II OSK 38/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-06-06
Skład orzekający: Andrzej Gliniecki, Andrzej Jurkiewicz, Roman Ciąglewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej zasadnie orzekł o wymeldowaniu osoby i jej małoletniego dziecka z pobytu stałego, jeśli opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania miało charakter trwały i dobrowolny, mimo konfliktu z innym mieszkańcem lokalu?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej zasadnie orzekł o wymeldowaniu, jeśli ustalono, że skarżąca wraz z małoletnią córką dobrowolnie i trwale opuściły miejsce stałego zameldowania, koncentrując centrum życiowe w innym miejscu. Meldunek ma charakter wyłącznie ewidencyjny, a utrata tytułu prawnego do lokalu nie jest już przesłanką do wymeldowania.Stan faktyczny
Organ I instancji orzekł o wymeldowaniu E. K. i jej małoletniej córki K. z pobytu stałego, ustalając, że nie zamieszkują one w lokalu od około roku z powodu konfliktu z matką wnioskodawczyni i złych warunków lokalowych. Wojewoda utrzymał decyzję w mocy, stwierdzając trwałe i dobrowolne opuszczenie lokalu. WSA oddalił skargę, uznając ustalenia organów za prawidłowe. NSA oddalił skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Gliniecki Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. NSA Roman Ciąglewicz (spr.) Protokolant: starszy inspektor sądowy Agnieszka Majewska po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej E. K. i małoletniej K. K. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego E. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 października 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 446/12 w sprawie ze skargi E. K. i małoletniej K. K. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego E. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę kasacyjną
Wyrokiem z dnia 2 października 2012 r., sygn. akt IV SA/Wa 446/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę E. K. i małoletniej K. K. reprezentowanej przez matkę E. K. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], w przedmiocie wymeldowania.
Wyrok wydany został w następujących okolicznościach sprawy.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r., nr [...], Wójt Gminy Jabłonna orzekł o wymeldowaniu El. K. i jej małoletniej córki K. K. z pobytu stałego z budynku położonego przy ul. [...] w C. Wójt powołał się na art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm.). Ustalił, że E. K. wraz z córką K. nie zamieszkują w budynku położonym przy ul. [...] w C. od około jednego roku. Strona oświadczyła, że warunki panujące w mieszkaniu (brak ogrzewania, zawilgocenie) zmusiły ją do wyprowadzenia się wraz z dzieckiem pod adres J., ul. [...]. Jej wizyty pod adresem C. , ul. [...] związane są z koniecznością odbierania dziecka ze szkoły, które uczęszcza do szkoły podstawowej w C. Organ stwierdził, że meldunek na pobyt stały w danej miejscowości pod oznaczonym adresem służy celom ewidencyjnym (art. 9 ust. 2b ustawy) i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Takim lokalem, dla E. K. wraz z córką nie jest lokal położony w C., przy ul. [...].
W odwołaniu E. K. podniosła, ze konflikt z matką istnieje od dłuższego czasu. Toczy się sprawa o podział majątku po zmarłym ojcu. Wszystkie rzeczy, które były skarżącej potrzebne do życia codziennego zostały wyniesione (kuchenka gazowa, odcięcie ogrzewania). Małoletnia córka ma osiem lat i uczęszcza do szkoły w C. Ma klucze od pokoju pod adresem C., ul. [...], gdzie może przyjść ze szkoły i zaczekać na skarżącą.
