując zażalenie wskazało, że B. W. wniosła o wypłatę zaległej renty socjalnej, podczas gdy organ I instancji odmówił wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy w formie renty socjalnej. Kolegium uznało zatem, że organ I instancji orzekł w zakresie nieobjętym żądaniem strony, wskazując jednocześnie, że postanowieniem z dnia 3 listopada 2011r. organ I instancji zajął stanowisko w kwestii dopuszczalności wszczęcia, w oparciu o wniosek B. W. z dnia 18.10.2011r., postępowania w sprawie przyznania renty socjalnej za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r., na które strona wniosła zażalenie. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego B. W. wniosła o wypłatę przez OPS w S. zaległej kwoty 3.800 zł. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§ 1). Kontrola, o której mowa w § 1, sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2). Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. z 2012r., poz. 270, dalej p.p.s.a.). Podstawę procesową rozstrzygnięcia organu II instancji stanowił art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 144 k.p.a., zgodnie z którym organ odwoławczy wydaje postanowienie, w którym uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając to postanowienie – umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Kolegium słusznie stwierdziło, że organ I instancji orzekł w zakresie nieobjętym żądaniem strony. Z akt sprawy jasno wynika, że skarżąca we wniosku zawartym w pismach z 23 i 26.08.2011r domagała się wypłaty zaległej renty socjalnej za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r., nie zaś przyznania renty socjalnej za ww. okres (pismo z 29.09.2011r., k. 6 akt adm.). Tym samym postanowienie organu I instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie przyznania pomocy w formie renty socjalnej za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r. dotknięte było wadą skutkującą jego uchyleniem. Drugim elementem umożliwiającym uchylenie zaskarżonego postanowienia i jednoczesne umorzenie postępowania pierwszej instancji jest jego bezprzedmiotowość, rozumiana na tle art. 105 § 1 k.p.a. jako brak któregoś z konstytutywnych elementów sprawy administracyjnej , o której mowa w art. 1 pkt 1 k.p.a. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji, albo nie miała charakteru sprawy administracyjnej jeszcze przed datą wszczęcia postępowania, albo utraciła charakter sprawy administracyjnej w toku postępowania administracyjnego Sąd z urzędu w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a dopuścił dowód z dokumentacji zawartej w aktach spraw tut. Sądu - sygn.akt II SA/Ke 195/12, II SA/Ke 194/12 oraz II SA/Ke 721/11 dot. przyznania i wypłaty renty socjalnej dla skarżącej. Z uzasadnienia prawomocnego wyroku w sprawie 721/11 tut. Sądu wynika, że skarżąca pobierała rentę socjalną do października 2001r. na podstawie orzeczenia o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, określającego, że niepełnosprawność powstała przed 18-stym rokiem życia, ważnym do dnia [...] Następnie w wyniku rozpoznania wniosku skarżącej z dnia 28 sierpnia 2002r. decyzją z dnia [...] Kierownika OPS w S. przyznano B. W. rentę socjalną począwszy od miesiąca sierpnia 2002r. Skarżąca wystąpiła o stwierdzenie nieważności w/w decyzji uważając, że renta powinna jej zostać wypłacona od listopada 2001 do sierpnia 2002r. Prawomocnym wyrokiem z dnia 17 listopada 2011r. WSA uchylił decyzje SKO odmawiające stwierdzenia nieważności tej decyzji podnosząc, że sprawa wymaga wyjaśnienia i ustalenia uprawnienia skarżącej do renty socjalnej określonej decyzją z dnia 9.09.2002r, w zakresie dotyczącym daty powstania tego świadczenia w aspekcie wystąpienia kontynuacji niepełnosprawności bądź jej braku. W tych okolicznościach, jak wynika za akt rozpoznawanej sprawy, skarżąca złożyła do Ośrodka Pomocy Społecznej w S. w dniu 23 sierpnia i 26 sierpnia 2011r. pisma w których domaga się wypłacenia jej - jak to skonkretyzowała na żądanie organu – zaległej renty socjalnej za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r. W dniu 19 października 2011r. wniosła natomiast do ośrodka pomocy społecznej żądanie przyznania jej prawa do renty socjalnej za w/w okres (sprawa II SA/Ke 195/12). Należy przypomnieć, że w związku z wejściem w życie z dniem 1 października 2003r. ustawy z dnia 27 czerwca 2003r. o rencie socjalnej (Dz.U.2003.135.1268) regulującej tryb przyznawania i wypłaty renty socjalnej, organem uprawnionym do przyznania i wypłaty tego świadczenia stał się Zakład Ubezpieczeń Społecznych. Jak wynika z akt niniejszej sprawy organ ten "przejął" wypłatę renty socjalnej na rzecz skarżącej od 1 października 2003r. (k.4 akt adm ). W niniejszej sprawie skarżąca domaga się we wnioskach złożonych w sierpniu 2011r. wypłaty renty socjalnej za od okres od listopada 2001r. do lipca 2002r a więc za okres poprzedzający wejście w życie ustawy o rencie socjalnej. W tej sytuacji istotne znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy mają przepisy przejściowe zamieszczone w w/w ustawie o rencie socjalnej. Zgodnie z art. 27 ustawy o rencie socjalnej do spraw o przyznanie renty socjalnej wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe. W razie ustalenia po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy prawa do renty socjalnej na podstawie dotychczasowych przepisów ośrodki pomocy społecznej po dokonaniu wypłaty renty socjalnej za okres do dnia 30 września 2003 r. niezwłocznie przekażą jednostkom organizacyjnym Zakładu dokumentację, o której mowa w art. 26 ust. 5 pkt 2 i 3. Powyższy przepis zezwala organom orzekającym do tej pory o rencie socjalnej nadal wydawać decyzję w tym zakresie, na co wyraźnie wskazuje brzmienie zd. 2 art. 27 ustawy o rencie socjalnej, ale gdy postępowanie o jej przyznanie zostało wszczęte przed 1 października 2003r. Takiej sytuacji nie ma jednak w tej sprawie. Organ I instancji dotychczas nie wydał decyzji przyznającej skarżącej rentę socjalną za okres od listopada 2001r. do lipca 2002r. Śladu takiej decyzji nie ma w aktach sprawy ani materiale spraw, z których sąd na rozprawie z urzędu dopuścił dowód. W tej sytuacji brak było podstaw prawnych do merytorycznego załatwienia niniejszej sprawy, czy to w postaci czynności materialno-technicznej wypłaty renty socjalnej, czy też w postaci decyzji odmawiającej wypłaty świadczenia. Organ po wszczęciu postępowania i ustaleniu powyższych okoliczności trafnie uznał, że w tej sytuacji bezprzedmiotowe jest prowadzenie tego postępowania, co uzasadnia zastosowanie art. 105 § 1 k.p.a. W świetle powyższego ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a. .