II OZ 231/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Dybowski po rozpoznaniu w dniu 5 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K. M. i S. M. od postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/GL 82/13 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K. M. i S. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania określonych robót budowlanych postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 11 lutego 2013 r., II SA/GL 82/13 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach odmówił K. M. i S. M. (dalej skarżący) wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi K. M. i S. M. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] (dalej postanowienie z 9 listopada 2012 r.) w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania określonych robót budowlanych. Sąd I instancji wskazał, że w postanowieniu z 9 listopada 2012 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r., znak [...], mocą którego nałożono na skarżących grzywnę w kwocie 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku wynikającego z decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] r. nr [...], określonego w tytule wykonawczym z [...] r. W skardze na postanowienie z 9 listopada 2012 r., pełnomocnik skarżących wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia, "gdyż zapłata grzywny w kwocie 10.000 zł, mimo nie uwzględnienia stanu finansowego skarżących, skutkuje wyrządzeniem znacznej szkody oraz trudnymi do odwrócenia skutkami". Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że skarżący, składając w Sądzie wniosek o wstrzymanie wykonania aktu, winni wykazać istnienie przesłanek wskazanych w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ([j.t.] Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej p.p.s.a). Tymczasem, pełnomocnik skarżących oświadczył jedynie, że uiszczenie grzywny wiąże się z koniecznością zaciągnięcia kredytu przez skarżących. Sąd I instancji wskazał, że wykonanie decyzji nakładającej na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w decyzji należności ma charakter odwracalny, bowiem w przypadku uchylenia takiej decyzji przez sąd administracyjny uiszczona należność podlega zwrotowi. Strona domagająca się wstrzymania wykonania decyzji nakładającej obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a., oddalił wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Zażalenie na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli skarżący reprezentowani przez pełnomocnika będącego adwokatem podnosząc, że obecna sytuacja majątkowa skarżących "nie jest najlepsza". Nie posiadają środków wystarczających na zapłaty grzywny, musieliby zaciągnąć kredyt na poczet grzywny. Wskazali, że są bardzo schorowanymi ludźmi. Skarżący zarzucili postanowieniu naruszenie art. 61 § 3 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. Z konstrukcji tej normy prawnej wynika, że to na skarżących spoczywa ciężar wykazania przesłanek zawartych w cytowanym przepisie, zaś sąd może wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli jest spełniona ustawowa przesłanka określona jako potencjalna możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, gdy akt lub czynność zostanie wykonana. Podkreślenia wymaga, że skarżący winien wykazać spełnienie tychże przesłanek już we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. We wskazanym wniosku konieczna jest spójna argumentacja, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. Ogólnikowe twierdzenia strony, pozbawione szerszego uzasadnienia, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu. Mając powyższe na uwadze, należy podzielić stanowisko Sądu I instancji, że wniosek skarżących dotyczący wstrzymania wykonania postanowienia w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia nie został należycie uzasadniony. Skarżący nie uprawdopodobnili, że zaskarżone postanowienie w razie jego wykonania spowodowałoby trudne do odwrócenia skutki lub wyrządziłoby znaczną szkodę. Wskazali jedynie, że na skutek wykonania zaskarżonego postanowienia zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody skarżącym w związku z koniecznością zapłaty jednorazowo tak znacznej kwoty. Dopiero w zażaleniu skarżący wskazali, że są schorowanymi, a na poparcie przedstawionej argumentacji załączył stosowne dokumenty oraz odpis PIT 36 za 2012 r. Należy wskazać, że zażalenie nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku o wstrzymanie wykonania aktu administracyjnego w zakresie jego uzasadnienia, w sytuacji, gdy strona w zażaleniu przedstawia nowe argumenty (okoliczności), które nieznane były Sądowi I instancji. Nie można podnosić w zażaleniu argumentów, które miałyby wspierać bezpośrednio wniosek oddalony w pierwszej instancji postępowania sądowoadministracyjnego, gdyż kontrola rozstrzygnięcia, na które wniesiono zażalenie, nie polega na ponownym rozpatrzeniu wniosku, lecz na sprawdzeniu, czy zasadnie – zgodnie z prawem i wymogami racjonalności oraz doświadczenia życiowego – oceniono, że wniosek o takiej a nie innej treści nie może być uwzględniony. Możliwość podnoszenia dodatkowych argumentów za wnioskiem w postępowaniu odwoławczym oznaczałaby zaprzeczenie funkcji kontrolnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, który byłby podmiotem ponownie oceniającym sam wniosek, a nie sposób jego rozstrzygnięcia w pierwszej instancji. Tym samym przekreślono by sens instytucji środka odwoławczego, co byłoby tożsame z naruszeniem przepisów p.p.s.a. konstytuujących ów środek (postanowienia NSA z: 13.5. 2010 r., II FZ 182/10; 23.9. 2010 r., II FZ 464/10, cbosa). W przedmiotowej sprawie chodzi o świadczenie pieniężne, które z natury rzeczy jest odwracalne. Zgodnie z art. 126 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1954) - na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, grzywny uiszczone lub ściągnięte w celu przymuszenia mogą być w uzasadnionych przypadkach zwrócone w wysokości 75 % lub w całości. Nadto, skarżący mogą uniknąć zapłacenia całej kwoty grzywny wykonując egzekwowany obowiązek. W związku z powyższym postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 lutego 2013 r., odmawiające wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia, należy uznać za zasadne. Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił zażalenie oddalić