Wojewoda Mazowiecki, decyzją nr [...], z dnia [...] grudnia 2011 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że z wnioskiem o wymeldowanie E. K. i jej małoletniej córki K. K. z pobytu stałego z budynku przy ul. [...] w C. wystąpiła M. W. Wnioskodawczyni podała, że E. K. i jej małoletnia córka wyprowadziły się z budynku przy ul. [...] w C. w dniu 24 grudnia 2010 r. zabierając wszystkie swoje rzeczy osobiste i od tej pory w nim nie mieszkają. Swoje życie osobiste E. K. z córką skoncentrowały w nowym miejscu w J. przy ul. [...]. E. K. potwierdziła, że wraz z córką nie mieszkają od roku w miejscu stałego zameldowania. Opuściła to miejsce z uwagi na konflikt z matką M. W. Ponadto, w lokalu tym nie było warunków do mieszkania. Obecnie tymczasowo zamieszkuje u męża M. K. W toku postępowania ustalenia dokonane przez funkcjonariuszy Policji potwierdziły, że E. K. z córką od ok. 2 lat nie przebywają w budynku przy ul. [...] w C. Również kontrola meldunkowa przeprowadzona w dniu 3 października 2011 r. potwierdziła, że E. K. z córką opuściły miejsce stałego zameldowania. Wojewoda ustalił, że E. K. pozostaje w konflikcie z M. W. Jednak od chwili opuszczenia miejsca stałego zameldowania, E. K. nie podjęła działań w celu powrotu do mieszkania. W ocenie organu, nieskutecznie kwestionuje dobrowolność opuszczenia lokalu. Wojewoda Mazowiecki podkreślił, że zarówno zameldowanie, jak i wymeldowanie, jest wyłącznie aktem rejestracji danych o miejscu pobytu określonej osoby. Skoro postępowanie wyjaśniające wykazało, że E. K. z małoletnią córką nie mieszkają w miejscu stałego pobytu, opuszczenie tego miejsca było dobrowolne i ma charakter trwały oraz związane jest z urządzeniem sobie centrum aktywności życiowej w innym miejscu, to decyzja orzekająca o ich wymeldowaniu odpowiada prawu i jest zasadna.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła E. K. działająca w imieniu własnym i jako przedstawicielka ustawowa małoletniej córki K. K. W skardze zarzuciła błędy w ustaleniach faktycznych, polegające na przyjęciu, że od dwóch lat nie zamieszkuje w C., oraz że mieszkanie opuściła dobrowolnie. Pewnego dnia, gdy skarżąca wróciła z córką do domu, M. W. powynosiła jej rzeczy, w tym kuchenkę gazową. Mówiła do skarżącej, że wymelduje ją i wyrzuci. Skarżąca nie wytrzymała presji i wyprowadziła się, rzeczy pozostawiła w C. Skarżąca remontuje pokój w którym mieszkała i chce się do niego wprowadzić. Utrudnia to jej matka zamykając drzwi i nie wpuszczając jej do domu. Skarżąca dodała, że jest spadkobierczynią nieruchomości po zmarłym ojcu. Toczy się sprawa o podział majątku. Matka nie ma podstawy do wymeldowania. Nie jest to jej własność i nie ma aktu notarialnego.
Wojewoda Mazowiecki w odpowiedzi na skargę wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie jako podstawę materialnoprawną decyzji o wymeldowaniu skarżącej i jej małoletniej córki z budynku przy ul. [...] w C. wskazał art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993, ze zm.), zgodnie z którym organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Pobytem stałym jest zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu omawianego wyżej art. 15 ust. 2 jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Stwierdził, że orzeczenie o wymeldowaniu w trybie administracyjnym wymaga ustalenia, że doszło do opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu. W ocenie Sądu, materiał dowodowy zgromadzony w sprawie pozwolił orzekającym w sprawie organom na stwierdzenie, że skarżąca z małoletnią córką nie zamieszkują w budynku przy ul. [...] w C. Wnioskodawczyni we wniosku o wymeldowanie podała, że córka z wnuczką nie zamieszkują pod tym adresem od 24 grudnia 2010 r. W piśmie, które wpłynęło do organu w dniu 9 września 2011 r. E. K. też potwierdziła, że wyprowadziła się z domu w C. Wskazała, że było to spowodowane utrudnianiem jej zamieszkiwania przez matkę. Sąd pierwszej instancji zauważył, że w aktach administracyjnych znajduje się zawiadomienie o zmianie z dnia 10 maja 2010 r., skierowane do Urzędu Gminy Jabłonna przez Starostwo Powiatowe w Legionowie Powiatowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w Legionowie. Z opisu zmiany wynika, że dotyczy ona sprzedaży lokalu mieszkalnego przy ul. [...] z udziałem w prawie wieczystego użytkowania gruntu i części wspólnych budynku. Z zawiadomienia tego wynika, że małżonkowie M. K. i E. K. są współwłaścicielami lokalu mieszkalnego położonego w J. przy ul. [...]. Z wyjaśnień złożonych przez skarżącą na rozprawie sądowej w dniu 2 października 2012 r. wynika, że ww. lokal mieszkalny zakupiony był w 2010 r., na zakup jego zaciągnięty został kredyt. W oparciu o materiał dowodowy zgromadzony w sprawie organy zasadnie uznały, że skarżąca z małoletnia córką dobrowolnie opuściły miejsce stałego zameldowania i opuszczenie to ma charakter trwały. Opuszczenie dotychczasowego miejsca zamieszkania wiązało się z zakupem mieszkania na potrzeby małżonków M. i E. K. i ich małoletniej córki K. Zdaniem Sądu, organy trafnie uznały, że obecnie centrum życiowe skarżącej i jej córki skupia się w lokalu nr [...] przy ul. [...] w J. Małoletnia skarżąca nadal uczęszcza do szkoły w C. Skarżąca po odprowadzeniu córki do szkoły, przychodzi do pokoju, który zajmowała w budynku przy ul. [...] w C., czeka na córkę, a następnie po lekcjach odbiera ją ze szkoły. Obecny sposób korzystania z pokoju w budynku przy ul. [...] w C. przez skarżącą i jej małoletnią córkę, według Sądu, nie świadczy o ich stałym w nim zamieszkiwaniu i nie zawiera znamion takiego zamieszkiwania.
Skoro zaś skarżące opuściły miejsce swojego stałego pobytu i nie dopełniły obowiązku wymeldowania się, organ zasadnie i zgodnie z prawem wydał decyzję o ich wymeldowaniu. Sąd uznał więc, że nie doszło do naruszenia art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Również materiał dowodowy zebrany w sprawie został prawidłowo zgromadzony i oceniony. Organy nie naruszyły w toku postępowania, wbrew zarzutowi skarżącej, art. 7, 77 i 8 K.p.a.
Skargę kasacyjną złożyły E. K. i K. K., reprezentowane przez adwokata ustanowionego i wyznaczonego w ramach prawa pomocy. Zaskarżyły wyrok w całości.
Na podstawie art. 174 pkt 2 P.p.s.a., zarzuciły naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 80 K.p.a., art. 107 § 3 K.p.a. oraz art. 8 K.p.a., poprzez nieuchylenie decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy Jabłonna z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu E. K. oraz małoletniej K. K. z pobytu stałego w budynku przy ul. [...] w C., pomimo oparcia ich na błędnych ustaleniach faktycznych oraz przyjęcie – w ramach stanu faktycznego niniejszej sprawy – iż skarżące opuściły w/w budynek, a nadto że opuszczenie to ma charakter trwały i dobrowolny, pomimo że tezy te nie znajdują oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym;
2. naruszenie art. 106 § 3 P.p.s.a. w związku z art. 3 § 1 P.p.s.a. oraz art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) poprzez przeprowadzenie na rozprawie dowodu z osobowych źródeł dowodowych, tj. przesłuchanie skarżącej E. K. oraz jej matki pani M. W., a następnie dokonanie na podstawie tychże dowodów ustaleń faktycznych w sprawie, pomimo iż zgodnie z art. 106 § 3 P.p.s.a. Sąd Administracyjny może przeprowadzić dowody uzupełniające jedynie z dokumentów, zaś zgodnie z art. 3 § 1 P.p.s.a. oraz z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych funkcją sądów administracyjnych nie jest samodzielne ustalenie stanu faktycznego niezbędnego dla rozstrzygnięcia sprawy, a jedynie sprawowanie kontroli działalności organów administracji publicznej, które z kolei mają obowiązek dokonać wszelkich ustaleń faktycznych w sprawie;
3. naruszenie art. 145 § 1 lit.c P.p.s.a. oraz art. 151 P.p.s.a. w związku z art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 10 § 1 K.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy Jabłonna z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...], pomimo iż zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego w sprawie przez wydające je organy administracji publicznej winno skutkować uchyleniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w/w decyzji w całości, nie zaś uzupełnieniem materiału dowodowego na etapie postępowania sądowoadministracyjnego,
a w konsekwencji powyższych zarzutów
na podstawie art. 174 pkt 1 P.p.s.a., wyrokowi zarzuciły naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwe zastosowanie:
4. art. 15 ust. 2 w związku z art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 193, poz.993 ze zm.) poprzez nieuchylenie decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji Wójta Gminy Jabłonna z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] orzekającej o wymeldowaniu E. K. oraz małoletniej K. K. z pobytu stałego w budynku przy ul. [...] w C., pomimo iż ze zgromadzonego w sprawie materiału wynika, iż nie zaistniały w niniejszej sprawie wskazane w tym przepisie przesłanki dla wymeldowania skarżących przez organ administracyjny.
Wskazując na powyższe, pełnomocnik skarżących wniosła o:
1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji;
2) zasądzenie na rzecz pełnomocnika z urzędu adwokat P. K. kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, oświadczając, iż koszty te nie zostały opłacone nawet w części.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Przepis art. 183 § 1 P.p.s.a. stanowi, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Z uwagi na to, że wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a. okoliczności skutkujących nieważność zaskarżonego wyroku w niniejszej sprawie nie stwierdzono, należało ograniczyć się do podstaw kasacji.
Nie są zasadne zarzuty procesowe. Ustalenia odnoszące się do istotnej z punktu widzenia prawa materialnego okoliczności, tj. opuszczenia przez skarżące miejsca pobytu stałego, tj. budynku nr [...] przy ul. [...] w C., zostały poczynione w oparciu o wyczerpująco zebrany i trafnie oceniony materiał dowodowy. Jak odnotował Sąd pierwszej instancji, z oświadczeń samej skarżącej E. K. wynika, że wyprowadziła się z domu w C. i wskazała, że było to spowodowane utrudnianiem jej zamieszkiwania przez matkę. Także ustalenia dotyczące sposobu korzystania przez . K. i jej małoletnią córkę z jednego pokoju w budynku w C. są niewątpliwe. Jednoznacznie wskazują one na wykorzystywanie pokoju w celu ułatwienia powrotu małoletniej K. ze szkoły w C. do mieszkania w J. Prawidłowe jest ustalenie organów i Sądu pierwszej instancji, według którego, miejscem pobytu stałego K. K. i jej córki K. jest właśnie mieszkanie przy ul. [...] w J., gdzie mieszkają z M. K. – mężem E. i ojcem K. Wbrew zarzutowi kasacji, nie doszło więc do naruszenia art. 145 §1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 7, art. art. 77, art. 80 oraz art. 107 § 3 K.p.a.
Nie jest trafny zarzut naruszenia art. 106 § 3 P.p.s.a. poprzez przeprowadzenie na rozprawie dowodu ze źródeł osobowych, tj. z przesłuchania E. K. i jej matki M. W. E. K. jest skarżącą. Przepis art. 106 § 2 zdanie pierwsze P.p.s.a. przewiduje składanie wyjaśnień przez strony, tzn. przez skarżącego i przez organ. Zgodnie z art. 106 § 2 zdanie drugie P.p.s.a., strony mogą ponadto wskazywać podstawy faktyczne i prawne swych żądań. Jeśli natomiast chodzi o udzielenie przez Sąd pierwszej instancji głosu M. W., która jest uczestnikiem postępowania, odnotować należy, że na podstawie art. 106 § 2 zdanie trzecie P.p.s.a., mogą wypowiadać się pozostałe strony. Nie ma podstaw do przyjęcia, że zakres ich wypowiedzi jest węższy, niż zakres wypowiedzi skarżącego i organu. Uczestnicy mogą zatem także składać wyjaśnienia. Jest prawdą, że ustalenie istotnej okoliczności nie może opierać się wyłącznie na wyjaśnieniach stron składanych w trybie art. 106 § 2 § P.p.s.a. Stanowiłoby to obejście unormowania zawartego w art. 133 § 1 oraz art. 106 § 3 P.p.s.a. Takiej sytuacji nie było w niniejszej sprawie. Okoliczności istotne z punktu widzenia przesłanek art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. Nr 139, poz. 993 ze zm) – opuszczenie miejsca pobytu stałego – zostały ustalone na podstawie akt sprawy, tzn. na podstawie rezultatów postępowania administracyjnego. Podnoszone zaś w skardze kasacyjnej kwestie majątkowe, tzn. nabycie własności lokalu mieszkalnego przez E. i M. K. w oraz współwłasności budynku w C., w którym skarżące mieszkały, nie mają znaczenia dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu stałego. Na skutek noweli art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dokonanej ustawą z dnia 16 kwietnia 2004 r., z dniem 1 maja 2004 r. przestała obowiązywać przesłanka utraty uprawnienia. Przypomnieć warto, że nowela ta była efektem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r., sygn. akt K 20/01 (OTK-A 2002/3/34). Wejście w życie tego wyroku stworzyło zresztą nową sytuację prawną jeszcze przed wspomnianą nowelą. Stwierdzenie przez Trybunał Konstytucyjny niezgodności art. 9 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych z art. 52 ust. 1 i art. 83 w związku z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oznaczało bowiem, że z dniem 19 czerwca 2002 r. przepis art. 9 ust. 2 ustawy jako regulacja niekonstytucyjna, nie powinien mieć zastosowania w sprawach meldunkowych. Wyrok TK nie odnosił się bezpośrednio do przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, ale jego wejście w życie miało bezpośredni wpływ na zakres jego stosowania. Przepis ten, pomimo braku dostosowania jego treści do nowej sytuacji prawnej, nie mógł być bowiem stosowany w części, w jakiej odsyłał do art. 9 ust. 2 tej ustawy. W konsekwencji stwierdzić należy, że orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego spowodowało faktycznie, iż przestała istnieć przesłanka związana z utratą uprawnienia wymienionego w art. 9 ust. 2 tej ustawy, czyli utratą prawa do lokalu (patrz: wyrok NSA z dnia 1 lutego 2006 r., sygn. akt II OSK 482/05, niepublikowany, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). W obecnym stanie prawnym meldunek jest jedynie rejestracją stanu faktycznego. W dacie wydania zaskarżonej decyzji obowiązywał przepis art. 9 ust. 2b ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, zgodnie z którym, zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie pobytu w tym lokalu (z dniem 31 grudnia 2012 r. przepis ten został zamieszczony w art. 10 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych). Niezależnie od tego zauważyć można, że tytuł prawny do lokalu położonego w J. wynikał z dokumentu zgromadzonego w aktach postępowania administracyjnego.
Wnoszące kasację nie wykazały, że doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w związku z art. 8 K.p.a. oraz art. 10 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej naruszenie tych przepisów zostało powiązane jedynie z obowiązkiem wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego. Obowiązek ten został ustanowiony w innych przepisach: art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a. Dodać jeszcze można, że z akt sprawy nie wynika, aby postępowanie administracyjne było prowadzone w sposób naruszający zaufanie do organów władzy publicznej. Nadto, skarżące miały zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania.
Nieuwzględnienie zarzutów procesowych w zakresie ustaleń faktycznych związanych z opuszczeniem miejsca pobytu stałego powoduje, że nie jest trafny zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Wbrew materialnej podstawie skargi kasacyjnej, zaistniały sformułowane w tym przepisie przesłanki do wymeldowania skarżących z dotychczasowego miejsca pobytu stałego. Konflikt E. K. z M. W., jak stwierdziła sama skarżąca, utrudniał jej zamieszkiwanie w budynku w C. Nie oznaczał jednak, że wyprowadzenie się nie było dobrowolne. Późniejsza chęć powrotu do budynku nie oznacza natomiast, że wyprowadzenie się nie miało charakteru trwałego.
W konsekwencji nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. poprzez oddalenie skargi. Skoro brak było podstaw do uwzględnienia skargi, należało, na mocy art. 151 P.p.s.a., oddalić skargę.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. Wniosek o przyznanie pełnomocnikowi, ustanowionemu w ramach prawa pomocy wynagrodzenia, z tytułu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącym w postępowaniu kasacyjnym, podlega rozpoznaniu przez wojewódzki sąd administracyjny, w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 1333/08, niepublikowany, treść [w:] CBOSA, http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
-----------------------
8
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło